پاورپوینت کامل نقش حج در تحولات دینی غرب آفریقا ۸۳ اسلاید در PowerPoint

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل نقش حج در تحولات دینی غرب آفریقا ۸۳ اسلاید در PowerPoint دارای ۸۳ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل نقش حج در تحولات دینی غرب آفریقا ۸۳ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

بخشی از متن پاورپوینت کامل نقش حج در تحولات دینی غرب آفریقا ۸۳ اسلاید در PowerPoint :

۵۰

مسلمانان آفریقای غربی علی رغم گذشته درخشان دینی و نقشی که در خلق تاریخ دینی غرب آفریقا داشتند، برای مسلمانان
مناطق دیگر شناخته شده نیستند. در کشورهای اسلامی خاورمیانه و خاور دور، آگاهی تاریخی نسبت به مسلمانان غرب آفریقا، در
حدّ بسیار پایین است و از تعبیر «مسلمانان آفریقا» چیزی در حد ساکنان مسلمان کشورهای شرق و شمال آفریقا در ذهنها نقش
می بندد و کمتر دیده ها به سوی غرب آفریقا و کشورهای آفریقای غربی منعطف می گردد. در حالی که حاکمیت مسلمانان در قالب و
ساختار حکومتهای دینی و امپراطوریهای اسلامی در آن مناطق، قرنها در جریان بود و هم اکنون نیز اکثریت مطلق بسیاری از
کشورهای غرب آفریقا مسلمان می باشند. نام امپراطوریهای اسلامی؛ نظیر امپراطوری گانا(۱)(Chana)، مالی (Mali)، فولا(۲)(Fula)،
سنگای(Songhai)، چندان آشنای ذهن تاریخدانان مسلمان در کشورهای خاورمیانه و خاور دور نیست، گرچه برای معدودی از مورّخان
و اندیشمندان مصری، به خاطر نزدیکی و همقاره ای بودن و انگشت شماری از جهانگردان مسلمان دیگر نقاط جهان اسلام به
تصادف، گذری بر آن دیار داشته اند و نیز مؤلفان غربی که دولتهایشان درگیریهای طولانی برای شکستن آن امپراطوریها و از بین
بردن آثار فکری بجای مانده آنان در زمینه سازی برای تبدّل فرهنگی مسلمانان آفریقای غربی کرده اند؛ کاملاً آشناست. از این روی
برای ما مسلمانان مناطق دورتر، نگرش دوباره لازم است تا مسلمانان مناطق یاد شده را بشناسیم. دستیابی بدان شناخت، از طرق
گوناگون ممکن است و از آن جمله بازنگری به حوادث تاریخی مسلمانان غرب آفریقا در قالب بازنگاری پاره ای از پدیده های شاخص
زندگی گذشته آنان که به علّت کم توجّهی مورّخان مسلمان در زیر غبار فراموشی مدفون گشته اند؛ زیرا بازنگاری حوادث تاریخی
دریچه ای برای بازیابی درست گذشته است و دست کم شیوه ای است برای نقل و ارائه قابل درک و فهم از حوادث گذشته و بازسازی
غیرت دینیِ رنگ باخته و مهجور مسلمانان جهان.

از این رو، تلاش خواهد شد. به نقل از نویسندگان آفریقایی و یا غربی که در حول و حوش حوادث تاریخی غرب آفریقا
مطالبی نگاشته اند، آگاهیها و اطلاعاتی از گذشته مسلمانان آن خطّه ارائه گردد و پاره ای از بخشهای مبهم زندگی دینی آنان روشن
شود. حوادثی که بیشتر مورد توجّه این نوشته است، پدیده های تاریخی است که در حول و حوش حج و در ارتباط با این فریضه بزرگ
اسلامی می باشد، گرچه به تناسب و به همین بهانه، کوششی نیز برای روشن کردن دیگر جوانب زندگیِ دینی مسلمانان آن دیار، به
عمل خواهد آمد. یادکرد این نکته خالی از فایده نخواهد بود که آوردن پدیده های تاریخی از منابع غربی، به مفهوم تأیید و تأکید
نوشته های آنان نیست بلکه در واقع هدف در دسترس قرار دادن نوشته های آنان است با این باور که نگاشته های فارسی و عربی در
این موارد، قابل دسترسی اغلب جویندگان می باشد و نیازی به دوباره نگاری نیست.

