پاورپوینت کامل گزارش علمی دوازدهمین کنفرانس عمومی اتحادیه بین­المللی دانشگاه­ها درسائوپولوی برزیل(۴;۵ الی ۸;۵;۱۳۸۳) ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل گزارش علمی دوازدهمین کنفرانس عمومی اتحادیه بین­المللی دانشگاه­ها درسائوپولوی برزیل(۴;۵ الی ۸;۵;۱۳۸۳) ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint دارای ۱۲۰ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل گزارش علمی دوازدهمین کنفرانس عمومی اتحادیه بین­المللی دانشگاه­ها درسائوپولوی برزیل(۴;۵ الی ۸;۵;۱۳۸۳) ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن پاورپوینت کامل گزارش علمی دوازدهمین کنفرانس عمومی اتحادیه بین­المللی دانشگاه­ها درسائوپولوی برزیل(۴;۵ الی ۸;۵;۱۳۸۳) ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint :

۶۲

۱. مقدمه

دوازدهمین کنفرانس عمومی اتحادیه بین­المللی دانشگاه­ها این بار در دانشگاه سائوپولو واقع در شهر سائوپولوی برزیل برگزار شد. این گردهمایی، مهم­ترین همایش اتحادیه است که هر چهار سال یک بار تشکیل می­شود و در آن، علاوه بر مباحث مربوط به موضوع تعیین­شده برای همایش، انتخابات رئیس و هیئت اجرایی اتحادیه نیز انجام می­شود.

از ایران، ۱۵ دانشگاه زیر عضو این اتحادیه هستند: دانشگاه علامه طباطبایی، دانشگاه فردوسی مشهد، دانشگاه علوم پزشکی ایران، دانشگاه علم و صنعت، دانشگاه الزهرا، دانشگاه شهید بهشتی، دانشگاه صنعتی شریف، دانشگاه شیراز، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، دانشگاه تبریز، دانشگاه تربیت معلم، دانشگاه علوم پزشکی تهران، دانشگاه بیرجند، دانشگاه اصفهان و دانشگاه آزاد اسلامی. رؤسا و یا معاونان پژوهشی همه دانشگا­ه­ها، به­استثنای دانشگاه الزهرا، در این همایش شرکت کرده بودند. علاوه بر این دانشگاه­ها، دانشگاه سیستان و بلوچستان، دانشگاه یزد، دانشگاه بوعلی همدان، دانشگاه علوم پزشکی اراک، دانشگاه پیام نور و دانشگاه علوم پزشکی بابل نیز که درخواست عضویت در این اتحادیه را کرده­اند در این همایش شرکت کرده بودند. از بعضی از دانشگاه­های ایران یک نفر و از برخی دو نفر که غالباً رئیس دانشگاه ر نیز شامل می­شد در همایش شرکت داشتند. از بین رؤسای دانشگاه­های حاضر درکنفرانس می­توان دکتر فرجی دانا (رئیس دانشگاه تهران)، دکتر طالبی (رئیس دانشگاه اصفهان) دکتر ارشاد (رئیس دانشگاه شیراز)، دکتر پورمحمدی(رئیس دانشگاه تبریز)، دکتر برخداری(رئیس دانشگاه تربیت معلم) و دکتر جاسبی (رئیس دانشگاه آزاد اسلامی) را نام برد.

جالب توجه است که پس از کشور برزیل، بیشترین شرکت­کننده، هم ازنظر تعداد دانشگاه­های عضو و هم ازنظر تعداد افراد، از دانشگاه­های ایران بود. از مجموع ۶۴۰ عضو اتحادیه، حدود ۹۵ دانشگاه و سازمان عضو در این گردهمایی شرکت داشتند؛ که ۱۵ مورد آن از ایران بود. از این دانشگاه­ها و سازمان­های عضو و غیرعضو، حدود ۳۴۵ نفر در کنفرانس شرکت کرده بودند. البته بیشترین تعداد عضو اتحادیه از کشور ژاپن، شامل ۵۳ دانشگاه، است؛ ولی بیش از ۷ عضو از آنها در این کنفرانس شرکت نکرده بودند. شایان ذکراست که این اتحادیه از۱۲۰کشور مختلف دنیا عضو دارد.

لازم است یادآوری شود که اتحادیه بین­المللی دانشگاه­ها، سازمانی غیردولتی وابسته به یونسکو است که در سال ۱۹۵۰م. تأسیس شده و هدف آن ایجاد ارتباط بین مؤسسات آموزش عالی دنیا است تا درباره موضوعات مشترک با هم همفکری و همکاری و تبادل اطلاعات و تجربه کنند. این موضوعات عبارت­اند از: روندها، تحولات، مسائل و نقش آموزش عالی در دنیا و در کشورهای مختلف؛ که مورد توجه و مبتلابه همه دانشگاه­های عضو اتحادیه است. اتحادیه برای این منظور، جلسات مختلف سالانه­وگروه­های کاری تشکیل می­دهد که در آنها، این موضوعات و سایر موضوعات مورد علاقه اعضا بحث و بررسی می­شود. اخیراً موضوعات توسعه پایدار، جهانی­شدن، گفت­وگوی بین­فرهنگی و فناوری ارتباطی و اطلاعاتی مورد توجه اتحادیه قرار گرفته و بر همین اساس، موضوع دوازدهمین کنفرانس عمومی خود را «گنجینه تنوع: نقش دانشگاه­ها در ایجاد دیالوگ و توسعه»[۱] انتخاب کرده است.

