پاورپوینت کامل شهادت حضرت امام زین العابدین علیه السلام ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل شهادت حضرت امام زین العابدین علیه السلام ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint دارای ۱۲۰ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل شهادت حضرت امام زین العابدین علیه السلام ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن پاورپوینت کامل شهادت حضرت امام زین العابدین علیه السلام ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint :

مکتبی در سخنان امام سجاد علیه السلام

ابراهیم اخوی

مدیریت زبان

بخش عمده ای از ارتباط ما با دیگران، از راه گفت وگو شکل می گیرد. چنانچه مهارت گفت وگو و آسیب های ناشی از آن را ندانیم، ممکن است در ایجاد یک رابطه خوب، دچار مشکل شویم. بخشی از این مهارت، در مهار زبان و تسلط بر گفته هاست. پیشنهاد امام سجاد علیه السلام، توجه به اصل مراقبت از زبان است تا از رها کردن این ابزار مهم ارتباط، پرهیز کنیم: «احفَظْ علَیک لسانَک تَمْلِک بهِ إخوانَک؛ زبانت را نگه دار تا برادرانت را نگه داری.»۱ از نگاه حضرت، گفت وگوهای نسنجیده، گاه به قطع ارتباط می انجامد و در مقابل، کنترل زبان و خروجی آن، شخصیتی محبوب از شخص به دیگران معرفی می کند که میل به ارتباط با چنین شخصیتی و تداوم رابطه، بیشتر خواهد بود.

روابط اجتماعی

برخی به اشتباه، تسلط و غلبه اجتماعی را در ایجاد مزاحمت برای دیگران، به معنای حساب بردن آنها می دانند. چنین نگرش خطرناکی می تواند هم فرد را دچار آسیب های روانی کند ـ آنچنان که در روان شناسی با بیمارانی روبه رو می شویم که از اختلال سلوک یا شخصیت ضد اجتماعی رنج می برند ـ و هم امنیت روانی کسانی را که با آنان در تعامل هستند، تهدید کند. در سفارشی از امام سجاد علیه السلام این مسئله به گونه ای پیش گیرانه آمده است: «کفُّ الأذی مِن کمالِ العقلِ و فیه راحهٌ للبَدَنِ عاجِلاً و آجِلاً؛ آزار نرساندن، نشانه کمال خرد است و مایه آسایش تن در دنیا و آخرت است».۲

تعارض شناخت و رفتار

دو راهی ها از هر نوعی که باشند، انسان را دچار روان پریشی می کنند. آن که می داند و خلاف دانسته های خود گام برمی دارد، دلهره ای وصف نشدنی را تجربه می کند که نشانه های بیرونی آن، پرخاشگری، ناسازگاری، لج بازی، نداشتن مهارت تصمیم گیری و نیز سردرگمی در زندگی است. به عنوان نمونه، فردی که قوانین دین را برای زیستن برگزیده است، چنانچه روش زندگی او مغایر با این انتخاب و شناخت باشد، از زندگی خود لذتی نمی برد و هیچ موفقیتی، او را خرسند نمی سازد. امام زین العابدین علیه السلام، از چنین مسئله ای با نگاهی توحیدی پرهیز می دهد: «إنّ أبْغضَ النّاسِ إلَی اللّه مَن یقْتَدی بسُنّهِ إمامٍ و لا یقتدی بأعمالِهِ؛ مبغوض ترین مردم نزد خداوند، کسی است که خود را پیرو روش امامی بداند، ولی از رفتار و کردار او پیروی نکند».۳

امید

یکی از عوامل اصلی بهداشت روان، امیدواری است. اگر فردی به هر دلیل، امید خود را به فردایی بهتر از دست بدهد، مشکلاتی مانند افسردگی به سراغش خواهد آمد. همچنین داشتن انگیزه پیشرفت و ساختن شرایطی بهتر، از نشانه های شخصیت سالم است و چنانچه این میل و انگیزه در افراد جامعه خاموش شود، سردی و بی حالی، فرد و اجتماع را فرا می گیرد و زندگی وضعیتی نابسامان و دور از نشاط روانی می یابد. با این نگرش، امید به ایجاد جامعه ای بهتر و با امنیت روانی کامل تر به دست آخرین ذخیره خدا، می تواند بسیاری از خرسندی ها را به خشنودی تبدیل کند و آن که از چنین امیدی برخوردار است، گوهری گران بها در اختیار دارد. امام چهارم در این باره چه نیکو می فرماید: «انتظارُ الفَرَجِ مِن أعظمِ الفَرَجِ؛ انتظار فرج، خود، بزرگ ترین گشایش است».۴

