پاورپوینت کامل دولت اخلاقی از منظر امام علی(ع);قسمت دوم ۸۳ اسلاید در PowerPoint

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل دولت اخلاقی از منظر امام علی(ع);قسمت دوم ۸۳ اسلاید در PowerPoint دارای ۸۳ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل دولت اخلاقی از منظر امام علی(ع);قسمت دوم ۸۳ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

بخشی از متن پاورپوینت کامل دولت اخلاقی از منظر امام علی(ع);قسمت دوم ۸۳ اسلاید در PowerPoint :

۱۸

اشاره:

در بخش اول مقاله نویسنده ضمن ارائه تقسیم بندی سه گانه از دولت ها، تحت عنوان دولت مقید به اخلاق، دولت در کنار اخلاق و دولت حاکم بر اخلاق، دولت اخلاقی را از نگره اندیشمندان غربی مورد بررسی قرار داد. اکنون ادامه آن.

دولت اخلاقی مسلمانان:

جوهر اندیشه های سیاسی نزد متفکران مسلمان، مبتنی بر آموزه هایی است که از یک نظام منسجم دینی حاصل می آید. آیین اسلام، مجموعه ای از تعالیم قدسی است که در کلام وحی – قرآن از طرف خداوند به پیامبر اکرم(ص) نازل گردیده است. در کنار قرآن به عنوان منبع اصلی، سنت نبوی و سنت امامان در آموزه های شیعی به عنوان منابع فرعی و سایر منابع نظیر عقل و اجماع به عنوان منابع مقوم، بنیادهای اندیشه سیاسی در اسلام را تشکیل می دهد. به رغم تفاوت های عمده ای که در آموزه های کلامی مذاهب گوناگون اسلامی وجود دارد، در بحث از دولت اخلاقی نزد آنان، نوعی قرابت فکری مشاهده می شود. این قرابت فکری حاصل پیوند وثیقی است که میان دین و اخلاق وجود دارد. بنابراین برای شناسایی معیار فضیلت اخلاقی و مسیرهای دست یابی به کمال انسانی، باید به متون مقدس و آموزه های دینی مراجعه شود. حال آن که اندیشه های غیردینی، عقل بشر را معیار شناخت خود قرار می دهند. درباره مناسبات دین و اخلاق و انگاره هایی که در این باره وجود نظرهای مختلفی ارائه شده است که به رغم تفاوت هایی که میان آنها وجود دارد، همگی از بن مایه های مشترکی برخوردارند.(۱) در سنت فکری مسلمانان فرمان های اخلاقی، همان اوامر الهی اند که منشأ خوبی ها و کمالات و فضایل اخلاقی هستند و از بدی ها و رذایل نهی می کنند.

در میان دانشمندان مسلمان، امام خمینی(ره) در تاریخ اسلام، بزرگ ترین فیلسوف، فقیه، مرجع تقلید و عالم دینی است که از «حکومت اسلامی» در مرحله عمل و اجرای آن سخن گفته و به تأسیس دولتی با سازوکار جدید و مبتنی بر اخلاق و آموزه های دینی را اقدام نمود و شخصا رهبری آن را پذیرفت. دولت اسلامی در اندیشه امام خمینی تبلور و تحقق اسلام راستین است، از نظر امام همه هستی تحت ولایت حق تعالی و ولایت کلیه رسول الله و حکومت ظاهری در دنیا، شعبه ای از ولایت کلیه رسول الله(ص) می باشد.(۲) جمهوری اسلامی در ایران، حقیقتی از تحقق ولایت الهی و حکومت اسلامی است. در نگاه امام، دولت اخلاقی، دولتی است اسلامی که قوانین اسلامی را به اجرا در می آورد.(۳)

از منظر امام، دولت اسلامی در حوزه سیاست خارجی دولتی آزاد و مستقل خواهد بود و مادام که دولت های دیگر در امور داخلی آن مداخله نکنند. می خواهد روابط دوستانه با همه کشورها داشته باشد.(۴)

این دولت نباید با مردم طوری برخورد کند که آنها در خانه هایشان مطمئن نباشند، در زندگی، تجارت در کسب مطمئن نباشند. دولت اسلامی باید مردم را مطمئن کند، در آرامش باشند و ابداً نمی تواند که تأذی بکند به آنها و نباید تأذی بکند، و اگر یک کسی تأذی کرد تأیب خواهد شد.(۵)

امام خمینی، نوید دولت اسلامی را می دهد که هدف ایجاد آن آدم سازی(۶) معرفی خدا و اقامه عدل(۷)تربیت انسان بر پایه ایمان به خدا(۸) توأم با آزادی و امنیت و استقلال،(۹) رفاه(۱۰) رعایت حقوق مردم، ضایع نکردن حقوق مردم و تأکید بر «حیثیت انسان»(۱۱) و عدالت اجتماعی(۱۲) است.

