پاورپوینت کامل زن ایرانی و تجربه ۲۵ سال حضور در مجامع بین المللی ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل زن ایرانی و تجربه ۲۵ سال حضور در مجامع بین المللی ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint دارای ۱۲۰ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل زن ایرانی و تجربه ۲۵ سال حضور در مجامع بین المللی ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن پاورپوینت کامل زن ایرانی و تجربه ۲۵ سال حضور در مجامع بین المللی ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint :

>

[حضور در مجامع جهانی و مراکز بین المللی، از جمله شرکت بانوان ایرانی و تشریک مساعی با تلاش های گوناگونی که در چنین مجامعی صورت می گیرد، موضوعی بوده است که از آغاز پیروزی انقلاب اسلامی، نگاههای چندی به آن شده است. برخی با خوشبینی زیاد به این مراکز و نهادهای بین المللی، مدافع حضور گسترده و همراهی با آنها می باشند. برخی نیز از موضعی کاملاً سلبی و منفی برخورد کرده و از آنجا که این سازمان ها یا بسیاری از آنها را دست پرورده قدرت ها و در پی حفظ منافع آنها می دانند، مشارکت در آنها را نیز شایسته نظام اسلامی و انقلابی نمی دانند مگر به خاطر برخی ضرورت ها و مصلحت های ویژه. در این میان، راه و نگاه میانه ای نیز وجود دارد که علی رغم اینکه قدرت های جهانی در پی سودجویی از مراکز و سازمان ها و مجامع جهانی اند اما این گونه نیست که همواره، کار بر وفق مراد آنان بچرخد و همه فرصت ها در اختیارشان باشد. از این رو می توان به صورت مشروط و با حفظ اصول، حضوری فعّال داشت و از فرصت های موجود بهره جست، به ویژه اینکه کناره گیری خسارت های بیشتری را متوجه جامعه و نظام خواهد کرد و شرکت فعّال، باعث خواهد شد که همه فرصت ها در اختیار دشمنان قرار نگیرد و امکان بیشتری برای طرح منطق و سخن جمهوری اسلامی ایران وجود داشته باشد.

عملکرد نظام جمهوری اسلامی ایران و سیره مسؤولان آن نشان می دهد که انقلاب و نظام همین راه میانه را برگزیده است؛ از جمله در خصوص حضور بانوان در این مجامع. اما اینکه در این زمینه چه دستاوردهایی داشته ایم و چه کاستی هایی و برای بهره وری بیشتر چه باید بکنیم، پرسش هایی است که در این مقاله به آن پرداخته شده است.]

درآمد

شرکت در مجامع و کنفرانس های بین المللی یکی از متداول ترین و در عین حال مهم ترین روش های تأثیرگذاری بر تصمیمات در سطح بین المللی است. حضور در گستره جهانی، فرصت بسیار ارزنده ای را برای مشارکت بیشتر و مؤثر کشورهای در حال توسعه در روند تصمیم سازی ها و تصمیم گیری های بین المللی در اختیار قرار می دهد. این نشست ها برایند مذاکرات گسترده کارشناسان و صاحب نظران مختلف جهان با دیدگاهها و گرایش های فکری مختلف در خصوص مسائل گوناگون، از جمله چالش های زنان می باشد. آشنایی زنان در نقاط مختلف دنیا با یکدیگر و با فرهنگ های گوناگون و دانستن نظریات و اقدامات دولت ها در مورد بهبود وضعیت زنان، همخوان کردن دیدگاههای متنوع دینی و غیر دینی، تبادل اطلاعات و تجربیات مفید و راهبردهای نوین، گشودن افقهای جدیدی از راهکارها و راهبردها، روش های مؤثر برای پیشبرد وضعیت زنان در سراسر جهان و در منظر دید و قضاوت بین المللی قرار دادن آنها، از جمله نقاط قوّت هم اندیشی ها می باشد.

اینک که انقلاب اسلامی ایران بیش از دو دهه را پشت سر گذاشته است، ارزیابی و تأمل در نحوه حضور زن ایرانی در مجامع و عرصه های بین المللی، ضروری به نظر می رسد تا با تحلیل و آسیب شناسی آن بتوان از گذشته چراغی فرا راه آینده ساخت.

نگرش ها و رویکردها

به طور کلی از آغاز پیروزی انقلاب اسلامی سه دیدگاه – به موازات هم و گاه با غلبه یکی بر دیگری – در این زمینه خودنمایی کرده است:

حضور پویا

۱- دیدگاهی که معتقد به حضور و برخورد فعال است و تحریم کنفرانس های بین المللی را برخوردی منفعلانه و نادرست دانسته، معرفی نقش و جایگاه حقیقی سازمان ملل به مردم و برخورد برنامه ریزی شده را راه حل اساسی می داند. مطابق این دیدگاه هم فرهنگ خودی نیازمند رشد و استفاده از امتیازات دیگر فرهنگ هاست و هم فرهنگ بیگانه قابل نقد و بررسی می باشد. لازمه چنین نگرشی، شناخت دقیق و تحلیل نقاط ضعف و قوّت فرهنگ خودی و بیگانه است. مطابق این دیدگاه برآیند واگذاری سخاوتمندانه صحنه به دیگران و بسنده کردن به اقناع افکار عمومی داخلی و دفاع از خود در چارچوب مرزهای کشور چیزی نیست جز محکومیت پیاپی و انزوای بیشتر میان کشورهای دیگر، غافل از آنکه «تاریخ، بازیگری را که در صحنه حضور ندارد، فراموش خواهد کرد.» در عصر انفجار ارتباطات و اطلاعات نمی توان به دیوار چین اندیشید و به وضعیت داخلی دل خوش کرد.