سبک زندگی

داشتن روش و سبک برای هر کاری ضروری است، وگرنه تندروی ها و کندروی ها می توانند آسیب های ویرانگری داشته باشند. برخورداری از صفت های شخصیتی ثابت سبب بروز رفتارهای بهنجار است. این صفات، در مکتب های گوناگون، شکل های متفاوتی می یابند. در مکتب امام سجاد علیه السلام برخی از این ویژگی های پسندیده بیان شده است:

أربعٌ مَن کنَّ فیه کمُلَ إسلامُه و مُحِّصَتْ عنه ذُنوبُهُ و لَقِی ربَّهُ عزّ و جلّ و هُو عنه راضٍ: مَن وفی للّه عزّ و جلّ بما یجْعَلُ علی نفسِهِ للنّاسِ و صَدَقَ لِسانُهُ مَع النّاسِ و اسْتَحْیا مِن کلِّ قبیحٍ عندَ اللهِ و عندَ النّاسِ و حَسَّنَ خُلقَهُ معَ أهلِهِ.۵

چهار چیز است که هر کس دارای آنها باشد، اسلامش کامل می گردد و گناهانش ریخته می شود و پروردگار خویش را دیدار می کند، در حالی که از او خشنود است:

۱. آن که برای خدا، به تعهد خود در قبال مردم عمل کند؛

۲. با مردم راست گو باشد؛

۳. از ارتکاب هر آنچه نزد خدا و مردم زشت است، شرم کند؛

۴. با خانواده خود، خوش اخلاق باشد.

با دقت در این سخن، درمی یابیم که سه حوزه اصلی ارتباط، یعنی ارتباط با خدا، با خود و دیگران، در ملاک های معرفی شده حضرت وجود دارند و هماهنگ شدن با این ویژگی ها، می تواند سلامت روان افراد را تضمین کند.

۱. بحارالانوار، ج۷۴، ص۱۵۶، ح۱.

۲. تحف العقول، ص۲۸۳.

۳. الکافی، ج۸، ص۲۳۴، ح۳۱۲.

۴. بحارالانوار، ج۵۲، ص۱۲، ح۴.

۵. همان، ج۷۵، ص۹۳، ح۶.

مروری بر دیدگاه های اقتصادی امام سجاد علیه السلام

سید محمود طاهری

اشاره

همه ما آن گاه که نام مبارک امام سجاد علیه السلام را می شنویم، به یاد سجده و اشک و نیایش و زهد می افتیم و از او شخصیتی رها شده از همه جاذبه های رنگارنگ دنیا در ذهن تصویر می کنیم، ولی همین مرد سجده و نیایش و زهد و همین امام رها شده از دام همه جاذبه های دنیایی، هیچ گاه از «اقتصاد خویش» و «معیشت دنیایی» خود نیز غافل نیست و در دعاهایش دغدغه های اقتصادی خویش را نیز بازتاب می دهد. این، خود از اهمیت موضوع «اقتصاد» در زندگی انسان و نقش اثرگذار آن حکایت می کند؛ تا آنجا که آن امام بزرگ، در اوج خلوت خویش با خدا و در آن لحظه های دلدادگی و شور و جذبه و در کنار خواسته های زیبای معنوی اش از خداوند، خواسته های مادی و اقتصادی خود را نیز در نظر دارد و از پروردگارش، روزی فراوان و فراخ دستی و دنیایی آباد نیز می خواهد.

از این نکته درمی یابیم که آخرت با دنیا در پیوند است و دین با اقتصاد، ارتباطی انکارناپذیر دارد و اینکه ما چه بخواهیم و چه نخواهیم، به اقتصادی خوب و دنیایی آباد نیازمندیم. بر اساس زندگی نامه های اهل بیت علیهم السلام، هیچ کدام از امامان معصوم علیهم السلام دچار فقر و تنگ دستی نبوده اند و در این میان، امام سجاد علیه السلام نیز چنین بوده است. اگر هم امامی چون علی بن ابی طالب علیه السلام زندگی ساده و فقیرانه ای در پیش می گیرد، از روی اختیار و به مقتضای روزگار و از سر هم دردی با تهی دستان ـ به عنوان یک حاکم اسلامی ـ است. به هر حال، زهد اهل بیت علیهم السلام از نوع زهد درونی و قلبی ـ یعنی به صورت دل کندن از جاذبه های دنیایی و رها بودن از وابستگی به آن ـ بوده است، نه از نوع زهد بیرونی و به شکل پرهیز از امکانات متعارف زندگی.

