پاورپوینت کامل زنان و خانواده در مطالعات دانشگاهی ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل زنان و خانواده در مطالعات دانشگاهی ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint دارای ۱۲۰ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل زنان و خانواده در مطالعات دانشگاهی ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن پاورپوینت کامل زنان و خانواده در مطالعات دانشگاهی ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint :

>

گزارشی از راه اندازی رشته «مطالعات زنان» و «مطالعات خانواده» در دانشگاههای کشور

[آشنایی با مراکز و نهادهایی که به موضوع زن و خانواده می پردازند، صرف نظر از دستاوردها و گرایش ها، یکی از محورهای ویژه نامه می باشد.

مطالعات زنان و خانواده، دو رشته ای است که به همت برخی کارشناسان و دست اندرکاران دانشگاهی، چند سالی است در چند دانشگاه کشور آغاز به کار کرده و چند دوره دانشجو پذیرفته است. آشنایی با این رشته ها و هدف آن از زبان دست اندرکاران، حتی برای کسانی که این اقدام را با دیده تردید می نگرند، مفید بلکه لازم است. گزارشی که می خوانید دستاورد تلاش ها و پی گیری های مکرر در طول حداقل شش ماه است که با دوازده نفر از دست اندرکاران این موضوع صورت گرفته است.]

اشاره:

شنیده ها بیانگر آن بود که رشته «مطالعات زنان» ۳۰ سال است در ۶۰۰ دانشگاه جهان در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا تدریس می شود، اما این رشته در ایران غریب و ناشناخته مانده است و کمتر کسی با آن آشنایی دارد مگر کارشناسان مسائل زنان. کارشناسان در تلاش بودند با توجه به افزایش فعالیت های اجتماعی زنان پس از انقلاب، بتوانند این رشته را در دانشگاههای کشور راه اندازی کنند؛ تا اینکه تلاش آنها به پذیرش دانشجو در مقطع کارشناسی ارشد از سال ۱۳۸۰ به بعد منجر شد.

«حقوق زن در اسلام»، «زن و خانواده» و «زن و تاریخ» سه گرایشی بودند که در ابتدا برای این رشته در نظر گرفته شده بود، ولی در عمل به دلیل نداشتن داوطلب در گرایش «زن و تاریخ» در سال نخست، این گرایش منتفی شد.

در حال حاضر چهار دانشگاه دولتی تربیت مدرس، علامه طباطبایی، الزهرا(س) و تهران در شهر تهران و دانشگاه آزاد اسلامی رودهن، در نزدیکی تهران، در دو گرایش این رشته، دانشجو جذب می کنند. هر چند راه اندازی این رشته در دیگر شهرها و گسترش آن در دانشگاههای کرج و شیراز از جمله برنامه های آموزش عالی بود، ولی تا به حال اجرا نگشته است.

راه اندازی رشته مطالعات زنان

خانم دکتر «زهرا شجاعی»، رئیس مرکز امور مشارکت زنان معتقد است با توجه به رویکرد جدیدی که از سال ۱۳۷۶ در امور زنان پیدا شده است و از نگرش علمی به مسائل زنان نگاه می شود، رشته «مطالعات زنان» در پنج دانشگاه کشور تأسیس شده تا مباحث اجتماعی مربوط به زنان شکل بگیرد.

«مرکز مطالعات و تحقیقات زنان» (ممتاز) که با پشتیبانی مرکز امور مشارکت زنان ریاست جمهوری در دانشگاه تهران تأسیس شده است، از سال ۱۳۸۰ به عنوان یک مرکز علمی میان رشته ای به فعالیت های پژوهشی در باره مسائل زنان می پردازد. گسترش مطالعات زنان و انجام پژوهش های فراگیر در مورد مسائل زنان و تربیت محقق در رشته «مطالعات زنان» از اهداف این مرکز است.

چاپ فصلنامه «پژوهش زنان» به سردبیری رئیس این مرکز خانم «ژاله شادی طلب» از دیگر برنامه های «مرکز مطالعات و تحقیقات زنان» است. پژوهش و تحقیقات میان رشته ای در مورد مسائل زنان در هشت زمینه در این مرکز انجام می شود که می توان به مشارکت اجتماعی زنان، زنان در بازار کار و برنامه های توسعه، زنان و ادیان، مطالعه تطبیقی سیاست های اجتماعی و سیستم تأمین اجتماعی مربوط به زنان، بازارهای مالی و زنان، هنجارها و ارزش های جنسیتی و زنان و رسانه ها، اشاره کرد.