اتحادیه بین­المللی دانشگاه­ها، سازمانی متشکل از اعضا است. بنابراین، تصمیمات مهم اتحادیه باید در جلسات عمومی گرفته شود که هر چهار سال یکبار تشکیل می­شود. ازلحاظ سازمانی، اتحادیه برمبنای اساسنامه خود، یک رئیس منتخب و یک هیئت اجرایی مرکب از ۲۰ نماینده منتخب از کشورهای مختلف دارد که برای چهار سال انتخاب می­شوند. علاوه بر ۲۰ عضو اصلی هیئت اجرایی، ۲۰ نفر دیگر به­عنوان اعضای علی­البدل انتخاب می­شوند. از بین اعضای اصلی هیئت اجرایی، سه نفر به­عنوان معاون رئیس انتخاب می­شوند؛ که به­همراه رئیس اتحادیه، کمیته اجرایی اتحادیه را تشکیل می­دهند. دو کمیته ثابت اتحادیه، کمیته مالی و کمیته عضویت هستند و کمیته­های منتخب نیز عنداللزوم تشکیل می­شوند. علاوه بر اینها، اتحادیه یک دبیر کل نیز دارد که تصمیمات هیئت اجرایی را به­اجرا درمی­آورد. در انتخابات چهار سال قبل اتحادیه، از ایران دکتر جاسبی رئیس دانشگاه آزاد اسلامی به­عنوان یکی از اعضای اصلی هیئت اجرایی و رئیس دانشگاه تبریز به­عنوان عضو علی­البدل انتخاب شده بودند. بنابر روال اتحادیه، از یک کشور نمی­تواند بیش از یک نفر در هیئت اجرایی قرار گیرد.

از آنجا که در دوره قبل مجمع عمومی اتحادیه، دانشگاه­های دولتی ایران حضور چشمگیری نداشتند که به انتخاب رئیس دانشگاه آزاد به­عنوان یکی از اعضای اصلی هیئت اجرایی منجر می­شود مسئولان دانشگاه­های دولتی تصمیم می­گیرند که در دوازدهمین مجمع عمومی حضوری چشمگیر و جدی و اثرگذار داشته باشند، و آموزش عالی دولتی ایران را در این صحنه بین­المللی بهتر معرفی کنند. بدین سبب، برای دانشگاه­های عضو حضور فعال در این کنفرانس در طول سال ۱۳۸۲ و ۱۳۸۳ چند جلسه هماهنگی به­کوشش دفتر هماهنگی اعضای اتحادیه (دانشگاه اصفهان) تشکیل دادند. مهم­ترین این جلسات، جلسه ۹/۱۱/۱۳۸۲ در مشهد و جلسه ۷/۳/۱۳۸۳ در شیراز بود؛ که از طرف دانشگاه علامه طباطبایی، در اولی آقای امینی به نمایندگی اینجانب شرکت کرد، و در دومی خود من حضور داشتم. حاصل این جلسات این بود که دانشگاه­های دولتی ایران باید کوشش کنند هم در جلسات مجمع عمومی که انتخابات را انجام می­دهند، هم در کاندیدشدن و انتخاب کردن، و هم در جلسات سخنرانی و بحث و گفت­وگو مشارکت جدی داشته باشند. بنابراین باید حتی­الامکان سعی شود که رئیس یکی از دانشگاه­های دولتی ایران در هیئت اجرایی انتخاب شود تا با واقعیات آموزش عالی ایران مطابقت بیشتری داشته باشد.

برای جلسات موازی همایش(کارگاه­ها)نیز، براساس موضوعات­آنها،دانشگاه­های شرکت­کننده در هر جلسه مشخص شدند، تا مطالعات زمینه­ای لازم را جهت شرکت فعال آنها انجام دهند و دیدگاه­های ایران را به­خوبی منعکس کنند. به­علاوه، قرار شد دکتر فرجی دانا رئیس دانشگاه تهران نیر در یکی از جلسات عمومی سخنرانی داشته باشند. دفتر هماهنگی اعضا مستقر در دانشگاه اصفهان، با همت دکتر طالبی و دکتر طیبی، اقدامات هماهنگی لازم را جهت رزرو هتل، اخذ ویزای برزیل و تهیه بلیط هواپیما و سایر امور به­خوبی انجام دادند، تا هیئت ایرانی به­طور هماهنگ در فعالیت­ها شرکت کند. جا دارد از دانشگاه اصفهان، مخصوصاً از دکتر طیبی برای زحمات فراوانی که در این خصوص متحمل شدند، تشکر و قدردانی شود.

هیئت ایرانی، شب جمعه(۲/۵/۱۳۸۳) در فرودگاه مهرآباد حاضر شدند تا مسافرت خود را با هواپیمای K.L.M. شروع کنند. هیئت نزدیک ساعت ۱۰ شب روز بعد یعنی ۳/۵/۱۳۸۳ برابر با ۲۴ جولای ۲۰۰۴م. از طریق آمستردام وارد شهر سائوپولوی برزیل شد و به هتلی که قبلاً هماهنگ شده بود وارد شد. روز ۲۴ جولای، برای ثبت­نام و استقرار نمایندگان درنظر گرفته شده بود؛ که هیئت درراه بود. روز ۲۵ جولای، نیز برای ثبت­نام و جلسه و مراسم افتتاحیه مجمع منظور شده بود؛ که همه در آن شرکت کردند. محل برگزاری جلسات مجمع، در دانشکده علوم پزشکی دانشگاه سائوپولو درنظر گرفته شده بود، که از محل هتل حدود نیم­ساعت فاصله داشت؛ ولی وسیله رفت و آمد در وقت­های معین تأمین شده بود.

۲. جلسه افتتاحیه (یکشنبه، ۲۵ جولای ۲۰۰۴م.)

