پاورپوینت کامل بحرین؛ اکثریت اصیل در فشاراقلیت مهاجر در قدرت ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل بحرین؛ اکثریت اصیل در فشاراقلیت مهاجر در قدرت ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint دارای ۱۲۰ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل بحرین؛ اکثریت اصیل در فشاراقلیت مهاجر در قدرت ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن پاورپوینت کامل بحرین؛ اکثریت اصیل در فشاراقلیت مهاجر در قدرت ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint :

۱۰

اشاره

در پی وقایع ماه های گذشته بحرین و فشارهای مضاعف حکومت این کشور بر شیعیان، بر آن شدیم که در مصاحبه با دو شخصیت روحانی بحرینی، حجج اسلام عبدالله دقاق و باقر حوّاج، گزارشی از وضعیت فرهنگی و مذهبی شیعیان بحرین را به خوانندگان محترم ماهنامه اخبار شیعیان ارائه دهیم. شایان ذکر است حجت الاسلام والمسلمین دقاق، مدیر حوزه علمیه الاطهار در قم است که طلاب آن اکثراً بحرینی هستند و حجت الاسلام والمسلمین حوّاج، رئیس جمعیت التوعیه-« بحرین است. این مصاحبه به شرح ذیل می باشد:در ابتدا مختصری از تاریخچه ورود اسلام به بحرین را برای خوانندگان ما توضیح دهید.

دقاق: بحرین در تاریخ دو اصطلاح دارد: در یک اصطلاح، کرانه خلیج فارس از بصره تا عمان را بحرین می گویند و در اصطلاح دیگر، به آن -«هجر-» گفته می شود که شامل همان جزیره بحرین فعلی و شهرهای قطیف و احسا در منطقه الشرقیه عربستان فعلی است. در گذشته اسم جزیره فعلی بحرین، -«وال-» بوده است. ایام بعثت رسول خدا، در وال شخصی به نام المُنذر بن ساوی¨ التمیمی حکومت می کرد و رسول خدا(ص) نامه ای به وی فرستادند و سپس وی اسلام را بدون جنگ قبول کرد و نامه ای نزد رسول خدا(ص) فرستاد و گفت: ما اسلام را قبول کردیم و به طور مسالمت آمیز مسلمان شدیم. لذا اگر به کتاب های فقهی مراجعه کنید، در کتاب های -«الخمس-» و -«الانفال-» نوشته شده است: اهالی سرزمین عراق، اسلام را پس از جنگ پذیرفتند و سرزمین بحرین بدون جنگ اسلام را پذیرفتند. لذا از آن موقع مسلمان شدیم.

شیعه از چه زمانی در بحرین ظهور کرد؟

دقاق: از همان آغاز ظهور اسلام در بحرین؛ یعنی از زمان المنذر بن ساوی¨ التمیمی، حاکمان بحرین و اهل بحرین طرفداران اهل بیت(ع) بودند و اگر به تاریخ مراجعه کنید شخصی به نام صعصه-« بن صوحان الخطیب الشعشع، از شیعیان مخلص امیرالمؤمنین(ع) در کوفه بوده و بعد از رحلت ایشان، از طرفداران امام حسن مجتبی(ع) شد و موقعی که معاویه بر کوفه سلطه یافت، او را نفی کرد و به بحرین آمد و به همراه زید بن صوحان، تشیع را در بحرین گسترش دادند. بنابراین، اهالی بحرین از زمان امیرالمؤمنین و امام حسن مجتبی(ع) شیعه بودند. اصلاً اهل تسنن در ۲۰۰ ۳۰۰ سال اخیر وارد بحرین شده اند و گواه این ادعا، قبرستان ها و علمای بحرین است؛ به عنوان مثال، قبری از اهل تسنن تا قبل از ۳۰۰ سال پیش نیست. همچنین علمایی مانند: ابن میثم بحرانی، سیدهاشم بحرانی صاحب -«تفسیر برهان-»، شیخ یوسف بحرانی صاحب -«حدائق-» و علمای قدیمی هم داریم، ولی اهل تسننی که الان در بحرین زندگی می کنند، علمای قدیمی ندارند و علمای آنها مربوط به ۱۰۰ ۱۵۰ سال اخیر است. بنابراین اهالی بحرین از اول شیعه بودند و اهل تسنن فعلی از نجد عربستان آمدند و خود آل خلیفه که الان در بحرین حکومت می کنند، تصریح می کنند و می گویند که ما از قبیله العتوب هستیم. قبیله العتوب، از قبیله ای بزرگ به نام عنزه، در نجد بودند که آل خلیفه و آل الصباح از این قبیله هستند. بعداً اینها در کرانه های خلیج فارس متفرق شدند. ابتدا به کویت رفتند و سپس اختلافاتی میان آل خلیفه و آل الصباح بروز کرد و آل خلیفه به الزباره قطر رفتند و بعد با جنگ بر بحرین سیطره یافتند و اولین حاکم از آنها شخصی به نام شیخ احمد الفاتح بود؛ چون بحرین را فتح کرده بود، به او الفاتح می گفتند. بنابراین خود آل خلیفه تصریح می کنند که اصل ما عربستانی است.

