پاورپوینت کامل نگاهی به یک اثر روش شناختی در باب مطالعات و تحقیقات سیاسی;روش شناسی در مطالعات سیاسی اسلام ۱۰۶ اسلاید در PowerPoint

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل نگاهی به یک اثر روش شناختی در باب مطالعات و تحقیقات سیاسی;روش شناسی در مطالعات سیاسی اسلام ۱۰۶ اسلاید در PowerPoint دارای ۱۰۶ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل نگاهی به یک اثر روش شناختی در باب مطالعات و تحقیقات سیاسی;روش شناسی در مطالعات سیاسی اسلام ۱۰۶ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

بخشی از متن پاورپوینت کامل نگاهی به یک اثر روش شناختی در باب مطالعات و تحقیقات سیاسی;روش شناسی در مطالعات سیاسی اسلام ۱۰۶ اسلاید در PowerPoint :

۲۰

اشاره

در موضوع روش شناسی نه تنها در مطالعات و تحقیقات سیاسی
اسلام، بلکه در دیگر رشته ها، همانند فلسفه، منابع چندانی وجود ندارد. می توان
گفت کتاب «روش شناسی در مطالعات سیاسی اسلام»(۱) در شمار نخستین کتابهایی است
که به صورت مستقل به این بحث پرداخته است. پیش از این، فصلنامه علوم سیاسی
علاوه بر گفتگوها و مقالاتی که به صورت پراکنده منتشر نموده،(۲) ویژه
نامه ای(۳) را هم به این موضوع اختصاص داده است. افزون بر اینها دو اثر هم
اکنون در این موضوع در پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی پژوهشگاه علوم و فرهنگ
اسلامی قم با عنوان «روش شناسی اندیشه سیاسی در اسلام معاصر» و «روش شناسی در
اندیشه سیاسی اسلام(دوره کلاسیک)» با مدیریت و به قلم دکتر داوود فیرحی و جمعی
از پژوهشگران در دست انتشار قرار دارد. اخیراً دکتر سید صادق حقیقت نیز اثری با
عنوان «روش شناسی در علوم سیاسی» (۴) منتشر کرده که در آن روش های غربی را مورد
بررسی قرار داده، اگرچه در مقدمه اذعان داشته که روش های مطرح شده را با
روش های اسلامی تطبیق داده است.

از این رو با توجه به کمبود منابع و عدم توجه کافی و وافی
از یک سوی و از سوی دیگر اگر چه در موضوعات سیاسی و همچنین فلسفی، در میان
اندیشمندان مسلمان ما دارای آثار فراوان و میراث گرانبهایی هستیم، در عین حال
عمدتاً از فقر نظریه روش و روش شناسی رنج می بریم. لذا توجه به مباحث روشی،
لازم و ضروری به نظر می رسد تا از این رهگذر مطالعات سیاسی و غیر سیاسی اسلامی
سر و سامانی بیابد و عینی تر و دقیق تر و کاربردی تر شود. کتاب حاضر، یعنی «روش
شناسی در مطالعات سیاسی اسلام»، یکی از این کتابها است که تبیین، طراحی و تدوین
روش هایی در مطالعات سیاسی اسلام را هدف اصلی خویش قرار داده است.

تدوین روش برای مطالعات سیاسی اسلام، بررسی انتقادی روش در
فلسفه و اندیشه سیاسی اسلام، بررسی و آسیب شناسی روش در فقه سیاسی و کاربرد
روش های غربی در مطالعات سیاسی اسلام، چهار فصلی هستند که همراه دو فهرست
اجمالی و تفصیلی، بیست مقاله این کتاب ششصد و نود و پنج صفحه ای را در دل خود
جای داده اند. در ادامه نگاهی اجمالی و مختصر به این بخش ها خواهیم افکند.

تدوین روش برای مطالعات سیاسی اسلام

بخش اول کتاب چنان که از عنوان آن هم پیداست رسالت مهم کتاب
را بر دوش می کشد و به دلیل همین اهمیت و نوآوری و در واقع تولید دانش است که
شش مقاله ای در فصل اول و در ابتدای کتاب قرار گرفته اند.

مقاله نخست، به قلم دکتر علی اکبر علیخانی با عنوان
«شاخص های روش شناختی تفکیک مطالعات سیاسی اسلام» شاخص هایی ارائه شده که
توانسته مرزهایی نسبتاً روشن، بین حوزه های مختلف مطالعات و تحقیقات سیاسی
اسلام چون فقه سیاسی، فلسفه سیاسی و کلام سیاسی ارائه کند. همچنین نویسنده بین
«اندیشه سیاسی اسلام» و «اندیشه سیاسی در اسلام» تفاوت قائل شده و برای هر کدام
تعریف مشخص و شاخصه های معین ارائه داده است.

