پاورپوینت کامل مهدویت از دیدگاه دین پژوهان و اسلام شناسان غربی(۳) ۸۷ اسلاید در PowerPoint

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل مهدویت از دیدگاه دین پژوهان و اسلام شناسان غربی(۳) ۸۷ اسلاید در PowerPoint دارای ۸۷ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل مهدویت از دیدگاه دین پژوهان و اسلام شناسان غربی(۳) ۸۷ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

بخشی از متن پاورپوینت کامل مهدویت از دیدگاه دین پژوهان و اسلام شناسان غربی(۳) ۸۷ اسلاید در PowerPoint :

۲۱۳

دایره المعارف
میرچاالیاده

شخصیت اسلامی مهدی، به معنی “درست هدایت شده” یا “هدایت شده از سوی خداوند” (این واژه
ریشه عربی دارد و وجه مجهول فعل هَدی به معنی “هدایت کردن” است)، اشتراکات زیادی با تجربه ی
مسیحایی یهودی ـ مسیحی سابق دارد. انتظار پیامبری معاد شناختی از سوی خداوند در آخر زمان، در
تاریخ اسلام به اندازه ی تاریخ ادیان نظیر آن، نقش مهمی داشته است. اما به عنوان یک پدیده ی کلی اسلامی،
عقاید مربوط به مهدی را نمی توان صرفا به لحاظ معادشناختی به طور کامل درک کرد و مقایسه با
مسیحاباوری یهود یا مفهوم مربوط به بازگشت مجدد عیسی مسیح در مسیحیت، پیچیدگی آن را در بافت
اسلامی حل نمی کند. ضمنا نباید آن را غیرمتعارف و متعلق به یک فرقه و صرفا بازتاب دیدگاههای افراطی
دانست. امیدهای مسیحایی بخشی از روند نخستین جامعه اسلامی در شکل دهی خود بود و در تقسیم
مسلمانان به دو شاخه بزرگ رقیب، نقش داشت. از آن خود کردن مجموعه اسطوره های مسیحایی توسط
اسلام نقش مهمی را در محیطهای مختلف فرهنگی، ایدئولوژیکی ایفا نموده، به عنوان عاملی بنیادی در
جنبشهای اصلاح طلبانه و احیاگر، حوزه های علمیه، و تعالیم فلسفی عمل کرده است.

نخستین نمود اسطوره مهدی. گرایش مسیحایی آشکار در اسلام نو ظهور را می توان با روحیه پرشور امید
به معاد دریافت، روحیه ای که طی قرون پنجم و ششم میلادی بر خاور نزدیک سایه افکنده، تحت هیجان
معاد شناختی مذکور در قرآن، به سوی آخرتی آرمانی گرا تقویت شده بود. تأکید فراوان قرآن بر موضوع
روز قیامت، علائم زمان (اشارات الساعه(۱)) و پاداش صالحان و عذاب بدکاران، باعث برانگیختن وجه
ادبی و روانی مکاشفه گرایی می گردد. در دوره ای که بلافاصله به روز قیامت منتهی می شود، نشانه های
تهدیدآمیزی از بی نظمی در عالم رخ می دهد که عبارت است از: دود در هم یا تاریک بی شکل، بیرون آمدن
چهارپایان (الدابه) از زمین، طلوع آفتاب از غرب و اختلالات مختلف مربوط به ستارگان. تمام اینها باعث
می شود که انسانها در نقطه ی نهایی گرد هم آیند، الدجّال (مسیح دروغین) و اقوام یأجوج و مأجوج نیز در
آنجا جمع می شوند که بیانگر دوره ای استثنایی خاصی از وحشت و ترس است. واژه ی مهدی در هیچ
کجای قرآن به کار نرفته است، اگر چه مفهوم هدایت الهی یکی از بنیادی ترین اصول بدیهی این کتاب را
تشکیل می دهد و به این تعلیم قرآن مربوط می شود که هدایت الهی برای مؤمنین با رهنمون شدن
غیرمؤمنان به سوی گمراهی توسط خداوند مساوی است. از این رو در سوره ی ۱۸ آیه ی ۱۷ آمده است:
“کسی که خداوند او را هدایت کند، تنها هدایت شده ی واقعی است [المهتدی، وجه وصفی صیغه ی هشتم
هدی است]، اما کسی که [خداوند] او را به گمراهی رهنمون کند، هیچ پشتیبانی برای هدایت به راه راست
نخواهد داشت. “هر چند قرآن با بیانی قوی به مسأله نجات بشر اشاره نمی کند، اما توجه عمیقی به گرفتاری
انسان و اینکه چگونه می توانیم از آن رهایی یابیم، یا در اصطلاح خاص اسلامی، چگونه می توانیم بر آن
فائق شویم، در ردیف افراد موفق قرار گیریم و مشمول هدایت نجات بخش (هُدیً، هدایه) واقع شده، در
نتیجه دچار خسران نگردیم، دارد.