این مرکز که مکانی برای ارتباط میان مراکز پژوهشی و دانشگاههای کشور با دیگر کشورهاست، به عنوان قطبی پژوهشی با هدف توسعه مطالعات جنسیتی در ایران فعالیت می کند.

فهیمه قوبیتی / مسئول دبیرخانه رشته مطالعات زنان

«فهیمه قوبیتی»، مسئول دبیرخانه رشته «مطالعات زنان» در دانشگاهها که در «مرکز مطالعات و تحقیقات زنان» دانشگاه تهران مستقر است، در مورد شکل گیری این رشته و استقبال دانشجویان از آن می گوید:

بنا به درخواست افرادی که در حوزه زنان فعالیت می کنند مثل خانم ها دکتر زهرا رهنورد، دکتر معصومه ابتکار، دکتر شهلا اعزازی، دکتر ژاله شادی طلب، دکتر صادق آیینه وند، حجت الاسلام آکوچکیان و دیگر کارشناسان، همچنین پیگیری های مراکز مطالعاتی زنان، این رشته به آموزش عالی پیشنهاد شد. مدتی طول کشید تا در آموزش عالی مورد بررسی قرار بگیرد. در نهایت در دی ماه ۷۹ این طرح تصویب و برنامه درسی آن مشخص شد.

این رشته از آن رو که میان رشته ای است و پیشتر کسی در مقطع کارشناسی آن را نخوانده است، دانشجویان صرفاً به دلیل علاقه، با مدارک کارشناسی مختلف مثل مهندسی کشاورزی، مهندسی پلیمر، مامایی، ادبیات و. .. وارد این رشته می شوند.

در سال اوّل کل پذیرفته شدگان ۱۲ نفر در دانشگاه علامه بودند که اکنون چهار نفر از آنان فارغ التحصیل شده اند. تا به حال نیز ۱۱۰ نفر در این رشته پذیرفته شده اند که تنها ۶۳ نفر از آنها لیسانس مرتبط با این رشته داشته اند. «مطالعات زنان» مرتبط با رشته علوم انسانی است، ولی با رشته علوم اجتماعی نیز در ارتباط است و دانشجویان می توانند با متقاضیان آن رشته کنکور بدهند.

با توجه به مسئولیتی که دارید مشکلات دانشجویان این رشته را چگونه ارزیابی می کنید؟

آسیب شناسی رشته

اولین مشکل و گله دانشجویان، از کمبود منابع درسی و عدم آمادگی برخی از استادان است که خودشان هم دقیق نمی دانند چه چیزی را باید تدریس کنند. دانشجویان می گویند «روانشناسی زن» همان «روانشناسی عمومی» است که به اسم جدید ارائه می شود و هیچ بحث تخصصی در مورد زنان در آن نیست.

البته ایراد فقط از اساتید نیست بلکه بعضی از دانشجویان هم نمی دانند چه چیزی از این رشته می خواهند. به دلیل تازه تأسیس بودن آن، آگاهی لازم را در مورد «مطالعات زنان» ندارند و نمی دانند این رشته چه فرقی با دیگر رشته ها دارد.

اعتراض دیگر دانشجویان مربوط به هم پوشانی دروس است و منابع درسی مشترک. به فرض می گویند واحد «تاریخ تحولات خانواده» منابع مشترکی با دیگر واحدها دارند. آنها می توانند به جای گذراندن هشت واحد درسی، مثلاً در سه واحد تمام مطالب مربوطه را یاد بگیرند.

قابل توجه است که عناوین درسی مشکلی ندارند بلکه محتوای درس ها ایراد دارد. وقتی دانشجویان می خواهند نگاه جنسیتی و فمینیستی به زن در خانواده و حقوق بررسی شود، ولی منبعی نیست و بررسی صورت نمی گیرد، معترض می شوند.

بنیانگذاران این رشته هم از وضعیت دروس و ارائه رشته به شکل کنونی راضی نبودند. به قول خانم دکتر زهرا رهنورد، هنوز کارهای اولیه انجام می دادند که به آنها ابلاغ شده این رشته را راه اندازی کنند.

