پاورپوینت کامل تبیین حکم امام قدس سره بر حضور شیعیان در نمازهای حرمین شریفین ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل تبیین حکم امام قدس سره بر حضور شیعیان در نمازهای حرمین شریفین ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint دارای ۱۲۰ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل تبیین حکم امام قدس سره بر حضور شیعیان در نمازهای حرمین شریفین ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن پاورپوینت کامل تبیین حکم امام قدس سره بر حضور شیعیان در نمازهای حرمین شریفین ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint :

۱۰۳

جناب حجه الاسلام آقای حاج شیخ محی الدین انواری

وجناب حجه الاسلام آقای شیخ فضل اللّه محلاتی دامت افاضاتهما

چون ایام برگزاری یکی از فرایض بزرگ اسلامی با محتوای عظیم انسانی،
روحانی، سیاسی، اجتماعی؛ یعنی فریضه حج بیت اللّه الحرام نزدیک است
و لازم است در آستانه برقراری جمهوری اسلامی با انقلاب شکوهمند ملت
شریف ایران، این فریضه مقدسه، از آثار طاغوت پاکسازی و به اسلام
راستین برگردد، به این جهت شما را بعنوان سرپرست حجاج بیت اللّه الحرام
تعیین نموده که با مشورت با مقامات صالحه، هیأتی از افراد صالح و متعهد
و با ایمان انتخاب و با همکاری آنان کلیه امور مربوط به حج را تحت نظارت
قرار دهید که ان شاءاللّه تعالی در حکومت جمهوری اسلامی، این فریضه
مقدسه با محتوای معنوی خود تحقق یابد و لازم است در این موضوع
تذکراتی داده شود:

۱ ـ لازم است به حضرات آقایان علما و روحانیون محترم کاروان ها تذکر
دهید که قبل از حرکت، مجالسی تشکیل دهند و حجاج محترم را با مسائل
شرعی و وظایف انسانی آشنا کنند.

۲ ـ عموم برادران و خواهران اسلامی باید توجه داشته باشند که یکی از
مهمات فلسفه حج، ایجاد تفاهم و تحکیم برادری بین مسلمین است و بر
دانشمندان و معمّمین لازم است مسائل اساسیِ سیاسی و اجتماعی خود را
با دیگر برادران در میان گذارند و در رفع آن طرح هایی تهیه کنند تا آنان در
برگشت به کشورهای خود آنها را تحت نظر علما و ارباب نظر قرار دهند.

۳ ـ در این سال که ایران در آستانه جمهوری اسلامی است و به واسطه
تبلیغات ناروای اجانب ممکن است مسلمین بلاد از عمق نهضت اسلامی
ایران مطلع نباشند، لازم است آقایان علما و خطبا و دانشمندان محترم با
وسائل ممکن، این نهضت مقدس را معرفی نمایند و مقصد مسلمانان ایران
را که همان برقراری حکومت اسلامی، تحت پرچم اسلام و هدایت قرآن
کریم و پیغمبر مکرّم اسلام است گوشزد نمایند که برادران اسلامی ما بدانند
ما به جز اسلام و برقراری حکومت عدل اسلامی فکر نمی کنیم.

۴ ـ لازم است برادران ایرانی و شیعیان سایر کشورها از اعمال جاهلانه، که
موجب تفرّق صفوف مسلمین است، احتراز کنند و لازم است در جماعات
اهل سنت حاضر شوند و از انعقاد تشکیل نماز جماعت در منازل و گذاشتن
بلندگوهای مخالف رویه اجتناب نمایند. و از افتادن روی قبور مطهره و
کارهایی که گاهی مخالف شرع است جدّا اجتناب کنند.

۵ ـ نیابت از حیّ برای نماز طواف صحیح نیست، باید هر کس خودش به هر
نحو می تواند نماز بخواند و مجزی است از گرفتن نایب و از مزاحمت با
نمازگزاران اجتناب نمایند.

۶ ـ طواف را به نحو متعارف که همه حجاج به جا می آورند، به جا آورند و از
کارهایی که اشخاص جاهل می کنند احتراز شود و مطلقا از کارهایی که
موجب وهن مذهب است باید احتراز شود.

۷ ـ در وقوفین، متابعت از حکم قضات اهل سنت لازم و مُجزی است، اگر
چه قطع به خلاف داشته باشید.

۸ ـ در این سال که به واسطه انقلاب اسلامی، به برادران و خواهران ما
صدمات و ضررهای بسیار از حکومت طاغوتی رسیده است و بسیاری از
معلولین از حوادث انقلاب، احتیاج مبرم به کمک دارند، مقتضی است
کسانی که می خواهند حج استحبابی به جاآورند، هزینه آن را صرف در
احتیاج برادران و خواهران خود کنند که ثواب آن نزد خدای تعالی بسیار بر
حج استحبابی ترجیح دارد. و نیز کسانی که به عنوان سوغات، مصارف ناروا
می نمایند یا تشریفات و میهمانی های خارج از رویه، در وقت برگشت از
حج می نمایند، مقتضی است این نحو هزینه ها را صرف احتیاج برادران و
خواهران علیل و مستمند خود نمایند که خداوند تعالی به آنان اجر و برکت
عنایت فرماید!

