پاورپوینت کامل افق های نو و دروس معارف ۸۸ اسلاید در PowerPoint
توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد
پاورپوینت کامل افق های نو و دروس معارف ۸۸ اسلاید در PowerPoint دارای ۸۸ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است
شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.
لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.
توجه : در صورت مشاهده بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل افق های نو و دروس معارف ۸۸ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد
بخشی از متن پاورپوینت کامل افق های نو و دروس معارف ۸۸ اسلاید در PowerPoint :
۲
بحث پیش رو را شاید بتوان به عنوان مدخل طرح «افق های نوین در عرصه معارف دینی»
قلمداد کرد. قبل از ورود به اصل بحث تذکر سه نکته ضروری است:
اولاً: طرح دیدگاه ها و افق های جدید در مباحث معارف اسلامی برای تأمین این غرض است
که گونه ای از آمادگی جهت برخورد با تیپ های مختلف دانشجویی حاصل شده تا مدرّس
معارف بتواند به هم سخنی با افق های مختلف ذهنی در میان مخاطبان خود بپردازد. بدین
لحاظ روشن است که آنچه در این بحث اشاره می شود به معنای به کارگیری شیوه و رویکرد
واحدی برای مواجهه با همه مخاطبان و در همه سطوح نیست. یادآوری این کلام رسول اکرم
(ص) که فرمودند «انّا معاشر الانبیاء اُمرنا ان نکلّم الناس علی قدر عقولهم»[۱] به
جاست، پیامبر این نکته را به عنوان مأموریتی برای خود و سایر انبیا ذکر می کند که
در مواجهه با افراد مختلف، می باید با هر کس به اندازه عقل او و متناسب با افق فهم
او سخن گفت.
بنابراین اگر ما در صددیم معارف انبیاء و اوصیاء را تبلیغ کنیم، طبعاً این مأموریت
انبیاء (به رعایت فهم ها و عقول در مقام تبلیغ) شامل حال ما نیز خواهد بود و لذا
شیوه ای واحد و رویکردی یکسان در عرضه معارف دینی قابل توصیه نیست. بدین سبب چنانچه
از دیدگاه ها و افق های نوین بحث می شود صرفاً جهت آمادگی بیشتر برای مواجهه ای
مطلوب با تیپ های مختلف دانشجویی است.
ثانیاً: طرح افق های جدید در هر زمینه خالی از نوعی آرمان گروی نیست، از این رو اگر
در مباحث مطرح شده در این مقال، مطلبی وجود دارد که فعلاً موجود نیست یا در آینده
نزدیک قابل تحصیل نیست، نباید استیحاش کرد و بحث طرح شده را عاری از واقع بینی
دانست. بلکه باید بکوشیم تا به تدریج به این چشم اندازها نزدیک شویم.
ثالثاً: از توضیحات و توصیفات مذکور در این مقال توصیه هایی روش شناختی نیز قابل
استخراج است و این مطالب از این چشم انداز هم قابل تأملند.
۱ـ هدف انبیاء از همه زحمات و شدایدی که متحمل شده اند چیست؟ آیا هدف آنها این بوده
است که همه انسان ها خوب شوند و راه سعادت را بپیمایند؟ یا آنکه هدف تمهید مقدماتی
بوده برای اینکه انسان ها از سر بصیرت و آگاهی، حقایق و حقوق را دریابند و با شناخت
حق و باطل از یک سو و شناخت خیر و شرّ از سوی دیگر، یا التزام به حقایق و حقوق را
برگزینند و یا کفر و چشم پوشی نسبت به این حقایق و حقوق را اختیار کنند؟
از منظر تعالیم دینی هدف انبیاء بسترسازی برای این انتخاب آگاهانه و آزادانه و حرکت
در مسیر هلاکت یا سعادت از سر بصیرت است:
الف. قل الحق من ربّکم فمن شاءَ فلیؤمن وَ من شاء فلیکفر (کهف/۲۹)
ب. انَّ هذهِ تذکرهٌ فمن شاء اتّخذ الی ربّه سبیلا (انسان/ ۲۹)
ج. … لیهلک من هلک عن بینهٍٍ و یحیی من حی عن بینه … [انفال/۴۲]
البته این سخن به معنای صلح کل بودن در مقابل همگان نیست و درگیری ملتزمان به حقایق
و حقوق با منکران این حقایق و حقوق در صحنه ها و ساحت های مختلف طبیعی است و صد
البته که خود این درگیری از لوازم گریزناپذیر آن انتخاب اساسی یک یک ما انسان ها
است. «و لقد ارسلنا الی ثمود اخاهم صالحاً أن اعبدوا الله فاذاهم فریقان
یختصمان»[نمل/ ۴۵]
آنان که به عبودیت خدا روی می آورند قهراً با آنانکه نسبت به خدا ادبار نموده و غیر
حق را بنده اند درگیر خواهند بود.