بنابراین، آن بزرگواران در عین رها بودن از همه دل بستگی ها، از امکانات روز عصر خویش ـ چه از نوع مرکب و یا خانه و یا ثروت ـ برخوردار بودند؛ چرا که از نگاه آنان، هم موهبت های حلال خداوند، سزاوار بهره گیری و استفاده است؛ هم ـ خواسته یا ناخواسته ـ اقتصاد خوب در شکل دهی دیدگاه و نگرشی شایسته مردمان به انسان، اثرگذار است و هم اینکه با اقتصاد، نیازمندی های مادی و دنیایی انسان ها برآورده می شود و در پی آن، زمینه آرامش قلبی و فراغت ذهنی برای یاد و عبادت پروردگار فراهم می آید.

در آخر همان گونه که می دانیم، امسال (۱۳۹۱) را مقام معظم رهبری به عنوان «تولید ملی، کار و سرمایه ایرانی» نام گذاری کرده و بدین ترتیب، این سومین سالی است که عنوان «اقتصادی» به خود می گیرد. «اقتصادی» بودن موضوع امسال، بهانه ای شد تا به مناسبت شهادت امام زین العابدین علیه السلام، مروری به اندیشه های اقتصادی آن حضرت داشته باشیم و از لابه لای سخنان گهربار ایشان، ره توشه هایی اقتصادی برای خود فراهم آوریم.

۱. روزی را از خدا دانستن

اسلام از پیروانش می خواهد در عین حال که به دنبال «روزی» می روند و برای به دست آوردن روزی تلاش می کنند، آن را با نگرش توحیدی نیز همراه سازند، به این معنی که تنها خداوند را «روزی ده» اصلی بدانند و دیگران را فقط سبب هایی ـ که خدا به وسیله آنها به بندگانش روزی می رساند ـ در نظر بگیرند. چنین نگرشی موجب می شود که بنده، افزون بر آنکه خداوند «روزی ده» را از یاد نمی برد و وسیله ها را در حد وسیله می داند و حق وسیله ساز، یعنی خداوند روزی ده را ـ با منسوب دانستن همه روزی ها به او ـ به خوبی ادا می کند، خود و اقتصاد خود را از خطر فروپاشی ایمن نگه می دارد.

توضیح آنکه بر اساس آیات قرآن، نگاه شرک آلود درباره روزی و آن را به بازو و فکر و هوش خود نسبت دادن، خطر جدی نابودی سرمایه ها ـ و حتی خودِ شخص ـ را در پی دارد. خداوند در این باره از قارون مثال می زند؛ کسی که «خداوند از گنجینه ها آن قدر به او داده بود که کلیدهای آنها را ـ حتی ـ گروهی نیرومند نیز به سختی می توانستند حمل کنند»؛۱ «قوم وی به او گفتند: شادی مکن که خدا شادی کنندگان را دوست نمی دارد و با آنچه خدایت داده، سرای آخرت را بجوی و سهم خود را از دنیا فراموش مکن، و همچنان که خدا به تو نیکی کرده، نیکی کن و در زمین، فساد مجوی که خدا فسادگران را دوست نمی دارد.»۲ اما قارون که از فراوانی ثروت، دچار غرور و سرمستی شده بود، هرگز آن همه روزی خویش را از خدا ندانست، بلکه حاصلِ دانش و تدبیر خود دانسته و به آنها گفت: «اِنَّما أوتیتُهُ عَلی علمٍ عِندی؛ من اینها را در نتیجه دانش ]و هوش و تدبیر[ خود یافته ام».۳