از جمله تصوراتی، که با این مفاهیم در ارتباط است، آن است که جامعه ی مقدس ذاتا با خدا و پیامبر او
ارتباط دارد. با توجه به اینکه برخی مسیحیان و یهودیان در عربستان پیش بینی کرده بودند که به زودی
پیامبری ظهور خواهد کرد که خبر از معاد و آخرت خواهد داد (سوره ی ۲ آیه ۸۹) و جامعه ی خاص آنها را
تأیید خواهد نمود و با توجه به اینکه گونه شناسی مسیحاباوری در خاور نزدیک به عنوان پشتیبانی برای
مشروعیت امپراطوری یا پادشاهی (به ویژه امپراطور بیزانس، نجاشی حبشه، و پادشاه یهودی ذو نُواس در
یمن) به کار رفته بود، این ادعای مسلمانان که محمد آخرین حلقه در زنجیره ی نبوت و “خاتم” پیامبران
است، ممکن است در اصل به معنای مسیحایی درک شده باشد. افزون بر این نکته، موضع و نقشی است که
محمد به عنوان راهنمای الهی جامعه ی تازه تشکیل یافته ی خود به عهده گرفته، آن را با نوعی رسالت
تاریخی جهان شمول و با اصرار پرتکاپو بر اهمیت جهانی آن القا نموده است. پس از رحلت او، مملکت
در حال گسترش اسلامی باید معضل ماهیت هدایت آمرانه را تحت تأثیر وقایع تعیین کننده متوالی حل
می کرد. طی دو قرن نخست (قرن هفتم و هشتم میلادی) دو گرایش بنیادی به وجود آمد: شیعه که معتقد به
ضرورت ادامه ی جاذبه ی رهبری نبوی در مسیر سلاله ی محمد از طریق منصب امامت بود و اکثریت سنی
که طرفدار منصب خلافت به عنوان جانشین مشروع رهبری پیامبر بودند و در عین حال عموما جاذبه ی
رهبری معنوی و دینی را از خلیفه سلب کردند وترجیح دادند که خود قرآن را مرجع و راهنمای خود به
عنوان مبنای احکام قضایی و دینی قرار دهند.

شخصیت مهدی در پی تحولات دینی ـ سیاسی ظهور کرد، تحولاتی که در فاصله ی بین قتل عثمان،
خلیفه ی سوم، در سال ۳۵ پس از هجرت؛ ۶۵۵ میلادی، و شهادت حسین (علیه السّلام)، نوه ی
محمد (صلّی اللّهُ علیه وآله وسلّم) و پسر علی بن ابیطالب، پسرعمو و داماد محمد، پس از یک ربع قرن اتفاق افتاد.
اعتقاد به مهدی به عنوان منجی منتظَر باید از میان گروههای جاه طلب و ناآرام عرب که حامی ادعاهای
علویان در خصوص رهبری مشروع جامعه بودند برخاسته باشد، همچنین از مجموعه ی خاصی از شرایط
اجتماعی ـ سیاسی همراه با تفسیری متفاوت از وحی اسلامی ناشی شده باشد. این نوع معنویت فوق العاده
که با قدیمی ترین اعتقادات در باره ی ظهور مهدی مربوط است، نمی تواند به طور ناگهانی وارد تفکر
اسلامی شده باشد، بلکه خود این واژه، در مفهوم “هدایت شده از سوی خداوند”، نخستین بار در ۶۸۶
میلادی با شورش شیعی مختار در کوفه ظاهر شد، او تبلیغاتی را برای محمد بن حنفیه، سومین پسر باز
مانده از علی به راه انداخت. جنبشی که مختار پایه گذار آن بود و کیسانیه نام داشت، باعث رواج تعدادی از
ابعاد دینی نظریه ی شیعه در باره ی امام از قبیل تعیین صریح امام (نصّ) و غیبت و بازگشت امام منتظَر یا
مهدی (اصول غیبت و رجعت) بود. [به مدخل امامت و غیبت مراجعه کنید.]