۲ـ هر چند هدف انبیاء، زمینه سازی انتخاب آزادنه و آگاهانه انسان ها و نیل آدمیان
به «هلاکت یا حیاتِ عن بینّه» است؛ مع ذلک پیامبران، به خصوص رسول گرامی اسلام با
سوز و حرص نسبت به نجات و سعادت دیگران حرکت می کردند و رنج انسان ها و شقاوت آنها
برای انبیاء و اولیاء گران و رنج آور بود. این تعبیری است که قرآن در آیه ۱۲۸ سوره
توبه از حال و هوای پیامبر دارد:
«لقد جائکم رسول من انفسکم عزیز علیه ما عنتُّم حریصٌ علیکم بالمؤمنین رئوف رحیم»
(توبه / ۱۲۸)
پیامبری از خودتان به میان شما آمده است که رنج شما به او گران است و به سعادت یابی
شما حرص دارد و می سوزد و نسبت به آنانکه با عشق و ایمانی (نسبت به حق) همراه
گشته اند رأفت و رحمت خاص دارد.
۳ـ ما امت پیامبر (خواه مذکر، خواه مؤنث) فرزندان ولایی و هدایی پیامبر و اوصیای
او هستیم. این روایت هم در جوامع روایی شیعه و هم در جوامع روایی اهل سنت وارد شده
است که پیامبر(ص) فرمودند: «انا و علیٌ ابوا هذه الامّه»[۲] (من و علی پدران این
امتیم)
اگر ما فرزندان آن بزرگوارانیم طبعاً باید در این خصیصه حرص و سوز داشتن به نجات و
سعادت یابی دیگران به آنان شباهتی داشته باشیم.
شیر را بچه همی ماند بِدُو تو به پیغمبر چه می مانی بگو
این نعمتی است که خداوند بر مبلغان دین، به ویژه اساتید معارف به نحو وافرتری
ارزانی داشته و البته شکر این نعمت هم لوازمی دارد که گریزی از آن نیست:
در ازل پرتوِ عشقت ز تجلّی دم زد
عشق پیدا شد و آتش به همه عالم زد
جلوه ای کرد رُخت دید ملک تاب نداشت
عین آتش شد از این غیرت و بر آدم زد
مدعی خواست که آید به تماشاگه راز
دست غیب آمد و بر سینه نامحرم زد
دیگران قرعه قسمت همه بر عیش زدند
دل غمدیده ما بود که هم بر غم زد[۳]
۴ـ هر چند گروه های معارف اولاً و بالذات یک گروه آموزشی بوده، حرکت و فعالیت آنها
در چارچوب یک ساختار آموزشی است، لیکن نباید فراموش کرد که اساساً «تعلیم» از
«تربیت» انفکاک ناپذیر است. در هر آموزشی (چه دینی و چه غیر دینی) در نهایت تغییری
در رفتار (به نحوی کلی یا جزئی) دنبال می شود و بدین لحاظ هر تعلیمی مالاً بعدی
تربیتی می یابد. از این رو نمی شود فعالیت گروه معارف یا کلاس و دروس معارف را در
نقش صرفاً تعلیمی خلاصه کرد.
۵ـ بحثی است در معرفت شناسی به نام «اخلاق باور» که با نوشته کلیفورد[۴] تحت همین
عنوان شروع شده و با گفتار ویلیام جیمز که بعدها به صورت کتابی به نام «اراده معطوف
به باور»[۵] عرضه شد، دنبال شده است.[۶]
به اجمال بگوئیم که جیمز با تحلیلی از مکانیزم باوریابی انسان ها تشریح می کند که
تعلق خاطر آدمیان به عقایدی خاص صرفاً محصول وجود ادلّه عقلانی و معرفتی نبوده و
گونه های مختلفی از عقیده ورزی را می توان سراغ گرفت که در آنها اعتقاد به یک اثر
مستند به ادله ای عقلانی ـ معرفتی نیست. خلاصه آنکه در عالم دینداری و پذیرش
تعالیم دینی، تنها عامل معرفتی مؤثر نیست، بلکه لااقل سه عامل در دینداری و التزام
به تعالیم دینی مؤثرند: ۱ـ معرفت و ادلّه عقلانی؛ ۲ـ عاطفه و احساس؛ ۳ـ اراده.
