پاورپوینت کامل علل اوج و فرود گرایش دینی ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل علل اوج و فرود گرایش دینی ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint دارای ۱۲۰ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل علل اوج و فرود گرایش دینی ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن پاورپوینت کامل علل اوج و فرود گرایش دینی ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint :

پیروزی نهضت رنسانس در قرن ۱۵ و ۱۶ میلادی در مغرب زمین که با وجهه ضددینی همراه بود حاکمیت تفکرات الحادی را در صحنه فرهنگ جهان موجب شد تا آن جا که در جوامع اروپایی دین باوری وخداپرستی ضدارزش و کهنه پرستی تلقی گردید. در قالب تحلیلهای علمی در اندیشه ها القا شد که عصر دین پایان یافته است و دانش و دستاوردهای بشری جانشین بی رقیب خداوند هستند.۱

ابعاد این تفکر در زادگاه خود محصور نماند و اندک اندک در سرتاسر جهان گسترش یافت.

جهان اسلام نیز از تاثیر این موج نوین به دور نماند و مخالفان خانه زاد دین ناجوانمردانه اسلام را نیز به اتهام مخالفت با علم و تمدن مقصر شمرده و با او به مبارزه برخاستند.

موضع گیری نادرست برخی از متولیان دین در برخورد با رویدادهای نو و ناکامی برخی دیگر در عرضه صحیح پیام دین صحنه را برای پیروزی بیشتر تجربه گرایان هموار کرد و حرکتهای اصلاحی مصلحان در آغاز سده اخیر نیز ره به جایی نبرد.۲

در مواردی رهبران دینی در اندیشه سست شدن رابطه مذهب و مردم و پایداری در برابر موج دین گریزی نسل جوان در تلاش برآمدند تا مباحث خود را با ارزشهای جدید جامعه منطبق ساخته و نقاط همسویی با آن را جستجو و آشکار کنند. سعی در انطباق مضامین قرآنی با علوم تجربی در میان برخی از مفسران کتاب خد از این رخداد حکایت می کند.۳

سالهای پایانی قرن سیزدهم هجری قمری حرکتهای مذهبی شکل دیگر به خود گرفت. دین به هدف ارائه مجدّد پیامهای مذهبی و دگرگون کردن ساختار مذهبی جامعه وارد میدان شد.۴

بحران غرب و ناتوانی علم و تکنیک در حل بحرانهای اجتماعی و اقتصادی به موج خداجوئی دامن زده است.

هربرت آرمسترانگ صاحب نظر آمریکایی می گوید:

(علوم جدید در نشان دادن هدف زندگی انسان و راه انسانیّت مطلقا ناتوان است و نمی تواند معنی و مفهوم درست و ارزشمندی برای زندگی بشری ارائه کند. دانش نوین ارزشهای راستین را نمی شناسد. دانش نوین راه صلح و سلامت و آسایش و آرامش را به درستی تشخیص نمی دهد…)۵

برخی صاحب نظران به این نتیجه رسیده اند: حلّ معمّا و نجات بشر از بحرانهای روانی و اجتماعی در دست ادیان آسمانی است. به گفته آرتوینبی انگلیسی:

(این انسان فرزند (آدم) تنها برای جامعه زندگی نمی کند; بلکه هدف بزرگتر او پیوند با خدا و همبستگی و هماهنگی با آن حقیقت معنوی و روحی والایی است که (خدا) یا (الله) نام دارد… جامعه نیز باید به سوی چنین هدفی رهسپار باشد وگرنه گرفتار انواع لغزشها و انحرافها خواهد شد… دینهای آسمانی این حقیقت بزرگ را به آدمی آموخته اند و این سرچشمه روشنایی و روشنگری را که در اوست به او نشان داده اند; امّا ایدئولوژیها و (ایسم) ها… نتوانسته اند سرچشمه زلالی از دین و مانند دین به آدمی نشان بدهند…)۶

در این راستاست که نهضت انجیل گرایان امریکایی کاتولیکهای الهام گرا۷ و بازگشت به اسلام شتاب بیشتری به خود می گیرد.

در این میان توجه به دین و احیای شعائر دینی در دنیای اسلام جلوه بیشتری داشته و مسلمانان بیش از همه دین باوران دنیا در بازگشت به قرآن و تشکیل نظامهای دینی از خود رغبت نشان داده اند.

