پاورپوینت کامل محدوده شهری «نجف اشرف » و طرز معماری آن ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل محدوده شهری «نجف اشرف » و طرز معماری آن ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint دارای ۱۲۰ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل محدوده شهری «نجف اشرف » و طرز معماری آن ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

بخشی از متن پاورپوینت کامل محدوده شهری «نجف اشرف » و طرز معماری آن ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint :

مقدمه

شهر نجف اشرف از روزهای نخستین شکل گیری و حتی در مراحل بعدی توسعه در دهه سوم قرن بیستم، طبق نقشه های شهری و حکومتی که برای ساخت شهرها تعیین می شود، رشد و تکامل نیافته است؛ همچنان که شهرهای کوفه و واسط و بغداد نیز همین حال را دارند. از این جهت محدوده های شهر نجف و ساختار شهری آن، دارای نظم و هدف و شکل از پیش مشخص شده ای نیست و مسیرها و میدان ها و بازارها پراکنده و نامنظم، و خانه ها و محله ها درهم فشرده و بی قاعده است.

نجف اشرف به تدریج و بدون هیچ ضابطه ای توسعه یافته و تنها ملاک در ساخت و سازهایش این بوده است که خانه ها به حرم مطهر علوی نزدیک تر باشد و همین امر، نشان دهنده سبب فشردگی و ازدحام خانه ها و مساحت اندک واحدهای مسکونی است.

محدوده شهری «نجف اشرف» و عوامل مؤثر در آن

سخن گفتن از طرح و نقشه شهرهای تاریخی، یعنی سخن گفتن از تغییرات و دگرگونی هایی که در طول زمان، در مکان واحدی اتفاق افتاده است (مکیه، ۲۰۰۰ م، ص۴۶۴). نجف، یکی از شهرهای تاریخی با سرمنشأ دینی است که مجموعه ای از اسباب و عوامل در روش طراحی، شکل ظاهری و طرز معماری آن مؤثر بوده اند.

۱- عامل جغرافیایی

شهر نجف در سرزمینی با خصوصیات آب و هوایی و محیطی ویژه ایجاد شد و رشد و توسعه یافت. در روزگاری که شهرها معمولاً در مناطق خوش آب و هوا و در نزدیکی آب بنا می شدند، نجف اشرف در سرزمینی خشک و به دور از آب شکل گرفت و همین باعث شد مردم ساکن این شهر با گرفتاری ها و دشواری های مستمری رو به رو باشند و در بعضی دوره های تاریخی، بسیاری از اهالی نجف مجبور به ترک خانه و دیار خود شوند؛ تا اینکه طرح آب رسانی به نجف اشرف در سال ۱۹۲۸میلادی اجرا شد.

طولانی بودن فصل تابستان و بالا رفتن درجه حرارت و وجود توفان و گرد و خاک سبب شد که مردم سرداب هایی را بنا کنند و با ساختن دیوار و سقف برای آنها، که با طرز معماری محلی در ایجاد طاق ها و گنبدها و دریچه ها سازگار بود، خود را در امان بدارند. این سرداب ها، پدیده ای فراگیر بود و کمتر خانه ای را می شد سراغ گرفت که سرداب نداشته باشد. پس تعداد سرداب ها را می توان به تعداد خانه ها دانست که شهری دیگر را در دل زمین به نمایش می گذاشت.

۲- عامل دینی

عامل دینی به شهر نجف معنویت بخشید و آن را در زمره شهرهای مقدس قرار داد. تأثیر این عامل در طرح شهری نجف اشرف با وجود ضریح مقدس امام امیرالمؤمنین، علی۷، در این شهر، پیوند کاملی دارد و صحن شریف علوی به عنوان مرکز شهر و محور فعالیت های دینی و برگزاری برنامه ها و شعائر اسلامی، معنا و مفهوم می یابد. حرم مطهر علوی، محل اجتماع مردم برای ادای وظایف دینی بود و در طول زمان، برای امور دنیا و مسائل اجتماعی، فرهنگی، تجاری و سیاسی نیز مرکزیت یافت. صحن حرم علی۷ قلب پرتپش شهر نجف، و منشأ عمران و آبادانی آن به شمار می آمد و میدان ها، محلات، بازارها و دیگر اماکن عمومی، از آنجا به اطراف شهر و تا بیرون آن، امتداد می یافت.