دومین مقاله به قلم دکتر اصغر افتخاری با عنوان «شناخت
دینی؛ بهره های روش شناسانه قرآن کریم در حوزه علم» پرسش خود را از نسبت بین
علم و دین آغاز می کند ولی دغدغه اصلی مقاله شناسایی و تبیین بهره های روش
شناختی قرآن کریم است. برای این منظور، نویسنده، نخست به طرح مسئله «نسبت علم و
دین» پرداخته و بر بنیاد آن، دو الگوی معرفت شناسی متفاوت دنیوی و قدسی را
شناسایی می کند. در دستگاه معرفت شناسی دنیوی، دو دستگاه معرفت شناسی دین علمی
و معرفت دینی مورد بررسی قرار گرفته است. مراد از دین علمی این است که دین
حتماً عقلانی است و از همین روی هیچ تعارضی با جریان علمی برآمده از عقل نخواهد
داشت. تحصیل دو هدف روش شناختی پالایش و پیرایش دین، به زعم این گروه، ثمره این
نگره است. دستگاه معرفت دینی بین «مبانی و معارف اصلی شریعت» و «فهم روشمند و
مضبوط» از آنها تفکیک قائل شده؛ یکی را به عنوان دین و به وصف «ثبات» میخواند و
دیگری را به نام «فهم دین» و به وصف «تحول» می شناساند. در این نگاه دین به
معرفت دینی شناسانده شده که امری عصری (نه فقط به معنای مسائل مستحدثه، بلکه
افزون بر آن به معنای هماهنگ شده با دیگر فهم ها و معرفت های عصری ) است. اسلام
برای چه نازل شده است؟ اسلام متعاقب نزول چه تحولی ایجاد کرده است؟ اسلام در
بستر تاریخ چه تجربه ای را پشت سر گذاشته است؟ نویسنده معتقد است، برای بنای یک
دستگاه معرفت شناختی با تأکید بر آموزه های بیان شده در قرآن کریم، حداقل باید
به این سه سئوال پاسخ داد. محور بحث در دستگاه معرفت شناسی دنیاوی، ارائه پاسخ
به پرسش سوم است و چنین به نظر می رسد که توجه به دو رکن دیگر مغفول مانده است.
نگارنده با این نقد و با تکیه بر دستگاه معرفت شناسی قدسی در تدارک پاسخ هایی
به هر سه پرسش می شود و از این طریق بهره های روش شناختی قرآن را استنتاج و
بیان می کند.

دکتر سید محمدرضا طباطبایی در مقاله سوم با عنوان « مفهوم
سعادت؛ کلید متدلوژیک فهم اندیشه های سیاسی اسلامی» مقوله و مفهوم «سعادت» را
اساسی ترین مفهوم در ادیان توحیدی و شرق عموماً و در جهان اسلام خصوصاً،
می داند، به همین دلیل معتقد است بدون فهم درست این مفهوم، نمی توان اندیشه
سیاسی اسلام را فهم کرد. نویسنده ابتدا این مفهوم را در آرای فلاسفه یونان مورد
بحث قرار داده و سپس به تبیین این مفهوم در اندیشه اندیشمندان مسلمان مثل
فارابی، ابوالحسن عامری، ابن مسکویه رازی و غزالی پرداخته است.