معتقدان این نظریه باور دارند برخلاف شورای امنیت سازمان ملل که متکی برحق وتو و آرای قدرت های بزرگ است، در سایر مجامع و به ویژه مجمع عمومی سازمان ملل، قدرت لابی و مذاکره است که حرف اوّل را می زند و نمایندگان دولت ها با داشتن حق رأی مساوی و گرفتن ابتکار عمل به دست خود می توانند حضوری فعال، توانمند و تأثیرگذار و کارآمد داشته باشند.

این گروه تلاش های سازمان ملل را متکی بر آمار و اطلاعات و با پشتوانه عمومی جهانی می داند؛ جریانی که با هدف چاره جویی در سطح جهانی و مبتنی بر اطلاعات و دغدغه هایی از وضعیت نگران کننده زنان در جهان شکل گرفته است و اهداف و انگیزه ها و آرمان های بشردوستانه و عدالت خواهانه را تعقیب می کند.[۱] بر این اساس تعامل با سایر فرهنگ ها، فرهنگ خودی را از ایستایی و سکون باز می دارد و به حفظ فرهنگ و هویت در قالب فرهنگ جهانی امیدوار می سازد.

مؤید کلّی این نگاه، سخنان حضرت امام خمینی(قده) در دیدار شرکت کنندگان زن ایرانی در کنفرانس دهه زن در کپنهاک است که پس از گزارش سفر خدمت ایشان، از این کار استقبال کردند و آن را ارزشمند شمرده و ادامه آن را خواستار شدند، ولی در عین حال یادآور شدند ابرقدرت ها می کوشند این سازمان ها را به خدمت خویش بگیرند و هر تشکیلاتی که ابرقدرت ها در آن دست دارند، تشکیلاتی است که باید به نفع آنان تمام شود و برای بازی دادن سایر کشورهاست، از این رو برای خودشان حق وتو قرار می دهند. نیز هشدار دادند که باید به گونه ای در این جلسات و مجامع شرکت جست که به نفع قدرت ها تمام نشود و تحت تأثیر آنها قرار نگیرند:

«این کاری که شما کردید بسیار ارزنده است و ان شاءالله که بسیار شما موفق باشید. و می دانید که همه، انقلاب ما را در خارج برخلاف آنچه که هست منعکس کرده اند. بتدریج باید ما انقلاب خودمان را به خارج به نحوی که هست صادر کنیم. به آن نحوی که هست منعکس کنیم… ما باید بیدار باشیم همه مان، همه ملت ایران بیدار باشند که به دام اینها نیفتند، و هر جا فرض کنید در این مجالس رفتند، همان حیثیت خودشان را حفظ کنند، تحت تأثیر آنهایی که در آنجا هستند و زن هایی که در آنجا هستند یا مردهایی که در آنجا هستند، تحت تأثیر اینها واقع نشوند. همان طوری که شما گفتید که انجام دادید، همین طور باشد که اگر رفتند و شرکت کردند آن طور نباشد که شرکت شان یک وقت به نفع آنها تمام بشود، غالباً غافلند، این طور می شود. بنابراین، این کارهایی که شما گفتید کردید، کارهای ارزشمندی بوده است و باز چنانچه مجالسی باشد، مردها هم بروند اما با تعهد، نه آنهایی که می روند و برخلاف مصالح خود مملکت مان عمل می کنند.»[۲]

سر سپردگی

۲- دیدگاهی دیگر برخوردی منفعلانه با موضوع دارد که این نگرش بیشتر ناشی از خودباختگی فرهنگی و برایند این تفکر است که هر چه نیکوست، در فرهنگ بیگانه متجلی است و فرهنگ خودی چیزی برای عرضه و ارائه ندارد.

ردّ مطلق

۳- دیدگاه دیگر برعکس دیدگاه دوم فرهنگ خودی را دارنده تمامی نقاط مثبت ممکن و به دور از هر نوع ناخالصی و کاستی می داند و با برخوردی جزمی معتقد است مراکز و سازمان های بین المللی صددرصد تحمیل فرهنگ غربی و سیاست های دیکته شده قدرت هایند و باب هر گونه همفکری را بر خود می بندد، نیز مباحث و دغدغه های اصلی و عمده کنفرانس های جهانی و منطقه ای مربوط به زنان را به جواز سقط جنین، تجویز همجنس گرایی و روابط آزاد جنسی، حق تسلط بر بدن، دین گریزی، مردستیزی و… منحصر می کند. بنابراین پندار هر گونه ارتباط و حضور و شرکت در هر نشست و هم اندیش بین المللی و هر گونه تماس با هر سازمان جهانی را مساوی با تمکین در برابر غرب و مسخ و مقهور شدن فرهنگ خودی و از دست رفتن ارزش های دینی می داند، چنان که با برخوردی منفی، سوء استفاده و برخورد گزینشی و سیاسی و ابزاری بعضی دولت ها از مقوله حقوق بشر و سازمان ملل را به کل فعالیت های آن سازمان گسترش می دهد و به کلی با دیده شک و تردید در آن می نگرد. اینان بر این باورند در شرایطی که شاخصه های رشد و توسعه و پیشرفت زنان بر اساس نگرش لیبرالیستی و توسط سازمان های زیر سلطه نظام سرمایه داری تعیین می شود و بر اساس همین شاخصه ها زن به بحران و هویت خانواده به مرز متلاشی شدن رسیده است، چگونه می توان آن مؤلفه ها را پذیرفت و بر اساس آن وضع زنان کشور را بهبود بخشید؟