بدین سان شهر نجف در همه عرصه ها و فعالیت های مادی و معنوی خود با صحن شریف علوی و مناسک دینی آن پیوندی تنگاتنگ داشت و این بر چهارچوب نقشه شهر و تحولات مربوط به آن، تأثیری روشن می گذاشت.

تا سال ۱۹۶۸میلادی ۲۶ مسجد جامع، هشتاد مسجد کوچک، پانزده حسینیه، ۲۸۸ گورستان خصوصی علاوه بر قبرستان عمومی، ۳۴ مدرسه دینی همراه با دانشکده فقه، هجده کتابخانه عمومی، پنجاه کتابخانه خصوصی بزرگ، صدها کتابخانه شخصی کوچک و شش مقام برای پیامبران و اولیا و صالحین برای شهر نجف ثبت شده است (مظفر، ۱۹۸۲م، ص۱۷۷).

از اینجا معلوم می شود که عامل دینی بر شکل گیری نقشه شهری نجف اشرف، و وحدت معماری آن در سازه های دینی یا مسکونی، تأثیری روشن داشته و منشأ پیدایش شکل خاص و متمایزی شده است که در طرز معماری صحن علوی و مساجد و گنبدهای موجود در بخش قدیمی شهر و قبرستان آن به وضوح پیداست. نقشه خانه های نجف نیز متأثر از عامل دینی است؛ چه اینکه در ساخت واحدهای مسکونی، سعی شده است که حریم زنان و خانواده حفظ شود و دور بودن آنها از چشم بیگانگان و مهمان ها مد نظر باشد. ازاین رو خانه ها معمولاً دو بخش کاملاً مجزا داشت: «اندرونی» که مخصوص زنان بود و جز خانواده و زنان، کسی حق ورود به آن را نداشت؛ «بیرونی» که ویژه مهمان ها، دوستان و نزدیکان بود.

موقعیت دینی شهر نجف و ورود زائران و مهاجران از اقوام و دولت های مختلف، زمینه را برای ظهور بسیاری از شیوه های هنری و معماری در این شهر، فراهم کرده بود و به خصوص معماری شرقی، تأثیر فراوانی بر آن گذاشته بود. طرز معماری اسلامی شرقی یا گنبدها و ایوان ها و ستون ها و طاق ها، در ساخت ضریح و صحن شریف حیدری و مساجد و مدارس و حتی خانه ها تأثیرگذار بود. دیگر شیوه های معماری نیز همچون نوع محلی قدیم، که در منطقه حیره بر جای مانده، سبک های نوِ اسلامی، آنچه از سنت های فنی و معماری شرقی به عاریت گرفته شده و شیوه های متأثر از ضرورت های محیطی و منطقه ای، همگی شکل و صورت خاصی به معماری شهر نجف بخشید و با وجود تلوّن و گوناگونی، در یک چیز مشترک بود: وجود گنبدها، طاق ها و خطوط عربی و ظریف کاری ها و تزیینات مربوط به آن.

نکته آخر اینکه وظایف دینی در باب نظافت و طهارت، وجود حمام های عمومی متعدد را ایجاب می کرد. ازاین رو شهر نجف در نیمه های دهه سی، دوازده حمام عمومی داشت (محبوبه، ۱۹۵۸م، ص۲۲). تأثیر دیدگاه دینی باعث شده بود که در همه خانه های نجف قدیم یک حوض آب به اندازه کُر یا بیشتر وجود داشته باشد.

۳- عامل اجتماعی

عامل اجتماعی نمی تواند به تنهایی در طراحی شهر نجف و شکل معماری آن مؤثر بوده باشد. این عامل در بسیاری از موارد، با عامل دینی تداخل و هم پوشانی دارد. اختلاف و تباین آشکاری میان سازه های معماری شهر نجف دیده نمی شود؛ هم به دلیل طبیعت اجتماعی و دینی این شهر که بر رعایت اعتدال و عدم اسراف در ساخت و ساز مبتنی است و هم اینکه در نجف گروه متنفذ و حاکم و قدرتمندی که بخواهد برای خود قصر و بارگاه و مانند آن بسازد، وجود نداشته است. البته بعضی از خانواده های توانگر، مثلاً تجار و شیوخ عشایر، خانه های اضافی داشته اند که از جهت معماری و مساحت به گونه ای نبوده است که با خانه های دیگر مردم تفاوت چندانی داشته باشد و به آنها قصر گفته شود. در این خانه ها، که گاه وسیع تر و راحت تر از خانه های معمول بوده، از شخصیت های بزرگ ادبی، اجتماعی یا سیاسی که از نجف دیدار می کردند پذیرایی می شده است؛ مثل خانه های آل عجینه، آل شلاش و آل مرزه.