به نوشته ژیل کپل از محققان مرکز ملی مطالعات علمی فرانسه:

(سالهای دهه هفتاد نهضتهای اسلامی را از مالزی تا سنگال و از جمهوریهای مسلمان شوروی تا حومه های اروپایی میلیونها نفر مسلمان مهاجر اسکان یافته به جلوی صحنه می آورند. گرچه رستاخیز اسلام برای بسیاری از ناظران غربی که عادت کرده بودند مذاهب جهان سوم را به عنوان بقایای فولکوریک تلقی کنند ایجاد شگفتی می کند. این رستاخیز تحت شکل سیاسی خود در حقیقت تنها بخش قابل رؤیت تر از نهضت گسترده و عمیقی است که دست به کار اسلامی کردن دوباره زندگی روزمره خلقیات و تجدید ساختار موجودیت فردی بر مبنای فرامین و دستورات متون دینی می شود.)۸

انقلاب اسلامی ایراننقطه عطفی در تحولات مذهبی جهان به وجود آورد و زمینه رشد و تقویت گروههای مختلف اسلامی را در سطح جهان فراهم ساخت. مسلمانان با پیروزی اسلام در ایران احساس نیرو کرده و باور کردند که در سخت ترینِ شرایط ممکن است به قدرت رسیده و به عزت دیرین دست یابند. هم اینک پیامهای روح خد در همه جا الهام بخش مسلمانان شده است.

به نوشته روزنامه آرژانتینی:

(اسلام تولد مجدد خود را از امام خمینی دارد و او بود که با احیای ارزشهای فراموش شده ملیونها انسان تعجب رهبران غرب و جهانیان را برانگیخت)۹

ییا می گویند:

(بنیاد گرایی اسلامی به ایدئولوژی رهایی بخش مسلمانان سراسر جهان تبدیل شده است… گرچه بنیادگرایی اسلامی پدیده ای جدید نمی باشد ولی پس از انقلاب اسلامی در ایران انرژی و نیروئی تازه گرفت).۱۰

علائم بازگشت به اسلام و مبارزه برای تشکیل نظام اسلامی توجه به شعائر و مظاهر اسلام۱۱ نشر کتب مذهبی در همه جا به چشم می خورد. مارکسیسم که سنبل الحاد بود و نزدیک به یک قرن رهبری بخش وسیعی از جهان را بر عهده داشت شکست خورده و در این خلأ موجود اسلام است که می رود تا در صحنه های جهانی دلها را فتح کند و الگوی نوی برای جهانیان شود.

دشمنان دیرین اسلام با بهره گیری از امکانات بی شمار جبهه الحاد برای مقابله با موج جدیدی که هستی آنان را تهدید می کند انجمنها ساخته اند بلکه بتوانند مردم را از گرایش به اسلام اصیل باز دارند.

ترفندهای دشمنان اسلام به تناسب محیط و جمعیتها متفاوت است. در جهان غرب با تبلیغات مستمر و زهرآگین حالتی ناخوش آیند از پیروزی اسلام گرایان ترسیم می کنند و برای اشباع روحیه خداجویی و معنویت طلبی جوانان سرخورده از رهاوردهای تمدن مادی غرب زهد منفی و رهبانیّت به سبک هندی و بودایی ترویج می شود. بر اثر این تبلیغات جوانان روانه خاور می شوند و قلندرانه در اوهام و احلام فرو می روند.۱۲

در میان مسلمانان مغرب زمین که به قافله بیداری پیوسته اند تلاش می کنند تا نوعی اسلام بومی و هماهنگ با فرهنگ و ارزشهای مغرب زمین را ترویج کنند. در این راستا:

موسسه اروپائی علوم انسانی در فرانسه به این نیت ایجاد می گردد که اسلامی بیافریند که بتواند با جوامع غربی که براساس سنتهای مسیحی شکل گرفته اند به همزیستی مسالمت آمیز بپردازد و نسل جدیدی از ائمه جماعات مذهبی و آشنای با سنتهای اروپایی پرورش دهند تا توسط آنان آن جنبه از تعالیم اسلام ر (چونان مسائل اجتماعی) که با فرهنگ مغرب زمین در تعارض است تغییر دهند.۱۳

موفقیت در گسترش این طرح هضم تدریجی مسلمانان در فرهنگ و آداب میزبان را در پی خواهد داشت.