نتیجه مهم از این مطلب آن است که دینداری و تدین لازمه لاینفک افزایش آگاهی های
دینی و تقویت بعد معرفتی (نسبت به دین) نیست و بسا که علی رغم رشد معرفت ما نسبت به
آموزه های دینی، دو عامل عاطفه و اراده باعث دوری از دین و کفر نسبت به دانسته ها
گردند، به تعبیر جلال الدین رومی:
از خدا می خواه تا زین نکته ه در نلغزی ورسی در منتها
زان که از قرآن بس گمره شدند زین رسند قومی درون چه شدند
مر رسَن را نیست جرمی ای عنود چون تو را سودای سر بالا نبود
سخن مولوی ناظر به این آیه قرآن است که «یضل به کثیراً و یهدی به کثیراً و ما یضل
به الا الفاسقین» (بقره / ۴۶)
به گفته اصولیین تعلیق حکم بر وصف مشعر به علیت و در این آیه تعلیق اضلال بر فسق
دال بر آن است که در زمینه افق و تعدی از حدود، قرآن نه تنها مایه هدایت فاسق نیست
بلکه زمینه ساز گمراهی و خود گم کردگی بیشتر اوست.
داستان قارون در سوره قصص شاهدی گویا بر این نکته است که معرفت دینی بالا به تنهایی
منشأ تدین و التزام به حقایق نیست. قارون کسی است که به نقل سیوطی در
الدرالمنثور[۱] از سویی پسر عم یا پسر خاله[۲] حضرت موسی است و از سویی دیگر
داناترین بنی اسرائیل (بعد از موسی و هارون) به تورات است بدین لحاظ مشکل قارون
مشکل معرفتی نیست و بغی و تجاوز او از حدود الهی برخاسته از جهل نمی باشد، بلکه
نتیجه عوامل غیر معرفتی است.
«ان قارون کان من قوم موسی فبغی علیهم و اتیناه من الکنوز ما ان مفاتحه لتنوا
بالعصبه اولی القوه…. (قصص/ ۷۷)
دغدغه ثروت و دلدادگی به گنج هایی که آنقدر زیادند که به تعبیر قرآن جماعتی صاحب
قوت، به زحمت کلید این گنجینه ها را جا به جا می کنند قارون را به جایی می کشاند که
نه تنها از دادن زکات به موسی (ع) خودداری کند، بلکه به دنبال اصرار موسی (ع) بر
اخذ زکات زنی را وا می دارد تا به موسی تهمتی ناروا زند تا از این طریق به حکم
شریعت بنی اسرائیل موسی (ع) را به دار کشد.[۷]
باری انسان ها تنها عقلانیت محض و معرفت صرف نیستند بلکه اراده و احساساتی نیز
دارند که در نهایت گاهی با پای عقل حرکت می کنند و گاهی با پای عاطفه و احساس و
زمانی با مرکب اراده؛ به همین جهت تبلیغ دین و تدریس معارف دینی بدون این بستر سازی
عاطفی ـ ارادی به نتیجه نمی رسد و از مقصود باز می ماند.
۶ـ با حفظ نکات پیش گفته می توان پرسید که برای تدریس دروس معارف چه مدلی را
می توان عرضه نمود؟
به اشاره بگوییم که مدل (Model ) عبارت است از مسلّم انگاشتن و مفروض گرفتن تمثیلی
(analogu) سنجیده و نظام مند (systematic) میان پدیده ای که قوانینش شناخته شده
است، با پدیده ای دیگر که مورد فحص و تحقیق ما است.[۸]
مدل ها از این جهت به کار نظریه پردازان می آیند که دانشمندان می توانند بر مبنای
این تمثیل ها، الگوهای مربوط به روابط پدیدارها را از یک حوزه شناخته شده و مأنوس
معرفتی، به حوزه دیگری توسعه و تسرّی داده، بدین وسیله داده های حوزه جدید و کمتر
شناخته شده را هم آرائی کرده، نظریه بخشیده، بهتر بشناسند.
برای تدریس دروس معارف مدل هایی قابل طرح هستند که می بایست آنها را بررسی کرده، به
نقاط ضعف و قوت آنها توجه نموده، در نهایت آنچه کارآمادتر است را برگزید، مهم ترین
این مدل ها عبارتند از:
۱ـ مدل تبلیغ(رابطه منبر و موعظه و شنوندگان)
۲ـ مدل تدریس دروس تخصصی مثل ریاضی و فیزیک (رابطه استاد ریاضی با دانشجویان این
درس)
۳ـ مدل مشاوره[۹]
از این مجموعه، آنچه که برای درس معارف قابل طرح است «مدل مشاوره» است، منتها برای
استنباط چنین نتیجه ای برداشتن دو گام اساسی ضروری است، یکی بررسی ویژگی ها و نقایص
سه مدل اول، دوم، سوم و تشریح ممیزات مدل چهارم.