در جلسه افتتاحیه ابتدا دکتر هانس ون گینکل[۲] رئیس اتحادیه به حاضران خیرمقدم گفت و چهارچوب مباحث را عنوان کرد.

سپس آدولفر خوزه ملفی[۳] رئیس دانشگاه سائوپولوی برزیل ضمن خیرمقدم به حاضران دانشگاه سائوپولو، اهمیت تنوع در آموزش عالی و تحولات آموزش عالی در قرن حاضر را توضیح داد. وی اشاره کرد که در زمان ما، جامعه و دانشگاه هر دو با شتاب فراوان درحال تغییرند و این، نقش دانشگاه­ها را در جامعه دوچندان می­کند، چراکه دانشگاه است که باید راهبردهای توسعه در جامعه متنوع جهانی را ترسیم و تدوین کند.

آنگاه جرج حداد[۴] مدیر بخش آموزش عالی یونسکو صحبت کرد و درباره اهمیت آموزش عالی برای یونسکو و در سطح بین­المللی و نیز راجع به نقش آموزش عالی در توسعه کشورها و گفت­وگوی بین­فرهنگ­ها بحث کرد. وی با اشاره به معنای واژه university در لاتین گفت: این واژه به معنای «وحدت عالم» است و بنابراین دانشگاه باید عامل وحدت در جامعه و جهان متنوع باشد. همچنین، دانشگاه با تولید علم، وسیله سلطه انسان بر طبیعت را فراهم کرده است. او با اشاره به اهمیت موضوع جهانی­شدن در زمان ما، بر ضرورت ایجاد و تقویت هویت ملی تأکید کرد و نقش دانشگاه­ها را درآن توضیح داد. در نهایت، وی بااین جمله، از بحث خود نتیجه­گیری کرد: «ریشه و منشأی توسعه اجتماعی­ اقتصادی، توسعه فرهنگی و علمی است.».

بعد از او، تارسو جنرو[۵]وزیر آموزش برزیل صحبت کرد و درباره وضعیت آموزش و آموزش عالی در برزیل توضیحاتی داد. وی ضمن تأکید بر تغییر جایگاه و مسئولیت دانشگاه­ها در زمان ما توضیح داد که آموزش عالی برزیل سعی دارد دگرگونی­های لازم در این زمینه را ایجاد کند. بنا به توضیحات ایشان، درحال حاضر ۷۸ درصد دانشجویان آموزش عالی برزیل در بخش خصوصی و فقط ۲۲ درصد آنها در دانشگاه­های دولتی هستند. ولی وزارت آموزش سعی دارد تعداد دانشجویان بخش دولتی را به دو برابر برساند؛ در عین اینکه کیفیت بالای آموزش عالی را حفظ کند.

درپایان، جرالدو الکمین[۶] حاکم دولت محلی سائوپولو رشته سخن را دردست گرفت و مطالبی درباره اهمیت آموزش عالی در دولت محلی سائوپولو به استحضار شرکت­کنندگان رساند. به گفته وی، آموزش عالی جدید در برزیل که از درون کلیساها زاده شده است ۷۰ سال عمر دارد. او اظهار داشت که سعی دولت این است که آموزش عالی را در برزیل دموکراتیزه کند.

در نهایت، ارکستر دانشگاه سائوپولو آهنگی را اجرا کرد. در آغاز نیز همین ارکستر سرود ملی کشور برزیل را نواخت.

پس از پایان مراسم افتتاحیه، از شرکت­کنندگان پذیرایی به­عمل آمد.

۳. جلسات روز دوشنبه (۲۶ جولای ۲۰۰۴م.)

روز دوشنبه، ۲۶ جولای، دومین روز همایش بود. در اولین جلسه کنفرانس پس از افتتاحیه که در ساعت ۳۰/۸ صبح شروع شد آدولفر خوزه ملفی سخنرانی کرد. او در سخنرانی خود، به طور خلاصه چنین گفت: در دنیای کنونی، نابرابری­ها، فقر و بدبختی­های فراوانی وجود دارد. سؤال این است که نقش دانشگاه­ها در این موارد چیست؛ چگونه باید در سطح جهانی و محلی با این مشکلات برخورد کرد؛ و ارتباط بین دانشگاه­ها در این موارد چه نقشی دارد. روشن است که توسعه جامعه با توسعه دانشگاه­ها امکان دارد؛ و توسعه دانشگاه یعنی افزایش توانایی آن در تولید درونزای دانش و نشر و به­کارگیری آن. بنابراین، توسعه متکی بر آموزش است. نقش دانشگاه­ها در این زمینه، اساسی است. دانشگاه­ها باید به­طور کامل به توسعه کشور با تکیه بر رشد کیفی آموزش و تحقیقات متعهد باشند. دانشگاه سائوپولو خود را وقف این اهداف و صلح جهانی کرده است. به­علاوه، توسعه به دیالوگ بین دانشگاه و جهان نیاز دارد. دیالوگ بین شمال و جنوب برای کاهش نابرابری­ها، از اهم آنها است؛ که دانشگاه­ها نقش مهمی در این زمینه ها باید ایفا کنند.

پس از رئیس دانشگاه سائوپولو، هانس ون گینکل رئیس اتحادیه سخنرانی کرد. اهم مطالب وی به این شرح است: من نگران این هستم که وسایل ارتباط جمعی، تنوع موجود در دنیا و کشورها را منفی معرفی می­کنند و به همسان­سازی و ازبین­بردن این تنوعات فرامی­خوانند. درحالی­که، همان­طور که از عنوان این همایش برمی­آید، این ­تنوع گنج­وثروتی است اگربتوان ازآن استفاده کرد. باید دانشجویانمان را طوری تربیت کنیم که واقعیت این تنوع را بپذیرند و بتوانند در آن کار و زندگی کنند. باید دانشجویانمان را برای کار در محیط بین­المللی آماده کنیم. آنان باید یاد بگیرند علی­رغم اختلافات با سایر دانشجویان همکاری کنند.