الان مذهب غالب اهل سنت در بحرین کدام مذهب است؟

دقاق: مذهب مالکی، اهل تسنن بحرین سه جنس هستند. پیرامون این مطلب می توانید مراجعه کنید به کتاب گرانبهایی به نام -«القبیله و الدوله فی البحرین-»، نوشته دکتر فؤاد اسحاق الخوری که فردی مسیحی از لبنان است و کارهای پژوهشی در بحرین انجام داده و این کتاب را نوشته و معهد الانماء العربی در بیروت آن را چاپ کرده است. تمام این مطالب در آن کتاب هست، اما من مختصری عرض می کنم. اهل تسنن در بحرین سه گروه هستند: یک گروه، قبایلی که از نجد آمده اند، مانند آل خلیفه، الدواسر که مذهبشان مالکی است. دوم، بعضی از اهل تسنن از ایران آمدند؛ از بوشهر و شیراز و این اطراف، اینها می گویند اصل ما عرب است، به ایران رفتیم و دوباره برگشتیم به بحرین، لذا ما به آنها الهوله می گوییم، چون تحول پیدا کردند ابتدا عرب بودند، بعد ایرانی شدند، دوباره عرب شدند. اینها مذهبشان شافعی است. قسمت سوم، عرب های دیگران از یمن و عربستان؛ البته غیر از آن قبایل، اینها مذهبشان حنبلی است. ولی اکثریت مذهب اهل تسنن بحرین مالکی است. خود آل خلیفه مالکی است. فقط چند گروه شافعی و حنبلی هستند که تعدادشان خیلی کم است.

وهابیت در بحرین چگونه است؟

دقاق: وهابیت هم هست، ولی خیلی کم.

آیا تأثیرگذاری هم دارد؟

دقاق: بله، در حال حاضر در بحرین دو گروه فعالیت سیاسی و فرهنگی دارند: یک گروه اطرافیان الاخوان المسلمین هستند که دو جمعیت دارند: جمعیت فرهنگی شان، -«جمعیه الاصلاح-» و جمعیت سیاسی شان، -«جمعیه المنبرالاسلامی-». و اما گروه دیگر، سلفی ها هستند که آنها هم دو جمعیت دارند: جمعیت فرهنگی شان، -«جمعیه الاسلامیه-» و جمعیت سیاسی شان -«جمعیه الصاله-» است. البته در بحرین تمام گروه ها جمعیت فرهنگی و جمعیت سیاسی دارند. گروه اخوان المسلمین بیشتر هستند و از لحاظ پولی، وضعیت اقتصادی قوی تری دارند، اما سلفی ها متفرق هستند و چون گروه های مختلف دارند، ضعیف تر از اخوان المسلمین هستند.