یکی از دولتهای اسلامی پرقدرت در غرب آفریقا امپراطوری «مالی» بود. این امپراطوری که در پی انقراض امپراطوری گانا و
حکومت کم قدرت سوسو وارد صحنه سیاست و قدرت غرب آفریقا شد، در زمان مَنْسا موسی musa) (3)(Mansa به اوج قدرت خود رسید.
در این زمان امپراطوری گسترش نهایی خود را انجام داد و به علّت تلاشهای بین المللی و مسافرت جنجالی منسا موسی شهرت
جهانی به دست آورد. منسا موسی اجرای قوانین اسلامی را در قلمرو حکومت خود الزامی کرد و پایگاه آموزشی و حوزه های تعلیم
دینی قوی را بینان نهاد، پای علما و اندیشمندان دیگر نقاط جهان اسلام را بدان سوی باز کرد و با گسترش تجارت، بین قلمرو خود و
دیگر نقاط جهان اسلام، روابط کشورش را با بقیه دنیای اسلام مستحکم کرد. وی با آوردن مبلّغان اسماعیلی از سویی و سادات و
شرفا از مکّه، از سوی دیگر، شناختهای جسته و گریخته از اهل بیت ـ علیهم السلام ـ را هدیه مردمش کرد. آنچه که در فکر و زندگی
منسا موسی نقش اصلی را بازی کرد و موجب تحریک وی برای انجام اصلاحات دینی و نیز تحکیم، گسترش و به صحنه عمل
آوردن اسلام گشت، حج پرخرج، پر سر و صدا و طولانی وی بود. وی در این سفر افزون بر آشنایی و دیدار با مسلمانان و حجّاج در
مکّه، با اندیشه های رایج دینی در مصر که در آن زمان بیشتر فکر اسماعیلیان رواج داشت، آشنا شد و در بازگشت بر آن شد که دیده ها
و آموخته های خویش را جامه عمل بپوشاند و در قلمرو خویش، مرکز دینی پرآوازه ای را سامان دهد. در اینجا با آوردن جریان
مسافرت وی از دو منبع گزارشی آفریقایی، کوشش خواهد شد؛ اهمیّت این مسافرت تبیین گردد. نخستین منبع نوشته آقای آدو بوهن
(Adu boohn) از دانشگاه گانا با نام «مقالاتی در تاریخ غرب آفریقا» است و دیگری از کتاب «مردم و امپراطوریهای غرب آفریقا»
نوشته آقایان استراید (Strid)و کارلاین ایفکا(Carolinc ifka) برگرفته شده است.

آقای بوهن در مورد سفر حج منسا موسی می نویسد:

«… در مورد هیچ یک از فعالیتهای منسا موسی به مقداری که در مورد حج وی بین سالهای ۲۵ ـ ۱۳۲۴ نگارش یافته، نوشته
نشده است. این حج در سطحی انجام گرفت که تا آن موقع بی نظیر بود. وی قبل از حرکت، مقدمات امر را از سرتاسر امپراطوری تهیه
دید. طبق نوشته العمری؛ وی کشور مالی (Mali) را با تعداد حیرت انگیز صد بار شتر طلا (طبق گفته ابن خلدون ۸۰ بار شتر) ترک کرد.
همچنین گفته شد که پانصد غلام پیشاپیش وی حرکت می کردند که هرکدام نیزه ای طلایی به وزن چهار پوند با خود حمل می کردند.
علاوه بر این، وی هزاران نفر از هموطنانش را که شامل غلامان برای حمل وسایل شخصی؛ سربازان جهت حراست از کاروان و
کارمندان و اعیان بود به همراه خود برد. ملکه وی نیز در این سفر به همراه پانصد نوکر و ندیمه شرکت جست.

منسا موسی، همراهان و کاروان نیانی (Niani) را از راه نیجر به سوی مِما (Mema)ترک کرد و از آنجا از طریق تاقزا (Taghza) به
توت (Tuat) رهسپار شد و سپس در جهت شرق به سوی مصر حرکت کرد که در جولای ۱۳۲۴ به آن شهر وارد شد. آنان سه ماه تمام
در مصر توقّف کردند و آنگاه در سپتامبر ۱۳۲۴ به سوی مکّه روان شدند. در مکّه چهار ماه توقّف کردند و سپس به مصر بازگشتند و از
طریق گادامس (Ghadames) و تیمباکتو (Timbuctu)راهی نیانی شدند.