ما هم برای حل مشکلات دانشجویان، با آنان و اساتید این رشته در دانشگاهها جلساتی گذاشتیم و بازنگری انجام دادیم. البته این ایرادها در دیگر رشته ها هم وارد است و مختص «مطالعات زنان» نیست. از آنجایی که این رشته در حوزه وسیعی ارائه می شود و کمبود استاد و منابع درسی دارد، نیز نیازمند دقت نظر بیشتری است، دانشجویان باید با علاقه و پشتکار مشغول تحصیل شوند.

هر چند مسئولان هر دانشگاه باید بتوانند مشکلات واحد خود را بررسی کنند. به طور مثال ما برای دانشجویان دانشگاه تهران، واحدهای عملی و کارورزی گذاشته ایم و آنان در واحدهای روش تحقیق، جنسیت توسعه، حقوق زنان، برنامه ریزی جنسیتی، زن و خانواده، روانشناسی اجتماعی و آسیب شناسی زنان می توانند به برخی مراکز چون دادگاه خانواده، مرکز مداخله در بحران های اجتماعی و مشاوره بروند و از نزدیک آموزش ببینند؛ در صورتی که در دیگر دانشگاهها چنین دوره هایی اجباری نیست و در صورت امکان، برای دانشجو ترتیب داده می شود.

ضرورت راه اندازی رشته

خانم قوبیتی به نظر شما لزوم راه اندازی این رشته در کشورمان چیست؟

از آنجایی که در کشورهای مختلف این رشته تدریس می شود، ما نیز برای رسیدن به استانداردهای جهانی به این رشته نیاز داریم.

گذشته از جنبه ساختاری، وقتی افزایش مشارکت زنان را شاهدیم و بحث زن و جنسیت فراگیر شده، لازمه فعالیت در این حوزه، داشتن پشتوانه ای به نام شناخت است که در حیطه آکادمیک صحیح تر به دست می آید.

در کشورهای دیگر ابتدا جنبش زنان مطرح بوده، سپس آگاهی دادن به زنان و گشایش رشته دانشگاهی مطالعات زنان؛ ولی در ایران این سیر بر عکس است. ابتدا رشته دانشگاهی تأسیس شده تا پس از آن، آگاهی های لازم در مورد نگاههای فمینیستی به زنان داده شود.

در «مطالعات زنان» دیدگاه انتقادی است؛ اما در دیگر رشته ها در مورد چگونگی بحث می شود، مثلاً می گوییم در جامعه شناسی، جامعه صنعتی چنین ویژگی هایی دارد و متغیرهایش اینهاست، ولی در «مطالعات زنان» به خاطر نوع شکل گیری و موضوع، در باره چرایی بحث می شود که اگر نگاه به زنان این است، علتش چیست.

«مطالعات زنان» مطالعه تجربیات و یافته های زنان از دیدگاه خود زنان است با نگرش عدالت جنسیتی. تغییر این نوع نگاه، روش تحقیقی و کیفی می خواهد، نه کمّی که با مصاحبه و مشارکت و تحقیق کیفی و مشاهده عمیق، این مهم حاصل می شود.

در حوزه فمینیسم در حال حاضر منابع علمی کمی در کشور داریم. هر چه هست نظریات فمینیستی غرب است که به تن جامعه ما پوشانده نمی شود. برای اینکه لباس برازنده ای با این دیدگاه به تن جامعه ایران پوشانده شود، باید از لحاظ علمی تقویت شویم. بحث فمینیست وارد جامعه ما شده است، پس باید درست به آن نگاه کرد. ورود نظریه های جدید باید همگام با علم باشد و بهترین راه، جلو رفتن از طریق دانشگاه و تولید دانش در این رشته است.

امکان کاریابی در رشته

هنگام راه اندازی این رشته، مکان هایی را برای راهیابی و اشتغال فارغ التحصیلان پیش بینی کرده اند؟

کمیسیون امور بانوان شهرستان ها، مراکز مشاوره، واحد مددکاران اجتماعی سازمان بهزیستی، انجمن اولیای مدارس، صدا و سیما در امر برنامه سازی و برنامه ریزی، شورای عالی جوانان، شورای فرهنگی اجتماعی زنان و تمامی سطوح آموزش عالی کشور و برنامه ریزی کتب درسی، از جمله جاهایی هستند که فارغ التحصیلان می توانند در آنها مشغول شوند. البته دانشجویان و فارغ التحصیلان باید سراغ هر شغلی که احساس می کنند به تخصص آنان نیازمند است، بروند. آنان باید اطلاعاتی در مورد هویت جنسی و تغییر نگاه به جنسیت را به دیگران منتقل کنند تا نظریات فمینیستی درست از طریق آنان به جامعه انتقال یابد.