از گروه های شیعی نام ببرید، آنجا چقدر فعال هستند و به چند گروه تقسیم می شوند؟

دقاق: گروه های شیعی زیاد هستند و گروه بزرگی به حساب می آیند و اکثریت مردم طرفدار آنها هستند. گروه شیعیان نیز دو جمعیت دارند: جمعیت سیاسی شان، -«جمعیه الوفاق الوطنی الاسلامیه-» با ریاست حجت الاسلام والمسلمین علی سلمان و جمعیت فرهنگی شان، -«جمعیه التوعیه الاسلامیه-» با ریاست شیخ باقر حوّاج می باشد و هر دو جمعیت به مجلس علمایی — اسلامی بحرین متکی هستند که مجلسی متشکل از بیش از ۱۲۰ عالم و طلبه از طلاب بحرین است. رئیس سابق و مؤسس آن، آیت الله شیخ عیسی قاسم، وکیل مطلق مقام معظم رهبری و آیت الله سیستانی است. اکثریت مردم او را قبول دارند و طرفدارش هستند، لذا به علت مقبولیت شیخ عیسی قاسم، جمعیه الوفاق و التوعیه را پذیرفتند. یک گروه هم طرفداران آیت الله سیدمحمد شیرازی هستند و دو جمعیت دارند: جمعیت سیاسی شان، -«جمعیه العمل الاسلامی (عمل)-» و جمعیت فرهنگی شان، -«جمعیه الرساله-». مثلاً یک گروه دیگر، طرفداران شیخ سلیمان مدنی(ره) هستند که جمعیتی به نام -«جمعیه الرابطه الاسلامیه-» دارند، ولی در واقع بزرگ ترین جمعیت های سیاسی فعال، همان جمعیه الوفاق و جمعیت عمل و دو تا جمعیه علمانی هستند. جمعیت علمانی شیعه نیستند، البته منحصراً نمی توانیم بگوییم شیعه هستند یا سنی؛ چون آنها می گویند دین در سیاست دخالت نمی کند. مانند -«جمعیه العمل دیمقراطی-» با ریاست ابراهیم شریف که از اهل تسنن است، ولی اهل تشیع هم زیاد دارند. جمعیت دیگر هم، -«جمعیه الاخاء الوطنی-». معمولاً این چهار جمعیت و -«جمعیه التجمع الوطنی-» و -«تجمع الدیمقراطی-»، به عنوان معارض در برابر دولت هستند، ولی از لحاظ مردمی، جمعیت الوفاق بیشترین و بزرگ ترین جمعیت را دارد.

مراکز و اماکن مذهبی خاص شیعیان، مثل امامزاده و امام باره هم در آنجا چیزی هست؟

دقاق: زیاد هست، یکی محمدبن عیسی البحرینی، که در منطقه دمستان است و داستان ملاقات او با امام زمان آورده شده است که من الان نمی خواهم آن را بیان کنم. دوم، سیدهاشم البحرانی صاحب -«تفسیر البرهان فی تفسیر القرآن-» که در منطقه توبلی است. سوم، ابن میثم البحرانی که در منطقه ام الحصم مقام بزرگی دارد. چهارم، النبیه صالح، یکی از اولیای خدا که سجاده اش را روی دریا باز می کرد و روی آن حرکت می کرد. او در جزیره ای به نام خودش یعنی النبیه صالح مدفون است. پنجم، شیح حسین علامه العصفور، پسر برادر شیخ یوسف، صاحب -«حدائق-» است. او یکی از فقهای بزرگ بحرین است و در سال ۱۲۱۶ ه. ق به شهادت رسید. از این اماکن زیادند، مانند همان زید بن صوحان، صعصه بن صوحان که هنوز هم مزار دارند و دولت هم می خواهد آنجا را بگیرد، چون صعصه بن صوحان تشیع اصیل را در بحرین ثابت می کند، لذا الان مزار ایشان زیر نظر اوقاف اهل تسنن است. زید بن صوحان در بحرین به -«امیر زید-» مشهور است و به هر بحرینی بگویید امیر زید، او را می شناسد.