باید به موضوع اختلافات و تنوعات از زاویه دیگری بنگریم. بایستیم و قدری تأمل کنیم. زیرا وقتی به یک موضوع از زوایای مختلف نگاه کنیم، دید متفاوتی پیدا می­کنیم. سعی کنیم قدری از لاک خود بیرون بیاییم، تعصبات خود را کنار بگذاریم و نگاهی نو به مسائل بیندازیم. در این صورت خواهیم دید دنیای آینده، دنیای مرزها نیست؛ بلکه کانال­های فراوانی وجود دارد که مرزها را درمی­نوردد و دنیا را به­هم وصل می­کند. از این کانال­ها سرمایه، انسان­ها، فرهنگ، اطلاعات، فناوری و غیره بین کشورها حرکت می­کند؛ و دیگر کسی نمی­تواند در انزوا زندگی کند. به­همین دلیل، هر یک از ما، و کشورها و دانشگاه­های ما، هم می­تواند در روند امور کمک و مشارکت کند. روشن است که دنیای ما دنیای پیچیده­تر و مسائل آن نیز بسیار پیچیده است؛ و بنا به گفته معروف، پاسخ ساده به سؤالات پیچیده وجود ندارد.

فرهنگ نیز صرفاً موروثی نیست؛ بلکه همواره درحال توسعه و بازتولید است. باید همواره برروی بسترهای گذشته، چیزهای نو بسازیم. حفظ میراث­های فرهنگی گذشته باید با ایجاد عناصر فرهنگی جدید توأم شود. در عین حال، اختلاف بین فرهنگ­ها، واقعیتی اجتناب­ناپذیر است که می­تواند منشأی خیرات فراوان برای بشری باشد. ضرورت گفت­وگوی بین تمدن­ها که رئیس جمهور ایران مطرح کرده و در دنیاپذیرفته شده است نیزدراینجا معلوم می­شود.دانشگاه­ها محل اصلی گفت­وگوی بین فرهنگ­ها هستند؛ و به همین جهت، موضوع این کنفرانس به این تنوعات و نقش دانشگاه­ها در استفاده بهینه از آن با ایجاد و تقویت گفت­وگوی بین فرهنگ مربوط است.

سخنزان بعدی، خانم پولاک[۷] دبیر کل اتحادیه بود. وی گزارشی از وضع این مجمع ارائه داد و گفت که اتحادیه بین­المللی دانشگاه­ها پوشش جهانی دارد؛ و در این همایش، ۹۵ کشور حاضرند. او تأکید کرد که اکنون شایسته نیست هیچ کشوری آموزش عالی ضعیفی داشته باشد و ما باید در این کنفرانس جهت بالابردن آموزش عالی درسطح جهانی تلاش کنیم. دنیای ما دنیای تنوع و اختلافات گوناگون در زمینه­های مختلف آموزشی، منابع و غیره است؛ و ما باید از همدیگر بیاموزیم. توسعه پایدار نیز توسعه­ای چندبعدی است؛ و در اینجا فرصت داریم که ابعاد مختلف آن را بررسی کنیم. علاوه بر این مباحث، جلسات کاری مربوط به سازمان را نیز خواهیم داشت. در این کنفرانس، همچنین فرصت خواهیم داشت درباره مسائل مختلف مربوط به آموزش عالی بحث کنیم و اتحادیه را نیز درجهت تحقق اهداف آموزش عالی بین­المللی قرار دهیم.

خانم پولاک در خاتمه سخنرانی خود اشاره کرد که باید اعضای مختلف کاندیداهای خود را برای ریاست اتحادیه و هیئت اجرایی تا ظهر فردا با تکمیل فرم­های داده­شده و جمع­کردن امضاهای لازم معرفی کنند؛ تا کمیته مربوط شرایط آنها را بررسی کند.

سخنران اصلی این جلسه، خوزه گولدمبرگ[۸] بود؛ که دبیر محیط زیست حکومت محلی ایالت سائوپولو است. وی فارغ­التحصیل دانشگاه سائوپولو است که مدتی نیز رئیس آن بود؛ همچنین، مدتی وزیر آموزش و وزیر علوم و فناوری برزیل بوده و در تصویب قانون خودمختاری دانشگاه­های فدرال نقش اصلی را ایفا کرده است. سخنرانی وی درباره توسعه پایدار متمرکز بود. خلاصه سخنرانی وی به­شرح زیر است:

توسعه پایدار توسعه­ای است که مداوم باشد. در زمان ما فقط یک­چهارم جمعیت کره زمین زندگی خوب دارند؛ ولی زندگی سه چهارم آن نامناسب است. بنابراین، نابرابری فاحشی در دنیای ما وجود دارد. منابع طبیعی به­طور نابرابر در جهان توزیع شده­اند. محدودیت انرژی و منابع طبیعی در دنیا وجود دارد. بسیاری از منابع انرژی دنیا در منطقه خاورمیانه است؛ در نتیجه، امنیت این منطقه برای جهان حیاتی است؛ تا بتواند انرژی لازم را برای توسعه خود به­دست آورد. آلودگی هوا، زمین و آب و گرم­شدن زمین، همه موضوعات مهمی در توسعه پایدار هستند. بدیهی است که کشتن مردم، پاسخ مشکل بشر نیست. کنترل و یا فشار بر کشورهای دارای انرژی نیز راه­حل توسعه پایدار نیست. بشر باید به سمت ایجاد منابع انرژی جدید و استفاده از آنها حرکت کند. با توسعه بیشتر جهان سوم، نیاز آنها به منابع انرژی نیز افزایش می­یابد؛ به ویژه اگر بخواهند مسیر توسعه کشورهای صنعتی را درپیش گیرند. همه این موارد، در تداوم توسعه کشورهای دنیا اثرگذار است. باید منابع نایاب و یا غیرقابل تجدید را حفظ و به­دقت از آنها بهره­برداری کرد. اینها مسائلی نیستند که بتوان بدون همکاری بین­المللی آنها را حل کرد.