از خداوند تعالی عظمت اسلام و سعادت ملت مسلمان را خواستار و
موفقیت همگان را در کوشش برای به ثمر رسیدن نهضت مقدس
امیدواریم.(۱)

وَالسَّلامُ عَلَیکُم وَ عَلی جَمیعِ الْمُؤمِنین وَ رَحْمَهُ اللّه وَبَرَکاتُهُ

روح اللّه الموسوی الخمینی ـ ۲۹/۶/۵۸

سال ۱۳۷۸ شمسی برابر با ۱۳۴۰ قمری، از سوی مقام معظم رهبری حضرت
آیت اللّه خامنه ای ـ مدظلّه العالی ـ به مناسبت یکصدمین سال تولد بنیانگذار جمهوری
اسلامی ایران، «سال امام خمینی» نامیده شده است؛ به این منظور که متفکران و مورّخان
و نویسندگان، هر چه بیشتر به زوایای شخصیت امام بزرگوار و ارزش های انقلاب
اسلامی بپردازند و آنچه تا حال، چه درباره امام و چه درباره انقلاب گفته یا نوشته شده،
تجدید خاطره نمایند و آن را برای نسل جوان، که اینک به حد رشد رسیده است ولی در
اثر عدم حضور از کم و کیف انقلاب و شخصیت امام آگاهی دقیق ندارند، شرح دهند و
وقایع و حوادث انقلاب را که اینک بیستمین سال خود را می گذراند، تجزیه و تحلیل کنند
و علل و عوامل ظهور و پیدایش آن را تفسیر نمایند.

بدیهی است در مرحله اول، انجام این وظیفه بر عهده کسانی است که به امام
نزدیک بوده اند و از پیش از پیروزی انقلاب یا پس از آن، به طور مستقیم در جریان
حوادث قرار داشته و سردی و گرمی حوادث را لمس کرده اند. ارائه این معلومات همانند
دَینی است بر گردن آنان که باید آن را نسبت به انقلاب و امام ادا کنند. روشن است که در
سال امام خمینی، افزون بر تبیین و بررسی اصل انقلاب، باید نظریات و حکمهای صادر
از سوی امام قدس سره که هر یک انقلابی بود در درون انقلاب، از سوی متخصصان و
کارشناسان بررسی شود و درباره هر یک از آنها، همایش ها و اجلاسیه ها برگزار گردد و
مقالات و سخنرانی ها ارائه شود تا اهمیت هر یک از آنها که در تاریخ اسلام برای اولین
بار اتفاق افتاده است جلوه کند؛ مانند:

۱ ـ طرح ولایت فقیه بعنوان زیربنای قانون اساسی.

۲ ـ طرح اجتهاد پویا و نقش دو عنصر «زمان» و «مکان» در احکام فقهی.

۳ ـ طرح اسلام ناب محمدی و اسلام آمریکایی.

۴ ـ رسمیت دادن به اسلام و به اصل دین باوری در سطح جهان.

۵ ـ نقش نامه امام به گورباچف و آثار آن.

۶ ـ حکم اعدام سلمان رشدی و انعکاس آن در جهان.

۷ ـ اعلان روز جهانی قدس.

۸ ـ مبارزه و مقاومت در برابر استعمار و…

و یکی دیگر از این نظریات، حکم و دستور آن رهبر عظیم الشأن انقلاب اسلامی و
بزرگ مرجع شیعه بر حضور شیعیان در نمازهای اهل سنت در حرمین شریفین است که
همانند سایر نظریات و احکام خاص معظم له، دارای ابعاد و آثار و تحوّل شگرفی است
که باید علما و دانشمندان، این ابعاد را به جامعه شیعه در سطح جهان بشناسانند و آثار
مثبت آن را برای جهان اسلام که امروز و در آینده از آن برخوردار خواهد شد، تبیین
نمایند.

مقاله حاضر قدمی است کوتاه در این مسیر و اقدامی است هرچند نارسا در ایفای
این وظیفه که بر اساس علاقه خودم و درخواست برادران گرامی و دست اندرکاران
فصلنامه وزین «میقات حج» در سطح عموم تنظیم گردید؛ امید است از سوی محققان و
دانشمندان در افق کارشناسی و تخصصی پیگیری و ابعاد آن هر چه بیشتر بازشناسی
شود.

به طوری که ملاحظه کردید، این حکم در شهریور ماه سال ۱۳۵۸، در اولین مراسم
حج تمتع، پس از پیروزی انقلاب از سوی بنیانگذار جمهوری اسلامی قدس سره خطاب به
نمایندگان معظم له در مراسم حج در هشت ماده صادر گردیده است که در این پیام،
وظایف حجاج بیت اللّه الحرام، به خصوص وظایف شیعیان به ویژه وظایف حجاج ایرانی
بیان شده است.

در بند چهارم این پیام چنین آمده است:

«لازم است برادران ایرانی و شیعیان سایر کشورها، از اعمال جاهلانه که موجب تفرّق
صفوف مسلمین است احتراز کنند. و لازم است در جماعات اهل سنت حاضر شوند و از
انعقاد تشکیل نماز جماعت در منازل و گذاشتن بلندگوهای مخالف رویه اجتناب نمایند و از
افتادن روی قبور مطهره و کارهایی که گاهی مخالف شرع است جدا اجتناب کنند.»

در این بند از پیام امام قدس سره به چند نکته اشاره شده است که هر یک در خور بحث و
بررسی است ولی در این مقاله فقط موضوع حضور شیعیان در نماز اهل سنت را که
مهمترین نکته از این ماده است، مورد توجه قرار می دهیم و به تبیین و توضیح آن
می پردازیم.

بی شک این حکم از لحاظ حضور شیعیان در نمازهای اهل سنت در حرمین
شریفین، یک تحوّل تاریخی و یک دستور بی سابقه ای بود که نه تنها توانست سیل عظیم
زائران شیعه را، که قبل از انقلاب و در طول تاریخ، بهنگام اقامه نماز از مسجدالحرام و
مسجدالنبی به سوی هتل ها و خیابان ها در حرکت بود، متوقف سازد بلکه موجب گردید
که این سیل جمعیت را به هنگام اقامه نماز همانند سایر
مسلمانان به سوی این دو مسجد و مساجد دیگر در مکه مکرمه و مدینه منوره سرازیر
نماید.

و این تحوّل عظیم و دگرکونی شگرف برای کسانی که شاهد مراسم حج قبل و بعد
از انقلاب بوده اند، بیش از دیگران ملموس و قابل درک است و طبعا برای علاقمندان به
اسلام مایه خوشحالی و دلگرمی و برای دشمنان اسلام رنج آور و نگران کننده است.