در هر صورت، وی طلای فراوانی به همراه خود برده بود. منسا موسی در مصر و مکّه نسبت به حاکمان، درباریان و اعیان،
بسیار گشاده دستی به خرج داد. وی همچنین برای خود خرید بسیاری انجام داد، بگونه ای که پولش به اتمام رسید و در نتیجه مجبور
شد با ربح بالایی پول قرض کند. العمری که یازده سال بعد از مسافرت منسا موسی مصر را دید، نوشته است: منسا موسی هیچ امیر
یا دارنده پست و مقامی در دربار پادشاه مصر را بدون برخورداری از محموله طلا رها نکرد. وی و همراهان آن قدر طلا مصرف کردند
که بازار آن در مصر کساد شد و قیمتش تنزّل کرد.

در هر حال؛ توجه برانگیزترین بخش این حج پرخرج، اثری بود که بر شخصیّت منسا موسی و حکومتش داشت نخستین و
مشهورترین اثر آن، شهرت فراوانی بود که به مالی داد؛ امپراطوری برای اولین بار، در نقشه اروپایی (Mappa mudi) و یا نقشه جهان که
توسط انجلنی دولسرت (Angelino dulcert) در سال ۱۳۳۹ و دقیقا دو سال پس از مرگ منسا موسی، تهیّه شده بود، ظاهر گردید و در
نقشه های بعدی با تفصیل و شرح زیادی مطرح گشت.

دوّمین اثر حج مزبور، آن بود که تجارت بین مصر و مالی گسترش پیدا کرد. طبق گفته ابن خلدون، بعداز حج منسا موسی،
رفت و آمد تجّار مصر به مالی افزایش یافت. منسا موسی و همراهانش زمانی که در مصر بودند، به خرید انواع گوناگون کالا دست
یازیدند و تجارت همان قبیل اجناس بعد از برگشت منسا موسی به وطنش ادامه یافت.

منسا موسی خود نیز آکنده از اندیشه و تصمیم بر پاک سازی و خالص گرایی اسلام؛ تقویت اسلام؛ پیشبرد آموزش و
شناساندن پاره ای از آنچه که در سفرش دیده بود؛ به مالی برگشت. وی برای شناساندن اسلام گروهی از علما، مبلّغان و متخصّصان
حرفه های مختلف را با خود آورد؛ نظیر ابو اسحاق ساحلی شاعر، دانشمند و معمار اسپانیایی المعمّر؛ مبلغ اسماعیلی ـ که وی را هنگام
برگشت در گادامس (Ghadames) دیده بود ـ و چهار شریف (سیّد) از خاندان پیامبر از مکّه، تا مردم با دیدن آنان خوشنود و سرزمین مالی
به قدم آنان متبرّک شود.

وی اندیشه اصلاحی خویش را با دستوری مبنی بر اجرای اصول پنجگانه اسلام، بدون کم و کاست، آغاز کرد. برای تهیه و
تدارک مقدّمات پرستش به ابو اسحاق ساحلی، معمار مسلمان، دستور داد که چند مسجد بسازد؛ بزرگترین این مساجد مسجد جمعه
در شهر تیمباکتو بود؛ جایی که ساحلی در آن مستقر بود و در همانجا در سال ۱۳۴۶ درگذشت. ساحلی همچنین قصری برای منسا
موسی ساخت که توسط یکی از منابع خبری ابن خلدون، اینگونه توصیف شده است: ساختمانی گِرد دارای گنبدی با طرحهای رنگی
که موجب شده است ساختمانی بسیار ظریف جلوه کند. این موضوع پذیرفته شده، که سبک معماری الساحلی، در معماری آفریقای
غربی، اثر خود را گذاشته است.

منسا موسی همچنین با فرستادن شاگردانی از مالی جهت آموزش به فاس (Faz)آموزش اسلامی را گسترش داد. بویژه آن که
این شیوه توسط بعضی از جانشینان وی نیز ادامه پیدا کرد. وی همچنین زیربنای شهر تیمباکتو را بدان گونه که بعدها مرکز تجارت و
آموزش در غرب آفریقا ـ نه به خاطر داشتن مسجد جمعه بلکه به علّت برخورداری از اندیشمندان، جالب توجّه شد ـ پی ریزی کرد.