در داخل کشورهای اسلامی نیز در تلاش اند تا با گسترش فساد و تباهی و فَحشاء و تقویت اسلام اُموی مسلمانان را از خود بیگانه کرده تا مسلمانان به جای کعبه به سوی غرب به نماز بایستند. بویژه با رواج ملی گرایی و غرب زدگی۱۴ در میان مسلمانان آسیای میانه و رسته از اردوگاه شرق در نظر دارند نسلی را به سبک ترکیه پرورش داده و آنان را در اسارتگاهی وحشتناکتر فرود آورند.

اینه رسالت ما را در حفظ و نگهداری اسلام و دستاوردهای موجود از گزند حوادث مشکل تر می کند و به سنگینی وظایف حوزه در رشد و توسعه اسلام در جهان معاصر می افزاید.

برای این منظور نخست می باید موجبات رشد و تقویت بنیه های ایمانی و اعتقادی را شناخت و مورد عمل قرار داد و از عوامل رکود و سستی آفرین اجتناب نمود.

نظری به تاریخ گذشته

تاریخ ادیان الهی بویژه دین اسلام از منابع مهمی است که اگر بررسی شود می تواند ما را در شناخت عوامل اوج و فرود دینی یاری دهد.

انقلابهای توحیدی پیامبران از خالص ترین حرکتهای تاریخ است که با اِشراف و نظارت مستقیم وحی به هدایت مردم پرداخته و مستضعفان را به پیروزی رسانیدند. ولی بسیاری از این نهضته پس از مدتی از حرکت و پویش باز ماندند و منزوی شدند و به خاطر رخنه خرافات در بدنه آنه از جلوه افتادند.

حرکت تاریخی پیامبر اسلام نیز که مردم در آغاز فوج فوج بدان پیوستند و در راه اعتلای آن جانفشانیها کردند از این آفتها مصون نماند و بعد از درگذشت پیامبر قدرت طلبی و زراندوزی برخی از یاران مردمان بسیاری را از ادامه راه باز داشت تا آن جا که در طی کمتر از نیم قرن بسیاری از شعائر و آرمانهای اسلام فراموش شد و بازار ارزشهای جاهلی رونق گرفت به گونه ای که امیرالمومنین(ع) در آغاز خلافت وضع موجود زمان خویش را این گونه ترسیم می کند:

(الا وان بلیتکم قد عادت کهیئتها یوم بعث الله فیه نبیکم).۱۵

آگاه باشید! تیره روزیها درست همانند عصر ظهور بعثت پیامبر(ص) بار دیگر به شما روی آور شده است.

ارزش گریزی و کم بهادادن به باورهای دینی در دوران حکومت بنی امیه و بنی عباس به اوج رسید. اسلام بازیچه حاکمان جائر و فاسد شد و حاملان اصلی دین از جایگاه خود دور شدند و فرزندان پیامبر در انظار مردم به قتلگاه برده شدند و هر حرکت و قیام اصلاحی دیری نپایید که افول کرد.

نهضتهای اسلامی در آغاز قرن حاضر نیز به انحطاط دچار آمد. حرکتهایی که با نام خدا شروع گردید و علماء به عنوان رهبران دینی و سیاسی مردم را به جلو بردند دستهای شوم و عملکرد برخی از چهره های حرکت و عدم آگاهی عمیق توده ه سبب شد که جوّ آفریدند و کرکس وار بر سر مردم و ثمرات حرکت آنان فرود آمدند و اتحاد و اتفاق را به اختلاف بدل کردند و عالمان دینی را که مایه الفت و اتحاد و بیداری بودنداز صحنه دور کردند و نهضت مشروطه در ایران و انقلاب اسلامی عراق (در سال ۱۳۳۱ هـ . ق) را به بیراهه بردند و مسیر ملت را از آن راهی که در پیش داشت به انحراف کشانیدند.۱۶

از آن جا که هدف این نوشتار اشارت به راههای حفظ و گسترش اسلام و بررسی عوامل رکود اعتقادی است نگاه به فراز و نشیبهای حرکتهای دینی و صعود و افولهای آن در جامعه اسلامی می تواند همانند کلمات و سیره رهبران دین ما را در دستیابی به مقصد یاد شده یاری رساند. از این روی در یادآوری عوامل حفظ و گسترش اندیشه دینی تاریخ نیز از منابع مهم ماست.