البته این، ظاهر قضیه است ولی ابعاد معنوی و جنبه های مختلف سیاسی ـ مذهبی
این حکم برای جهان اسلام، بیش از آن است که بتوان ارزیابی کرد و جهات گوناگون آن
را ارائه نمود. به طور خلاصه می توان گفت که: با توجه به شرایط فعلیِ جهان اسلام و به
ویژه جایگاه مهم تشیّع، که پس از پیروزی انقلاب اسلامی به آن دست یافته است، این
حکم یکی از بارزترین و سازنده ترین احکام و فتاوا است که از سوی یک مرجع تقلید
جامع الشرایط و آگاه صادر شده و به مرحله اجرا در آمده است.

انگیزه و دلایل مذهبی این حکم:

گر چه ممکن است این حکم امام قدس سره دارای انگیزه های متعدد باشد و عوامل
سیاسی و دلایل مختلف اجتماعی ـ مذهبی آن را ایجاب کند ولی با توجه به حجم مقاله،
تنها دو بُعد از این عوامل را مورد توجه قرار داده و به دلایل مذهبی آنها اشاره می کنیم:

* اسلام در مقابله با استکبار جهانی.

** مسأله تشیع و تسنن.

در مورد عامل نخستین و مقابله با استکبار جهانی، باید سه موضوع مورد بررسی
قرار گیرد:

الف: دین ستیزی در جهان امروز.

ب: اندیشه امام در مقابله با دین ستیزی.

ج: حج ابراهیمی عامل شکست توطئه دشمنان.

* مسأله دین ستیزی در جهان معاصر:

همانگونه که قرآن مجید در آیات متعدد، خطر مشرکان و دشمنان اسلام را متذکر
شده و از عداوت و کینه عمیق آنان نسبت به مسلمین هشدار داده و فرموده است: وَلاَ
یَزَالُونَ یُقَاتِلُونَکُمْ حَتَّی یَرُدُّوکُمْ عَنْ دِینِکُمْ؛ «آنها پیوسته با شما می جنگند تا اگر بتوانند
شما را از آیینتان برگردانند.»(۲) استکبار و دشمنان اسلام در طول تاریخ مقابله با اسلام را
در سرلوحه برنامه های خویش قرار داده و هیچگاه از این اندیشه باطل غافل نبوده است.
ما اینک در صدد پرداختن به گذشته های تاریخ نیستیم؛ گذشته ای که در آن جنگهای
خونین و طولانی، مانند جنگهای صلیبی بخشی از تاریخ اسلام و جهان را به خود
اختصاص داده است. و درباره مقابله و مبارزه فرهنگی با اسلام که در این باره کتابها و
تألیفات نوشته اند، سخن نمی گوییم و از گفتگو درباره اتهامات و افتراهایی که به شخص
پیامبر اسلام متوجه ساخته اند، صرف نظر می کنیم.

و همچنین درباره حکومتهای مادی و لائیک، که در طول سالیان متمادی دین را از
صحنه سیاست و حکومت و از مداخله در سرنوشت انسانها کنار زده اند و در محو اسلام
همگی دست به دست هم داده و اتحادیه هایی از بلوک شرق و غرب برای این هدف
شوم تشکیل داده اند، بحث نمی کنم و…

ما اینک از جهان معاصر سخن می گوییم؛ جهانی که در آن مصائب و آلام بسیار از
سوی دشمنان بر اسلام و مسلمین تحمیل گشته است. روزگاری که مشتی صهیونیست در
مقابل چشم بیش از یک میلیارد مسلمان، قدس شریف و قبله اوّل مسلمانان را به تصرف
خویش درآورده و میلیونها مسلمان را از خانه و کاشانه خویش آواره ساخته است. و هر
روز عده ای از مسلمانان در لبنان و فلسطین زیر بمبها و موشکهای دشمن به خاک و خون
کشیده می شوند و خانه هایشان بر سرشان ویران می گردد و گروه گروه به سیاه چال های
مخوف و شکنجه گاهها فرستاده می شوند. آنها به این جنایات بسنده نکرده اند و همواره
فکر تسلّط بر نیل تا فرات و تصرف مکه و مدینه را در سر می پرورانند.

ما از روزگاری سخن می گوییم که استکبار شرق و غرب در متلاشی کردن انقلاب
شکوهمند ملّتی، چون نشأت گرفته از اسلام بود، متحد شدند و بزرگترین و طولانی ترین
جنگ را بر آن تحمیل کردند.

و همانها رشدی و رشدی ها را در دامن خود برای ضربه زدن به اسلام تربیت کردند
و روزانه هزاران نفر را قربانی مطامع خویش می کنند و به بهانه حقوق بشر در کوبیدن
اسلام همپیمان شده اند.

همچنین دیدیم که در بوسنی چگونه مسلمانها را گروه گروه به خاک و خون کشیدند
و گورهای دسته جمعی از اجساد مسلمانانِ زنده به گور، به وجود آوردند و فرزندان و
همسرانشان را آواره بیابانها کردند و امروز همین جنایات در چچن و قفقاز و… تکرار
می شود.

و این به اصطلاح آزادیخواهان، در مهد آزادیشان از ورود دختران دانش آموز
مسلمان به کلاس درس، به دلیل استفاده کردن از روسری، ممانعت به عمل آوردند و با
این کار روی جنایتکاران دورانِ قرون وسطایی را سفید کردند!

و ما اگر تنها به انعکاس آمار این نوع مقابله ها و رودررویی ها با اسلام بسنده کنیم،
کتاب قطوری تهیه خواهد شد.