خداوند آن گاه پی آمد این نگاه شرک آلود قارون را ـ که بر اثر آن، همه ثروت و دارایی خود را حاصل هوش و دانش خود می دانست و نه موهبت پروردگار ـ نابودی او و همه دارایی هایش بیان می کند، در ادامه چنین می فرماید: «پس قارون با کوکبه خود بر قومش نمایان شد. کسانی که خواستار زندگی دنیا بودند، گفتند: ای کاش مثل آنچه به قارون داده شده، به ما ]هم[ داده می شد؛ واقعاً او بهره بزرگی ]از ثروت[ دارد کسانی هم که دانش ]واقعی[ یافته بودند، گفتند: وای بر شما! برای کسی که ایمان آورده و کار شایسته کرده، پاداش خدا بهتر است و جز شکیبایان آن را نیابند. آن گاه قارون را با خانه اش در زمین فرو بردیم و گروهی نداشت که در برابر ]عذاب[ خدا او را یاری کنند و ]خود نیز[ نتوانست از خود دفاع کند و همان کسانی که دیروز آرزو داشتند به جای او باشند، صبح می گفتند وای، مثل اینکه خدا روزی را برای هر کس از بندگانش که بخواهد، گشاده یا تنگ می گرداند و اگر خدا بر ما منت ننهاده بود، ما را ]هم[ به زمین فرو برده بود. وای، گویی که کافران، رستگار نمی گردند».۴

امام سجاد علیه السلام نگرش توحیدی خویش به رزق و روزی را و اینکه «روزی ده» حقیقی خداوند است و اوست که روزی ها را کم و زیاد می کند، چنین بیان می فرماید: «خدای متعال برای هر یک از جانداران، روزی معلومی را تقسیم نموده است که هرگز نمی تواند آن کس که برایش رزق زیاد مقدر فرمود، از آن بکاهد و نیز کسی که برایش روزی اندک مقدر نمود، بر آن بیفزاید.»۵ امام سجاد علیه السلام باز در این باره در نیایشی چنین می فرماید:

پروردگارا تو چنین گفته ای و سخن تو نیز حق و راست ترین است و سوگند خوردی و سوگندت راست ترین و رساترین است که: «روزی شما و آنچه به شما وعده داده شد در آسمان است.» (ذاریات: ۲۲) سپس گفته ای: «پس به پروردگار آسمان و زمین سوگند، همان گونه که شما سخن می گویید، این سخن حق است». (ذاریات: ۲۳)۶

۱. نک: قصص: ۷۶.

۲. نک: قصص: ۷۶ و ۷۷.

۳. نک: قصص: ۷۸.

۴. قصص: ۷۹ ـ ۸۲.

۵. صحیفه سجادیه، دعای اول.

۶. همان، دعای بیست و نهم.

۲. بی نیازی از دیگران و حفظ آبرو و توان مندی بر عبادت خداوند

امام سجاد علیه السلام در عین حال که برای سامان بخشیدن به دنیای خود و بهره مندی از معیشتی خوب و دلخواه، از خداوند خویش روزی می خواهد، با پیوند زدن این خواسته دنیایی با انگیزه هایی معنوی ـ همانند درخواست روزی به نیت حفظ آبرو و شخصیت و نیز به انگیزه توانا شدن بر انجام دادن عبادت پروردگار ـ به آن رنگ بقا می بخشد. بدین ترتیب، همه بهره مادی خویش از روزی را می ستاند و هم سهم معنوی و اخروی آن را، و بدین گونه درخواست روزی، از حالت دنیاگرایی صرف و معنویت گرایی محض بیرون می آید و با این درخواست، مادّه و معنا و دنیا و آخرت را به هم پیوند می زند.

آن حضرت کارکرد «غِنا بخشی» روزی از دیگران را ـ که البته پیش شرط آبرومندی در میان جامعه است، همان گونه که نیازمندی، زمینه ساز بی آبرویی است ـ چنین بیان می دارد:

پروردگارا! من از طلب دنیا ناتوانم و تو دارای کرَم گسترده هستی؛ از تو درخواست می کنم ای پروردگار من، به آن قدرت و قوّتی که بر انجام دادن این امر داری و به بی نیازی تو از دنیا و به حاجت من به آن، اینکه به من روزی ای دهی که بر اثر آن از رنج ]درخواست از[ آنچه در دست مردم است، بی نیاز گردم.۱

آن حضرت در بخش دیگری از همان دعا، به خداوند عرض می کند:

خدایا بر محمد و آل محمد درود فرست و مرا از فضل گسترده ات روزی ای عطا فرما که به کسی نیازمند نشوم و اینکه به وسیله آن بر شکرم بیفزایی و نیز بر فقر و حاجتم به حضرتت افزون کنی، و به کرَم خود، از غیر خود، بی نیازی و عفاف بخشی.

