پاورپوینت کامل روش شناسی استنباط اسرار حج(منطق اسرار حج) ۶۴ اسلاید در PowerPoint

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل روش شناسی استنباط اسرار حج(منطق اسرار حج) ۶۴ اسلاید در PowerPoint دارای ۶۴ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل روش شناسی استنباط اسرار حج(منطق اسرار حج) ۶۴ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن پاورپوینت کامل روش شناسی استنباط اسرار حج(منطق اسرار حج) ۶۴ اسلاید در PowerPoint :

۵۴

در آمد

حج دارای ابعاد مختلفی است، از جمله:

الف) احکام حج (مناسک): که در آیات و احادیث مختلف بیان شده است.

ب) آداب و مستحبات حج: که از آیات قرآن و سنت انبیای الهی همچون ابراهیم(علیه
السلام) و پیامبر(صلی الله علیه وآله) و سنت اهل بیت(علیهم السلام) به دست می آید.

ج) تاریخ حج: که در منابع تاریخی، بهویژه مطالب تاریخی که در قرآن و روایات بیان
شده است.

د) اسرار حج: که مجموعه ای از معارف حج را بیان می کند، که روی دوم سکه احکام، آداب
و تاریخ حج به شمار می آید و شاید مهم ترین بُعد معرفتی حج باشد.

از این روست که در قرآن کریم، از حدود ۳۰ آیه ای که در مورد حج بیان شده(۱)تنها
حدود یک سوم آن ها شامل احکام حج است و بقیه موارد، تاریخ و اسرار حج را بیان کرده
است. البته همان آیاتی که در مقام بیان احکام حج است نیز، گاهی به اسرار حج اشاره
می کند.

۱ . بقره : ۱۲۹ ـ ۱۲۵ و ۱۸۹ و ۲۰۰ ـ ۱۹۶ ; آل عمران: ۹۶ و ۹۷ ; مائده : ۱، ۲، ۹۵،
۹۶ و ۹۷ ; برائت : ۳ و ۱۹ ; حج : ۲۷ ـ ۳۵ و ابراهیم : ۴۰ ـ ۳۷

—————————————————

صفحه ۵۵

—————————————————

مفهوم شناسی اسرار حج:

صاحب نظرانی که در مورد اسرار حج مطالبی نوشته اند و در مورد اسرار حج مطالبی
دارند، کمتر به تعریف آن پرداخته اند(۱) و بیشتر به مصادیق و موارد اسرار پرداخته
اند.

اما از مجموع سخنان و بررسی موارد، می توان اسرار حج را این گونه تعریف کرد:

«مجموعه معارفی که به عنوان فلسفه و حکمت، آثار و فواید، اهداف، علت و ملاک احکام،
آموزه ها، پیام ها و باطن مناسک حج، از منابع معتبر (کتاب، سنت، عقل و تاریخ) به
روش صحیح استنباط می شود.»

اقسام اسرار:

از مجموع مواردی که به عنوان اسرار حج از آیات و روایات و تاریخ قابل برداشت است و
نیز از بررسی مصادیقی که دانشمندان و صاحب نظران به عنوان اسرار بیان کرده اند، می
توانیم به این نتیجه برسیم که مقصود از اسرار حج، هرکدام از هفت مورد زیر است:

۱ . فلسفه و حکمت مناسک حج

فلسفه و حکمت احکام، علّت تامه حکم را بیان نمی کند، بلکه به زمینه های احکام اشاره
دارد، که گاهی این زمینه ها قبل از صدور حکم وجود داشته و لازم است با مناسک حج
تقویت شود یا حج زمینه ساز بهوجود آمدن آن ها است. گاهی در آیات و روایات به فلسفه
و حکمت احکام و آداب حج اشاره شده است.

مثال: فلسفه و حکمت قربانی حج، رسیدن به تقوی است; یعنی حج گزار با فدا کردن اموال
خود، نشان می دهد که در برابر خدا فرمان پذیر است و حالت خودنگهداری و پرهیزکاری
خود را به نمایش می گذارد و روح تقوی را در خود تقویت می کند. قرآن کریم در این
مورد می فرماید:

} لَنْ یَنالَ اللهَ لُحُومُها وَ لا دِماؤُها وَ لکِنْ یَنالُهُ التَّقْوی
مِنْکُمْ کَذلِکَ سَخَّرَها لَکُمْ لِتُکَبِّرُوا اللهَ عَلی ما هَداکُمْ وَ
بَشِّرِ الْمُحْسِنِینَ{ .(۲)