۱/۶. مدل تبلیغ:
به اختصار بگوییم مراد از مدل تبلیغ شیوه ای است که واعظان و روحانیون در تبلیغ
سنتی به کار می گیرند، به این معنا که واعظ به مناسبتی مطالبی را به شنوندگان و
متعظان خود القاء کرده و آنها نیز صرفاً شنونده این مطلب بوده و رابطه ای یکسویه
بین گوینده و شنونده برقرار است. این مدل دارای چند خصیصه است که کارآمدی آنرا در
عرضه دروس معارف محدود می نماید:
اولاً؛ در تبلیغ رابطه ای یکطرفه بین واعظ و متعظ برقرار است، معمولاً گفتگو و پاسخ
و پرسشی بین این دو صورت نمی گیرد.
ثانیاً؛ در تبلیغ، همه متعظان و مستمعان از پیشینه معرفتی و افق فهم واحدی
برخوردار نیستند افرادی در سنین متفاوت و در سطوح تحصیلی و معرفتی مختلف به سخنان
گوینده ای گوش می دهند و همین نکته باعث می شود که واعظ در وعظ خود بسیاری نکات و
مقدمات را که برای عده ای بدیهی است، برای عده ای دیگر ضروری بداند؛ به همین علت
استفاده بهینه از فرصت نسبت به یک یک افراد امکان پذیر نیست.
ثالثاً؛ ویژگی خطابی بودن وعظ از یک سو و نبود فرصت و زمینه طرح مباحث برهانی از
سوی دیگر مانع از آن است که در مدل تبلیغ بتوان به طرح مباحث عمیق آکادمیک پرداخت.
اساساً پیش فرض مدل تبلیغ، القای مطالب و مباحثی است که با استدلال های خطابی ( و
نه برهانی) افرادی را که زمینه دینی مناسبی دارند، به تقید بیشتر نسبت به عقاید خود
بشورانند و این شور چه بسا بیشتر از شعور مورد توجه قرار می گیرد.
۲/۶. مدل تدریس دروس تخصصی:
مراد از این مدل، شیوه ای است که یک استاد درس ریاضی، فیزیک یا بیولوژی در کلاس به
کار می گیرد؛ به این معنا که مطالبی را در یک حوزه تخصصی خاص مطرح می کند و
دانشجویان هم احیاناً با طرح سئوالاتی به گفتگو و رفع ابهام از مطالب القا شده
می پردازند. در این مدل هر چند اولاً رابطه ای دو سویه و بر اساس پرسش و پاسخ بین
استاد و شاگرد مطرح است، ثانیاً امکان طرح مباحث برهانی و آکادمیک وجود دارد،
ثالثاً به دلیل هم افقی نسبی اذهان مخاطبان (نسبت به مباحث القا شده)، فضای گفتگوی
مناسب تر و کارآمدتری در اختیار است، مع ذلک این مدل برای عرضه دروس معارف وافی به
مقصود نیست.
سرّ مطلب آن است که دروس معارف به طرح مباحثی می پردازند که مرتبط با مسایل وجودی
آدمی بوده و بر کل جهت گیری زندگی او تأثیر می گذارند. به همین جهت صرفاً برقراری
رابطه ای ذهنین و معرفتی بین دانشجو و آموزه های دینی کافی نیست، بلکه زمینه سازی
نوعی درگیری وجودی میان دانشجو و مباحث مطروحه ضرورت دارد. به بیانی دیگر تفاوتی
ماهوی بین مطالب مورد بحث در دروس معارف با سایر دروس تخصصی وجود دارد و این تفاوت
مایه ناکارآمدی شیوه تدریس دروس تخصصی می شود. این تفاوت ماهوی از اینجا بر می خیزد
که در دروس تخصصی ما با موضوعاتی سرو کار داریم که رابطه ما با آنها به تعبیر
پاره ی متفکران[۱۰] رابطه «من ـ آن» است، در حالی که غرض نهایی در دروس معارف نیل
به رابطه ای از سنخ «من ـ تو» می باشد؛ و البته دست یابی به این مقصود مستلزم آن
است که مباحث معارف نه فقط در ساحت اندیشه و ذهن، بلکه در ساحت احساسات و عواطف نیز
دانشجو را درگیر کند.
۳/۶. مدل سلوک عرفانی:
در عرضه دروس معارف، مدل سلوک عرفانی و چارچوب مرید و مراد نیز به کار نمی آید. چرا
که اولاً رابطه پیر و مرید مبتنی بر اعتماد و تسلیمی پیشین از سوی مرید نسبت به پیر
و مراد است و در باب دروس معارف معمولاً چنین اعتماد و تسلیمی در کار نیست،
ثانیاً؛ اساساً مدل سلو
- همچنین لینک دانلود به ایمیل شما ارسال خواهد شد به همین دلیل ایمیل خود را به دقت وارد نمایید.
- ممکن است ایمیل ارسالی به پوشه اسپم یا Bulk ایمیل شما ارسال شده باشد.
- در صورتی که به هر دلیلی موفق به دانلود فایل مورد نظر نشدید با ما تماس بگیرید.
مهسا فایل |
سایت دانلود فایل 