فایل کامل و عالی پاورپوینت دو رساله در عروض فارسی از قرن ششم

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 فایل کامل و عالی پاورپوینت دو رساله در عروض فارسی از قرن ششم دارای ۴۸ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی فایل کامل و عالی پاورپوینت دو رساله در عروض فارسی از قرن ششم،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن فایل کامل و عالی پاورپوینت دو رساله در عروض فارسی از قرن ششم :

اطلاعات برجای مانده از شیوه عروض‌نویسی فارسی پیش از حمله مغول محدود است. اگرچه این حمله خانمان‌سوز به نابودی بسیاری از کتابها و نوشته‌های دانشمندان ایرانی انجامید؛ اما از‌بین‌رفتن قسمت عمده کتابهای عروض آن دوره، بیشتر به دلیل منسوخ‌شدن شیوه عروض‌نویسی آن دوران بود.

فایل کامل و عالی پاورپوینت دو رساله در عروض فارسی از قرن ششم / سید محمدحسین حکیم

فایل کامل و عالی پاورپوینت دو رساله در عروض فارسی از قرن ششم: رساله در عروض تألیف سیفی نیشابوری منهاج العروض تألیف انوری

آنچه در ادامه می‌آید مقدمه کتاب فایل کامل و عالی پاورپوینت دو رساله در عروض فارسی از قرن ششم: رساله در عروض تألیف سیفی نیشابوری، منهاج العروض تألیف انوری است که اخیراً از سوی میراث مکتوب منتشر شده است.

جز جمال‌الدین خطیب ری که بر خواند از نبی

مسلمات مؤمنات قانتات تایبات

تا کند تقطیع این یک وزن وزّان سخن

فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلات

جیش تو بادا به بلخ و جشن تو بادا به مرو

بارگاهت در نشابور و مقام اندر هرات۱

اطلاعات برجای مانده از شیوه عروض‌نویسی فارسی پیش از حمله مغول محدود است. اگرچه این حمله خانمان‌سوز به نابودی بسیاری از کتابها و نوشته‌های دانشمندان ایرانی انجامید؛ اما از‌بین‌رفتن قسمت عمده کتابهای عروض آن دوره، بیشتر به دلیل منسوخ‌شدن شیوه عروض‌نویسی آن دوران بود. تأثیر دو کتاب المعجم فی معاییر اشعار العجم و معیار الاشعار سبب شد که رساله‌های نوشته‌شده به آن سبک به دست فراموشی سپرده شوند. این تأثیر قاطع هم به خاطر جامعیت این دو اثر بود و هم به دلیل نحوه طرح مباحث عروضی در آنها.

به همین دلیل است که از کتابهای عروضیان متقدم فارسی مانند کتاب عروض یوسف عروضی (قرن ۴)، کتاب عروض ابوالعلاء شوشتری (قرن ۴)، خجسته نامه و غایه العروضیین ابوالحسن علی بهرامی سرخسی (قرن ۵) (صدیقی، ۱۳۴۵: ۱۲۳-۱۲۵)، کتاب عروض بزرجمهر قسیمی قائنی (رازی، بی‌تا: ۱۸۱)؛ کنز البلاغه در عروض فخرالدین اسعد گرگانی (قرن ۵) سراینده مثنوی ویس و رامین (ابن معین ابرقوهی، گ ۵۳۷پ؛ فخری اصفهانی، ۱۳۸۹: ۱۴۷)؛ رساله عروض حسن بن علی قطّان مروزی (۴۶۵-۵۴۸ق) (رازی، بی‌تا: ۱۱۵)۲ ؛ رساله عروض رشیدی سمرقندی (قرن ۵-۶) (عوفی، ۱۹۰۳: ۲/ ۱۷۶؛ نوقارزی، ۷۲، ۸۴) و رساله عروض رشیدالدین وطواط (۴۸۱-۵۷۳ق) (الهی هروی، گ ۲۵پ – ۲۶ر)۳ اثری باقی نمانده است.

با این تفاصیل رساله‌های باقیمانده از دوره پیش از مغول از لحاظ بررسی تاریخ عروض فارسی بسیار اهمیت دارند و کشف هر یک از آنها باعث روشنترشدن مسیر تکامل این علم می‌شود. دو نمونه مهم و تازه‌یاب از شیوه عروض‌نویسی فارسی در آن زمان رساله در عروض تألیف سیفی نیشابوری و منهاج العروض تألیف انوری ابیوردی است.

رساله در عروض تألیف مسعود بن احمد سیفی نیشابوری (قرن ۶) بر اساس کتاب عروض یوسف عروضی (قرن ۴) برای آموزش مبتدیان نوشته شده است. دوایر و بحور و تقسیم‌بندی کتاب متعلق به یوسف عروضی است، اما دست‌کم شماری از شواهد شعری را خود سیفی به رساله افزوده است. او همچنین شجره اخرب و اخرم ساخته قطّان مروزی را در پایان رساله خود نقل کرده است.

منهاج العروض تألیف انوری شاعر معروف سده ششم هجری است. اساس این کتاب بر پایه رساله قبلی بنیاد نهاده شده است و این شباهت نه تنها در ساختار بلکه در عبارات و شواهد کاملاً مشخص است. از سوی دیگر منهاج العروض به‌نوبه خود پایه چند کتاب عروضی دیگر مانند الکافیه نجاتی نیشابوری و رساله‌ای در عروض و بلاغت از مؤلفی ناشناخته از پایان سده هفتم هجری است.