کارکنان و کارگزاران دولت اسلامی باید معتمد مردم و متعهد به اسلام(۱۳)، آگاه به قوانین(۱۴)، عادل(۱۵)، صالح(۱۶)، امین(۱۷)، متخصص، دانشمند و کاردان(۱۸) و… باشند و علاوه بر اصلاح خود(۱۹)، احکام شرعی را اجرا(۲۰)، عامل به عدالت(۲۱) و دارای رفتاری اسلامی(۲۲) باشند.

در ادبیات سیاسی وی دولت به مثابه نهادی است که به نظم سیاسی مسلمین یاری می رساند و ارزش های فضیلت مدارانه در آن استخدام درآمده اند؛ بدون آن که دانش مورد نیاز تحول و اداره دولت مورد غفلت قرار گیرد. با این سرآغاز می توان تجربه دولت دینی در ایران را نمونه آرمانی از دولت اخلاقی در دنیای امروز معرفی نمود.

دولت اخلاقی از منظر امام علی(ع):

چنان که گذشت واژه دولت در متون دینی به معنای امروزی آن به کار نرفته، و در منابع شرعی، حکومت معنای عامی داشته که دولت را نیز شامل می شد. حضرت علی(ع) وجود حکومت و دولت را یک ضرورت (اجتماعی) می دانند(۲۳)، زیرا در سایه وجود دولت انسان ها به رستگاری می رسند(۲۴)، امور اجتماعی مردم استوار و در پرتو عزت پایدار آرام می گیرند. عدالت(۲۵) و احکام الهی اجرا(۲۶) می شود؛ مردم به کرامت انسانی و رستگاری با استحکام(۲۷)، می رسند.

در رویکرد امام علی حکومت باید رضایت و خشنودی مردم را کسب نماید، زیرا خشم عمومی مردم خشنودی خواص را از بین می برد.(۲۸)

در دولت علوی، حقوق مردم محترم و حدود الهی پاس داشته می شود. «امر به معروف» برای اصلاح توده های نا آگاه، «نهی از منکر» برای بازداشتن بی خردان از زشتی ها، «قصاص» را برای پاسداری از خون ها، «اجرای حدود» را برای بزرگداشت محرمات الهی، ترک «می گساری» را برای سلامت عقل، دوری از «دزدی» را برای تحقق عفّت، «امامت» را سازمان یافتن امور امّت و «فرمان برداری از امام» را برای بزرگداشت مقام رهبری واجب کرد.(۲۹)

مهم ترین وظایف و توانایی های دولت اخلاقی امام علی(ع)

گرچه نمی توان مدعی بود که این نوشتار به همه وظیفه ها و توانایی های دولت اخلاقی امیرالمؤمنین(ع) پرداخته است، اما در مناسبات پیچیده اجتماعی، ضرورت ایجاد نظمی که در آن حیات بشری تداوم یابد، زندگی دارای معنا شود و سرانجام، سعادت و بهروزی انسان را فراهم آورد، آشکار می سازد. ایجاد چنین نظمی از وظایف دولت است.

بنابراین با زوال اعتماد، که پایه مشروعیت دولت ها را فرهم می سازد، سامان اجتماعی نیز به خطر می افتد. از این رو، دولت هادی و فضیلت محور اسلامی، برای رسیدن به چنین سامانی، تربیت اخلاقی انسان را مورد تأکید قرار می دهد.

همچنین از آنجا که مقاصد نهایی انبیا و اولیای الهی انسان سازی و تهذیب نفس، فراهم ساختن زمینه های تربیت الهی انسان است.(۳۰) بنابراین چاره نداریم جز اینکه دستگاه های حکومتی عادل و صالح زمام امور را به دست گیرند.