۴- عامل زمین شناسی

از دیگر عوامل مهم در سبک معماری شهر نجف، مسئله طبیعت زمین و فراوانی مواد اولیه ایست که برای ساخت سازه های مسکونی و غیره، طبق روش های خاص محلی و منطقه ای به کار گرفته می شده است. زمین نجف نسبت به جاهای دیگر خاک مرغوب تری برای عمل آوردن آجر دارد. همچنین شن و صخره های آهکی که مواد تشکیل دهنده گچ به شمار می آیند، به وفور در نجف یافت می شود. وجود آجر و گچ، از نوع ممتاز و نرم، باعث می شد که ساخت و سازها در نجف به شکل اساسی بر آن دو ماده متکی باشد و در ساخت گنبدها و طاق ها و دیوارها مورد استفاده قرار گیرند. ساختمان هایی که آجر و گچ در آنها به کار رفته، چنان استواری و استحکامی دارد که ده ها سال پا برجا مانده است؛ مانند ساختمان صحن شریف حیدری.

چوب در نجف اشرف، عنصری وارداتی و گران قیمت است. ازاین رو کاربرد وسیعی نداشته است و از آن تنها در ساخت درها و پنجره ها و ستون ها و سقف طبقه های دوم برای سبکی، زیبایی و عایق حرارتی بهره می برده اند.

۵- عامل نظامی

نجف اشرف، شهری بر کناره صحراست و همین مسئله همواره این منطقه را در معرض خطر هجوم دشمنان یا حمله بعضی قبایل هم جوار یا اعراب بادیه نشین قرار می داده و حمایت همه جانبه از مردم و تأمین امنیت زندگی و اموال آنان را می طلبیده است. ازاین رو باید عامل نظامی را سببی مضاعف در جهت گیری ساختاری شهر نجف دانست که مردم را بر آن می داشت گرد شهر دیوارهایی برآورند و استحکامات پیرامون آن را تقویت، و خندق هایی را حفر کنند.

دیوارهای شهر نجف به همان اندازه که شهر را در آغاز قرن هفدهم میلادی در برابر هجمات گسترده وهابیون و اعراب، محافظت کردند، عاملی اساسی در جلوگیری از توسعه، و موجب تراکم و ازدحام و تنگی معابر و کوچکی واحدهای معماری و تعدد طبقات خانه های شهر نیز بوده اند. علاوه بر این، هزینه های هنگفتی که خرج ساخت دیوار شهر نجف و استحکام و تجدید بنا و تغییر مکان آن می شده، نیروهای بسیار و اموال فراوانی را که می شد برای ساخت خانه ها و اماکن مورد نیاز به کار گرفته شود، به خود اختصاص می داده است که البته به دلیل ضرورت تأمین امنیت و پاسداری از حریم شهر و ساکنان آن، از آن چشم می پوشیده اند.

شاید یکی از عوامل وجود مسیرهای پر پیچ و خم و گذرگاه های تنگ که غالباً عرض آنها کمتر از یک متر است و معمولاً به بن بست منتهی می شوند، تأثیر عنصر نظامی بوده است؛ زیرا وجود چنین نقشه ای، هرمنطقه را به محله ای مسدود که جز اهالی حق رفت و آمد در آن را ندارند، تبدیل می کرده و این حالت در هنگامه هجمه های سنگین که دیوارهای شهر تاب مقاومت در برابر آن را نداشتند، نقش دفاعی و حمایتی فعال و برجسته ای را ایفا می کرده و برای شهر نجف، که وهابی ها مستمراً به آن حمله می کردند، اهمیت ویژه داشته است (ر. ک: عزاوی، ۱۴۲۵ق، ج۶، ص۱۶۹).