آری، اینگونه است وضعیت اسفبار گروهی از مسلمانان در نقاط مختلف جهان.
آنان در وضعیت سخت اقتصادی، سیاسی و اجتماعی قرار گرفته اند و دست نیاز و
استمداد به سوی عالمان و دانشمندان مذهبی و سران کشورهای اسلامی دراز کرده اند تا
شاید از این فشار و شکنجه نجات یابند، امّا نه تنها امیدی ندارند بلکه آینده ای تلخ تر و
فشارهای مضاعف و گسترده تر در پیش روی خود می بینند.

* اندیشه امام قدس سره در مقابله با دین ستیزی

از ویژگی های برجسته امام راحل قدس سره ، نگرش وسیع وی نسبت به مذهب و باورهای
اعتقادی در مقابل مکتب های غیرمذهبی بود. او همواره در اندیشه رسمیت دادن و اعاده
مجد و عظمت به اسلام و گسترش بخشیدن به اصل خداباوری و مقابله با دین زدایی در
سطح جهان بود و این حقیقت را در سیره نظری و عملی آن بزرگوار می توان به خوبی و
وضوح مشاهده کرد. از نمونه های بارز آن، نامه آن بزرگوار به گورباچف می باشد.

این نامه تاریخی، که پس از نامه های رسول خدا صلی الله علیه و آله به قیصر و کسری، برای اولین و
آخرین بار به کسی که در رأس هرم مادیگریِ جهانِ معاصر قرار داشت ارسال گردیده،
روشنگرِ بینش امام قدس سره نسبت به جایگزین ساختن دین باوری و توجه به معنویات در مقابل
مادیگری و دین ستیزی در سطح جهان است.

امام در این نامه، گورباچف را به سوی خدا دعوت کرد و راه استدلال را به او ارائه
داد و به وی گفت: «مشکل شما عدم اعتقاد واقعی به خدا است. مشکل اصلی شما مبارزه
طولانی و بیهوده با خدا و مبدأ هستی و آفرینش است.» چه اثر بدیع و شگرفی از خود به
جای گذاشت و چه تحوّل عظیمی، پس از هفتاد سال مبارزه با خداباوری و مذهب گرایی
به وجود آورد!

یکی دیگر از نمونه های بارز این دید و بینش، هشدار امام نسبت به خطر صهیونیزم
جهانی است که از سالها پیش از انقلاب، آن را دنبال کرده و در تاریخ ۶/۵/۵۸، در آستانه
اولین ماه رمضان پس از پیروزی انقلاب، روزقدس جهانی را اعلام کرد و چنین فرمود:

«…من از عموم مسلمانان جهان و دولت های اسلامی می خواهم که برای کوتاه کردن دست
این غاصب و پشتیبانان آن، به هم بپیوندند و جمیع مسلمانان جهان را دعوت می کنم آخرین
جمعه ماه مبارک رمضان را، که از ایام قدر است و می تواند تعیین کننده سرنوشت مردم
فلسطین نیز باشد، بعنوان روزقدس انتخاب و طی مراسمی همبستگی بین المللی مسلمانان
را در حمایت از حقوق قانونی مردم مسلمان اعلام نمایند.»(۳)

تفرقه عامل تسلّط دشمنان:

امام قدس سره آن حکیم فرزانه که تسلّط دشمنان و ضعف مسلمانان را در تفرقه و تشتت
آنان می دید، با ایجاد وحدت و یکپارچگی در گوشه ای از جهان، ملّتی را به پیروزی
رسانید و طومار سلطنت دو هزار و پانصد ساله را در هم پیچید و کشور ایران را از دست
استکبار و دشمنان اسلام و انسانیت نجات بخشید.

او راه حلّ مشکل جوامع اسلامی در سراسر جهان را مورد عنایت خویش قرار داد
و رمز پیروزی و راه نجات را، که همان اتّحاد و اتفاق است، به آنها ارائه نمود.

چگونه و در کجا؟!

در مراسم حج! حجی که تجلّیگاه عظمت و اقتدار پیروان دین حنیف اسلام و مظهر
وحدت و اخوت مسلمانان جهان و کانون توحید و یگانه پرستی و مرکز فریاد برائت امت
از شرک و بت پرستی است.

حجی که مراسم شگفت انگیزش جلوه ای بارز از اعتلای دین حق و نمایشگر
تمامیت اسلام ناب محمدی و مبارزه با شیاطین است.

آری مراسم حج و اجتماع بزرگ مسلمانان جهان در مکه و مدینه است که می تواند
اتّحاد و اتفاق پیروان اسلام را که آرمان پیامبر خاتم صلی الله علیه و آله و اوصیای آن بزرگوار است،
محقق و متجلّی سازد.

لیکن افسوس که حکومت های ستمگر در طول تاریخ و دست مرموز استعمار، به
ویژه در یک قرن اخیر، موجب گردید تا روح حقیقی آن به فراموشی سپرده شود و از
ابعاد سیاسی و اجتماعی و عبادی حج، تنها بعد عبادی آن، آنهم خالی از روح واقعی
پرستش ترویج و تبلیغ شود.

اینجا است که امام امت به احیای حج ابراهیمی قیام کرد و در مناسبتهای مختلف در
سخنرانیها و پیامهایش، ضمن توصیه بسیار به دقت در اعمال حج و فراگیری مسائل آن و
بیان ابعاد معنوی و عرفانی مناسک، جنبه های سیاسی و اجتماعی حج را مطرح ساخت
و با دعوتِ جوامع اسلامی به وحدت و همدلی و پرهیز از تشتت و تفرق، که بزرگترین
عامل تسلّط بیگانگان است، مسلمانان را در مقابله با دشمنان اسلام بسیج کرد.

گرچه دشمنان نیز در مقابل این حرکت عظیم، بیکار ننشستند و برای جلوگیری از
تحقق چنین تحولی شگرف، با تمام قوا به میدان آمدند و متحجّران برای پیشگیری از این
هدف عالی، تمام توان خود را بکار بستند ولی استقبال پر شور مسلمانان آگاه و حقایق
موجود، نشانگر آن است که این حرکت متوقف شدنی نیست و این موانع ناچیز بر طرف
خواهد شد و دیر یا زود مخالفان نیز به موافقان خواهند پیوست.