با توجه به اینکه بحرین از قدیم پایگاهی برای تشیع بوده و آرامگاه بزرگان جلیل القدری در آنجاست، وضعیت فعلی فرهنگ جامعه در چه جایگاهی است؟

حوّاج: کشور بحرین از لحاظ فرهنگ و اندیشه، دارای سطحی بالا و پیش رو است و این دیدگاهی نیست که تنها از تفکرات افراد داخل کشور بحرین ناشی شده باشد، بلکه میهمانان، علما و افرادی که از خارج بحرین وارد این کشور می شوند، در قیاس با کشورهای همسایه این داوری را تأیید کرده و بر سطح بالای فرهنگی این کشور صحه می گذارند و مسئله ای که باعث این امر شده است، همانا محبت و ارتباط مستحکم میان مردم بحرین و اهل بیت(ع) است و این به واسطه وجود برخی مؤسسات است. برای روشن شدن بحث، مثالی مطرح می کنم. هم اکنون در کشور بحرین که از لحاظ جغرافیایی کشور کوچکی است، تعداد زیادی حسینیه و مجالس امام حسین(ع) دیده می شود که ما این مجالس و مساجد را تریبون های بیداری مردم می دانیم و آن را باعث استحکام ارتباط مردم و اسلام برمی شمریم.

فعالیت حسینیه ها در بحرین به چه شکلی است و آیا استفاده از حسینیه محدود به زمان های مناسبتی خاص است؟

حوّاج: مطمئناً فعالیت ها و نقش حسینیه ها تنها به ایام دهه اول محرم محدود نمی شود و هم اکنون حسینیه ها تریبون های فرهنگی هستند که در تمامی طول سال مشغول تنویر افکار عموم هستند و فعالیت های آنها در روضه خوانی و ایراد مدایح امام حسین(ع) خلاصه نمی گردد. به عنوان مثال، در ماه مبارک رمضان و ماه های قبل از آن، سلسله جلسات سخنرانی، دوره های فرهنگی، همایش ها و کنگره هایی که تشکل های مختلف فرهنگی در بحرین ترتیب می دهند، از حسینیه ها استفاده می شود. در طول سال حسینیه های بحرین باز هستند. مثلاً شادی هایی را که ما در حسینیه ها برگزار می کنیم، تنها در ایام میلاد ائمه اطهار(ع) خلاصه نمی شود، بلکه شادی های خصوصی تری، چون ازدواج را نیز در حسینیه برگزار می کنیم و بدین ترتیب شروع زندگی مشترک را به دوستی امام حسین(ع) پیوند می زنیم که این کار آثار بزرگی را دربر خواهد داشت. البته در کنار حسینیه ها از مساجد هم نباید بگذریم که در بخش های بعدی به آن اشاره خواهم کرد.

از موقوفات شیعیان آنجا بگویید؟

دقاق: موقوفات در بحرین خیلی زیاد است. ببینید می گویند دو کشور کوچک بودند، ولی معهد علمای شیعه زیاد شدند، یکی جبل عامل در لبنان و یکی بحرین. من یک روز خدمت آیت الله سبحانی بودم موقعی که شنید من بحرینی هستم، دستم را گرفت و این جمله را گفت: -«التشیع فی ایران، مدین لعلماء بحرین و علماء جبل عامل-»؛ چون تا قبل از دولت صفوی، ایران اهل تسنن بودند به جزء قم و اطرافش که از ایام ائمه شیعه بودند و اکثریت اطراف بخصوص اصفهان، خیلی اهل تسنن متعصب بودند. لذا زمانی که پادشاهان صفوی تشیع را گسترش دادند، از علمای جبل عامل و بحرین استفاده کردند. در بحرین موقوفات خیلی زیاد است، موقوفات زیادی هم به امام حسین(ع) شده است. اگر بروید بحرین، هر چند قدم حسینیه می بینید. مساجد نیز ماشاء الله زیاد هستند و موقوفات بحرین ثروت بزرگی دارند.

آیا اینها در اختیار نهادهای روحانی شیعه است یا خیر؟

دقاق: نه، متأسفانه دولت دو دستگاه تأسیس کرده است: دائرهالاوقاف الجعفریه و دائرهالاوقاف السنیه. دائرهالاوقاف الجعفریه بر خلاف دائره الاوقاف السنیه خیلی ثروتمند است، ولی متأسفانه به دست علما و مردم نمی رسد و دولت هم کشف حساب دائرهالاوقاف را اصلاً اظهار نمی کند، چون زیاد است.