حضور در هم اندیشی پکن

بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، شرکت و حضور در رویدادها و مجامع و کنفرانس های منطقه ای و بین المللی مربوط به زنان مورد توجه قرار گرفت. برای نخستین بار در تاریخ ایران بیش از صد تن از زنان ایرانی به ریاست مشاور رئیس جمهور وقت در امور زنان در چهارمین کنفرانس جهانی زن در سال ۱۳۷۴ در پکن شرکت کردند. هر چند پیش از آن زنانی در کنفرانس های قبلی، از جمله سومین کنفرانس جهانی زن در نایروبی (۱۳۶۴) و کنفرانس قاهره (جمعیت و توسعه) در ۱۳۷۳ شرکت کرده بودند، اما این حضورها از نظر کمّی و کیفی با کنفرانس پکن قابل مقایسه نبود. زنان ایرانی، اعم از دولتی و غیر دولتی،در قالب یک گروه زنانه در سال ۱۳۷۴ از ایران خارج شدند و چهره زن ایرانی را به نمایش گذاردند، با هیأتی که از میان چهره های نخبه دست چین شده بود. مشخصات این گروه در یکی از نشریات چنین توصیف شده است:

«دخترکی محجوب، عفیف، هنرور و علامه که از دیگران هیچ کم ندارد، اما از دنیا غریبی می کند و به دامن دولت – مادر سخت چسبیده است؛ دولت – مادری که نگران دخترک است و نسبت به آن حس مسئولیت دارد. در نشست پکن، زن ایرانی، زنی مبلّغ، منفعل و سیاسی است – که این هر چند واقع بینانه است اما همه واقعیت نیست – و نه یک زن قَدَر قدرتی که خود دولتی است در برابر دولت که از چشم غره هایش دولت حساب می برد که مصلحت امور را بر عهده عقل سلیم او واگذارد.»[۳]

در کنفرانس جدا کردن نمایندگان دولتی از غیر دولتی دشوار بود و دفاعیات برخی غیر دولتی ها از نظام، انقلابی تر و رادیکال تر از هیأت رسمی دولتی بوده است اما «کم تجربگی و بی تجربگی در سطح تشکیلات داخلی از یک سو و در عرصه بین المللی از سوی دیگر، ناشناخته بودن محیط و بی در و پیکر بودن آن، تنوع دیدگاهها و فعالیت های زنان سایر ملل در کنفرانس پکن به انفعال زن ایرانی دامن زد».[۴] در عین حال حضور توانست توجه رسانه های بین المللی را به خود جلب کند، «به ویژه بُرش تبلیغاتی گروههای غیر دولتی در چین از دولتی ها هم بیشتر بود، یعنی اگر دولت می خواست میلیون ها تومان هزینه کند، نمی توانست رسانه های بین المللی را تا این حد متوجه جمهوری اسلامی ایران کند که این سازمان ها کردند.»[۵]

اهتمام به امور بانوان

در مقایسه با دهه اوّل انقلاب اسلامی که اوضاع ویژه حاکم بر کشور، توجه به نیازها و مسائل زنان را در حاشیه قرار داده بود، در دهه دوم انقلاب و دوران سازندگی، رویکرد جدیدی نسبت به مسائل زنان برگزیده شد و رسیدگی و برنامه ریزی برای بهبود وضعیت زنان و پیشبرد آن آغاز گردید. در این باره فعالیت ها و حرکت هایی صورت گرفت که اساس اقدامات و حرکت های بعدی را تشکیل می داد، از جمله مهم ترین اقدامات می توان به تدوین «برنامه عمل ملی زنان» جمهوری اسلامی ایران براساس سند پکن اشاره کرد. دهه سوم انقلاب اسلامی را می توان دهه توسعه اجتماعی و سیاسی برای زنان و بازنگری برخی در سیاست ها و برنامه های گذشته تلقی کرد. ایجاد نگرش عمیق تر و مبتنی بر ضرورت ها و نیازهای ملی و بین المللی در عرصه برنامه ریزی ها و سیاستگذاری ها از مشخصه های این دوران است.

در این چارچوب، ایجاد، تقویت و تحکیم مناسبات دوجانبه، چندجانبه و بین المللی نیز وارد مرحله جدیدی شد و برقراری ارتباط با سایر کشورها و حضور مؤثر و کارآمد در مجامع بین المللی در دستور کار قرار گرفت. شرکت در اجلاس های سالیانه کمیسیون مقام زن، شرکت در اجلاس ویژه مجمع عمومی سازمان ملل در سال ۲۰۰۰ (اجلاس پکن + ۵) در نیویورک و اجلاس منطقه ای آن در بانکوک، نیز شرکت در اجلاس عالی رتبه بین الدولی منطقه آسیا و اقیانوسیه به منظور بررسی چگونگی اجرای اسناد پکن و پکن+ ۵ در بانکوک (شهریور ۱۳۸۳) نیز شرکت در دهها کنفرانس تخصصی و منطقه ای دیگر، از جمله حضور فعالانه است. اکنون نیز آماده سازی برای شرکت در اجلاس ۴۹ کمیسیون مقام زن که ده سال پس از پکن در نیویورک (اسفندماه ۱۳۸۳) برگزار می گردد و به بررسی عملکرد دولت ها در چارچوب اجرای اسناد پکن و پکن + ۵ می پردازد، در سطح دولتی و غیر دولتی در جریان است.

سپری شدن یک ربع قرن پیروزی انقلاب اسلامی – که زمان کمی برای ارزیابی و بررسی عملکردها نمی باشد – بهانه ای شد به سراغ کسانی برویم که در این سال ها بازیگران اصلی صحنه بوده و از نزدیک درگیر ماجرا شده اند. خالی از لطف نیست ذکر شود تنها یک سوم پرسش شوندگان به رغم مشغله فراوان، با روی باز به پرسش های ما جواب دادند و بقیه از پاسخگویی طفره رفتند، برخی نیز ارائه پاسخ را به انجام مصاحبه موکول کردند که مقدور نشد.