گوشت های آن (قربانی)ها و خون های آن ها به خدا نمی رسد، ولیکن پارسایی (و

۱ . آیت الله جوادی آملی در تعریف اسرار حج فرموده اند: «آن چه در محور عمل جوارح
یا حدّ خاطره جوانح قرار می گیرد، یا از احکام عبادت است و یا از آداب در آن و هیچ
یک سرّ عبادت نیست، امّا آن چه در مدار شهود عقل نظر و انبعاث عقل عمل قرار می
گیرد، می تواند به حساب سرّ عبادت آید.» (صهبای حج، ص۳۱۳)

۲ . حج : ۳۷

—————————————————

صفحه ۵۶

—————————————————

خودنگهداری) شما به او می رسد; این گونه آن ها را برای شما رام ساخت، تا خدا را به
پاس این که شما را راهنمایی کرده بزرگ شمارید; و نیکوکاران را مژده ده.»

نمونه این مطلب، در سوره بقره (آیه ۱۹۷) و سوره حج (آیه ۳۲) آمده است.

مثال دیگر: حج زمینه ساز استغفار و توبه و بخشش گناهان است. در برخی آیات، حج را
زمان استغفار(۱) و در روایات نیز حج را زمان بخشیده شدن گناهان معرفی کرده است.(۲)

۲ . اهداف حج

هدف همان علّت غایی است که حج گزار می خواهد بدان برسد، هرچند که علّت تامه نخواهد
بود، ولی یکی از اجزای علت حج به شمار می آید.

برخی از آیات و روایات به اهداف حج اشاره کرده است و یاد الهی و آشنایی با ولایت از
اهداف حج شمرده شده است.

مثال: ذکر الهی از اهداف حج:

} لِیَشْهَدُوا مَنافِعَ لَهُمْ وَ یَذْکُرُوا اسْمَ اللهِ فِی أَیّام مَعْلُومات
عَلی ما رَزَقَهُمْ مِنْ بَهِیمَهِ اْلأَنْعامِ فَکُلُوا مِنْها وَ أَطْعِمُوا
الْبائِسَ الْفَقِیرَ{ .(۳)

تا (در حج) شاهد سودهایشان باشند و در روزهای معیّنی نام خدا را (به خاطر نعمت ها و
به هنگام قربانی) بر دام های زبان بسته، که به آنان روزی داده است، ببرند; پس، از
(گوشت) آن ها بخورید و (نیز) به سختی کشیده نیازمند بخورانید.»

مشابه این مطلب در آیه ۳۴ سوره حج و آیه ۱۹۸ سوره بقره نیز آمده است.

مثال دیگر: از امام باقر(علیه السلام) حکایت شده که فرمودند:

«إِنَّمَا أُمِرُوا أَنْ یَطُوفُوا بِهَذِهِ الاَْحْجَارِ ثُمَّ یَأْتُونَّا
فَیُعْلِمُونَّا وَلاَیَتَهُمْ».(۴)

«به مردم فرمان داده شد که پیرامون این سنگ های (کعبه) طواف کنند، سپس نزد ما آیند
تا ولایت به آنان آموزش داده شود.»

۳ . آثار و فواید حج

حج دارای فواید مادی و معنوی بسیاری است، بهویژه در زمینه های تجاری، سیاسی،

۱ . بقره : ۱۹۹

۲ . بحارالأنوار، ج۹۹، صص۸ و ۴۰

۳ . حج : ۲۸

۴ . بحارالأنوار، ج۹۹، ص۳۴

—————————————————

صفحه ۵۷

—————————————————

اجتماعی و در برخی آیات و روایات نیز به این فواید و آثار اشاره شده است.

مثال:

یَأْتُونَّا فَیُعْلِمُونَّا وَلاَیَتَهُمْ } وَ أَذِّنْ فِی النّاسِ بِالْحَجِّ
یَأْتُوکَ رِجالاً وَ عَلی کُلِّ ضامِر یَأْتِینَ مِنْ کُلِّ فَجّ عَمِیق
لِیَشْهَدُوا مَنافِعَ لَهُمْ{ .(۱)

و حج را به مردم اعلام کن، تا به سوی تو آیند; در حالی که پیاده و (سوار) بر هر
مرکب لاغری هستند که از هر درّه ژرف (و راه دور)ی می آیند. تا (در حج) شاهد
سودهایشان باشند.