ابعاد مختلف حج از نظرامام خمینی قدس سره

حضرت امام قدس سره گذشته از رساله های عملیّه و مناسک حج، مطالبِ فراوانی در
اهمیت جنبه عبادی و لزوم فراگیری و انجام دقیق اعمال حج، برای حجاج بیان کرده و
توصیه ها و تأکیدات گسترده ای از آن بزرگوار، به صورت سخنرانی و پیام، به مسلمانان در
ابعاد فلسفی و عرفانی این اعمال و همچنین در بعد سیاسی ـ اجتماعی این همایش
بین المللی ـ اسلامی شاهدیم که در اینجا به نقل چند نمونه بسنده می کنم:

لزوم فراگیری دقیق اعمال حج:

«به زائران بیت اللّه الحرام ـ ایّدهم اللّه تعالی ـ عرض می کنم که اعمال و مناسک را به طور دقیق
از روحانیون محترم که در کاروانها هستند فراگیرید و به هیچ عملی بدون راهنمایی آنان
دست نزنید، چه بسا باشد که خدای نخواسته با سهل انگاری، عملتان باطل شود و جبران آن
را تا آخر نتوانید بکنید و یا به احرام باقی بمانید و در برگشت موجبات زحمت خود و
نزدیکان خویش شوید و این یک تکلیف شرعی است که از آن غفلت نباید کرد و به روحانیون
محترم عرض می کنم که علاوه بر آنکه مسائل را به طور وضوح که همه کس بفهمد در
جلسات
متعدد به گروه خود یاد دهید در وقت اعمال آنان نیز مواظب آنها باشید و آنها را هدایت
فرمایید.»(۴)

«مراتب معنوی حج که سرمایه حیات جاودانه است و انسان را به افق توحید و تنزیه نزدیک
می کند، حاصل نخواهد شد
مگر آنکه دستورات عبادی حج به طور صحیح و شایسته و مو به مو عمل شود.»(۵)

فلسفه و ابعاد عرفانی حج:

در لبیک لبیک، «نه» بر همه بتها گویید و فریاد «لا» بر همه طاغوت ها و طاغوتچه ها کشید و
در اطراف حرمِ خدا، که نشانه عشق به حق است، دل را از دیگران تهی کنید و جان را از
خوف غیر حق پاک سازید و به موازات عشق به حق از بتهای بزرگ و کوچک و طاغوتها و
وابستگان شان برائت جویید که خدای تعالی و دوستان او از آنان برائت جستند و همه
آزادگان جهان از آنان بری ء هستند.

و در لمس «حجرالأسود» بیعت با خدا بندید، که با دشمنان او و رسولانش و صالحان و
آزادگان دشمن باشید و به اطاعت و بندگی آنان هر که باشد و هرجا باشد سرننهید و خوف
و زبونی را از دل بزدایید که دشمنان خدا و در رأس آنان شیطان بزرگ زبونند، هر چند در
ابزار آدم کشی و سرکوبی و جنایتشان برتری داشته باشند. و در سعی بین صفا و مروه، با
صدق و صفا سعی در یافتن محبوب
کنید که با یافتن او همه بافت های دنیایی گسسته شود و همه شک و تردیدها فرو ریزد و
همه خوف و رجاهای حیوانی زایل شود و همه دلبستگی های مادی گسسته
شود و از آزادگی ها شکفته گردد و قید و بند شیطان و طاغوت که بندگان خدا را به اسارت و
اطاعت کشند، در هم ریزد.

و با حال شعور و عرفان به مشعرالحرام و عرفات روید و در هر موقف به اطمینان قلب بر
وعده های حق و حکومت مستضعفان بیفزایید و با سکوت و سکون تفکر در آیات حق کنید و
به فکر نجات محرومان و مستضعفان از چنگال استکبار جهانی باشید و راههای نجات را از
حق، در آن مواقف کریمه طلب کنید.

پس به منا روید و آرزوهای حقانی را در آنجا در یابید که آن قربانی نمودن محبوبترین
چیز خویش در راه محبوب مطلق است. و بدانید تا از این محبوب ها که بالاترینش حبّ نفس
است و حبّ دنیا تابع آن است، نگذرید به محبوب مطلق نرسید و در این حال است که شیطان
را رجم کنید و شیطان از شما بگریزد و رجم شیطان را در موارد مختلف با دستورهای الهی
تکرار کنید که شیطان و شیطان زادگان همه گریزان شوند.(۶)

ابعاد سیاسی ـ اجتماعی حج:

امام در پاسخ نامه ملک خالد پادشاه عربستان سعودی می نویسد:

«اینجانب تمام گرفتاری ها و بدبختی های مسلمین و دولت های کشورهای اسلامی را در
اختلاف و نفاق بین آنان می دانم. چرا باید دولت های اسلامی با داشتن قریب یک میلیارد
جمعیت و در دست داشتن ذخیره های زیرزمینی، خصوصا موج های نفت که رگ حیات
ابرقدرت هاست و برخورداری از تعلیمات حیات بخش قرآن کریم و دستورات عبادی ـ
سیاسی پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله که مسلمانان را به اعتصام به «حبل اللّه » دعوت و از تفرقه و
اختلاف تحذیر می فرماید و با داشتن ملاذ و ملجائی چون حرمین شریفین که در عهد رسول
اللّه ـ صلوات اللّه علیه ـ مرکز عبادت و سیاست اسلامی بوده و پس از رحلت آن بزرگوار
مدتها نیز چنین بوده است و طرح فتوحات و سیاسات از آن دو مرکز بزرگ سیاسی ـ عبادی
ریخته می شده است، اکنون به واسطه کج فهمی ها و غرض ورزی ها و تبلیغات وسیع
ابرقدرتها کار را به آنجا بکشانند که دخالت در امور سیاسی و اجتماعی که مورد احتیاج
مبرم و از اهمّ امور مسلمین است در حرمین شریفین جرم شناخته شود.»(۷)