پرسش ها

نظرخواهی ما شامل موارد زیر بود:

– ضرورت حضور در مجامع بین المللی، با نگاه به نقاط قوّت و ضعف مجامع، چیست؟

– نحوه حضور و میزان تأثیرگذاری زن ایرانی (در قالب دولتی و غیر دولتی) در روند تصمیم سازی ها و تصمیم گیری های بین المللی را در ۲۵سال اخیر چگونه ارزیابی می کنید؟

– در خصوص ارائه تصویری واقعی و متوازن از چهره زن ایرانی چه نظری دارید؟

– چه پیشنهادها و راهکارهایی برای حضور فعال، کارآمد و توانمند زن ایرانی در این گونه مجامع در آینده دارید؟

میزان موفقیت جمهوری اسلامی ایران در ارائه الگوی زن مسلمان معاصر چقدر بوده است؟

* * *

ضرورت حضور در مجامع بین المللی

خانم «زهرا شجاعی»، مشاور رئیس جمهور و رئیس مرکز امور مشارکت زنان، که در هشت سال اخیر ریاست بسیاری از هیئت های اعزامی به مجامع بین المللی و کشورهای خارجی را برعهده داشته، هشت ضرورت برای حضور در مجامع بین المللی برشمرده است:

۱- معرفی دین اسلام به عنوان مکتبی رهایی بخش؛

۲- معرفی الگوی زن مسلمان و ایرانی، در نبود الگوی قابل پیروی و مورد نیاز در عصر حاضر؛

۳- تقویت و انسجام روابط با کشورهای اسلامی و منطقه و جهان سوم؛

۴- تأثیرگذاری بر روند تدوین اسناد بین المللی مربوط به زنان و خانواده؛

۵ – تأثیرگذاری بر روند جنبش جهانی زنان؛

۶- تقویت روحیه معنویت و انسانیت در مجامع بین المللی؛

۷- دفاع از کیان نظام جمهوری اسلامی ایران

۸ – رفع شبهات و ایرادات و ابهامات و اتهامات وارده بر نظام اسلامی.

خانم «معصومه ابتکار»، معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان حفاظت از محیط زیست که از سال های نخستین پیروزی انقلاب در اجلاس ها و مجامع زیادی حضور داشته، معتقد است باید قائل به تفکیک شد و مسائل تخصصی زنان به طور مستقل و یا مباحث زنان در ارتباط با موضوعات دیگر را مورد توجه قرار داد که در هر دو محور زنان باید به ایفای نقش بپردازند. هدف اوّل، تأثیرگذاری بر معادلات جهانی است.

تجربه نشان داده است اگر با پشتوانه کارشناسی لازم و با مدیریت صحیح و دوراندیش در مجامع شرکت کنیم، می توانیم تأثیر مثبتی داشته باشیم و به اهداف ملی و آرمان های خود دست یابیم، نیز جهت گیری و سمت و سوی معادلات را به سمت اهداف خود نزدیک تر بکنیم؛ حداقل در حذف مواردی که مغایرت جدی با اهداف مان دارد بکوشیم.

از سوی دیگر گردهمایی ها فرصتی است تا توانمندی های زن ایرانی عرضه بشود و ظرفیت های ملی تعریف گردد، که روی دیدگاههایی که در دنیا نسبت به زنان ایرانی وجود دارد، تأثیرگذار است. خوشبختانه در سال های گذشته توانسته ایم در بسیاری از اسناد مصوَّب از جمله اجلاس پکن در سطح منطقه ای و بین المللی مؤثر باشیم، به ویژه با توجه به دیدگاههای خاص و مشترک کشورهای اسلامی و ضرورت رسیدن به اجماع و وحدت نظر میان آنها، اهمیت حضور دوچندان می شود.

علاوه بر این در موضوعات دیگر جهانی، از جمله صلح، محیط زیست، آموزش و بهداشت جهانی و… حضور زنان منجر به لحاظ و پیگیری دیدگاههای جنسیتی متعادل می شود. در مباحث مربوط به صلح و توسعه پایدار، حضور بسیار اثرگذار و تعیین کننده است و از بسیاری آشوب ها، جنگ ها و نابسامانی ها جلوگیری می کند. عاطفه زنانه بسیاری از خلأهای محاسبات مبتنی بر قدرت و ثروت را برطرف می کند و منجر به اصلاح بسیاری از مناسبات می شود.

دکتر ابتکار بر این باور است که از هر زاویه ای بنگریم، سرمایه گذاری در این موضوع، دستاوردها و ثمرات فراوانی به همراه داشته است.

خانم «منیره نوبخت»، رئیس شورای فرهنگی اجتماعی زنان و عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی بر انکارناپذیر بودن ضرورت حضور در مجامع بین المللی به طور کلی و به طور خاص در مورد زنان تأکید می کند و بعید می داند کسی با حضور مخالفتی داشته باشد. البته یادآور می شود در آغاز انقلاب اسلامی شک و تردیدهایی از سوی برخی صاحب نظران و مسئولان سطوح میانی مطرح می شد و حد و حدود حضور زیر سؤال می رفت، ولی به سرعت این نگرش اصلاح شد. برخی صاحبان آن نگرش ها امروزه به طرفداران تندرو در این عرصه تبدیل شده اند، حتی بعضی از ضوابط و محدودیت ها را زیر سؤال می برند.

خانم نوبخت که تجربه هشت سال نمایندگی مجلس را دارد، از ابتدا به این ضرورت معتقد بوده و دلایل آن را این گونه برمی شمرد: انقلاب اسلامی در کل جهان طرفدارانی دارد که خواهان ارتباط با ایران هستند، نیز شخصیت حضرت امام(ره) مورد توجه مجامع مختلف قرار گرفته، این فضای آماده و مشتاق انقلاب اسلامی در دنیا ضرورت حضور را می طلبد.