تبـیین مکـتب

دلپذیری کلام و روشنی پیام ازعوامل موثر نفوذ اسلام در دلها بوده است. اسلام از خود به دین فطرت و پیروزمند۱۷ یاد می کند و پیامهای آن به گونه ای است که فطرتهای پاک و اندیشه خردمندان را مخاطب قرار داده و روان انسانها را تسخیر می کند.

رسالت اسلام تربیت انسانهای موحّد آراسته به فضائل اسلامی و انسانی است. تربیتی که بتواند به ابعاد گوناگون شخصیت انسان کمال بخشیده و او را به راز خلقت خود آشنا سازد. اسلام به همه ابعاد و خواسته های فطری انسان توجه دارد و هیچ بُعدی را فدای بُعد دیگر نکرده است. جسم و جان و دنیا و آخرت نه رقیب یکدیگر که معاون و همکار یکدیگرند. قرآن ایمانی را تبلیغ می کند که هم در زندگی خصوصی و هم در زندگی اجتماعی دارای بازتاب باشد و مذهب و جامعه را به هم مرتبط کند. پیامبر اسلام را به دور از ابهام و اغلاق عرضه کرده۱۸ و نکته ای تاریک برای مخاطبان باقی نگذاشته است. حاملان شریعت در مواردی که کلمات قرآن برتر از درک عامه مردم بوده است با زبانی روشن برای صاحبان اندیشه تفسیر کرده اند.

این ویژگیهای فراگیر موجب شد که مردم آن را با جان و دل نوش کنند و قرآن را شفای دردهای خود یابند و انقلابی راستین در اندیشه و جهان بینی و رفتار اجتماعی و موضع گیریهای سیاسی و اجتماعی آنان پدید آید.

شیوه ابلاغ پیام و اجرای فرامین

از آن جا که شریعت پیامبر اسلام در پی ساختن انسانهای صالح و جامعه ای سالم و به دور از ناهنجاریهاست و گستره آن همه زمانها و مکانها را در بر می گیرد مجری شریعت برای تاثیر پیام و اجرای دستورات خود شرایط فردی و اجتماعی انسانها را از نظر دور نداشته است. تغییرات اجتماعی حرکتی مکانیکی و جبری نبوده بلکه جریانی است دینامیکی و بر مبنای آن فرد و جامعه به تدریج عوض می شود.

قرآن از ناکامی عده ای از مبلغان دین خدا یاد می کند که بر اثر رعایت نکردن شرایط اجتماعی و نشناختن راه هدایت انسانه به هدف نرسیدند و در عوض فرستاده ای دیگر با بهره گیری از شرایط روانی و اجتماعی به هدایت همان مردم دست یافت.۱۹

امام صادق(ع) مسلمانی را نکوهش می کند که همسایه نصرانی خود را به اسلام فرا خواند و به علت تحمیل مسائل غیر ضروری و سخت گیری بی مورد ناشیانه او را از اسلام به در برد.۲۰

به این جهت اسلام علاوه بر توجه به محتوای دعوت به شکل ابلاغ و شیوه اجرای آن نیز توجه دارد. پیامبر(ص) در ابلاغ رسالت و تحکیم شریعت همه جوانب و شرایط رسیدن به مطلوب را در نظر می گرفت.

آن حضرت در ابلاغ رسالت از روشهای متنوعی در این باره کمک جُست از جمله: به جای شتاب در اجرای دین خد که قهراً بدون زور و جبر جامه عمل نمی پوشاند برای اجرای آن روشهای نیکویی را سرلوحه کار خویش قرار داد از جمله:

۱ . ابلاغ تدریجی دین: با این که دعوت اسلام جهانی است و باید همه گروههای مردم را دربربگیرد ولی پیامبر ابتداء به تبلیغ نزدیکان پرداخت۲۱ و تا سالها پیام خود را مخفی می داشت. پله پله به مرحله دوم یعنی تبلیغ و دعوت همگان فرا رسید. در مرحله دوم عموم مردم پس از استقرار حکومت و تثبیت پایه های نظام اسلامی جهانیان و رؤسای کشورهای مقتدر آن روز را به مکتب اسلام دعوت کرد.