همچنین به این دلیل که موظفیم شرایط اجتماعی مساعدی برای تربیت افراد مؤمن و با فضیلت فراهم سازیم. بنابراین، شاید بتوان گفت که موارد ذیل از اهمیت بیشتری برخوردارند:

برپایی عدالت اجتماعی

با نگاهی به مفهوم عدالت اجتماعی، به جایگاه پراهمیت آن در میان اندیشمندان سیاسی از دوران باستان تاکنون، پی خواهیم برد. به ویژه در قرن بیستم عدالت اجتماعی در کانون مباحث فلسفه سیاسی قرار گرفت. همین امر به فزونی مباحث در این باره و بی شماری تعاریف و پیچیدگی این مفهوم انجامیده است. رایج ترین تعریف عدالت، عبارت است: «اعطای حق به ذیحق یا عدم تجاوز به حق ذیحق».(۳۱)

اجرای عدالت الهی، یکی از اهداف اساسی حکومت اسلامی به شمار می رود؛ همان هدف مهمی که انبیا و اولیای الهی در پیوند میان وظیفه عدالت و سعادت بشری، آن را بیان می کنند.

و در این دولت اخلاقی با برقراری عدالت به یک عدالت اجتماعی دست می یابند، عدالتی که در پرتو آن با تأسیس حکومت، آن هم حکومت عادلانه به ثمر برسد.

از اصول و وظایف دولت اخلاقی امام علی(ع)، رفتار مبتنی بر عدالت است. حضرت عدالت را به بهترین وجه تعریف نموده اند: «عدالت هرچیزی را در جای خود می نهد».(۳۲)

در خصوص ضرورت استقرار عدالت می فرماید: «همانا روشنی چشم زمامداران، برقراری عدل در شهرها و آشکار شدن محبت مردم نسبت به رهبر است، که محبت دل های رعیت جز با پاکی قلب ها پدید نمی آید، و خیرخواهی آنان زمانی است که با رغبت و شوق پیرامون رهبر را گرفته، حکومت بارِ سنگینی را بر دوش رعیت نگذاشته باشد، و طولانی شدن مدت زمامداری بر ملت ناگوار نباشد.»(۳۳)

ایشان در فرازهای زیبای شان عدالت را نقطه مقابل ظلم و ستم می دانند و می فرماید: «با خدا و با مردم و با خویشاوندان نزدیک و با افرادی که آنان را دوست داری، انصاف را رعایت کن، که اگر چنین نکنی ستم رواداشتی.»(۳۴)

باز در جایی دیگر نتیجه ستم به رعیت، به آوارگی و بیداری کشاندن افراد و انجامیدن کار را به جنگ و مبارزه قلمداد می کنند(۳۵) و می فرماید: «دولت داشتن چیزی در نزد تو، در حق میانه ترین و درعدل فراگیرترین… باشد.»(۳۶)

حضرت، عدالت را امری فراگیر دانسته که باید نسبت به دشمن هم رعایت شود.(۳۷)

عدالت از منظر حضرت امیر(ع) حوزه های مختلف اقتصاد و اجتماع را شامل می شود:

۱. عدالت اقتصادی:

در این بخش، هیچ امتیازی برای کسی قائل نبود، ولو این که از اقوام نزدیک حضرت بودند.(۳۸)

۲. توزیع عادلانه بیت المال: «اگر اموال، مال خودم هم بود یکسان می بخشیدم تا چه رسد به آن که مال، مال خداست.

سپس فرمود: همان قطعاً بی جا بخشیدن، زیاده روی و اسراف است و چنین بخشنده ای در دنیا مشهور و صاحب نام و آوازه، ولی در آخرت بدبخت و زیردست خواهد بود. مردم او را احترام کنند، اما نزد خدا خوار و بی مقدار خواهد بود.

آدمی اگر مال خود را بی جا مصرف کند و به نااهلان دهد، خداوند از سپاس همان ها هم محرومش گرداند، و آنان دوست دیگری را برگزینند. تازه اگر روزی ورق برگردد و به کمک شان روی نیاز آورد، به راستی که بدترین و سرزنش کننده ترین دوست خواهند بود.»(۳۹)

۲. عدالت اجتماعی

حضرت امیرالمؤمنین(ع) به کارگزاران دولت خویش امر می فرمودند که در نگاه هایشان و توزیع ثروت، عدالت را رعایت نمایند: «به خدا سوگند، اگر این املاک، کابین همسران و بهای کنیزکان هم گشته باشد، آن را به بیت المال برمی گردانم، که در عدالت گشایش است، و آن کس که «داد» بر او سخت آید، از «بیداد» به فریاد آید.»(۴۰)