شهر مقدس نجف با تن دادن به این چند عامل، توانست نوعی خاص از طرح و نقشه و معماری را محقق سازد و به موجب آن، در برابر بسیاری از آسیب ها و معایب سرزمینی و آب و هوایی مقاومت کند و شخصیت ذاتی و ممتازی از خود نشان دهد و ماهیت تمدنی خود را با ویژگی ها و نشانه های مدام و مستمر در طول تاریخ حفظ کند. اما از آن روز که این عوامل زیر پای تکنولوژی غربی و وسایل ارتباطی و قوای توسعه طلب پایمال گردید و شهر نجف، عناصر محلی و سرزمینی خود برای ساخت و ساز، و نیز ارزش های روحی و انسانی خود را از دست داد، نه تنها به شهری بی هویت تبدیل شد، بلکه بسیاری از ارزش های زیبایی شناسانه و اصالت های ژرف تاریخی که شهر نجف را به شکلی ممتاز و متمایز از دیگر شهرها می نمایاند نیز نادیده انگاشته شد (موسوی، ۱۹۸۲م، ص۲۵۰).

محله های مسکونی قدیم در محدوده دیوار شهر

محله های قدیمی؛ ویژگی ها و پدیده های خاص

قبایل و عشیره ها پدیده اجتماعی خاصی است که وجه امتیاز بسیاری از شهرهای اسلامی همچون بصره، کوفه و واسط است. اما این پدیده اجتماعی در شکل و ترکیب محلات مسکونی شهر نجف، علی رغم عربی و بدوی بودن آن، تأثیرگذار نبود؛ زیرا هجرت به نجف و سکونت در آن هیچ گاه به صورت گروهی و دسته جمعی نبوده تا بتواند به روشنی در تغییر شالوده اجتماعی این شهر مؤثر واقع شود، بلکه مهاجرت ها یا فردی محض بوده یا در بهترین حالت، با خانواده یا تعدادی از خانواده ها بوده است که بعدها خاندان های بزرگی را بنیان نهادند. علت این امر را باید در وضعیت جغرافیایی و محیطی نجف جست وجو کرد؛ سرزمینی خشک، بی آب و علف و محتاج به بسیاری از ضرورت ها و نیازهای حیاتی برای ادامه زندگی جماعت های بزرگ انسانی. ازاین رو شهر نجف، در طول تاریخ، مقصد و سکونتگاه قبایل و عشایری نبوده است که یکباره به آن رو بیاورند، بلکه مهاجرت ها عمدتاً با انگیزه های دینی و علمی، و بیشتر به صورت فردی صورت می گرفته است.

این پدیده در نهایت موجب شد که افراد جامعه نجف، در غیاب وابستگی و انسجام قبیلگی و عشایری، محلات و مناطق مسکونی متعددی را به وجود آوردند و این وابستگی و تشکل محلی، عامل ایجاد امنیت و آسایش بود و جای حمایت عشیره و قبیله را گرفت. البته این پیوند و اتحاد محله ای به نوعی عصبیت جدید تبدیل شد و به شکل تأمل برانگیزی، جنگ ها و فتنه هایی را زمینه سازی کرد تا آنجا که گاه حکومت های مرکزی مجبور به دخالت نظامی در قضایا می شدند.

محله های شهر نجف در محدوده دیوار شهر، به چهار محله بزرگ تقسیم می شوند: محله المشراق در شمال شرقی، محله البراق در جنوب شرقی، محله العماره در شمال غربی و غرب و محله الحویش در جنوب غربی.

این محلات تا قبل از سال ۱۲۸۲ق/ ۱۸۶۲م جدا و متمایز از هم نبودند و نخستین تحدید و مرزبندی محلات به شکل رسمی در سال ۱۲۸۲ قمری و توسط والیان عثمانی صورت گرفت و هدف از آن، سرشماری نفوس، و مشخص کردن مشمولین سربازی وظیفه بود (محبوبه، ۱۹۵۸م، ص۲۳).