جنگل­ها نیز از منابع مهم برای حفظ سلامت کره زمین­اند. در امریکای لاتین، دیگر درختان برای انرژی و پخت­وپز بریده نمی­شوند. از نیشکر برای تولید سوخت آلی استفاده می­شود. سایر کشورها هم می­توانند از این منابع استفاده کنند. کشورهای توسعه­یافته بیشتر از کشورهای درحال توسعه از منابع طبیعی و نفت و گاز استفاده می­کنند؛ درحالی­که جمعیت آنها بسیار کمتر است. برای ایجاد توسعه پایدار باید کوشید همه کشورهای دنیا، با درنظرگرفتن منابع محدود و وضعیت موجود، سیاستی اتخاذ کنند که در عین توسعه­یافتن کشورهای در­حال توسعه، امکان ادامه این توسعه نیز وجود داشته باشد؛ و این مستلزم تغییر مسیر توسعه از نوع توسعه کشورهای صنعتی به راهبرد توسعه­ای دیگر است. در غیر این صورت، در آینده توسعه پایدار برای هیچ کشوری امکان نخواهد داشت.

جلسه بعدی همایش، از ساعت ۱۱ تا ۳۰/۱۲ بود. موضوع این جلسه عمومی، ابعاد تنوع بود و در آن سه مقاله ارائه شد. اولین مقاله متعلق به ماهندرا شاه[۹] با عنوان «ابعاد تنوع: بشریت، طبیعت، و توسعه پایدار» بود؛ که مورد توجه و استقبال حاضران قرار گرفت. نکات اصلی سخنرانی وی به شرح زیر بود:

یک­ونیم­میلیون سال پیش، نژاد انسان در روی زمین شروع شد. جمعیت دنیا بسیار کند تغییر می­کرد. هزاران سال، جمعیت دنیا از ۳ میلیون نفر تجاوز نکرد. در اوایل تاریخ مسیحی، جمعیت دنیا به حدود ۲۵۰ میلیون نفر رسید. ۱۵۰۰ سال طول کشید تا این جمعیت دو برابر شود. در سال ۱۷۵۰م.، جمعیت دنیا به ۷۵۰ میلیون نفر رسید. با شروع انقلاب صنعتی، جمعیت دنیا به سرعت رشد کرد؛ طوری که در سال ۱۹۰۰م. به ۶/۱ میلیارد نفر رسید، یعنی در طول قرن بیستم، با تغییرات فنی و بهداشتی حاصل، جمعیت دنیا به ۱/۶ میلیارد نفر رسید، یعنی چهار برابر شد. طبیعی است که این حجم عظیم جمعیت و این رشد سریع، فشارهای زیادی به منابع طبیعی وارد خواهد کرد. نابرابری توسعه در دنیا نیز وضع را وخیم­تر کرد. قرن بیستم قرن جنگ و ستمگری به­کمک تولید انبوه سلاح­های مخرب بود. اکنون یک­پنجم این جمعیت در رفاه به­سر می­برند؛ ولی چهارپنجم دیگر در بدبختی و فقرند.

تنوع در دنیا بسیار زیاد است. انواع مذاهب و فرهنگ­ها وجود دارند. برای مثال، در حال حاضر، ۶۸۰۰ زبان زنده در دنیا وجود دارد، که هر ماه دو مورد از آنها نابود می­شود و تنوع زبانی و فرهنگی درحال کاهش است. زبان­شناسان پیش­بینی می­کنند که در طی قرن حاضر، نصف این زبان­ها ازبین خواهند رفت. چند زبان خاص درحال سلطه بر سایر زبان­ها هستند؛و این، زیان بزرگی برای بشریت است. فرهنگ­ها نیز درحال اضمحلال­اند. برای مثال، تنوع در لباس و پوشش محلی زیبا درحال جایگزین­شدن با فرهنگ جین و پیراهن آستین کوتاه است. در زمینه غذا و موسیقی و سینما نیز تنوع درحال کاهش است. دانش­های سنتی و بومی ارزشمند که هزاران سال بشر با آنها زندگی کرده بود درحال ازبین­رفتن است. در نتیجه، دنیا درحال حرکت به­سوی همگونی است که برای بشر بسیار زیانبار است. تنوع زیبا و ارزشمند در همه زمینه­ها درحال ازبین­رفتن است. در عالم محیط زیست نیز انواع بسیاری از موجودات درحال ازبین­رفتن هستند. تنوع در غلات هم درحال کاهش است. همه اینها نتیجه نوع توسعه­ای است که دنیا بدان روی آورده است و فشار همه این بارها بر دوش فقرا نهاده می­شود. این شیوه توسعه قابل دوام نیست؛ بشر یا باید به توسعه پایدار تن دهد و یا منتظر خطرهای عظیمی باشد که درراه او کمین کرده­اند.