۲ . تقدم بیان اصول اساسی: پیامبر در آغاز بعثت تنها به بیان اصول کلی و تشریح عقاید و باورها پرداخت. توحید را جایگزین شرک کرد و با تغییر افکار و جهان بینی و تربیت نیروهای موحّد راه را برای عمل به دستورات و احکام آسان نمود. آیات مکی قرآن بیانگر این واقعیت است.

۳ . اجرای تدریجی دستورات دین: در عمل به دستورات شریعت (بایدها و نبایدها) نیز مرحله به مرحله به پیش رفت بر این اساس مسائلی چون: نماز خمس تحریم رب حرمت آشامیدن شراب و… به تدریج ابلاغ گردید تا دعوت اسلام بر دلها نشست و پایه های اسلام محکم گردید.

۴ . برخورد منطقی و عطوفت آمیز با معاندان و مخالفان: در برخورد با مخالفان و دعوت آنان به اسلام نیز از روش قدم به قدم سود جست. از جمله: ارشاد برخورد عطوفت آمیز موعظه حسنه مجادله نیکو۲۲ مبارزه منفی و جلوگیری از همکاری با ستمکاران۲۳ و سرانجام اگر شرّی از آنان متوجه مسلمانان و جامعه اسلامی می شد مقاومت و دفع شر می کرد.۲۴

آغاز انحراف فکری

با دور شدن دین از سرچشمه اصلی پس از رحلت پیامبر و اختلاط فرهنگها و مکاتب دیگر با اسلام و دور شدن اهل بیت پیامبر از رهبری امّت بحرانهای مختلف فکری جامعه اسلامی را فرا گرفت و ابرهای تیره ابهام التقاط تحریف و بدعت و کتمان بر مفاهیم دینی سایه افکند. سلاست گفتار و پیامهای روشن قرآن و سنت به پیچیدگی گرایید و عبارات صعب و مشکل جای فصاحت و بلاغت نخستین را فرا گرفت. شعائری چونان: توحید و عدالت و کرامت انسانی که در عصر پیامبر توده مردم با شنیدن آن دلباخته اسلام می شدند در لفافه های ابهام فرو رفت.

در این میان عده ای از کوته فکران و دستیاران زمامداران جائر به عنوان مفسر قرآن و راوی حدیث به تحریف مفاهیم اسلامی روی آوردند و زهد و صبر و توکل را رهبانیّت تفسیر کردند و بر قامت توحید ردای شرک پوشاندند و جایگاه اهل بیت پیامبر را در هدایت و رهبری مردم انکار کردند. برداشتهای یک جانبه از اسلام میدان پیدا کرد و اسلام اُموی به جای اسلام محمّدی(ص) رواج پیدا کرد و التقاط و انحراف و کتمان در دین پدید آمد.

امام صادق(ع) در این باره می فرماید:

(ان بنی امیه اطلقوا للناس تعلیم الایمان و لم یطلقوا تعلیم الشرک لکن اذا حملوهم علیه لم یعرفوه.)۲۵

اُمویان مردم را در آموزش ایمان آزاد گذاردند ولی برای آموزش شرک آزادی ندادند تا شرک را نشناسند و هرگاه عمل مشرکانه ای بر آنان تحمیل کردند ناگاهانه آن را انجام دهند.

بدین سان با تحمیل تفکرات ناهمگون بر فرهنگ دینی بدعتها سر برآورد. و ناخالصیها بر رشد دین راه بست و در نتیجه افراد بسیاری بر اثر ناتوانی در دریافت اسلام اصیل به انحراف گرفتار شدند.