هر محله، یک رئیس داشت و امور مربوط به خود را مستقلاً پی می گرفت و به انجام می رساند. محلات عموماً به اسم شخصیت های بزرگ و مطرحِ ادبی، دینی، تجاری و سیاسی نام گذاری می شد. وجود افراد متعدد از یک خاندان، یا سکونت شخصیتی مهم در یک کوچه باعث می شد آن کوچه را به نام آن خاندان یا شخصیت نام گذاری کنند؛ مثل کوچه های یابیت حبوبی، آل صافی، آل جواهری، آل شمرتی و. . . .

وجود کوچه های تنگ و پر پیچ و خم که می توان از آنها به دهلیز تعبیر کرد، یکی از مظاهر شهر نجف است. طرح و نقشه این کوچه ها به گونه ای است که در کاهش آسیب های ناشی از تند بادهای سوزان و مملو از گرد و خاک در طول تابستان، بسیار مؤثر است. همچنین نقش طراحی منحصر به فرد این کوچه ها در تأمین امنیت محله ها و همه شهر در هنگام هجمه های خارجی، انکار ناشدنی است. در دو طرف این کوچه های تنگ، خانه های کوچک و به هم چسبیده ای قرار دارند که طبقات متعدد و دیوارهای بلند آنها گاه فضای کوچه را اشغال کرده است و چنان می نماید که گویا به هم وصل شده اند. این استفاده بهینه از فضا و زمین و زیرزمین برای ساخت سکونتگاه ها، نتیجه محدودیت مساحت شهر و محصور بودن آن در چهارچوب دیوار شهر از یک سو، و ازدیاد ساکنان آن بر اثر رشد طبیعی جمعیت و مهاجرت های محله ای و بیرونی از دیگر سوست.

نخستین اقدامات برای توسعه شهر نجف (۱۹۰۸ ۱۹۴۶م)

به سبب وجود مشکلات و گرفتاری های ناشی از تراکم جمعیت و کمبود جا در محله های چهارگانه نجف، تلاش هایی برای توسعه این شهر در بیرون از محدوده دیوار صورت گرفت و به شهروندان اجازه داده شد که در محله ای در جنوب شهر خانه سازی کنند. این تلاش ها از سال ۱۳۲۶ق/ ۱۹۰۸م با صدور نخستین طرح توسعه شهر از طرف ناظم پاشا، والی بغداد، شروع شد و تا سال ۱۹۱۸م. ادامه یافت و در این مدت در جهت جنوبی وادی السلام، و در کنار خط آهن به طرف کوفه و سمت غربی دیوار شهر، در جنوب محله العماره، خانه ها و اماکن اداری و کاروان سراهای متعددی ساخته شد. اما متأسفانه همه این خانه ها و مراکز اداری و خدماتی، که بیرون دیوار شهر ساخته شدند، در جریان محاصره شهر نجف، به دست انگلیسی ها، در سال ۱۹۱۸میلادی، به بهانه کشته شدن معاون سیاسی حاکمیت نجف، «کاپیتان مارشال»، ویران شد و اثری از آنها باقی نماند (کمال الدین، ۱۹۷۰م، ص۴۴).

پس از روی کار آمدن حکومت ملی و تأسیس دولت عراق و آرام شدن اوضاع شهر نجف و زوال خطر اعراب و وهابی ها و دیگر مهاجمان، مردم برای ساخت و ساز در بیرون از محدوده قدیمی شهر، انگیزه بیشتر پیدا کردند و شهر از غرب و جنوب شرقی توسعه یافت و محله های جدیدی با مراکز صنعتی و اداری ساخته شد و دیوار شهر در پنج قسمت، در مقابل خیابان اصلی محلات تازه تأسیس، تخریب شد تا دسترسی مردم به مرکز شهر آسان شود.

در سال ۱۹۳۷میلادی، در دوره قائم مقامی «صالح حمام»، برنامه تخریب کلی دیوار شهر آغاز شد و از آنجا که خانواده های فقیر بسیاری در ایوان ها یا خانه های متصل به این دیوار زندگی می کردند و با این نقشه توسعه و ایجاد خیابان ها و جایگاه های جدید، متضرر می شدند، از طرف دولت زمین هایی به قیمت ارزان و گاه مجانی در جنب محله امیر غازی، به آنها واگذار شد و بدین ترتیب، محله ای نو به نام «صالحیه» شکل گرفت (محبوبه، ۱۹۵۸م، ص۲۱۴).