نقش دانشگاه­ها در این میان چیست؟ دانشگاه­ها باید متخصّصان و جامعه مسئول ایجاد کنند. جامعه و مختصّصانی که اهمیت تنوع و ارزش آن را در همه زمینه­ها بفهمند و براساس آن جوامع را هدایت کنند. در این زمان، درِ آموزش عالی باید به روی همگان باز باشد و کسی از آن محروم نشود. اکنون آموزش عالی باید برای رشد و توسعه فردی نیز مورد توجه باشد نه صرفاً ابزاری باشد برای توسعه و رشد اقتصادی. درواقع، توسعه توانایی انسان، نقش اصلی دانشگاه­ها است. بدون سرمایه­گذاری لازم در آموزش، جهان سوم به توسعه نخواهد رسید و نخواهد توانست عضو برابری درمیان کشورهای دنیا شود. برای رسیدن به این اهداف باید بخش دولتی و خصوصی با هم همکاری کنند، تا سرمایه­گذاری لازم فراهم شود. برای ازبین­بردن فقر و محرومیت در دنیا ائتلاف کنیم. نه برای جنگ و خونریزی. بشر باید مسیر توسعه خود را به توسعه پایدار تغییر دهد؛ و در این مسیر باید انتخاب بزرگی انجام دهیم: تنوع یا همگونی.[۱۰]

سخنران بعدی، خانم برندا گورلی[۱۱] رئیس دانشگاه باز انگلستان بود؛ که عضو هیئت اجرایی اتحادیه نیز است. نکات اصلی سخنرانی وی به شرح زیر است:

در دنیای به­هم­پیوسته کنونی، تنوع چیزی است که ما هر روز آن را تجربه می­کنیم. مهم آن است که آن را به­عنوان یک هدیه مفید تلقی و حفظ کنیم. بدیهی است که یکی از مهم­ترین مسئولیت­های آموزش عالی این است که پاسخ مناسبی برای حفظ تنوع محیطی و انسانی پیدا کند. در این میان، موضوع قدرت و هویت، ارتباط نزدیکی با موضوع تنوع دارد. آموزش عالی باید سه سؤال مهم را مطرح کند: یکی از آنها درباره قدرت است و آن اینکه ما چگونه بر خود حکومت می­کنیم؛ یعنی چگونه تصمیم می­گیریم و چه کسانی تصمیمات اصلی را می­گیرند. دومین سوال راجع به هویت است: ما کی هستیم؟ یعنی ترکیب استادان و دانشجویان ما چگونه است؟ سومین سؤال این است که منافع و نیت واقعی ما کدام است؛ یعنی ما در دانشگاه­ها درباره چه موضوعاتی تدریس و تحقیق می­کنیم.

در مورد سؤال اول (چگونه حکومت می­کنیم؟ قدرت چگونه توزیع شده است و چگونه تصمیم­گیری می­شود؟)، باید دانست که تصمیم­گیران معمولا محدود و تنگ­نظرند. تنوع و حفظ آن با دموکراسی در سطح ملی و بین­المللی امکان دارد. هیچ کشوری نباید بر سایر کشورها تسلط پیدا کند؛ زیرا منجر به ازبین­رفتن تنوع خواهد شد.

درباره سؤال دوم (ما کی هستیم؟)، باید بدانیم که ترکیب استادان و دانشجویان در دانشگاه­ها مناسب نیست. زنان کشورها در دانشگاه­ها حضور متناسب ندارند و مردان بر این نهادها تسلط دارند.

درخصوص سؤال سوم (چه می­کنیم؟)، باید گفت که هدف اصلی ما باید تحقیق برروی موضوعات مبتلابه و مسائل جاری جامعه باشد؛ مانند شناخت تنوع­بین­فرهنگی و زندگی توأم با صلح. باید در دانشجویان احساس ضرورت عدالت اجتماعی ر به­وجود آوریم. باید دانشجویان بدانند که آموزش عالی درپی ایجاد عدالت اجتماعی است. باید تغییرات مهمی در دانشگاه­ها به­وجود آوریم تا آنها بتوانند به توسعه و تغییر اجتماعی کمک کنند و خود نیز به بهترین شکل به عدالت اجتماعی عمل کنند.

سازمان یونسکو از مؤسسات آموزش عالی خواسته است که درجهت حفظ تنوع تلاش کنند. اعلامیه جهانی تنوع فرهنگی در یونسکو صادر شد با این امید که این اعلامیه به­اندازه اعلامیه حقوق بشر اهمیت پیدا کند. در این اعلامیه، تنوع فرهنگی به همان اندازه تنوع انواع موجودات مهم دانسته و الزامی اخلاقی برای عزت و شرافت انسانی شناخته می­شود. دانشگاه­ها باید نقشی اساسی در عملی­شدن این اعلامیه ایفا کنند.

بعدازظهر روز ۲۶ جولای، از ساعت ۱۴ تا ۳۰/۱۵، جلسات کارگاه­های موازی با موضوعات مختلف تشکیل شد؛ که قرار بود از نمایندگان دانشگاه­های مختلف ایران با هماهنگی قبلی حداقل دو نفر در هر جلسه شرکت داشته باشند. عناوین این کارگاه­ها عبارت بودند از: تنوع دانشجویان و همبستگی اجتماعی؛ جهانی­شدن و فناوری اطلاعاتی و ارتباطی؛ دولتی و خصوصی، ملی و فراملی در آموزش عالی؛ برنامه­های تحرک، مبادله، همکاری و دانش­ورزی: تنوع در اهداف و نتایج؛ راهبردهای بین­المللی­کردن نهادها: تنوع در رهیافت­ها، هدف­ها و آثار؛ جهانی­شدن: تهدید تنوع فرهنگی با آموزش عالی. من براساس هماهنگی قبلی قرار بود در جلسه اخیر شرکت داشته باشم.