رمز انحراف عده ای از زنادقه و ملحدین در دوره تسلط بنی امیه و بنی عباس را می بایست در این وادی جستجو کرده نگاهی به سخنان ثبت شده آنان در تاریخ برداشت نادرست از عقاید و دستورات دین همچون: راز خلقت قضا و قدر و… بر این سخن گواهی می دهد.۲۶

ائمه(ع) در عین دور بودن از مسند قدرت و امکانات تبلیغی لازم در حد توان همواره در صدد بودند اسلام خالص را عرضه کنند و دامن قرآن و انبیاء را از خرافات و پیرایه هایی که توسط جاهلان و مزدوران به آنها بسته می شد مبرا سازند. آنان با تدریس ونشستهای گوناگون با ارباب مذاهب و زنادقه در راه تفسیر راستین اسلام اقدام ورزیدند و به تربیت متخصصانی در اسلام شناسی همت گماشتند.۲۷

وظیفه امروزی حوزه

فلسفه و جودی حوزه ه پیمودن راه انبیاء است و از جمله اهداف رسولان خد تبیین مکتب حفاظت از مرزهای اعتقادی اسلام و برداشتن موانع رشد دینی مردم است.

اندیشه وران حوزوی وظیفه دارند پیامهای قرآن را به روشنی تبیین کنند و آن را در بازار فرهنگها و مکتبها عرضه بدارند.

هم اکنون مکتبهای که قرنها از صحنه تفکر جهانی عقب بوده اند و مسلکی خرافی در تاریخ اندیشه به شمار می آمدند به تجدید حیات پرداخته و برای حضور بیشتر در جوامع فرهنگی جهان تلاش می کنند. مسیحیت در تکاپو برای بهسازی و ترویج اندیشه های خود به راههای نو روآورده است و (الهیات رهائی بخش) جایگاه ویژه ای را در فرهنگ جهانی بویژه در جهان سوم به خود اختصاص داده است.

نویسنده مسیحی می نویسد:

(در این دنیای در حال تغییر مسیحیان در این فکر هستند که پیامی مناسب با زمان داشته باشند.)۲۸

متفکران معاصر هندوئیزم نیز برای معرفی مکتبشان راههای نوینی را تجربه می کنند.در این باره دکتر شریعتی می نویسد:

(پیشرفت هر مکتبی بستگی به پیشرفت پیروان آن مذهب دارد. این مطلب را م به خوبی احساس می کنیم و می بینیم که هندوهایی که در نظر مسلمانان تا همین صدسال پیش مظهر انحطاط و عقب ماندگی و شرک و گاوپرستی و جهل بودند هم اکنون راجع به مذهب (هندو) کتابهایی می نویسند که واقعاً ما را اشباع می کند… در حال حاضر متفکران هندو راجع به شرک و خدایان بی شمار هند یک جور تلقی و توجیه و تفسیری دارند که در دنی در حد عالی ترین افکار فلسفی قابل طرح است…)۲۹

ما نیز با در دست داشتن غنی ترین گنجینه الهی و بشری می بایست به موازات تکامل و ترقی فرهنگها و فکره در تحرک باشیم. این همراهی نه به معنای تغییر و تبدیل دین که این خود به زوال اندیشه خواهد انجامید بلکه مقصود هماهنگی با رشد اندیشه های خردمندان پاسخ به پرسشه رفع تحیر و نگرانیهای فکری و روانی انسانها و همدردی با انسان امروز است. در آن صورت است که جهانی باقی خواهیم ماند وگرنه نه تنها از پیشرفت و فتح دلها و سنگره باز خواهیم ماند که حرکت اسلامی برای حفظ موجودیت خود به دفاع منفی پناه خواهد برد و این خود آغاز انحطاط خواهد بود. متفکران اسلام گرچه در گذشته و حال درباره مسائل مختلف اسلام تحقیق کرده و کتابها نوشته اند ولی حجم نیازه فعالیتی بیش از این را طلب می کند.

بیش از انقلاب اسلامی از آن جا که مظلومیت اسلام بیشتر بود و دشمنان آن اعم از الحاد غرب و شرق بی پرده در مقابل اسلام ایستاده بودند متفکران حوزه اسلامی در عین مبارزه سیاسی در زمینه های مختلف مسائل اسلامی بویژه در دفع شبهات و اتهامات وارده بر دین فعالیت و تلاش می کردند و قهرا حساسیت نسل جوان طلاب و دانشجویان نسبت به مسائل فکری بیشتر بود. و امروز که حکومت در دست اسلامیان است دشمن از حمله مستقیم فرهنگی و جبهه بندی فکری تا حدودی اجتناب می کند و بیشتر به حملات پنهانی و مرموز رومی آورد. این خود فعالیت بیشتر و روشن بینی ویژه ای را طلب می کند.