این دو رساله از چند جهت در تاریخ عروض فارسی حائز اهمیت هستند:

۱. پیش از این المعجم فی معاییر اشعار العجم تألیف شمس قیس رازی در حدود ۶۳۰ق در شیراز و معیار الاشعار خواجه نصیرالدین طوسی (د. ۶۷۲ق)،‌ تألیف در ۶۴۹ق، کهنترین کتابهای نوشته‌شده در عروض فارسی به شمار می‌رفتند. اما با توجه به تألیف این دو رساله در سده ششم، اکنون این رساله‌ها کهن‌ترین رسائل مستقل در فن عروض فارسی هستند که می‌شناسیم.

البته دو متن دیگر درباره عروض فارسی از قرن ششم در دست است که هر کدام از جنبه‌ای با این دو رساله تفاوت دارند. یکی از آنها منظوم است و دیگری به زبان عربی نوشته شده است.

نخست رساله کوتاهی به نظم فارسی در ذکر اوزان فارسی و عربی در ۵۹ بیت که درباره سراینده آن اختلاف است. این رساله به رشیدالدین وطواط (د. ۵۷۳ق) و ادیب صابر ترمذی (بعد از ۵۵۵ق) نسبت داده شده است؛ اما به احتمال زیاد سروده تاج‌الدین علی بن صابر ترمذی (قرن ۶) باشد.۴

دیگر کتاب الابداع فی العروض نوشته قاضی جمال‌الدین ابوسعد علی بن مسعود بن محمود ابن فرخان (قرن ۶) از ادبای شیعه اهل کاشان۵

. مؤلف این کتاب را به عربی نوشته و در آن همزمان به بررسی عروض عربی و فارسی پرداخته است.۶

ابن فرخان مقاله سوم کتاب خودش را به اوزان فارسی اختصاص داده و آنها را در ۵ باب بررسی کرده است (گ ۴۰ر – ۶۴ر).۷

البته به جز این بحث مستقل، به تفاریق در بخشهای دیگر کتاب نیز مطالبی درباره عروض فارسی و مقایسه آن با عروض عربی آورده شده است. همچنین در موارد متعددی اختلافات عروضیون فارسی گزارش شده است. با توجه به این مطالب الابداع بهترین و مفصلترین گزارش از عروض‌نویسی پارسیان پیش از رواج شیوه عروضی المعجم است که تاکنون شناسایی شده است.

از سوی دیگر باید در نظر داشت هر دو رساله منهاج العروض و رساله سیفی برای مبتدیان نوشته شده‌اند. حتی الکافیه هم به هدف آموزش عروض به فردی ناآشنا نوشته شده است. بنابراین همه آنها متون آموزشی «خالی از تعلیل و فروع»‌ هستند (نجاتی، ‌۱۳۹۱: ۱۷۹). اما برخلاف آنها الابداع به صورت استدلالی و مفصلتر نوشته شده و مخاطبش طبقه‌ای فراتر از نوآموزان است.

هر سه نویسنده، یعنی سیفی و انوری و ابن فرخان در قرن ششم می‌زیستند و احتمالاً در نیمه دوم این قرن درگذشتند. اما چون زمان دقیق زندگی و مرگ آنها مشخص نیست، داوری درباره تقدیم و تأخیر زمان تألیف کتابهای آنها بر اساس اطلاعات موجود ممکن نیست.۸

علاوه بر آن این دو رساله به فارسی نوشته شده‌اند و کتاب ابن فرخان عربی است.

۲. یوسف عروضی بنیانگذار عروض فارسی است و پیشتر جز چند نقل قول پراکنده اطلاعی از روش عروضی او در دست نبود. شیوه عروض‌نویسی او با نوشتن و شیوع کتابهایی چون المعجم فی معاییر اشعار العجم و معیار الاشعار به مرور و آهسته آهسته منسوخ شد؛ تا جایی که در کتب بعدی کمتر نشانی از آنها باقی مانده است. اما این رساله‌ها گزارش قابل اعتنایی از شیوه عروضی او به دست می‌دهد. همچنین این رساله‌ها کمک شایانی به روشن‌شدن نحوه انتقال و تأثیرگذاری شیوه عروضی یوسف عروضی در سده‌های بعد می‌کند.

کتاب یوسف عروضی پایه و اساس کتاب سیفی نیشابوری است و کتاب سیفی نیشابوری بنای کتاب انوری را تشکیل می‌دهد. در پایان قرن هفتم و نیمه نخست قرن هشتم هم دو کتاب الکافیه و کتاب در «علم عروض و قوافی و بیان» با توجه به کتاب انوری نوشته شدند. به این ترتیب با زنجیره‌ای از رساله‌های عروضی مواجهیم که بر اساس یکدیگر و البته با افزایش و کاستیهایی نوشته شده‌اند. مجموعه این کتابها بخشی از سیر انتقال نخستین شیوه عروض‌نویسی فارسی، یعنی شیوه یوسف عروضی، را تا نیمه قرن هشتم هجری نشان می‌دهد. بر این اساس تا بیش از یک قرن بعد از تألیف المعجم و معیار الاشعار هنوز هم در گوشه و کنار این شیوه اعتبار خود را حفظ کرده و مورد رجوع بود. و چه بسا که با جستجوی بیشتر در رساله‌های عروضی باقیمانده فارسی، آثار دیگری نیز که بر این شیوه نوشته شده باشند،‌ به دس