رسالت و مسئولیت جمهوری اسلامی به عنوان نظام مقتدر و فعال در دنیا آن است که خود را معرفی کند. حضور زنان از این قاعده مستثنا نیست و تبلیغات منفی را که هم شامل کل نظام می شود و هم شامل نقش زنان خنثی می کند.[۶]

خانم «نسرین مصفا»، استادیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران و رئیس مرکز مطالعات عالی حقوق بشر آن دانشگاه، از زاویه ای دیگر به موضوع می نگرد. وی مجامع بین المللی را به عنوان یکی از مهم ترین ابزارها برای توجه و بحث و تبادل نظر و ارائه راهکارها در باره موضوعات مهم، به ویژه علایق و گرایش های مشترک بشری در عرصه جهانی می داند و بیان می دارد: طبیعی است در جهان به هم پیوسته و نیازمند به یکدیگر، حضور در مجامع بین المللی ضروری به نظر می رسد. در حالی که می باید مانند هر نهاد و ابزار دیگر بین مجامع بین المللی (با مشروعیت و با کیفیت و کارساز) با برخی از مجامع که فقط به صورت تشریفاتی و با مقاصد و نیات خاص تشکیل می گردند، تفاوت قائل شد.

وی معتقد است: امروزه مجامع بین المللی و به ویژه اعلامیه ها و اسناد نهایی آنها سهمی مهم در تعریف، تدوین، تبیین و توسعه ارزش های بین المللی دارند. با حضور مؤثر در این مجامع و ارتباط بهتر می توان نقش خود را در این زمینه ها ایفا نمود.

نگاه سازمان های غیر دولتی

نظرخواهی ما شامل نمایندگان بسیاری از سازمان های غیر دولتی فعال در حوزه زنان نیز می شد. مؤسسه مطالعات و تحقیقات زنان، یکی از آنهاست.

خانم «منیر آمدی قمی»، مدیرعامل آن مؤسسه، شرکت سازمان های غیر دولتی در مجامع بین المللی را جزء جدایی ناپذیر تعامل با دولت و ایجاد تفاهم با جامعه بشری می داند، به ویژه از آن رو که اسنادی در این گونه مجامع به تصویب می رسند که بر کشور و مردم ما نیز تأثیرگذار خواهند بود، از این رو ما هم باید تأثیر لازم را بر تدوین اسناد داشته باشیم. افزون آنکه بخش زیادی از تصمیمات مجامع بین المللی به دلیل اینکه برآیند عقل جمعی بشر و فطرت خداجو است، دارای مشروعیت است، و حضور افراد عالم، دارای هویت و خودساخته در این مجامع ضروری است.

وی برای اثبات گفته های خود مثالی ذکر می کند: حضور افرادی از سازمان های غیر دولتی در پنجاه و هشتمین اجلاس کمیسیون حقوق بشر در ژنو و نشست های مؤثری که با دولت ها و فعالان حقوق بشر گذاشته شد سبب گردید بعد از سال های زیاد برای اولین بار ایران از محکومیت مربوط به نقض حقوق بشر رهایی یابد، که این نشان از اهمیت و ضرورت حضور و تعامل با دولت ها و سازمان های بین المللی دارد.

خانم «ناهید رام پناهی»، مدیر مرکز اطلاعات و آمار شورای فرهنگی اجتماعی زنان در این باره می گوید:

نقش ارتباطات بین المللی برای هر نوع تفکر و اندیشه و یا برای هر پدیده و نهاد اجتماعی از زوایای گوناگون قابل بررسی است:

أ) از زاویه هویت آن پدیده یا اندیشه که برای شناخته شدن، عرضه شدن و مطرح گشتن می بایستی در معرض گفتگو و تعاملات بین المللی قرار گیرد؛ در غیر این صورت اصول موجودیت چنین تفکر و پدیده ای مسکوت مانده و شناخته نمی شود.

ب) از زاویه رشد و توسعه و پیشرفت تفکر و پدیده: یکی از راههای رشد و توسعه، تضارب آرا و تقابل اندیشه هاست. در جریان ارتباطات و با فراهم آمدن امکان شناخت ابعاد مثبت و منفی، پدیده ها و آرای دیگر، امکان توسعه و تکمیل پیدا می کند اما در غیر این صورت همچون برکه ای راکد رفته رفته تحلیل می رود و در جریان رشد و توسعه قرار نمی گیرد.

پ) از زاویه نیاز جامعه بشری به مجموعه تجربیات و دستاوردهای فرهنگ ها و ملل مختلف؛ مجموعه این تجربیات و آرا و اندیشه ها می بایست همچون گنجینه ای در معرض افکار عمومی قرار گرفته و امکان استفاده از آن فراهم شود.

به گفته وی پدیده یا تفکر مقام زن در اندیشه اسلام، به ویژه جایگاه زنان در نظام اسلامی بر اساس اندیشه تابناک بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران، حضرت امام خمینی(ره) گرایش جدیدی از شناخت و بینش و تجربه جدیدی از حضور در این عرصه در مقابل تفکر جاهلی سنتی و تئوری های خانمان برانداز و افراطی مدرن است که می بایستی در عرصه بین المللی شناخته شده، تقویت شود و در اختیار افکار عمومی قرار گیرد، بنابراین حضور، امری بدیهی است؛ آنچه جای بررسی و تأمل دارد، چگونگی حضور است.