دکتر احد فرامرز قراملکی در مقاله چهارم با عنوان « تأمل
روش شناختی در پژوهش های فلسفی و اندیشه سیاسی اسلام» روشهای کارآمد را در
مطالعات معطوف به اندیشه سیاسی اسلام جستجو می کند. این مقاله، مطالعه در حوزه
اندیشه سیاسی اسلام را منحصر در روی آورد معینی نمی داند، بلکه معتقد است در
این حوزه از سه قسم مطالعات می توان بهره جست؛ درون دینی، برون دینی و تلفیقی.
وی اولین اصل روش شناختی را این می داند که گمان نشود تنها راه مطالعه در
اندیشه سیاسی اسلام اخذ مطالعه درون دینی است و اذعان می دارد صدراالمتألهین
شیرازی، بزرگترین درس روش که – در روش شناسی خود او هم جایگاه مهمی دارد- به
پیروانش می دهد، دعوت آنان به کثرت گرایی روش شناختی و تحذیر از حصر توجه به یک
روی آورد و انکار ره آوردهای سایر دانش هاست. نویسنده ضمن آنکه تأکید دارد که
باید بین التقاط و ایهام التقاط تمایز نهاد، مهمترین روی آورد در مطالعات معطوف
به فلسفه و اندیشه سیاسی اسلام را کثرتگرایی روش شناختی می داند و برای تبیین
این دیدگاه رهیافت التقاطی را از آنجا که باعث خلط مبانی و گردآوری اندیشه هایی
ناسازگار و خود ستیز می شود، رد می کند؛ رهیافت تحویلی نگر را به سبب حصرگرایی
نقابدار، یعنی استقبال از روش های فراوان و وفادار ماندن به یکی از آنها،
نمی پذیرد و سرانجام رهیافت میان رشته ای، یعنی اخذ روی آورهای متنوع درون دینی
و برون دینی مبتنی بر الگوی تلفیق انسجام گرایانه و الگوی چالش روی آوردها را
رائه می کند. نویسنده رهیافت ملاصدرا در حل بسیاری از مسائل مورد مطالعه اش
چالش روشمند بین رهیافت های مشایی، اشراقی، کلامی، عرفانی و تفسیری و مانند آن
ذکر کرده است و نمونه ای ملموس از رهیافت میان رشته ای ارائه داده است.

«روش شناسی فهم مسئله آزادی در اندیشه سیاسی مسلمانان» به
قلم شریف لکزایی عنوان مقاله پنجم این مجموعه است. نویسنده ابتدا به تبیین
مفهوم آزادی می پردازد و معتقد است برای تحقق دیدگاهی جامع و در دسترس از مسئله
آزادی، می بایست به یک فهم ترکیبی از آزادی دست یازید که تمامی حوزه های
تأثیرگذار بر حیات آدمی در آن حضور داشته باشد و از همین رو است که بحثش را در
چهار رویکرد مهم فیلسوفانه، جامعه شناسانه، روانشناسانه و رویکرد فقیهانه آزادی
ارائه می کند. رویکرد اول معتقد است انسان ذاتاً آزاد آفریده شده و مجبور است
که آزاد و مختار باشد. تلقی رویکرد دوم این است که ساقط کردن فرد یا افراد
مستبد، گرچه لازم است، اما برای رسیدن به آزادی کافی نیست؛ زیرا استبداد بیش از
آنکه تحمیل شدنی باشد، پذیرفتنی است؛ لذا روابط اجتماعی و تربیت روحی افراد
باید به گونه ای درآید که آزادی در جامعه به طور طبیعی تحقق و فعلیت یابد.
رویکرد روانشناسانه در واقع ادامه رویکرد جامعه شناسانه است و نهادینه شدن
آزادی را محصول اتخاذ الگوی روانی و تربیتی، به خصوص تربیت دینی در جامعه
می داند. بحث آزادی در رویکرد چهارم را نگارنده در قالب تکلیف مکلف، انتخاب دین
و مسئله ارتداد، کتب ضاله و … قابل اشاره می داند. در پایان نویسنده یادآور
می شود افزون بر رویکردهای ذکر شده، نبایست از دیگر رویکردها چون رویکرد
اقتصادی، ادبی، حقوقی- قانونی، ساختاری و… غفلت کرد. ناگفته نماند این مقاله
از دو نوآوری مهم برخوردار است. اول، نوآوری در موضوع است؛ چرا که در ایران
کمتر سابقه دارد پژوهشگری روی موضوعی بسیار جزیی متمرکز شود و دیگری، نوآوری در
نوع محتوا و بحث؛ این نوآوری در بخش هایی از مقاله مشاهده می شود که نوع بحث
اندیشمندان مسلمان از آزادی، کاملاً از منظر روشی مورد بررسی قرار می گیرد.