مسئول کارگاه «جهانی­شدن: آیا تنوع فرهنگی با آموزش عالی تهدید می­شود؟» خانم لودمیل وربیتسکایا[۱۲] رئیس دانشگاه پیترزبورگ روسیه بود؛ که از اعضای هیئت اجرایی اتحادیه نیز است. سخنران جلسه، خانم یولاند موسس[۱۳] معاون دانشگاه کالیفرنیای امریکا بود. قرار بود وی درباره نقش دانشگاه­های سراسر جهان در توسعه و درک تنوع فرهنگی و جهانی­شدن صحبت کند؛ و سپس فرصت بیشتر جلسه به بحث و بررسی موضوع اختصاص یابد. هر کارگاه یک گزارشگر هم داشت که باید خلاصه­ای از مباحث را یادداشت و در یکی از جلسات عمومی ارائه کند.

بیشترین قسمت بحث خانم موسس، به اثبات وجود روابط همبستگی متقابل بین دانشگاه­های دنی و ضرورت پذیرش تنوع گذشت. بقیه وقت او صرف تعریف و تمجید از دموکراسی امریکا و وجود ارزش­های برابری و عدالت و نظم در آن شد. وی ضمن صحبت طولانی خود، بارها از سخنان بیل کلینتون رئیس جمهور قبلی امریکا به­عنوان مرجع استفاده کرد.

پس از سخنرانی وی، در زمان بحث و گفت­وگو اینجانب و چند نفر دیگر از سخنرانی وی انتقاد کردند.

تذکر اینجانب: اساس صحبت من این بود که اساساً ضرورتی ندارد به اثبات وجود ارتباط بین کشورها و دانشگاه­های دنیا پرداخت. این، موضوعی اثبات­شده است. آنچه در بحث جهانی­شدن و دانشگاه­ها باید بررسی شود، اولاً ماهیت نابرابر و غیرعادلانه روابط بین­المللی در فرایند جهانی­شدن و جایگاه نابرابر کشورها در آن است و نقشی که دانشگاه­ها می­توانند در عادلانه­ترکردن این روابط داشته باشند، ثانیاً جهانی­شدن چگونه در وضع فعلی خود درجهت تحمیل یک الگوی خاص و همسان­سازی، آن­هم از نوع امریکایی آن، عمل می­کند، که با حفظ تنوع فرهنگی مغایرت دارد، و نیز نقشی که دانشگاه­های دنیا در جلوگیری از این نوع جهانی­شدن و مقابله با ازبین­بردن تنوع فرهنگی در جهان باید ایفا کنند. بحث بر سر این است که اگر در دانشگاه­های جهان سوم دانشجویان را طوری تربیت کنیم که در یک جامعه جهانی زندگی کنند، آیا آنها را آماده مهاجرت از کشور خود به یکی از کشورهای صنعتی نکرده­ایم؟ آیا چنین کاری، عامل توسعه کشورهای جهان سوم خواهد شد یا به افزایش نابرابری علمی و فرهنگی و اقتصادی بین شمال و جنوب منجر خواهد شد؟

پس از صحبت­های من، چند نفر دیگر نیز در نقد مباحث خانم موسس صحبت کردند و اساساً تأکید وی را بر دموکراسی امریکا و سیاست­های آن زیر سؤال بردند.

کارگاه با جمع­بندی مسئول جلسه به­پایان رسید.

آخرین جلسه روز ۲۶ جولای، از ساعت ۱۶ تا۳۰/۱۷، اولین جلسه کاری[۱۴] مربوط به اتحادیه بود. در این جلسه باید اعضای کمیته انتخابات را مجمع تأیید می­کردند؛ همچنین، آیین­نامه تهیه­شده برای انتخابات مطرح و به­تصویب می­رسید؛ و در نهایت، گزارش مالی اتحادیه در چهار سال گذشته مطرح و تصویب می­شد. این تصمیمات باید با رأی شرکت­کنندگانی که حق رأی داشتند، گرفته می­شد؛ که بدون مشکل خاصی انجام و به­تصویب رسید.

۴. جلسات روز سه­شنبه (۲۷ جولای ۲۰۰۴م.)

اولین جلسه، از ساعت ۹ تا ۳۰/۱۰، جلسه عمومی تحت عنوان «نقش آموزش عالی در ایجاد توسعه» بود. رئیس این جلسه، تفتسو موتایب[۱۵] رئیس دانشگاه ملی لسوتوی افریقای جنوبی بود؛ و سخنرانان به­ترتیب عبارت بودند از: کارلوس کروز[۱۶] رئیس دانشگاه دولتی کامپیناس برزیل)، دیپاک نایار[۱۷] رئیس دانشگاه دهلی هندوستان) و خانم کرن هولبروک[۱۸] (رئیس دانشگاه دولتی اوهایو امریکا).

آقای کارلوس کروز، ابتدا توضیحی از وضعیت دانشگاه خود ارائه داد. وی گفت: دانشگاه دولتی کامپیناس، ۲۹۰۰۰ دانشجو دارد که ۱۵۰۰۰ نفر آنها در دوره­های لیسانس و ۱۴۰۰۰ نفر در دوره­های تکمیلی مشغول تحصیل­اند. در این دانشگاه، ۱۵۰۰ استاد تمام­وقت و تعداد زیادی استاد نیمه­وقت مشغول تدریس و تحقیق­اند. وی آنگاه مطالبی درباره رابطه آموزش عالی و توسعه با توجه به تجربه دانشگاه خود ایراد کرد. اهم نکات سخنرانی وی به­شرح زیر است:

آموزش عالی از دیرباز با تولید و نشر علم سروکار داشته، ولی این نقش امروز مهم­تر و جدی­تر شده است. از طرفی، ارتباط دانشگاه و جامعه وارد مرحله­ای تازه با امکانات فراوان شده است که می­تواند توان علمی جامعه را بالا ببرد، هرچندکه چالش­های چندی نیز ایجاد می­کند.ازدانشگاه­ها انتظار می­رودکه کمک­های ملموس و قابل­توجهی به صنعت و جامعه کنند و به توسعه آنها یاری رسانند. این فعالیت­ها می­تواند هم سبب پیشرفت جامعه و هم موجب پیشرفت علمی دانشگاه­ها شود؛ ولی درمورد دانشگاه­ها، به نتایج علمی آنها باید بیشتر توجه شود. ما در دانشگاه خود سعی وافری در ایجاد ارتباط بین تدریس، آموزش و تحقیق و نقش توسعه­ای دانشگاه داریم. در ۱۵ سال گذشته، دانشگاه ما عامل راه­اندازی بیش از ۹۰ شرکت شده است؛ که بیشتر آنها در حوزه فناوری اطلاعاتی، لیزر و بیوتکنولوژی هستند. در حوزه خدمت عمومی به جامعه، بیمارستان­های دانشگاه به بیش از ۵ میلیون نفر در منطقه سرویس می­دهد. با همه اینها، دانشگاه می­داند که آنچه مهم است، کیفیت دانشجویان و اعضای هیئت علمی خود است که عامل توسعه هستند؛ و باید بیش از هر چیزی به آنها اهمیت بدهد.

آقای دیپاک نایار رئیس دانشگاه دهلی موضوع صحبت خود را نقش آموزش عالی در توسعه با نگاهی به جهانی­شدن عنوان کرد؛ و مطالبی را بیان داشت که اهم آن به شرح زیر است:

توسعه و نشر آموزش، اساسی­ترین مبنای پیشرفت جوامع، مخصوصاً کشورهای درحال توسعه، است. البته اهمیت سطوح مختلف آموزش در زمان­های مختلف متفاوت است؛ اما در هر صورت، سرمایه­گذاری در انسان­ها، مهم­ترین عنصر توسعه است. درحال حاضر، اگر آموزش ابتدایی مبنای توسعه است، آموزش عالی عامل تعیین­کننده است. امروزه، رشد بازار و کمبود منابع مالی دولت­ها، سبب افزایش نقش بازار در آموزش شده است، که می­تواند نتایج زیانباری داشته باشد. بازار نباید تعیین­کننده وضعیت آموزش باشد. آموزش کالایی نیست که مانند سایر کالاها، قانون عرضه و تقاضای بازار تعیین­کننده ارزش و اهمیت و انواع آن باشد. خطر بازاری­شدن آموزش، کاهش کیفیت آموزش و وابسته­کردن آموزش به اقتصاد و بازار است و به محافظه­کارشدن دانشگاه­ها منجر می­شود. بنابراین، سرمایه­گذاری در آموزش عالی نباید بر اساس معیارهای بازاری باشد.

علاوه بر این، پدیده جهانی­شدن نیز اثرهای مهم مثبت و منفی در وضعیت آموزش عالی می­گذارد. ولی دانشگاه­ها دربرابر تغییر مقاوم­اند. جهانی­شدن، تعادل­ها را تغییر می­دهد. در گذشته فقط دانشجویان از دانشگاهی به دانشگاهی و یا از محلی به محل دیگر حرکت می­کردند؛ ولی اکنون دانشگاه­ها هم از محلی به محل دیگر حرکت می­کنند و به­دنبال یافتن دانشجویان خود هستند. برای این کار، ساختار و روش­های آموزش عالی باید تغییر کند.

موضوع دیگری که اهمیت دارد، تفکیک بین آموزش عالی و آموزش حرفه­ای و تخصصی است. در آموزش تخصصی و حرفه­ای، به­سبب جهانی­شدن، تنوع جایگزین همگونی می­شود. در این نوع آموزش، دانشجویان دانش و فنونی یاد می­گیرند که در سطح جهانی قابل انتقال و عرضه است. چنین متخصّصانی می­توانند در هر جای دنیا استخدام شوند و کار کنند. آنان، افراد جهانی­شده هستند و همانند سرمایه می­توانند از یک نقطه دنیا به نقطه دیگر حرکت کنند. این پدیده در دنیا اثرهای شگرفی خواهد گذاشت. ماهیت این نوع آموزش، فرامحلی و فراملی است و ارتباطی با وضعیت و مسائل محلی و ملی ندارد. درحالی­که آموزش عالی، معطوف به علوم انسانی و اجتماعی است، که کمتر جهانی شده و بیشتر محلی است. این نوع آموزش به­راحتی جهانی نمی­شود و سبب تداوم تنوع و تفاوت­ها است. نیروی آموزش­دیده در این نوع زمینه­ها، به نیازها، مسائل و شرایط محلی و ملی مربوط است و به­راحتی قابل انتقال در سطح بین­المللی نیست. با اینکه این نوع آموزش کم­اهمیت­تر از آموزش تخصصی و حرفه­ای نیست؛ و شاید بسیار بااهیمت هم باشد، کمتر به آن توجه می­شود. این نوع آموزش، نقشی اساسی در توسعه ملی و انسانی ایفا می­کند.

نتیجه­ای که می­خواهم بگیرم، این است که آموزش در همه سطوح آن، ضرورتی اساسی برای توسعه است. سرمایه ملت­ها در قرن ۲۱، به وضعیت آموزش و دانش آن بستگی دارد، خاصه در کشورهای درحال توسعه؛ به طوری­که عامل اساسی اختلاف ملت­ها اختلاف بین دارندگان دانش و فاقدان دا