فعالیت های مذهبی بخصوص در ایامی مثل ماه رمضان و ماه محرم آنجا چطور است؟

دقاق: خیلی عالی است، لذا بحرینی ها غالباً ایام محرم و ماه رمضان بیرون نمی روند و برعکس از کشورهای خلیج فارس و حتی ایران به بحرین می آیند. مجالس عزاداری زیاد است؛ البته فعالیت ها در طول سال هست. مثلاً در ماه رمضان بعد از افطار بلافاصله تمام مجالس شروع می شوند و هر شب تا یکی دو ساعت پس از افطار قرائت قرآن هست و مجالس تا ساعت ۱۲ شب ادامه دارد. البته ایام محرم هم همین طور است. بحرینی ها هر موقع به بحرین می روند، حسینیه درست می کنند. در قم، مشهد، نجف و کربلا و سوریه هم حسینیه دارند. بحرینی ها نمی توانند بدون حسینیه زندگی کنند.

شب های احیا و قدر در ماه مبارک رمضان چطور می گذرد؟

دقاق: شب های قدر خیلی احیا می کنند و شخصیت های از بیرون می آورند، حتی ایرانی های مقیم بحرین، مجالس مخصوص و حسینیه های مخصوصی دارند و از ایران شخصیت هایی را برای شب های احیا می آورند. تمام مساجد و حسینیه ها را باز می کنند و برنامه دارند.

در عاشورا یا ایام دیگر، تنشی با اهل سنت پیش نمی آید؟

دقاق: نه، معمولاً اهل تسنن با ما هم سو هستند. در مجلس عزاداری می آیند، کمک هم می کنند، حتی کمک پولی می دهند و بعضی ها هم به نوارهای عزاداری گوش می دهند. فقط وهابی ها هستند که نوار و نوشته علیه شیعه پخش می کنند. اهل تسنن این گونه نیستند و فقط از وهابی ها این رفتارهای زشت سر می زند.

تعداد طلاب بحرینی در قم چند نفر است؟

دقاق: تقریباً حدود ۹۰ نفر.

این تعداد در نجف و کربلا هم هستند؟

دقاق: نه، در نجف الان به ۱۹ نفر رسیده است.

آیا بحرینی ها در غالب یک مدرسه در قم تحصیل می کنند؟

دقاق: بحرینی ها در قم حسینیه ای به نام -«الحسینیه البحرانیه-» دارند و به تازگی یک ساختمان به صورت آپارتمان برای طلاب متأهل ساخته شده است که زیرزمینش هم حسینیه ای به نام -«الحسینیه الزهر-» است و ان شاءالله قصد داریم ساختمان دیگری برای طلاب بحرینی خریداری کنیم. اما مدرسه مخصوص بحرین ها نداریم، ولی اکثریت حوزه-« ائمهالاطهار که بنده مدیر آن هستم، بحرینی هستند.

آیا از خواهران بحرینی هم کسی طلبه دارید؟

دقاق: بله هست. شاید ۱۰ طلبه که بعضی ها در جامعهالزهرا، بعضی ها در بنت الهدی و تعدادی هم در دارالمعصومه درس می خوانند.

آیا در بحرین مدارس علوم دینی برقرار هست؟

دقاق: زیاد هست؛ هم برای آقایان و هم برای خانم ها که طلاب حوزه و عموم مردم می توانند در آن تحصیل کنند.

تا چه سطحی آنجا درس می خوانند؟

دقاق: تا سطح خارج؛ تا سطح خارج حوزه های زیادی هست.

آیا نماز جمعه به تفکیک شیعه و سنی اقامه می شود؟

دقاق: بله، بزرگ ترین نماز جمعه به امامت آیت الله شیخ عیسی قاسم در جامع الامام الصادق در منطقه الدُراز هست و اهل تسنن هم نماز جمعه دارند مثلاً در مسجد احمد الفاتح که برای دولت است، نماز اقامه می کنند.