باز امام خطاب به مسلمانان جهان می فرماید:

«ای مسلمانان جهان، و ای پیروان مکتب توحید، رمز تمام گرفتاری های کشورهای اسلامی
اختلاف کلمه و عدم هماهنگی است و رمز پیروزی، وحدت کلمه و ایجاد هماهنگی است، که
خداوند تعالی در یک جمله بیان فرموده: وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللّه ِ جَمِیعا وَلاَ تَفَرَّقُوا…
اعتصام به حبل اللّه ، بیان هماهنگی جمیع مسلمین است برای اسلام و به سوی اسلام و برای
مصالح مسلمین و گریز از تفرقه و جدایی و گروه گرایی، که اساس همه بدبختی ها و عقب
افتادگی هاست.»(۸)

«ای مسلمانان جهان، شما را چه شد که در صدر اسلام با عدّه بسیار کم، قدرت عظیم را
شکستید و امت بزرگ اسلامی ـ انسانی ایجاد نمودید. اکنون با قریب یک میلیارد جمعیت و
دارا بودن مخازن بزرگ، که بالاترین حربه است، در مقابل دشمن اینچنین ضعیف و زبون
شدید؟!

آیا می دانید که تمام بدبختی های شما در تفرقه و اختلاف بین سران کشورهای شما و
بالنتیجه، بین خود شماست؟!

از جای برخیزید و قرآن کریم را به دست گرفته و به فرمان خدای تعالی گردن نهید تا مجد
خود و عظمت اسلام عزیز را اعاده کنید.»(۹)

نماز جماعت حرمین شریفین، تجلّیگاه انس و وحدت مسلمانان

جهان

این بود بخشی از پیام های امام راحل در بیان علت گرفتاری ها و بدبختی های
مسلمین جهان و کشورهای اسلامی که با در دست داشتن آنهمه امکانات مادی و معنوی
دامنگیرشان گردیده است.

و این بود نمونه ای از پیام های بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران خطاب به مسلمین
جهان که روزی با عده ای بسیار کم قدرت های عظیم جهان را در هم شکستند ولی امروز
با همه نیرو و قدرت که در اختیار دارند در مقابل دشمنان اینچنین ضعیف و زبون
گشته اند.

و این بود عامل آنهمه عزّت و شوکت؛ یعنی اتحاد و اعتصام به حبل اللّه و انگیزه
اینهمه ضعف و ذلت؛ یعنی تفرقه و اختلاف که بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران،
مسلمین را بر آن متوجه نموده است.

و از این بحث کوتاه می توان به اهمیت حکم امام بر حضور شیعیان در نماز جماعت
حرمین شریفین و به علت و انگیزه چنین دستور مهم و فتوای بی سابقه ای پی برد؛ زیرا
گرچه مجموع اعمال و مناسک حج و اجتماع میلیونی مسلمانان در این مراسم پر شکوه،
نوعی وحدت و هم آهنگی را ایجاب می کند؛ حضور در یک زمان و مکان، همرنگی در
لباس و یکنواختی شعار این جمعیت میلیونی، که از سراسر جهان در این کنگره عظیم
اسلامی شرکت جسته اند، همه نشانگر پیروی آنان از یک دستور و فرمان و دلیل بر
اجرای حکم الهی است و از نظر وجهه خارجی، نمودی از تشکّل بزرگ و سالانه
مسلمانان جهان است که در هیچ مذهب و آیینی چنین اجتماع پرشکوه را نمی توان یافت،
ولی باید به این نکته توجّه کرد که هیچیک از اعمال حج نمی تواند مانند نماز جماعت
حرمین شریفین باصلابت، وحدت آفرین و دشمن شکن باشد؛ زیرا هریک از این اعمال،
در عین اجتماعی و اشتراکی بودن، به صورت انفرادی و جدا از هم انجام می پذیرد و هر
انسانی موظف است مواظب و مراقب عمل خویش باشد. در طواف و سعی، رمی و ذبح
و… منفرد عمل می کند و این اعمال بجز وقوفین از نظر زمان نیز وسیع است و هر کسی
می تواند در هر ساعت از روز و یا در مدت و در فاصله چند روز مناسک خود را انجام
دهد.

و تنها نماز است که همه مسلمانان را در صفوف فشرده و منسجم در کنار هم قرار
می دهد و با صدای اذان، در یک زمان مشخص، سیل جمعیت با رنگها و زبانها و
ملّیّت های مختلف به سوی مکان مشخص (مساجد) سرازیر می شود و با تکبیر مکبّر
صدها نفر هماهنگ به رکوع می روند و سر به سجده می گذارند و بر یگانگی خدا و
نبوت رسول او شهادت می دهند، سپس بر همدیگر درود و تهنیت می گویند؛ «السلام
علیکم و رحمه اللّه و برکاته».

و اینجا است که روح اخوّت اسلامی و عواطف معنویِ مذهبی در میانشان متجلّی
می گردد و دست همدیگر را می فشارند و با همدیگر معانقه و روبوسی می کنند و با
قیافه ای بشاش، که حاکی از محبت درونی است قبولی اعمال یکدیگر را از خداوند
مسألت می نمایند؛ «تَقَبَّلَ اللّهُ أعْمالَکُمْ»

اینک این پرسش مطرح است که آیا ترک کردن این کانون وحدت و گریز از این
تجلّیگاه اُنس و الفت، که در بعضی از گروههای اسلامی مشاهده می شود که بهنگام نماز
بر خلاف مسیر سیل جمعیت به سوی منازل و بازارها درحرکتند، موجب انزجار و نگاه
خشم آلود مسلمانان نسبت به این افراد نخواهد شد؟! و به جای آن صفا و صمیمیت،
تخم عداوت و دشمنی در دل آنان نخواهد افکند، به ویژه آنکه هر صبح و شام احادیثی
به گوششان می رسد که پیامبر اسلام فرموده است: «خارج شدن از مسجد هنگام نماز،
عمل منافقان است» و باز فرموده است: «شیاطین با شنیدن اذان از مساجد می گریزند؟!