آن حضرت در سخن نیایش گونه دیگری در این باره بیان می دارد:

خدایا به فضل و احسان خویش، مرا از دیگران بی نیاز گردان و به بزرگی خویش، مرتبه ام را بالا ببر و به قدرت کامله ات، گره از کار من بگشای و به آنچه نزد تو است، از دیگران بی نیازم کن.۲

امام سجاد علیه السلام در جای دیگر می گوید:

پروردگارا، بر محمد و آل محمد درود فرست و آبرویم را در میان مردم نگه دار، و ارزشم را بر اثر نیازمندی به خلق، کم مکن تا از روزی خوارانت روزی بخواهم و دست نیاز به سوی آفریدگان فرودستت دراز کنم و در نتیجه، مجبور به ستایش کسی شوم که به من چیزی بخشیده است و نیز دچار نکوهش کسی شوم که به من نبخشیده است.۳

امام سجاد علیه السلام در دعایی با اشاره به نقش رزق و روزی در کسب توان مندی برای اطاعت پروردگار و سامان بخشیدن به آخرت عرض می کند:

اَلّلهمَّ انّی اَسئلُک خیرَ المعیشَهِ اَقوی بِها عَلی طاعَتِک وَ اَبلُغُ بِها جَمیعَ حاجاتی و اَتَوَسَّلُ بِها اِلَیک فِی الحَیاهِ الدُّنیا وَ فِی الآخِرَهِ مِن غَیرِ اَن تَترُفَنی فیها فَأطغی اَو تَقتُرَها عَلی فَاَشقی.۴

خدایا، من از تو بهترین معیشت ]و امکانات مادی[ را درخواست می کنم؛ معیشتی که با آن، بر اطاعتت قدرت داشته باشم و به تمام نیازهایم برسم و به وسیله آن، در دنیا و آخرت به تو نزدیک شوم، بی آنکه ثروت غرورآفرین و مست کننده ای به من دهی که سر به طغیان بردارم، یا چنان بر من تنگ گیری که بدبخت شوم.

۱. مفاتیح الجنان، دعای ابوحمزه ثمالی.

۲. محسن غرویان و عبدالجواد ابراهیمی فر، صحیفه سجادیه موضوعی، ص۷۰۴.

۳. همان، ص۷۰۲.

۴. بحارالانوار، ج۲، ص۸۷.

۳. درخواست روزی گسترده (توسعه اقتصادی)

امام سجاد علیه السلام افزون بر آنکه از خداوند، درخواست «روزی» می کند، از او می خواهد که روزی او را فراوان و گسترده نیز قرار دهد. این، حقیقتی است که آن حضرت با این عبارت ها از خداوند، درخواست می کند:

ـ «وَ اَغنِنی وَ اَوسِع عَلَی فی رِزقِک؛ و بی نیازم گردان و به من روزی فراوان و گسترده عطا فرما».۱

ـ «وَ ارزُقنی مِن غَیرِ احتِساب؛ و مرا بی حساب، روزی عطا بفرما».۲

ـ «وارزُقنی مِن فَضلِک رِزقاً واسِعاً؛ و از فضل خودت به من روزی فراوان و گسترده ای عنایت فرما».۳

امام سجاد علیه السلام در حدیثی می فرماید: «اِنَّ مِن اَخلاقِ المؤمِن… التَّوَسُّعَ عَلی قَدرِ التَّوَسُّع؛ همانا از اخلاق مؤمن، وسعت دادن به روزی، به هنگام فراهم بودن زمینه آن است.»۴ و باز از آن حضرت است: «اِستِنماءُ المالِ تَمامُ المروءه؛ سودآور کردن مال، همه مردانگی است».۵

در این باره این نکته در خور یادآوری است که از نگاه اسلام، توسعه اقتصادی، در صورتی شایسته تجویز و پیش برنده و تعالی بخش است که پیش از آن، زمینه اخلاقی و فرهنگی در شخص شکل گرفته باشد و او از گنجایش کافی در این باره برخوردار شده باشد. در غیر این صورت، «توسعه اقتصادی» مایه تباهی و عاملی بازدارنده و بلکه ویرانگر خواهد بود، چنان که امام سجاد علیه السلام در این باره از خداوند می خواهد: «وازوِعَنّی مِنَ المالِ ما یحدِثُ لی مَخیلَهً اَوتأدّیاً اِلی بَغی اَو ما اَتَعَقَّبُ مِنهُ طُغیاناً؛ و ثروتی که مرا به کبر و خودبینی آلوده کند یا به ستم بکشاند یا از مرز عبادت و ادب در گذراند، از من دور کن».۶

۱. صحیفه سجادیه، دعای بیستم.