چگونگی حضور و میزان تأثیرگذاری زن ایرانی

خانم «زهرا شجاعی»، نحوه حضور را پیرو جایگاه نظام اسلامی در عرصه بین المللی قلمداد کرده، آن را در عصر گفتگوی تمدن ها بسیار خوب ارزیابی می کند. وی معتقد است زن ایرانی در اجلاس پکن حضور قوی و مؤثری داشته، در اجلاس پکن+ ۵ در سال ۲۰۰۰ بسیار تأثیرگذار عمل کرده، نیز توانسته است در ۱۴ بند پیشنهادهایی را به تصویب برساند. این تجربه در اجلاس منطقه ای اخیر در بانکوک (اجلاس مقدماتی پکن+ ۱۰) نیز تکرار شد. وی حضور زنان نماینده ایرانی در اجلاس بین المجالس را نیز موفق ارزیابی می کند.

به گفته خانم شجاعی حضور تأثیرگذار هیأت ایرانی در روند مصوبات و مذاکرات در چهارمین کنفرانس جهانی زن منجر به ارائه تحفظاتی از سوی دولت جمهوری اسلامی گردید:

«تأکید بر شناسایی خانواده در جامعه و اهمیت پایداری و انسجام آن، مشروعیت اصل مناسبات جنسی ایمن و مسئولانه میان زن و مرد تنها در چارچوب ازدواج، تعبیر امر وراثت مطابق با اصول نظام اقتصادی ایران و تأکید بر مفهومی از برابری (که بر نقش ها و مسئولیت ها و نیازهای خاص زنان در نقش های چندگانه صحّه می گذارد) و ایفای تعهدات نسبت به اجرای کار پایه عمل پکن ضمن احترام و توجه کامل به اسلام و ارزش های اخلاقی جامعه»، از جمله تحفظات می باشد.

همچنین هیأت ایرانی توانست در نشست ویژه مجمع عمومی تحت عنوان «زنان ۲۰۰۰: تساوی جنسیتی، توسعه و صلح برای قرن ۲۱» (پکن + ۵) ۶ بند مستقل و چند بند مشترک با سایر هیأت های نمایندگی، پیرامون گفتگوی تمدن ها و تنوع فرهنگی، انتقال فناوری های نوین و تغییر الگوهای این انتقال، تأثیر منفی اقدامات زورمدارانه یک جانبه، رشد روزافزون مصرف مواد مخدر و ضرورت توجه و بسیج افکار عمومی در ارتباط با این موضوع، ضرورت افزایش کمک های سازمان ملل به کشورهای میزبان پناهندگان، لحاظ کردن دورنمای جنسیتی در طرح های توسعه، نقش مذهب و معنویت در ارتقای زندگی انسان ها به ویژه زنان و… در بخش های مختلف سند و از جمله در بخش اجرایی آن بگنجاند.

همچنین جمهوری اسلامی ایران پس از تصویب سند نهایی طی بیانیه ای ضمن گسترش تحفظات پیشین خود در سند پکن، به معاهده مذکور نیز (نسبت به موضوعات تساوی، خانواده، ارث و عباراتی مانند تمایلات جنسی و هر گونه مفهوم و اصطلاح جدیدی که در سند پکن درج نشده است) اعلام تحفظ نمود.

شایان ذکر است پیش از اجلاس پکن + ۵ در نشست عالی رتبه بین الدولی منطقه آسیا و اقیانوسیه در سال ۱۳۷۸ (که به منظور ارزیابی عملکرد دولت های منطقه آسیا و اقیانوسیه در اجرای مصوبات کارپایه عمل پکن برای پیشرفت زنان برگزار شده بود) به پیشنهاد ایران یک بند در سند نهایی اجلاس در زمینه تشویق و تبیین نقش زنان در گفتگوی تمدن ها گنجانده شد. همچنین در اجلاس اخیر بانکوک که در قالب نشست عالی رتبه بین الدولی منطقه آسیا و اقیانوسیه به منظور بررسی چگونگی اجرای اسناد پکن و پکن + ۵ (شهریور ۸۳) برگزار گردید، هیأت ایرانی توانست با همراهی و حمایت کامل نمایندگان چند کشور دیدگاهها و نظریات خود را در حوزه های زن و رسانه، خشونت علیه زنان (قاچاق زنان)، زنان و مناقشات مسلحانه (میلیتاریزم)، فقر و اقتصاد (جهانی شدن و آثار منفی آن) و… که در مجموع به ۱۳ بند می رسد بگنجاند. در این نشست حضور هیأت ایرانی توسط دبیر اجرایی اسکاپ حضوری سازنده توصیف شد.

وی همچنین امضای نُه تفاهم نامه، موافقت نامه، بیانیه و برنامه اجرایی را برایند این ارتباطات و رفت و آمدها می داند که تا کنون با کشورهای یونان، مالزی، آفریقای جنوبی، افغانستان، بحرین، تونس، کویت و… به نتیجه رسیده است و همکاری در زمینه زنان و خانواده را در چارچوب خاص و از پیش تعیین شده قرار می دهد.

خانم «معصومه ابتکار» معتقد است که سال های اوّل پس از انقلاب، ظرفیت سازی کامل در این زمینه نشده، نیز هدف مشخصی تعیین نشده بود. در زمان اولین تجربه حضور زن ایرانی در اجلاس نایروبی سؤالات زیادی مطرح می شد که آیا اصلاً ضرورت دارد زنان حضور پیدا کنند یا اینکه فقط باید به ایفای نقش های کلیشه ای خود بپردازند؟

متأسفانه هنوز در برخی حوزه ها این پرسش ها به طور جدی مطرح است. اینکه چرا با حفظ همه اصول و مبانی و ارزش ها نباید در برخی کشورها سفیر زن داشته باشیم، بی پاسخ مانده است. حضور زنان ایرانی در نایروبی هر چند کمرنگ نبود اما حضور کارشناسی شده و با برنامه ریزی قبلی و تأثیرگذاری بالا نبود. از اوضاع آن زمان بیش از این نباید انتظار داشت، ولی با برنامه ریزی هایی که صورت گرفت و توانمندی هایی که زنان دارند، به ویژه در عرصه های غیر دولتی، هیات ایرانی اجلاس پکن نقش مؤثرتری داشت. این حضور به اجماع جهان اسلام و کشورهای دارای ملاک های اخلاقی و ارزشی منتهی شد و الگویی برای نمایندگان دیگر کشورهای اسلامی گردید و مطرح کردند: شما خودباوری را در ما زنده کردید و درک کردیم در معادلات بین المللی و جهانی جایگاه و جا پایی را برای طرح دیدگاهها و نظریات خود می توانیم پیدا کنیم.