و طبیعی است هریک از زائران و حُجاج پس از مراجعت به وطن خویش، در
سراسر جهان، در محافل و مجالس، ضمن بیان عظمت نماز حرمین شریفین مشاهدات
خود را از عملکرد این گروه در جدایی از صفوف مسلمین و بی اعتنایی آنها به نماز
منعکس و بلکه آنان را بی نماز معرفی خواهند نمود و چه پیرایه هایی که بر مذهب و آیین
آنان و پیشوایان معصومشان خواهند افزود؟! و چه داستان هایی از انحراف آنان از اسلام
و قرآن خواهند ساخت؟! و این حادثه اگر تنها یک بار اتفاق بیفتد، سالیان متمادی
فراموش نخواهد شد، چه رسد به آنکه هر سال و هر روز تکرار شود و این همان
خواسته دشمنان اسلام است که بدون صرف کوچکترین هزینه ای، به آن دست یافته اند و
مسلما در تلاشند که به هر وسیله ممکن، هر یک از گروههای دیگر مسلمانان را نیز از
این صف فشرده جدا سازند و در میانشان تخم مخالفت و بدبینی بکارند.

دلیل شرعی این حکم:

امام قدس سره در این زمینه می فرمایند:

«عقلا و علمای اسلام از صدر اسلام تاکنون کوشش کردند برای اینکه مسلمین همه با هم
مجتمع باشند و هم ید واحده باشند بر غیر مسلمین. در هر جا که مسلمی پیدا بشود باید با
سایر مسلمین تفاهم کنند و این مطلبی است که خداوند تبارک و تعالی در قرآن کریم
سفارش کرده است و پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله سفارش فرموده است و ائمه مسلمین سفارش
فرموده اند و علمای بیدار اسلام این امر را گرفته و کوشش کرده اند به اینکه مسلمین را در
تحت لوای اسلام به وحدت و یگانگی دعوت کنند».(۱۰)

اگر امام قدس سره در مقام استدلال بر حکم مورد بحث بود و اگر بنا بود دلایل حکم حضور
شیعیان در نماز حرمین شریفین را از قرآن و حدیث و منابع اسلامی بیان کند و دلایل
مبنایی خویش را با تکیه زدن بر کرسی تدریس و تحقیق و با حضور شاگردان ارزنده و
فحول حوزه های علمیه، که امروز مقام مرجعیت جهان شیعه را به عهده گرفته اند، ارائه
نمایند، مسلما کتاب قطور و ارزشمندی برای جامعه اسلامی و آینده مراکز علمی همانند
سایر آثار علمی آن حضرت به یادگار می ماند. ولی امام راحل در صدور این حکم و
همچنین در سایر پیامها و بیاناتشان، نه در مقام استدلال بوده و نه اینکه شرایط، چنین
وضعی را اقتضا می کرده است. ولی در عین حال گاهی نیز به طور گذرا و اجمال و در
سطح فهم مخاطبین و مستمعین، به دلیل شرعی نظرات و احکام خویش اشاره فرموده
است که از جمله این موارد، گفتار آن حضرت خطاب به حجاج و زائران پاکستانی در
سال ۱۳۵۹ می باشد که پیشتر آوردیم.

و دراینجا مناسب است مطالبی در توضیح کلام امام به بعضی از آیات و روایات، که
مسلمانان را به وحدت دعوت نموده و از تفرقه و دوری برحذرداشته است، بیاوریم:

وحدت مسلمین از دیدگاه قرآن:

۱ ـ وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللّه ِ جَمِیعا وَلاَ تَفَرَّقُوا وَاذْکُرُوا نِعْمَهَ اللّه ِ عَلَیْکُمْ إِذْ کُنْتُمْ أَعْدَاءً
فَأَلَّفَ بَیْنَ قُلُوبِکُمْ فَأَصْبَحْتُمْ بِنِعْمَتِهِ إِخْوَانا وَکُنْتُمْ عَلَی شَفَا حُفْرَهٍ مِنْ النَّارِ فَأَنْقَذَکُمْ مِنْهَا
کَذَلِکَ یُبَیِّنُ اللّه ُ لَکُمْ آیَاتِهِ لَعَلَّکُمْ تَهْتَدُونَ(۱۱)

«و همگی به ریسمان خدا (= قرآن و اسلام و هرگونه وسیله وحدت) چنگ زنید و پراکنده
نشوید و نعمت (بزرگ) خدا را بر خود به یاد آرید که چگونه دشمن یکدیگر بودید و او در
میان دل های شما الفت ایجاد کرد و به برکت نعمت او برادر شدید و شما بر لب حفره ای از
آتش بودید خدا شما را از آن نجات داد، خداوند این چنین آیات خود را بر شما آشکار
می سازد، شاید پذیرای هدایت شوید.»

در این آیه شریفه، کلمه «نعمت» تکرار شده است؛ نعمه اللّه علیکم، فأصبحتم
بنعمته اِخوانا و منظور از این نعمت، همانگونه که علاّمه طباطبایی فرموده است، همان
نعمت الفت و محبّت است؛ فالّف بین قلوبکم و باز ایشان می فرماید: این آیات هم
جوامع اسلامی را مورد خطاب قرار داده و از اختلاف و تفرقه نهی نموده و هم فرد فرد
مسلمانان را.(۱۲)

۲ ـ وَلاَ تَکُونُوا کَالَّذِینَ تَفَرَّقُوا وَاخْتَلَفُوا مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَهُمْ الْبَیِّنَاتُ وَأُوْلَئِکَ لَهُمْ
عَذَابٌ عَظِیمٌ(۱۳)

«و مانند کسانی نباشید که پراکنده شدند و اختلاف کردند، (آنهم) پس از آنکه نشانه های
روشن (پروردگار)به آنان رسید و آنها عذاب عظیمی دارند.»