۲. همان.

۳. مفاتیح الجنان، دعای ابوحمزه ثمالی.

۴. تحف العقول، ص۴۹۶.

۵. همان، ص۴۹۸.

۶. صحیفه سجادیه، دعای سی ام.

۴. روزی حلال

یکی از محورهایی که امام سجاد علیه السلام در درخواست های اقتصادی خویش از خداوند، بدان توجه کرده است، «روزی حلال» است. «روزی حلال» از مسائل مهمی است که در آیات و روایات بدان بسیار اهتمام شده است. خداوند در قرآن کریم در سفارش بندگان خویش به «حلال خواری» می فرماید: «یا اَیها النّاسُ کلُوا مِمّا فِی الاَرضِ حَلالاً طَیباً وَ لا تَتَّبِعُوا خُطُواتِ الشَّیطانِ اِنَّهُ لَکم عَدُوٌّ مُبین؛ ای مردم، از آنچه در زمین است، حلال و پاکیزه را بخورید، و از گام های شیطان پیروی مکنید که او دشمن آشکار است». (بقره: ۱۶۸)

امام سجاد علیه السلام آن گاه که از خداوند درخواست «روزی» می کند، از او می خواهد که «روزی حلال» موهبت کند، چنان که در نیایش خود می گوید: «وَ اَجرِ مِن اَسبابِ الحَلالِ اَرزاقی؛ و روزی مرا از راه های حلال، جاری ساز».۱

نیز آن حضرت می گوید: «وَ اَوسِع عَلَی مِن حَلالِ رِزقِک؛ و روزی مرا در صورتی که حلال باشد، گسترده و فراوان فرما».۲

امام سجاد علیه السلام در دعای بیست و پنجم صحیفه سجادیه، از خداوند می خواهد او را از کسانی قرار دهد که رزق آنان گسترده و حلال است:

و مرا از کسانی قرار ده که کار خود به اصلاح آورند؛ آنان که به درخواستشان از تو در شمار کام یابان هستند؛ آنان که به پناه آوردن به تو خو کرده و از سوداگری با تو، سود سرشار برده و در پناه عزت تو جای گرفته و به آنان که از فضل و کرم بی پایانت روزی فراوان، اما حلال، عطا فرمودی.

آن حضرت همچنین در دعای ابوحمزه ثمالی، این گونه از خداوند درخواست روزی حلال می کند: «اللهم ارزُقنی مِن فَضلِک رِزقاً حلالاً؛ خدایا از فضلت، به من رزق حلال، روزی فرما».

۱. صحیفه سجادیه موضوعی، ص۷۰۸.

۲. بحارالانوار، ج۲، ص۸۷.

۵. روزی پاکیزه

یکی از دیدگاه های اقتصادی امام سجاد علیه السلام که آن را در دعاهای خویش بازتاب داده، مسئله «روزی پاکیزه» است. آن حضرت در این گونه از دعاها ضمن آنکه بر روزی حلال تأکید کرده، پاکیزه بودن آن را نیز مهم شمرده است. در حقیقت، پاکیزه بودن غذا، شرط دومی است که خداوند آن را در کنار شرط نخست آن ـ یعنی حلال بودن ـ از بندگانش خواسته است، چنان که در آیه ۱۶۸ سوره بقره می فرماید: «یا اَیها النّاسُ کلُوا مِمّا فِی الاَرضِ حلالاً طیباً؛ ای مردم، از آنچه در زمین است، حلال و پاکیزه بخورید.» نیز در آیه ۵ سوره مائده می فرماید: «وَ کلُوا مِمّا رَزَقناکمُ الله حَلالاً طیباً؛ و از آنچه خداوند روزی شما گردانیده، حلال و پاکیزه بخورید».

«طیب در این آیه شریفه، چیزی است که حواس و نیز نفس از آن لذت می برد. طیب دارای دو عنصر مطلوبیت و پاکیزگی است و لذیذ و حلال و معطر و نیکوست. می توان گفت واژه «طیب» تقریباً معادل «خوب» در فارسی است که در هر موردی از آن، تعبیر خاصی می شود… پس مقصود از «حلالاً طیباً» هر غذای مباحی است که موافق طبع