در آغاز سال ۱۹۴۰ میلادی معاونت دولتی در نجف، طرحی را برای بازسازی مقبره وادی السلام که سال ها به آن توجه نشده بود پیشنهاد کرد؛ به این صورت که مقبره به قطعه های مربع شکل مساوی تقسیم شود و میان آنها خیابان های متقاطع احداث گردد و مقبره از همه طرف، حصارگذاری شود. آن گاه طبق گورستان های جدید، در خیابان ها و فرعی های آن، همچنین حصار پیرامونی درخت کاری صورت گیرد که این در زیبایی چشم انداز شهر و ورودی آن، نقش بسزایی دارد. این برنامه، به دلیل کمبود اعتبارات، پیشرفت کندی داشت و در سال ۱۹۴۶میلادی تکمیل شد. همچنین در سال ۱۹۴۱ میلادی طرح بازسازی، توسعه و مستقیم سازی بازار بزرگ شهر نجف و بعضی بازارچه ها شروع شد و در سال ۱۹۴۳میلادی به انجام رسید.

تغییرات اساسی در مرکز شهر

اصلاح و تغییرات اساسی در نقشه شهر نجف، در سال ۱۹۴۹میلادی به اجرا در آمد و محور آن، پیرامون صحن علوی در مرکز شهر بود. ساخت و سازهای بسیار و تراکم شدید خانه ها و اماکن عمومی اطراف صحن، باعث تنگی کوچه ها و بازارچه ها شده بود، به حدی که عبور و مرور را دشوار می کرد. علاوه بر اینکه در نقاط دیگر، اصلاً خیابانی وجود نداشت و هر کس می خواست از یک طرف شهر به طرف دیگر آن برود، باید از صحن علوی عبور می کرد. وجود وسایل نقلیه جدید ایجاب می کرد که خیابان های متناسبی احداث شود یا کوچه ها و خیابان های قدیم، توسعه یابد.

نخستین کار برای تأمین مالی طرح توسعه و تغییر اطراف حرم علوی، ایجاد پارکینگ های متعدد در شهر و اجاره دادن آنها به ماشین داران بود که شهرداری توانست از این طریق، سالانه پانزده هزار دینار کسب درآمد کند و بودجه کافی را برای تملک بناهای اطراف حرم علوی و تخریب آنها به دست آورَد. آغاز این کار، سال ۱۹۴۹میلادی بود.

عملیات تخریب خانه های پیرامون صحن حیدری به اجرا درآمد و خیابان هایی به عرض بیست متر، به شکل دائره ای، احداث شد. همچنین برای احداث خیابانی در جهت شمالی صحن، مقابل «باب الطوسی»، به طرف آخرین محدوده های شهر، خانه ها و مغازه ها، با جلب رضایت صاحبانشان، خریداری و تخریب شد و آن گاه برای سهولت در عبور و مرور ماشین هایی که از کربلا به سوی خیابان محیط به حرم علوی پیش می آمدند، کار تسطیح و هموارسازی آن نیز به پایان رسید.

با گشایش این مجموعه خیابان ها در قلب شهر نجف، تحول محسوسی در ظاهر شهر پدید آمد و بناهای قدیمی، همچون محله ها و بازارها و مهمانخانه ها، جای خود را به عمارت های جدید داد که با شکل معماری امروزی ساخته می شدند. با این کار، میراث معماری قدیم نجف که باید حفظ می شد و به عنوان نماد هویت عربی و اسلامی شهر و ساکنان آن مورد توجه قرار می گرفت با بی مهری مواجه شد و متأسفانه از بین رفت.

بناهای فرهنگی و ویژگی های معماری آنها

معماری همچون آیینه ای است که پدیده های مختلف تمدنی یک عصر را در محدوده جامعه ا

 اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی، به دوستانتان معرفی کنید.

  راهنمای خرید:

• همچنین لینک دانلود به ایمیل شما ارسال خواهد شد به همین دلیل ایمیل خود را به دقت وارد نمایید.
• ممکن است ایمیل ارسالی به پوشه اسپم یا Bulk ایمیل شما ارسال شده باشد.
• در صورتی که به هر دلیلی موفق به دانلود فایل مورد نظر نشدید با ما تماس بگیرید.