گزینش کارگزاران دولتی شایسته:

راز موفقیت یک دولت اخلاقی آن است که مدیران دولت از شایسته ترین افراد انتخاب شوند؛ و فرمان ها و توصیه های حضرت علی(ع) در انتخاب کارگزاران دولتی به شاخص های مهمی اشاره فرمودند؛ برخی از آن ها یادآوری می شوند: نصیحت پذیر، پای بند به حلال و حرام،(۴۱) خدا را خشنود(۴۲) و از کارهایی که کارگزاران را خشنود کند، و عموم مسلمانان را ناخوشایند سازد، از اسراف(۴۳) بپرهیزد! خشمش را فرونشاند و هنگام قدرت ببخشد، در حکومت مدارا کند،(۴۴) با مردم فروتن، در نگاه و رفتار با مردم مساوات و عدالت پیشه کند،(۴۵) و کارگزاران دولتی از میان مردمی با تجربه و با حیا، از خاندانی پاکیزه و با تقوا در مسلمانی سابقه درخشانی دارند، انتخاب شوند، زیرا اخلاق آنان گرامی تر، و آبروی شان محفوظ تر و طمع ورزی شان کمتر، و خیانت نمی کنند.(۴۶)

رفتار مهرآمیز با مردم:

«مهربانی با مردم را پوشش دل خویش قرار ده و با همه دوست و مهربان باش. مبادا هرگز، چونان حیوان شکاری باشی که خوردن آنان را غنیمت دانی؛ زیرا مردم دو دسته اند؛ دسته ای برادر دینی تو و دسته دیگر همانند تو در آفرینش می باشند.»(۴۷)

حضرت در مورد رفتار با مشرکانی که در قلمرو دولت اسلامی زندگی می کنند به یکی از فرمانداران خویش چنین فرمودند: «از خشونت و قساوت و تحقیر کردن مردم و سنگدلی تو شکایت کردند… در رفتار با آنان، نرمی و درشتی را به هم درآمیز، رفتاری توأم با شدت و نرمش داشته باش، اعتدال و میانه روی را در نزدیک کردن یا دور کردن، رعایت کن.»(۴۸)

تأمین امنیت و آسایش عمومی:

از آنجا که امنیت و احساس آسودگی خاطر، اهمیت فراوانی در زندگی بشر دارد، که هرگاه افراد مخیر به انتخاب یکی از دو امر امنیت و آزادی گردند، طبعاً مایلند آزادی را فدای امنیت کنند و جان و مال خود را از خطر و هلاکت نجات بخشند.(۴۹) امنیت یکی از نعمت های الهی است که دولت اسلامی باید در ایجاد و تداوم آن کوشا بوده و همه انواع امنیت مانند امنیت اخلاقی، اقتصادی، قضایی، سیاسی اجتماعی، فرهنگی و معنوی را حفاظت نماید.

امنیت اقتصادی:

حضرت علی(ع) به کارگزاران جمع آوری مالیات می فرماید: در روابط خود با مردم انصاف داشته باشید و در برآوردن نیازهای شان شکیبا باشید.

«پس اینک شما را فرمان دهم که با مردم از درِ انصاف درآیید و در انجام نیازهاشان صبر و حوصله به خرج دهید، که شما خزانه دار مردم و نمایندگان آنها و سفیران دولت اسلامی هستید. زنهار که حاجت مندی را ناامید بر مگردانید و خواسته اش را بایگانی مکنید و در گرفتن مالیات «مته به خشخاش» مگذارید و تن پوش زمستانی و تابستانی و چارپایانی را که وسیله کارند و بردگان را حراج نکنید. کسی را به خاطر درهمی تازیانه نزنید. دست به مال کسی دراز ننمایید – چه مسلمان و چه آن که در پناه حکومت اسلامی باشد مگر آن که «اسبی» یا «سلاحی» را نزد آنان بیابید که بخواهند با آن بر مسلمانان حمله کنند، که راستی سزاوار نیست مسلمان این گونه ابزار را در اختیار دشمنان اسلام بگذارد تا سبب فر و شکوه دشمن شود. هرگز نصیحت و خیرخواهی را فرو مگذارید، و از برخورد نیکو با سپاهیان غافل مباشید. کمک و مساعدت را از مردم دریغ