بعد از پکن باز این روند ادامه داشت و با نگاه کارشناسی تر و تخصصی تر، حضور صورت پذیرفت.

وی این دستاورد را ارزنده می داند و اظهار امیدواری می کند با تغییر سیاست ها و برخی جریانات سیاسی، شیوه در پیش گرفته شده، خدشه دار نشود و آسیب نبیند.

خانم «نوبخت»، حضور را در عین حال که خوب می داند اما کافی نمی داند. وی ناکافی بودن حضور را بیشتر متأثر از فضای کلی جامعه می داند. با توجه به وجود تمایل به همفکری با ایران در سطح بالا توسط کشورهای اسلامی و آسیایی که بارها ابراز شده، حضور خانم های عضو هیات دولتی و سازمان های غیر دولتی، مثبت ارزیابی می شود و در حدی که وجود داشته، لازم بوده، اما به قدر کفایت نرسیده است.

خانم «مصفا»، باور دارد که در سال های نخستین پس از انقلاب به دلیل پاره ای مشکلات و همچنین نوع نگاه متفاوت به سازمان های غیر دولتی با آنچه که اکنون وجود دارد، فقط مشارکت محدود و در سطح شمار اندکی از زنان را در عرصه بین المللی شاهد بودیم. با عنایت به اطلاعات کنونی، برگزاری کنفرانس جهانی پکن، نقطه عطفی در مشارکت گسترده زنان در عرصه بین المللی در قالب دولتی و غیر دولتی بود.

وی تجربه را لازمه حضور مؤثر می داند و معتقد است که برای ارزیابی فعالیت زنان در روند تصمیم سازی ها و تصمیم گیری های بین المللی باید به پیشینه و تجربه آنها نگاه کنیم. خوشبختانه روند رو به رشدی در جامعه برای حضور زنان در هر دو بخش دولتی و غیر دولتی وجود دارد که دربردارنده نکات مثبت و منفی است. تجربه، دانش، دانستن زبان خارجی، برخورد مطلوب توأم با رعایت اصول و ارزش ها و اعتقاد به فرهنگ گفتگو و اجماع، به حضور ارزشمند کمک می کنند.

خانم «آمدی» معتقد است که در سال ۱۳۶۴ هیات دولتی در اجلاس نایروبی شرکت کردند که البته شروعی غیرمنتظره داشت، اما در بخش غیر دولتی شرکت زنان در کنفرانس پکن در سال ۱۳۷۴ شروع تقریباً قدرتمندی بود.

خانم «رام پناهی»، ضرورت حضور را تبیین کننده چگونگی حضور می داند. وی معتقد است: برای آنکه حضوری تأثیرگذار و مفید و باصلابت فراهم شود، برای کسی که سفیر یک اندیشه و یا مشی اجتماعی است بایستی:

اوّلاً – اصول و چارچوب های اندیشه و خطمشی شناخته شده باشد؛

ثانیاً – ضمن تأکید بر آن اصول توان امانت داری و پیام رسانی درست را داشته باشد، در غیر این صورت ارتباط متقابلی برقرار نمی شود؛ وگرنه ارتباط تبدیل می شود به آنکه در این مجامع فقط تماشاچی یا شنونده باشیم.

اگر حضور و مشارکت همراه با صلابت، دست پر، اعتماد به نفس و افتخار به فرهنگ غنی خودی نباشد، محیط خنثی و صفحه نانوشته ای خواهیم بود که هر روز چیزی بر ما حک می شود و محیط تجربی طرح های آزمایش دیگران و یا حتی مصرف کننده پس مانده تجربیات و روش های شکست خورده دیگران خواهیم بود.

خانم «رام پناهی»، بر این باور است که برای مطرح شدن، کسب تجربه و رشد و توسعه و تأثیرگذاری لازم است. در درجه اوّل اصول و چارچوب های هویت خود را بشناسیم و بر آن تأکید ورزیم، چرا که هرگز افراد یا گروههای متزلزل، بی ثبات و منفعل در مقابل شرایط بیگانه، امکان پیام رسانی و تأثیرگذاری یا تأثیرپذیری مثبت را نخواهند داشت. گاهی شرکت کنندگان ایرانی در مجامع بین المللی مرعوب ابزارهای انتقال پیام می شوند و از این حقیقت که در هر عرصه معرفتی و حقوقی و اجتماعی و فرهنگی، صاحب غنی ترین محتوا هستیم غافل می شوند. در حالی که دلیل ندارد کسانی که دارای بهترین تجهیزات انتقال پیام هستند، لزوماً بهترین محتوای پیام را داشته باشند.