رستم نوچه فلاح در آخرین مقاله بخش نخست با عنوان « سه
نظریه به مثابه سه روش؛ مطالعه موردی اندیشه گران مدرن» این پرسش را مطرح
می کند که پیام اسلام و نه فقط پیام سیاسی آن برای انسانهای امروزی چیست و
چگونه می توان آن را به دست آورد؟ نویسنده پس از سئوالی فرعی(۵) در پاسخ به این
پرسش، به ذکر سه نوع رویکردی که سه تن از اندیشمندان مسلمان از مطالعات دینی
داشته اند و می تواند به عنوان سه نظریه و در نهایت به سه گونه روش تبدیل شود،
بی آنکه این سه نظریه را نقد کند، می پردازد. نظریه عقلانیت و عدالت زمانه مدعی
است اعتقاد به عصری بودن عقلانیت و عدالت که می توانند اسکلت متن دین به شمار
آیند، متن دیروز را در فضای امروز به سخن در می آورند و به همه پیام دین سامانی
جدید می بخشند، بی آنکه از نص خارج شده باشیم. نظریه تفکیک ذاتی و عرضی دین به
این سو می رود که ذاتیات دین را از عرضیات آن تفکیک کند، تا بتواند لباس این
عصر و فرهنگ را بر تن کند. البته این تفکیک آثار، تبعات علمی و عملی بسیاری به
دنبال خواهد داشت. نظریه تفکیک اسلام مکی و مدنی که بحث اسلام مکی و مدنی را
مطرح می کند و بین آن دو تمایز قائل می شود و در نهایت چون اسلام مدنی، عملاً
بسط و تحکیم اسلام مکی است، اسلام مکی را اصل و مبنا قرار می دهد.

بررسی انتقادی روش در فلسفه و اندیشه سیاسی اسلام

از آنجا که یکی از مراحل و ضروریات نوآوری در هر رشته ای و
به تبع در حوزه مطالعات سیاسی اسلامی، بررسی، فهم و آسیب شناسی روش های موجود
مربوط به آن رشته می باشد، در فصل دوم ذیل شش مقاله، به بررسی انتقادی روش در
فلسفه و اندیشه سیاسی اسلام پرداخته شده است.

مقاله اول با عنوان « روش شناسی فهم فلسفه سیاسی اسلام» به
قلم محسن رضوانی در صدد است ضمن نقد روش هایی که نمی توانند به فهم فلسفه سیاسی
نائل شوند، روش درست فهم فلسفه سیاسی را نشان دهد. تبیین سه مفهوم «فلسفه»،
«فلسفه سیاسی» و «فلسفه سیاسی اسلامی»؛ «پنهان نگاری» و «روش شناسی فهم متون
سیاسی»؛ «تمایز فلسفه سیاسی اسلامی با فلسفه سیاسی مدرن» و «فلسفه سیاسی
مسیحی»، مباحث اصلی این نوشته را تشکیل می دهند و مدعای مهم مقاله – یعنی اینکه
با روشهایی که فلسفه مدرن یا فلسفه سیاسی مسیحیت فهم می شود نمی توان فلسفه
سیاسی اسلامی را درک کرد- را به اثبات می رساند. نویسنده «فلسفه» را به معنای
جستجوی حقیقت به شیوه و روشی که انسان را از مرحله باور و اعتقاد به مرحله
معرفت و شناخت می رساند، تعریف می کند و «فلسفه سیاسی» را تلاشی می داند که در
جهت جایگزینی معرفت به ماهیت امور سیاسی، به جای باور به ماهیت امور سیاسی صورت
می گیرد؛(۶) و معتقد است «فلسفه سیاسی اسلامی» به دنبال فهم فلسفی آموزه های
وحیانی در جهت تبدیل باور انسان به معرفت است. تلقی نویسنده از قید «اسلامی»
این است که این واژه از یک سو اشاره به شکل گیری فلسفه سیاسی اسلامی، در حوزه
تمدن اسلامی دارد و از سوی دیگر در پردازش به مباحث فلسفه سیاسی علاوه بر
استفاده از منابع فکری فلسفه سیاسی افلاطون، از وحی و آموزه های شریعت اسلامی
غافل نبوده است؛ لذا پیوندی دو سویه با آموزه های افلاطونی و اسلامی دارد.
شیوه ای از نگارش که در آن فیلسوف سیاسی ایده ها و افکار خود را به گونه ای به
نگارش در می آورد که فهم واقعی آن بر همگان میسور نیست، «پنهان نگاری» یا
«نگارش بین خطوط» نامیده می شود و ناگفته پیداست که فلسفه سیاسی اسلامی با این
آموزه -که لئو اشتراس(۱۹۷۳-۱۸۹۹م) متوجه آن شد،- همراه است. سپس نگارنده به
دلایل پنهان نگاری از جمله مسئله «تعقیب و تهدید»، اشاره می کند و در ادامه به
روش شناسی فهم متون سیاسی کلاسیک، یعنی پیشرفت گرایی و تاریخی گرایی و نقد و رد
این دو می پردازد و فهم تاریخی واقعی را به رسمیت می شناسد. بدین معنی که متون
سیاسی گذشته را آنگونه باید فهمید که نویسندگان آنها می فهمیدند. نویسنده اهمیت
توأم به عقل و وحی در زندگی بشری را تفاوت فلسفه سیاسی اسلامی با فلسفه سیاسی
مدرن و استفاده از منابع تاریخی – فلسفه سیاسی فیلسوفان مسلمان عمدتاً مبتنی بر
کتاب جمهوری و قوانین افلاطون و اخلاق نیکوماخوس ارسطوست، حال آنکه فلسفه مسیحی
اندیشه سیاسی خود را بر اساس کتاب سیاست ارسطو بنا نهاده- و محتوای دینی را
تفاوت فلسفه سیاسی اسلامی از فلسفه سیاسی مسیحی می داند. نویسنده در پایان به
این پرسش پاسخ می دهد که چرا منابعی که فیلسوفان سیاسی اسلامی از آن استفاده
کرده اند با منابعی که فیلسوفان مسیحی استفاده کرده اند متفاوت بوده است؟