بنابراین علی رغم آنکه حج پرخرج و بی سابقه منسا موسی، باعث تنگدستی غیر لازم در کشورش گردید، موجب شد که وی
به عنوان بزرگترین حاکمی مطرح شود که توفیق پیدا کرد امنیت و نظم در کشور مالی ایجاد کند. گسترش تجارت و بازرگانی،
خلوص گرایی و تقویت اسلام و ایجاد فضای اسلامی و در نهایت ایجاد شهرت برای کشور مالی، بدان گونه که در اروپا و در تمام جهان
اسلام شناخته شود؛ نیز از ره آوردهای سفر حج او بود. هنگام مرگ وی، امپراطوری مالی از غرب تـا بـه گامبیـا (Gambia) و تاکـرر
(Takrar)؛ از شرق گائـو (Guo)و تادمکا (Tadmekka)و از شمال به ساحل (Sahel)و والتا(Walata) و در جنوب تا شمال نیجر گسترش پیدا
کرده بود. روزگار وی در واقع دوران طلایی بود. شگفت انگیز نیست که بعد از مرگ وی در سال ۱۳۳۷ میلادی، نام وی همچنان در
یادها ماند و تا قرنها زنده نام گشت…»(۴)

همانگونه که بوهن در گزارش خود آورده، منسا موسی به خاطر مخارج فراوان بین راه در مصر، مجبور به وام گرفتن شد. این
موضوع را قلقشندی نیز در کتاب خود آورده است. قلقشندی افزون بر مطلب یاد شده، از تلاش منسا موسی برای یادگیری احکام
اسلامی در مصر نام می برد. وی حتّی بعضی از عادات متداول در کشورش را نزد علمای مصر بیان می کرد و از آنان در مورد مشروع و
غیر مشروع بودن آن سؤال می کرد.

در یکی از موارد منسا موسی به ابن حاجب می گوید: در مناطق ما اینگونه مرسوم است که اگر فردی دختر زیبارویی داشته
باشد بدون اجرای عقد نکاح به دربار پادشاه می فرستد! آیا ازدواج اینگونه مشروع است یا نه؟ و ابن حاجب در پاسخ حرمت آن را نه
تنها بر توده مردم بلکه بر پادشاهان نیز، بیان می کند و منسا موسی قسم می خورد که تاکنون به حرمت این مسأله آگاه نبوده است.(۵)

مؤلفین کتاب «امپراطوریها و مردم غرب آفریقا» به مسافرت منسا موسی از دید دیگری نگاه کرده اند؛ آنان بیش از آن که به
نقل حوادث بپردازند به تحلیل و به دست آوردن چرایی اقدام منسا موسی از دیدگاه سیاسی و دینی پرداخته اند و آثار و نتایج دینی و
سیاسی این مسافرت جنجالی را یادآور شده اند. اینان بر این باور بودند که امپراطوران مالی که از قبیله مدینگو(۶) بودند، جهت تثبیت
حاکمیّت خویش بر غیر قبیله مسلمان مدینگو، ناچار بودند دین خویش را تبلیغ و گسترش دهند تا بین خود و دیگر قبایل تحت
سیطره شان، همگونی دینی بوجود آورند و از این طریق «همدلی دینی» را بجای «عناد قبایلی» که در آفریقا نقش مهمّی داشته و
دارد، بوجود بیاورند. این تحلیل نمی تواند چندان از واقعیت دور باشد. با این مقدمه کوتاه به نقل نظرات آنان پرداخته می شود:

در کتاب «امپراطوریها و مردم غرب آفریقا» در خصوص حج و نیز فعّالیّت دینی منسا موسی چنین آمده است:

«یکی از همکاریهای بزرگ منسا موسی با تاریخ مالی گسترش شهرت و موقعیت خارجی آن بود. وی این همکاری را در
سطح گسترده، توسط حج مشهور خود بین سالهـای ۲۵ ـ ۱۳۲۴ انجام داد. او اولین حاکم مالی نبود که به حج می رفت لیکن هیچ
حاکمی قبل از وی، از سرتاسر غرب آفریقا، در آن سطح از پول خرج کردن، به مکه نرفته بود. وی با خود حدود شش هزار نفر از
درباریان و خدمه را با لباسهای فاخر و در حالی که سه ملیون پوند طلا را به همراه خود حمل می کردند، به مکه برد. او به هرجا که
می رفت به علت بخشندگی و خرج بی حد و حصر خود، برای همراهانش زبانزد می شد. در مسیر در هر نماز جمعه ای