ارائه تصویری واقعی و متوازن از چهره زن ایرانی

در حالی که خانم «شجاعی» معتقد است در این زمینه تا حدودی موفق بوده ایم اما نیازمند فعالیت و انسجام بیشتر و بهتری هستیم. خانم «ابتکار» بیان می دارد که در این زمینه باید واقع بینانه باشیم. شاید جاهایی که موفق نبودیم و یا نتیجه نگرفتیم، یک سویه به سمت دفاع و ارائه یک چهره بی عیب و نقص از نظام جمهوری اسلامی در برابر هجمه و حملات دشمن حرکت کردیم. این نوع برخورد – چه از موضع دولتی و چه غیر دولتی – مشخص است که کارآیی لازم را ندارد. در کنار دستاوردها و پیشرفت ها، واقعیت هایی در جامعه وجود دارد که سبب عقب ماندگی ها و یا چالش هایی برای زنان شده است. اگر این تصویر واقعی را بتوانیم به زبانی قابل فهم برای مخاطب، منتقل بکنیم می توانیم منشأ الهام بخشی باشیم و در بسیاری از زمینه ها، از جمله بحث تنظیم خانواده و کنترل جمعیت یا انتصاب زن به عنوان معاون رئیس جمهور، الگویی برای سایر کشورهای اسلامی به طور مشخص در اندونزی شد که چون در ایران در قالب شریعت انجام شد و با هیچ مشکل شرعی روبه رو نشد، در آنجا هم خانم مگاواتی به عنوان معاون رئیس جمهور تعیین شد؛ که پس از استعفای رئیس جمهور طبق قانون به ریاست جمهوری رسید و در انتخابات بعدی رأی آورد. در واقع با استناد به اتفاقی که در ایران افتاده بود توانستند علمای خود و جوامع مذهبی شان را قانع کنند. این جریان را خودِ خانم مگاواتی مطرح کرد و از این نمونه ها زیاد داریم.

خانم «آمدی»، شرکت زنان ایرانی چه در بخش دولتی و چه در بخش غیر دولتی را در اجلاس پکن در تصحیح نگرش بین المللی نسبت به زنان ایرانی مؤثر می داند. دلایل سوء فهم را غیبت زنان ایرانی پس از انقلاب اسلامی در مجامع جهانی و فعالیت رسانه های بین المللی برای نشان دادن چهره ای منفعل و ناتوان از زن ایرانی به ویژه زن مسلمان ایرانی می داند، چرا که در کنفرانس پکن به رغم تازه کار بودن زنان در این حوزه، تأثیری جدی بر سند گذاشتند، تا آنجا که رئیس اجلاس طی مصاحبه ای به این تأثیرگذاری اذعان کرد.

به نظر خانم «آمدی» حضور فعال و منطقی نتیجه ای جز این ندارد.

به گفته خانم «رام پناهی»، اگر همه چیز در حالت عادی و بدون جوّسازی و جبهه گیری باشد، نمایندگانی موفق اند که آگاه تر و استوارتر باشند، اما با ذهنیت های منفی از پیش طراحی شده نسبت به وضع زنان روبه رو هستیم و در مجامع می بایستی توانی چند برابر برای زدودن ذهنیت ها به کار ببریم.

راهکارهای حضور فعال، کارآمد و توانمند

در این باره پیشنهادهای خانم «زهرا شجاعی» شامل موارد زیر است:

۱- تقویت مهارت های زنان مثل برقراری دوره های آموزشی؛

۲- گسترش ارتباطات خارجی؛

۳- تأکید بر تخصص و تجربه در اعزام ها؛

۴- نهادینه کردن حضور در مجامع بین المللی؛

۵ – سازماندهی حرکت ها و روابط با کشورهای اسلامی.

منظور خانم «شجاعی» سه دوره آموزشی است که تحت عنوان ملیکا و با هدف حضور فعال و مؤثر زنان در مجامع بین المللی و رشد آگاهی های علمی و مهارت های عملی بانوان (اعم از دولتی و غیر دولتی) توسط مرکز امور مشارکت زنان برگزار شده است.

دو دوره، (ملیکای ۱ و ۲) در سال های ۱۳۷۷ تا ۱۳۷۹ و با حضور ۶۵ شرکت کننده (۴۰ نفر دولتی و ۲۵ نفر غیر دولتی) و با حمایت صندوق جمعیت ملل متحد، نیز همکاری مرکز مطالعات عالی بین المللی دانشگاه تهران برگزار شد. از آنجا که تاریخ شروع دوره اوّل همزمان با ایام ولادت مادر گرامی حضرت امام زمان(عج) برگزار گردید، به نام مادر گرامی حضرت به اختصار «ملیکا» نامیده شد.

دوره سوم در سال ۱۳۸۲ با همکاری دانشکده روابط بین الملل وزارت امور خارجه برگزار شد و از ویژگی های آن افزایش شرکت کنندگان (۷۱ نفر) فشرده سازی آموزش ها از ۲۶ هفته به ۱۰ هفته (۱۲۸ ساعت آموزشی) و کاربردی تر کردن آن بوده است؛ علاوه بر این امکان حضور ۱۵ نفر از شرکت کنندگان شهرستانی نیز فراهم گردید. ۷۱ شرکت کننده در دوره مذکور از میان بانوان شاغل و فعال در سازمان های دولتی (۳۹ نفر) و غیر دولتی (۳۲ نفر) از سراسر کشور و بر اساس ضوابط تعیین شده انتخاب شدند و در پایان دوره گواهینامه به آنان اعطا شد. افراد مذکور از میان ۲۵۲ متقاضی (۱۴۴ نفر از سازمان های دولتی و ۱۰۸ نفر غیر دولتی) برگزیده شدند.

آشنایی با: مهم ترین اسناد بین المللی و مربوط به زنان، شناخت سازمان ملل و ساختار و تشکیلات آن، نقش و جایگاه سازمان های غیر دولتی در سازمان ملل، روند کسب مقام مشورتی از شورای اقتصادی اجتماعی (اکوسوک)، مهارت ها و فنون مذاکرات بین المللی، زبان تخصصی و کاربردی، حقوق معاهدات و ضوابط حاکم بر حق شرطها، کارگزاری های تخصصی سازمان ملل، روند جنبش های