آیا کتاب هایی که در مدارس تدریس می شوند بر اساس فقه اهل سنت تدوین شده است یا از فقه شیعه هم چیزی می نویسند؟

دقاق: در تمام مدارس فقه اهل تسنن تدریس می شود و فقه اهل تشیع نیست، ولی حکومت در سال های اخیر دو دانشکده، یکی برای اهل تسنن و یکی هم برای اهل تشیع در نظر گرفته است. هر طلبه ای از اهل سنت که در این دانشکده درس می خواند، ماهانه ۲۰ دینار دریافت می کند و هر طلبه شیعه، ماهانه ۵۰ دینار؛ تقریباً ۵/۲ برابر. حال این سؤال ایجاد می شود که چرا دولت در تمام مدارس بحرین فقه شیعه را ممنوع کرده است، ولی در این دانشکده به طلبه های شیعه پول می دهد؟! نمی دانم انگیزه شان چیست؟!! !

آیا شیعیان مدارس مخصوص به خودشان دارند؟

دقاق: مخصوص که نه، یعنی مدارس به نام تشیع و تسنن نیست و مدارس مخصوصی از انگلستان و آمریکا و آکادمی هایی مثل مدارس غیرانتفاعی هست.

پس بچه های شیعه از ابتدا با تعالیم اهل سنت بزرگ می شوند، این طور است؟

دقاق: بله.

آیا مشکلی در خانواده ها به وجود نمی آید؟

دقاق: مشکل پیش می آید، ولی در بحرین در تمام مساجد و حسینیه ها درس هست؛ ما چطور آمدیم حوزه درس خواندیم، چون از زمان بچگی درس می خواندیم. ببینید من سال ها صبح به مدرسه ای که مال حکومت بود می رفتم و بعدازظهر در مدرسه شیعیان شرعیات می خواندم. روحانیان و علمای بحرین مدارس زیادی دارند.

حوّاج: بی شک در حسینیه ها مسائل فقهی آموزش داده می شود و این آموزش از سنین قبل از مدرسه شروع می شود، یعنی برای کودکان ۴ ۵ سال و این روند برای جوانان فارغ التحصیل نیز وجود دارد، یعنی این آموزش ها هر بازه-« سنی را شامل می شود و در هر طبقه-« سنی، مسائل مرتبط و مناسب با شرایط مخاطب مطرح می شود. مثلاً برای کودکان با سنین ۴ ۵ سال، در دوره هایی که معمولاً در ۳ ماه تابستان برگزار می شود، مسائل سنگین و نظری تعلیم داده نمی شود و به آموزش های عملی مانند نماز جماعت و مسائل سبک بسنده می شود. زمانی که سن کودک به ۷ سال رسید کم کم مباحث نظری را شروع می کنیم که اغلب به وسیله کتاب های تصویری انجام می شود، مثلاً نحوه-« خواندن نماز طبق مکتب اهل بیت(ع.) این روند تا سن بلوغ پسران یعنی حدود ۱۴ سالگی، به صورت متناسب با سنین دانش آموزان ادامه می یابد. بی شک دانش آموزان در مدارس طبق مذهب اهل تسنن تعلیم داده می شوند، ولی به واسطه-« آموزش هایی که دیده اند، از این جریان متأثر نمی شوند و نقش مؤثر مساجد در آموزش هایی که برای پیشبرد مسائل تعلیمی و تربیتی دانش آموزان است، برای والدین مشخص است.