محمد پزشکی در مقاله دوم روش و سیاست را در فلسفه سیاسی
اسلامی مورد بحث قرار می دهد. دغدغه مقاله این است که در دستگاه فلسفی اسلامی،
سیاست را چگونه می توان شناخت و اساساً معرفت سیاسی چگونه به دست می آید؟
نویسنده با تبیین دو رویکرد مونیسم و دوآلیسم روش شناختی، نحوه فهم سیاست را در
هر کدام از این دو روشن کرده است. وی سرشت معرفت سیاسی در فلسفه سیاسی اسلامی
را گونه ای خاص می داند که به آن مفاهیم اعتباری گفته می شود. در این میان
هواداران مونیسم روش شناختی معتقدند که مفاهیم اعتباری به کار رفته در
معرفت های سیاسی را می توان به روش مفاهیم اعتباری به کار رفته در معرفت های
تجربی و فلسفی مطالعه کرد؛ و برای این منظور کافی است که ذهن، مفاهیم اعتباری
را به مفاهیم حقیقی تشبیه کند یا با استفاده از ساز و کار استعاره برای مطالعه
سیاست استفاده نماید، در صورتی که هواداران دوآلیسم روش شناختی معتقدند
همانگونه که سرشت مفاهیم اعتباری سیاسی با سرشت مفاهیم حقیقی فلسفی متفاوت است،
روش مطالعه این مفاهیم نیز با روش مطالعه حقیقی و فلسفی تفاوت می کند، به نظر
این گروه از معرفت شناسان مسلمان، تنها معیار عقلانی برای مطالعه مفاهیم
اعتباری، بیهوده نبودن تأسیس اینگونه مفاهیم است.

سومین مقاله به قلم دکتر احمد پاکتچی با عنوان «نقد الگوهای
خطی در پژوهش تاریخی اندیشه سیاسی اسلام» با توجه به واقعیتی مهم به نگارش در
آمده است و آن اینکه امروزه گرایش به طرح اندیشه سیاسی گذشتگان، صرفاً از جهت
تاریخی بودن آن فهم سابقه تاریخی نیست، بلکه این مراجعه نوعی بازخوانی است که
چالشی زمینه ساز برای برخی مباحث اندیشه سیاسی به دنبال آورده است. این مقاله
ضمن نقد الگوهای خطی، که نوعی نگرش نسبت به پدیده هایی است که از اجزای متعدد
تشکیل شده اند و بیننده مایل است آنها را در یک پیوند خطی و دنباله دار ببیند،
به تبیین الگوی نگرش شبکه ای که مجموعه ای است که چینش اجزای آن چینش غیر خطی
مثلاً فضایی یا شبکه ای است می پردازد. نویسنده، الگوهای خطی و زنجیره ای – یک
مجموعه خطی کلاسیک که از حلقه هایی متناسب تشکیل شده- را در مطالعه جریان های
پیچیده و تاریخی کارآمد نمی داند و معتقد است گرچه چنین الگوهایی می توانند از
ارزش آموزشی برخوردار باشند، اما در حیطه پژوهش درکی ناتمام و تقلیل یافته از
پدیده تاریخی ارائه می دهند و استنتاج ها را دچار آسیب می کنند. نگارنده بر این
باور است، در تاریخ اندیشه سیاسی اسلام نیز به گونه ای قابل انتظار این آسیب