علاوه بر آن بیشترین کند وکاوی که درباره مسائل اعتقادی در گذشته انجام گرفته است درباره مسائل قدیم کلامی بوده است و در ضرورتهای جدید کلامی و تازه های فرهنگی جهان کمتر اندیشه شده و اندیشه وران این صحنه همانند: مرحوم طباطبائی و مطهری اندک بوده اند و انگشت شمار. اکنون نیز تحقیق و آگاهی از افکار نوپید مثل گذشته نه در متون اعتقادی رایج حوزه جای دارد و نه در مباحث اصول و فقه مطرح می شود. دانستن آن فضلی است که ضرورتی برای یاد گرفتن آن وجود ندارد. از این روی ضرورت بررسی مداوم تبیین مفاهیم دینی آگاهی از مسائل فرهنگی و اعتقادی جدید و تبیین مرز بدعت و سنّت که رابطه مستقیم باعقاید و مباحث کلامی دارد امری است مورد نیاز و از اولیات فرهنگ اسلامی.

ضرورت اسلام شناسی

باید توجه داشت که بسیاری از افراد مرتد و بد بین به معتقدات مشترک ادیان الهی از بدآموزی تعلیمات دینی و عرضه نکردن درست دین از آن روی برتافته اند.

ارتداد جمع بسیاری از مسیحیان در عصر رُنسانس و بعد از آن ریشه در ابهام و تصویرهای نادرست کلیسا ازعقاید وجهان بینی دارد. تعالیم کلیسا و برخوردهای نادرست آن با رویدادها و نیازهای جدید بشری به دانشمندان باورانده بود که دین به پرسشهای بنیادین زندگی پاسخ نمی دهد:

نویسندگان دائره المعارف فرانسه به دین و ادعاهای آن درباره درستی و حقیقت اعلان جنگ می دهند. آنها نه تنها دین را به این متّهم می کنند که همواره مانعی سر راه پیشرفت عقلی انسان بوده است بلکه معتقد بودند: دین از استقرار اخلاقی راستین و نظم اجتماعی و سیاسی عادلانه نیز ناتوان بوده است.)۳۰

راسل در اثر مشهورش: چرا مسیحی نیستم نارسایی عقاید مسیحی بویژه ابهام در برهان عله العلل و برهان نخستین بر وجود خداوند را علت ارتداد خود می شمرد.۳۱

و نمونه ای دیگر اوریانا فالاچی روزنامه نگار معروف غرب استبداد دینی و تصویر ناخوش آیند کلیسا از خداوند۳۲ را زمینه های بی تفاوتی خود به مذهب می داند۳۳. برهان عله العلل و مسائلی همانند آن گرچه در فلسفه اسلامی روشن شده است.

ولی اصولاً مسائل دینی بویژه مباحث مربوط به مبداء و معاد از مسائل پیچیده ای است که هرکس شایستگی اظهار نظر در آن را ندارد و بررسی عمیق و عالمانه را از جانب متخصصان طلب می کند.

صرف نظر از اصل مسأله ایمان که فطری است مسائلی همانند اسماء و صفات خد قضا و قدر انسان و سرنوشت و مسائل نوظهور و مستحدث اجتماعی که غالبا ریشه در اعتقادات و جهان بینی اسلام دارد از اموری هستند که برخورد نادرست با آنه نه تنها به هدایت جامعه نمی انجامد که گمراهی نسل پرسشگر را در پی خواهد داشت. در واقع بخشی از ارتدادها در جهان اسلام نیز ازعدم درک درست و عقلانی رابطه انسان و خدا و نداشتن پاسخی مناسب در رابطه با مسائل نوظهور سرچشمه می گیرد. بی مهری پاره ای از روشنفکران تاریخ معاصر اسلام در سده اخیر را می بایست در عدم تدوین قوانین اجتماعی و سیاسی اسلام و مسحور شدن در برابر سیل تبلیغات غربی جستجو کرد.