آیا این آموزش ها صرفاً اختصاص به پسران دارد؟

حوّاج: خیر، منحصر به پسران نیست و دختران را نیز شامل می شود. در کشور بحرین یک جریان خاص به تنهایی فعالیت های فرهنگی را پیش نمی برد، مثلاً ما مساجد را داریم که در آن گروه های مختلفی فعالیت می کنند، به عنوان مثال، گروه های فرهنگی مساجد نقش خوبی را در فرهنگ و فرهنگ سازی ایفا می کند، حسینیه ها هم نقش مشابهی را ایفا می کنند. همچنین نقش حوزه های علمیه را نباید فراموش کرد، این حوزه ها نیز نقش بزرگ و مهمی در جریان سازی فرهنگی دارند. فعالیت این حوزه ها تنها در آموزش مقدمات، سطوح و خارج که در حوزه های علمیه به شکل یک روال درآمده است، خلاصه نمی شود و برنامه های خاصی برای جوانان وجود دارد. حال آنکه این حوزه ها برای آقایان و بانوان برنامه هایی را انجام می دهد. در ایران برنامه ای با عنوان -«جشن تکلیف-» وجود دارد، ما نیز در بحرین برنامه مشابهی داریم که البته به یک جشن و یک روز خلاصه نمی شود، قبل از روز جشن دوره ای برگزار می شود که شامل ۳ تا ۴ روز است و در این دوره یک پزشک به بیان تغییرات و دگرگونی های روحی و جسمی که در سن بلوغ یک فرد به وجود می آید، می پردازد تا فرد خود را برای این تغییرات آماده کند. سپس یک عالم و یا عالمه حوزوی پیرامون واجباتی که فرد پس از گذراندن بلوغ باید به انجام برساند، صحبت می کند. این برنامه ها در تمامی بحرین در سطح گسترده توسط حوزه علمیه، جمعیت های اسلامی و تشکل های فرهنگی انجام می شود.

در برنامه هایی که ذکر شد، آیا برای دختران، معلمان خانم در نظر گرفته می شود؟

حوّاج: بله، ما حوزه های علمیه بانوان را داریم؛ حتی جمعیت های فرهنگی ویژه بانوان وجود دارد. بعضاً در تشکل هایی که برای آقایان است، قسمتی نیز وجود دارد که مربوط به بانوان می باشد و از بانوان استفاده می شود. ما خواهرانی را داریم که از جامعهالزهرا(س) فارغ التحصیل شده اند. همچنین در حوزه های علمیه بحرین نیز استعدادهای فوق العاده ای وجود دارد که نه تنها در اجرای برنامه ها، بلکه در برنامه ریزی و تعیین خطوط مشی نیز توانایی های ممتازی دارند.

با توجه به اینکه اداره اوقاف کشور بحرین در اختیار اهل سنت است، تأمین مالی مساجد و حسینیه های شیعیان از چه طریقی تأمین می شود؟

حوّاج: در بحرین اداره های اوقافی برای شیعیان نیز وجود دارد. برخی از مساجد و حسینیه ها موقوفات و ساختمان هایی را در اختیار دارند که مخارج خود را از آن طریق تأمین می کنند، ولی اکثر مساجد و حسینیه ها چنین امکاناتی را ندارند و از هدایا و نذورات و کمک های مردمی تأمین می شوند.

سطح سواد و نوع اشتغال شیعیان چگونه است؟

حوّاج: شیعیان از یک بیداری ممتازی برخوردار هستند. این بیداری تنها به اهالی مساجد خلاصه نمی شود. ما پزشکان و مهندسانی با درجه های علمی بسیار بالا داریم، در گذشته متخصصان بیشتر از خارج کشور می آمدند، ولی اکنون جوانان متخصص بحرینی به وفور حضور دارند و مشغول خدمت رسانی هستند، اعم از آقایان و بانوان که مدارک علمی بالایی را از داخل و خارج بحرین کسب نموده اند.

آیا عاشورا در بحرین تعطیل است؟

دقاق: بله، تاسوعا و عاشورا تعطیل رسمی است. اصلاً آنجا بچه ها از اول محرم به مدارس نمی روند، مثلاً روز اربعین نمی روند، مجلس سوگواری زیاد است.آیا شیعیان بحرین آداب و رسوم خاصی دارند که مختص آنها دانست؟

دقاق: عید فطر را خیلی اهمیت می دهند، حتی بیشتر از عید قربان، البته به عید قربان هم اهمیت می دهند و عید غدیر تقریباً یک هفته یا ده روز جشن هایی برپا می شود.

آیا عید غدیر تعطیلات رسمی دارد؟

دقاق: تعطیلات هست، ولی رسمی نیست. شیعیان در این هنگام کاروان هایی را تشکیل می دهند و به عمره می روند.

آیا شیعیان بحرین شبکه های ماهواره ای تلویزیونی و یا روزنامه مستقلی را در اختیار دارند؟

حوّاج: شبکه تلویزیون