ظهور اسطوره مهدی در میان شیعه. ویژگی تفکر خاص مکاشفه ای کیسانیه و گروه بندیهای مرتبط با آن،
گرایش انقلابی و تمایل آن به سوی نوعی آرمان گرایی افراطی بود که در اصل مهدی پنهان شده و متضمن
انتقام جویی و خواسته های مشخص سیاسی بود. مهدی، شخصیتی معاد شناختی و پیشگویانه تلقی می شد
که از معرض دید بشری ناپدید شده و تا زمان ظهور مجدد و مورد انتظار خود به گونه ای معجزه آسا در
وضعیتی شبیه به بهشت زندگی می کند؛ طبق روایتی پیشگویانه، در آن زمان او ارتش صالحان را رهبری
خواهد کرد و ماجرای مخوف آخرالزمان را به راه خواهد انداخت، “زمین پر از عدل و برابری می شود
همان گونه که در حال حاضر پر از بی عدالتی و ظلم است. “او، هم به عنوان منتقم ظلمهای وارده بر شیعه
عمل می کند و هم پیام آور حکومت دینی نهایی بر روی زمین خواهد بود. در آن زمان افراد شرور و ظالم به
مجازات خواهند رسید و به دنبال آن دوران حکومت سعادتمند توأم با تکامل اجتماعی و دینی قبل از روز
قیامت آغاز می شود. مهدی را با حوادثی مرتبط می دانستند که به اعتقاد آنها خداوند قبل از روز قیامت مقرر
و پیشگوئی کرده بود و در قرآن از آنها به عنوان نشانه های آخرالزمان تعبیر شده بود.

جالب است که کیسانیه قائل به شباهت آشکاری بین شخص امام خود یا مهدی و نقش عیسی به گونه ای
که در قرآن ترسیم شده، بودند. علیرغم این واقعیت که نمی توان گفت قرآن عیسی را مسیح موعود می داند،
در سنت اسلامی بازگشت مجدد او به عنوان یکی از نشانه های زمان قیامت پذیرفته شده است (به سوره ۴
آیه ۱۵۹ و سوره ۴۳ آیه ۶۱ مراجعه کنید) و در تفاسیر اولیه ی اسلامی صعود روحانی(۲) جسم او به آسمانها
و نهایتا رحلت او پس از بازگشت کاملاً پذیرفته شده است. بین شخصیت مهدی و ماجرای مربوط به
آخرالزمان که او به راه می اندازد و ماجرای احیا که از قبل در ارتباط با بازگشت مجدد عیسی مطرح شده
بود، نوعی ادغام یا تلفیق آشکار وجود دارد. سوابق مختلف در یهود یا مسیحیت در باره ی شخصیت
مهدی که برخی علما مطرح کرده اند همگی فاقد قطعیت هستند (مانند بازگشت الیاس نبی، افرایم مسیح،
اصطلاح مسیح شناسی نسطوری تحت عنوان مَهدُیا که شاید به محمد اطلاق شده باشد)، با وجود این تأثیر
غیرقابل انکار ایده های دینی در رابطه با شخصیتهای معاد شناختی و پیشگویانه اولیه بر جای مانده است.
این میراث با حوادث واقعی تلفیق گردید و باعث شکل گیری خودآگاهی شیعه ی اولیه و ایجاد این مفاهیم
توسط آنها گردید.

در جنبشهای گسترده تر شیعی طی سه قرن اول اسلام، عنوان مهدی مکررا به وسیله ی مدعیان مختلف
از علویان به کار می رفت از قبیل محمد نفس زکیه از خاندان حسن که رهبری شورشی ناکام علیه منصور،
خلیفه ی عباسی، در سال ۷۵۸ را بر عهده داشت، یا مانند عبیداللّه بنیانگذار سلسله ی اسماعیلیه فاطمی در
افریقای شمالی در سال ۹۰۹؛ این عنوان به وسیله خلیفه عباسی المهدی (دوران حکومت ۷۷۵ ـ ۷۸۵)
عنوانی حکومتی پذیرفته شد.