الزهاوی از جمله شکاکان در اعتقادات اسلامی در جهان عرب در منظومه خیالی خود: (شورش در دوزخ) در پاسخ سؤال نکیر و منکر جبر و اختیار را به یاری می طلبد و سپس می پرسد:

(اما اگر انسان مختار نیست چرا باید برای خطا انتظار کیفر داشت؟ و چرا از من به جای اعتقادات شخصیم درباره خدا وآخرت از آنچه در زندگی انجام داده ام دفاع از زنان و فقیران نمی پرسید…)۳۴

این گونه بدبینیه که ناشی از اندیشه های جبری گری و یاعدم توجه به بحرانهای اجتماعی و یا تحقیر زن در مجامع اسلامی است انحراف جمع بسیاری از روشنفکران بویژه در دنیای عرب را در پی داشته است. ضعف منطق عده ای از مبلغان و مؤلفان ناوارد در مسائل اسلامی از موجبات دیگر گرایشهای الحادی است. چه بسا دیده می شود که در محیطهای آموزشی و علمی و رسانه های گروهی افرادی تدریس می کنند که خود به طرحی استوار و نظامی منسجم در زمینه عقاید و یا اخلاق نیندیشیده اند این گروه بیش از آن که مشکل گشا باشند مشکل آفرینند.

و یا تصویر و تأثیر عقاید اسلامی و فوائد و تاثیرهای آن غالباً به آخرت محول می شود و از نمایاندن نقش آن در زندگی و حیات اجتماعی انسانها غفلت می شود. احساس دیررس بودن آثار و پیامدهای ایمان انگیزه افراد را در تحصیل و تحقیق آن کم می کند. بنابر این تصویر درست و طرح هماهنگ در زمینه تبیین و آموزش عقاید و اخلاق و سایر مسائل اجتماعی به سهم خود می تواند از خطرات اعتقادی جامعه جلوگیری کند. در آن صورت است که می توان به افکار متزلزل و بدبین به نظام آفرینش و بی تفاوت به مسائل اعتقادی دیدی نو داد.

استفاده از ابزار جدید

در عرضه پیام نیز شیوه ها و دست آوردهای تبلیغی نوین بر تأثیر بیشتر و فراتر رفتن ندای اسلام می افزاید. هنر مطبوعات حضور در مباحثات و میزگردهای جهانی که برخورد صریح با اندیشه هاست از میدانهای بلاغ و تبلیغ اسلام اند و نقشی والا در اشاعه تفکر اسلامی دارد.

تبلیغ غیر مستقیم در قالب هنر قادر است زیباترین و مقدس ترین ارزشها را به جامعه منتقل کند و رساترین صدا در خدمت گسترش قرآن باشد.

بدون تردید نقش فیلمی موفق در جذب جوانان از تأثیر خطابه برتر است.

کارگردان فیلم محمد رسول الله(ص) در تاثیر این فیلم در افریقا می گوید:

(تاثیر فیلم در بین جمعیت فوق العاده بود بخصوص آن جا که چهره بلال سیاهپوست روی پرده می آمد همه تماشاچیان یک صد هلهله می کردند و فریاد می زدند. یکی از رؤسای جمهور [سرهنگ قذافی] که از تماشاگران صحنه بود چنین گفت: نقش سینما از تانگ هم پرقدرت تر است.)۳۵

نقش رهبران دینی در جذب و دفع مردم

رهنمودهای دینی و تذکرات اخلاقی و… گرچه در هدایت و ارشاد انسانها نقش دارند ولی تا نمونه ای معتقد به عقایدو آراسته به سجایای اخلاقی در برابر دیدگان مردم قرار نگیرد آن طور که باید مردم به فراگیری عقاید و عمل به فرامین رونمی آورند.

رهبری دینی نقش الگو و اسوه را بر عهده دارد و امامت راستین چنان تاثیری بر نفوس می گذارد که نوشته ها و سخنرانیهای پرجاذبه و مقبول نمی توانند با آن برابری و هماورد ی کنند. زیرا تأثیر خود را نه از شیرینی بیان و زیبایی عبارته که از تحقیق عینی و از زندگی و رفتار اسلام مجسم خود می ستاند.

تاریخ اسلام بیانگر این است. پیش از آن که پیامهای دین مردم را مجذوب بسازد و زندگی آنان را از حضیض به اوج ببرد سیره و عملکرد رهبران بویژه زندگی پیامبر آنان را به اسلام و زندگی