علامه طباطبایی در تفسیر این آیه شریفه می فرماید: بعید نیست من بعد ما جائهم
البیّنات متعلّق به جمله و اختلفوا باشد، بنابراین، منظور از اختلاف، اختلاف وتشتّت
از نظر اعتقاد و منظور از تفرقه، تشتت و تفرقه از حیث ابدان و اجسام است. سپس
می گوید و علت تقدم «تفرق» بر «اختلاف» در آیه تفرّقوا و اختلفوا این است که تفرق
ابدان مقدمه و عامل اختلاف در آراء و افکار است؛ زیرا اگر دو گروه با همدیگر مرتبط و
مجتمع باشند، از لحاظ فکر و اندیشه نیز به همدیگر نزدیک شده و در اثر تماس و
تبادل نظر، اتحاد و اتفاق در میانشان حاصل می گردد و اما آنگاه که متفرق و از هم دور
شوند و ارتباطشان از هم قطع گردد، در میانشان اختلاف مشرب و مسلک پدید می آید و
موجب تفرقه و درهم شکستن سدّ استوار وحدت می گردد و گویا خداوند متعال در این
آیه چنین می فرماید: «مانند کسانی نباشید که در مرحله اول با ابدانشان از هم دور و از
جامعه جدا شدند، آنگاه این دوری به اختلاف رأی و اعتقاد در میانشان منتهی گردید.(۱۴)

وحدت مسلمین از دیدگاه سنت:

این بود دو آیه از دهها آیه ای که در مورد اتحاد و اتفاق مسلمانان نازل گردیده است.
و اما احادیث و روایات در این زمینه به قدری فراوان است که حتی نقل بخشی از آنها از
دایره این بحث خارج است و لذا تنها به نقل یک حدیث، به تناسب موضوع، که از طریق
شیعه و اهل سنت نقل شده است اکتفا می کنیم و بعضی از روایات را در بخش دوم این
بحث می آوریم.

مرحوم شیخ حرّعاملی در وسائل الشیعه، با اسناد از امام صادق علیه السلام و آن حضرت از
پدران بزرگوارش، از رسول خدا صلی الله علیه و آله اینگونه نقل می کند:

«من سمع النداء فی المسجد فخرج من غیر علّه فهو منافق الاّ أن یرید الرجوع
الیه»(۱۵)

«کسی که در مسجد صدای اذان را بشنود و بدون علت و بی آنکه قصد مراجعت کند، از
مسجد خارج شود، او منافق است!»

این حدیث با مختصر تفاوت در منابع اهل سنت چنین نقل شده است:

«من أدرکه الأذان فی المسجد ثمّ لم یخرج لحاجه و هو لا یرید الرجوع فهو
منافق»(۱۶)

متن این حدیث و تشدید در این حکم که خروج از مسجد پس از اعلان وقت نماز به
نفاق تشبیه شده و چنین شخصی بعنوان منافق معرفی گردیده است، مضمون روایتی را
که محمدبن سنان از امام رضا علیه السلام نقل نموده است، تداعی می کند که آن حضرت در
پاسخ پرسش ابن سنان درباره حرام بودن فرار از جبهه، چنین نگاشت: «حرّم اللّه تعالی
الفرار من الزحف لما فیه من الوهن فیالدین و الإستخفاف بالرسل و الأئمه العادله و
ترک نصرتهم علی الأعداء…»(۱۷) «خداوند فرار از جنگ را بدان جهت حرام نموده است که این
کار موجب تضعیف دین و استخفاف پیامبران و پیشوایان عادل و خودداری از نصرت و یاری
جبهه حق در مقابل دشمنان است.»

آری اگر فرار از زحف و تضعیف جبهه حق در جنگ ها موجب تقویت دشمن و
یکی از گناهان کبیره است، فرار از صفوف نماز نیز از نظر فرهنگی عامل تضعیف حق و
تقویت جبهه باطل و کمکی است بر اهداف دشمنان و همسو شدن با استکبار جهانی. و
اینک ما در جبهه هستیم و دشمن در کمین!

مسأله تسنن و تشیع

به طوری که در بخش اول مقاله اشاره کردیم، صدور حکم امام راحل قدس سره بر حضور
شیعیان در نماز جماعتِ حرمین شریفین، که برای مؤمنان واجب الإجرا و لازم العمل بوده
و در آینده نیز شیعیانِ آگاه، از این حکم تبعیت خواهند کرد، می تواند دارای دو انگیزه و
دو عامل مختلف باشد؛ یکی از آنها و یا مهمترینشان، مقابله اسلام و کفر جهانی است. و
دیگری مسأله تسنن و تشیع است، که عامل اول در صفحات گذشته بررسی شد و اینک
به تبیین و توضیح عامل دوم می پردازیم.

لازم است در این زمینه چند موضوع مطرح شود.

شیعه در معرض اتهام:

متأسفانه پیروان اهل بیت عصمت و طهارت در طول تاریخ، به علل و انگیزه های
مختلف سیاسی ـ مذهبی مورد اتهام و افترا قرار گرفته اند و مطالب ناروا و بی اساس
فراوان به شیعیان که پیروان واقعی قرآن مجید و سنت رسول خدا صلی الله علیه و آله هستند، بعنوان
روافض، نسبت داده شده است و این شرایط در بعضی از مقاطع تاریخ؛ مانند دوران
بنی امیه و بنی مروان و بخشی از دوران خلفای بنی عباس و همچنین در دور