مثال دیگر: در حدیثی از امام رضا(علیه السلام) حکایت شده که در حج فوایدی برای همه
مردم است و… (و از آثار آن) ژرف نگری و نقل اخبار ائمه(علیهم السلام) (به اطراف
کشور اسلامی) است.(۲)

۴ . پیام های حج

گاهی با الغای خصوصیت از آیات و روایات مربوط به حج، قواعد و پیام های کلی به دست
می آید که در هر زمان و مکان قابل اجراست و می تواند مصادیق جدیدی داشته باشد.

مثال: در آیات آغازین سوره برائت، سخن از اعلام برائت از مشرکین در روز حج اکبر (به
وسیله امام علی(علیه السلام)) است،(۳) هرچند که این آیات مربوط به صدر اسلام است،
اما با الغای خصوصیت، این پیام به دست می آید که «حج را صحنه برائت از مشرکان
کنید.»

۱ . حج : ۲۸ و ۲۹

۲ . بحارالأنوار، ج۹۹، ص۴۰

۳ . برائت (توبه) : ۳ ـ ۱

—————————————————

صفحه ۵۸

—————————————————

مثال دیگر: حکایت شده که پیامبر(صلی الله علیه وآله) هنگام ورود به مسجدالحرام، از
«باب بنی شیبه» وارد می شد،(۱) و در احادیث از امام صادق(علیه السلام) حکایت شده که
در آن جا بت هُبل دفن گردیده، از این رو، ورود به مسجدالحرام از این باب مستحب شده
است.»(۲)

پیام این عمل پیامبر(صلی الله علیه وآله) برای ما آن است که «در حج، بت ها را زیرپا
بگذارید.»

۵ . آموزه های آیه

برخی از مطالب حج، بهویژه روایات تاریخی آن، برای ما آموزه هایی را دربردارد که می
تواند برای همه زندگی ساز باشد.

مثال: هاجر برای به دست آوردن آب در بیابان بی آب و علف، میان دو کوه صفا

و مروه، هفت بار رفت و آمد می کند،(۳) این تلاش هاجر نوعی آموزش برای ماست

که برای رسیدن به اهداف خود تلاش خستگی ناپذیر داشته باشیم، که در ناامیدی بسی امید
است.

مثال دیگر: از دویدن (= هروله) حضرت ابراهیم(علیه السلام) میان صفا و مروه، که به
شیطان حملهور شد یا از دست شیطان گریخت(۴) (که ممکن است هر دو مطلب درست باشد و
اشاره به دو اتفاق باشد) اینگونه آموزش می گیریم که در زندگی تلاش کنیم گرفتار
شیطان نشویم و از دست او بگریزیم و حتی اگر می توانیم بر او حملهور شویم.

۶ . باطن مناسک حج

بر اساس روایات متعدد، که از پیامبر(صلی الله علیه وآله) و اهل بیت(علیهم السلام)
حکایت شده، قرآن دارای ظاهر و باطن است.(۵)

در مورد باطن قرآن تفسیرها و دیدگاه های گوناگون وجود دارد،(۶) ولی یکی از این
دیدگاه ها آن است که می توان با الغای خصوصیت از آیه قاعده ای کلی به دست آورد که
در هر زمان و مکان می تواند مصداق جدیدی پیدا کند.

به عبارت دیگر: ویژگی های افراد و وقایع خاص از آیه جدا می شود و توسعه معنایی در
آیه داده می شود، تا به صورت قاعده کلی رخ نماید. و این معنای جدید یا قاعده کلی
لازم معنای آیه است.

۱ . السنن الکبری، ج۵، ص۱۱۷

۲ . الفقیه، ج۲، ص۲۳۸ ح۲۲۹۹ و الحج والعمره فی الکتاب والسنه، ری شهری، ص۶۷

۳ . بحارالأنوار، ج۹۹، ص۲۳۳

۴ . همان.

۵ . بحارالأنوار، ج۹۲، باب بطن قرآن.

۶ . مبانی و روش های تفسیر، دکتر کاظم شاکر، مبحث دیدگاه های بطن و نیز فصلنامه
قبسات، ش۲۹، مقاله «ظهر و بطن قرآن» از دکتر کلانتری.

—————————————————

صفحه ۵۹

—————————————————

در روایات اهل بیت(علیهم السلام) گاهی به بطن آیات حج اشاره شده است:

مثال: قرآن کریم می فرماید:

} ثُمَّ لْیَقْضُوا تَفَثَهُمْ وَ لْیُوفُوا نُذُورَهُمْ وَ لْیَطَّوَّفُوا
بِالْبَیْتِ الْعَتِیقِ{ .(۱)

«سپس، باید آلودگی هایشان را برطرف سازند; و باید به نذرهایشان وفا کنند; و باید بر
خانه باستانی (کعبه)