اگر چه نخست گروههای انقلابی که مثل قارچ از کیسانیه بیرون می آمدند این اصطلاح را به کار
می بردند، جناح دیگری از شیعه که کمتر از آن گروهها رسمیت نداشتند و علویان حسینی (خاندان دوازده
امام) مظهر آنها بودند، انتظار منجی آینده را محور تعالیم خود قراردادند. اما خاندان امامان حسینی در هیچ
جنبش سیاسی علنا طرفدار عصر طلایی یا معتقد به ظهور مسیحا شرکت نداشتند و به نظر می رسد از
کاربرد واژه ی مهدی به عنوان لقبی برای خود، خودداری می نمودند و در عوض به واژه ی امام یا قائم
(“ایستاده”، کسی که قیام خواهد کرد)، یا هادی المهتدین (“راهنمای کسانی که به درستی هدایت شده اند”)
اشاره می کردند. با توجه به این واقعیت که هر مدعی امامت که پیروان او اعتقاد به غیبت و بازگشت او
داشتند، می توانست مهدی بالقوه یا بالفعل تلقی گردد. احتمالاً در این دوره ی اولیه، مفهوم امام و مهدی تا
حدودی با هم، هم پوشی داشتند، گروههای افراطی شیعه در عراق تا اوایل قرن هشتم میلادی شاهد موجی
از فعالیت دینی نظری بودند؛ ارتباط آنها با سنتهای قدیمی تر عرفانی، رهبانی، و تصوف، مبهم است اما
پیامدهای مهمی برای شناخت آنها از امام و در نتیجه برای شخصیت مهدی در پی داشت. عقایدی در رابطه
با معصوم بودن امام مهدی، دانش فوق طبیعی او، نحوه ی وجود معراجی او، قدرت شفاعت. بخشش گناه
او، و عظمت و حقانیت آینده ی او به وجود آمد و سرانجام در بین بزرگترین جمعیت شیعه یعنی شیعه
دوازده امامی، به عنوان جزء لازم شخصیت مهدی پذیرفته شد. این سلسله ی متوالی امامان در برابر تمایل
گروههای رقیب برای “توقف” بر سر امامی خاص و انتظار ظهور مجدد او به عنوان مهدی و در برابر
شاخه های فرعی شیعه که شماری از مدعیان مسیحایی را در بر می گرفت که ویژگی پیش گویی گرایی شیعه
افراطی بود تا زمان رحلت امام یازدهم، حسن عسکری، در سال ۸۷۴، مقاومت نمودند. سپس اعلام کردند
که پسر این امام، زنده اما غایب است و تا زمان بازگشت قریب الوقوع او، ارتباط با او از طریق مجموعه ای
از نمایندگان (چهار نائب در زمان غیبت صغری) امکان پذیر بود. پس از سال ۹۴۱، فقهای دانشمند و
برجسته ی شیعه ی دوازده امامی غیبت کامل امام دوازدهم یا امام غایب تحت عنوان مهدی را تا زمان
بازگشت او در آخرالزمان پذیرفتند، به این ترتیب دوره ی غیبت کبری آغاز شد که هنوز هم ادامه دارد. این
تصمیم بیانگر انتخاب موضع شیعه افراطی در باره ی مهدی بود که خاندان حسین قبلاً آن را رد کرده بودند،
اما هم اکنون بر بسط تصویری معنوی تر از مهدی بر اساس اعتقاد به یک شخص رهایی بخش تأکید داشتند.
این اعتقاد با آداب خاص عبادی و دینی که خاص شیعه ی دوازده امامی بود تقویت شد و با الهیات خاص
آنها در مورد عدم توارث، شهادت و رنج صالحین رواج یافت. [به مدخل آیین شیعه مراجعه کنید.]

شخصیت مهدی در تاریخ. ویژگیهای اصلی اسطوره مهدی از زمان نخستین ظهور آن تغییر محسوسی
نکرده است. مهدی در زمان هرج و مرج و آشوب قبل از آخر الزمان ظهور خواهد کرد، زمانی که
مشخصه ی آن اغتشاش و تفرقه (در عربی گفته می شود فتنه، که تحت اللفظی به معنی “امتحان”، “اختلاف”
است) است که نشانه ی امتحان نهایی انسانها به وسیله ی خداوند است، و شورشها یا فتنه انگیزیها (ملاحم)
باعث شقاق و اختلاف می گردد. این دوره ی طولانی تباهی اجتماعی و سیاسی منجر به تسلط شرارت،
دروغ و بی عدالتی در حوزه های اجتماعی و طبیعی می شود. این آشفتگی به عنوان آزمایش خلوص
مؤمنینی که باقی می مانند محسوب می شود. در مرحله ی نهایی این فرایند، مهدی بار دیگر ظهور خواهد
کرد تا دوره ی جدیدی از احیا را به وجود آورد و صحت وحی الهی را بار دیگر اثبات نماید. این امر با
احیای عدالت سابق از طریق تأسیس مجدد دین و جامعه ی اسلامی انعطاف پذیر (یعنی شکلی از
حکومت) در یک عصر طلایی کوتاه مدت میانی، تحقق خواهد یافت. برخی شرح ها بازگشت او را در روز
عاشورا، دهم محرم، به مکه می دانند که از آنجا به کوفه می رود تا به همراهی ارتشی از مؤمنین خشم و
عقاب الهی را تحقق بخشد؛ پیش از رحلت یا کمک سپاهی فرشته خو و به یاری عیسی که بازگشته است، به
مدت هفت یا هفتاد سال حکومت خواهد کرد.

در رهبری جاذبه مند آیین شیعه، هویت مهدی (اگر چه غایب است) شناخته شده است، و فقط زمان
بازگشت او معلوم نیست، زیرا اعتقاد به مهدی عبارت است از بازگشت امام غایب یا صاحب الزمان، اما
برخی مسلمانان سنی می گویند هیچ کس نمی تواند هویت مهدی را بشناسد تا اینکه او عملاً ظهور نماید و
مطالبات خود