اطلاعاتی در باره رشته

«مطالعات زنان» شامل ۲۰ واحد دروس اصلی است که بین دو گرایش «حقوق زن در اسلام» و «زن و خانواده» مشترک است. این دروس شامل واحدهای زن در اسلام، نقش زن در توسعه، زن در ادبیات، زن در خانواده، حقوق زن، جامعه شناسی جنسیت، بهداشت زن، روانشناسی زن، زن در ایران و هنر، زن در ادیان و مکاتب فلسفی می باشد.

هشت واحد درسی نیز بسته به گرایش دانشجو متغیر است. دروس تخصصی گرایش «حقوق زن در اسلام» شامل تاریخ تحولات حقوق زن، حقوق اجتماعی سیاسی زن، حقوق قضایی و جزایی زن، و سمینار حقوق زن در اسلام است.

دروس تخصصی گرایش «زن و خانواده» نیز عبارتند از: تاریخ تحولات خانواده، نظریه هایی در باره خانواده، حقوق خانواده، سمینار زن در خانواده و در نهایت چهار واحد پایان نامه که مربوط به گرایش هر دانشجوست. هر چند دانشگاههای مختلف در بازنگری خود برخی دروس را از دو به سه یا چهار واحد افزایش داده و یا واحد پایان نامه را به شش واحد تغییر داده اند.

البته از آنجا که این رشته در مقطع کارشناسی موجود نمی باشد، کلیه دانشجویان موظف هستند ده واحد نظری را برای آشنایی کلی با مباحث این درس بگذرانند. ده واحد دروس پیش نیاز شامل واحدهای زبان تخصصی انگلیسی، زبان تخصصی عربی، آمار استنباطی، روش تحقیق پیشرفته و کاربردهای کامپیوتر در مطالعات زنان می باشد.

هر چند اگر دانشجویی در دوران مقطع کارشناسی مثلاً واحد عربی را نگذرانده باشد، ابتدا باید چهار واحد درس عربی عمومی را بگذراند، سپس واحد زبان تخصصی عربی دروس پیش نیاز را پشت سر بگذارد تا بتواند دروس اصلی این رشته را بخواند، یا مثلاً کسی ممکن است کارشناس علوم اجتماعی باشد، ولی در گرایش دبیری، واحد کامپیوتر را پاس نکرده باشد، یا در رشته علوم تربیتی چون گرایش های جامعه شناسی نداشته، ابتدا باید پیش نیاز مربوطه را پشت سر بگذارد. از این رو واحدهای پیش نیاز با توجه به نوع مدرک کارشناسی هر دانشجو از ده تا بیست واحد افزایش می یابد.

* * *

مؤسسه مطالعات و تحقیقات زنان

از آنجایی که «مؤسسه مطالعات و تحقیقات زنان همنام با «مرکز مطالعات و تحقیقات زنان»» خانه برنامه ریزی ایجاد این رشته در کشور بود، به این مؤسسه می رویم تا با فعالیت های آن در راستای راه اندازی «مطالعات زنان» آشنا شویم.

این مؤسسه در سال ۱۳۶۵ با هدف بسترسازی برای بهبود وضعیت زنان، توسط چند تن از زن پژوهان کشور تأسیس شده، در حال حاضر مجوز یک مرکز پژوهشی مطالعات زنان را از شورای عالی گسترش دانشگاهها دارد، نیز دارای مقام مشورتی خاص از سوی «اکوسوگ» است که می تواند به سازمان ملل مشاوره بدهد.

خانم «منیر آمدی قمی» مدیرعامل این مؤسسه در مورد اقدام مرکز برای تهیه طرح تأسیس رشته مطالعات زنان می گوید:

پس از شرکت فعال مؤسسه در کنفرانس جهانی زنان در پکن در سال ۱۳۷۴، ضرورت تأسیس این رشته برای اعضای مؤسسه پررنگ تر شد. از این رو پس از بازگشت از کنفرانس، مکاتباتی با دانشگاههای جهان که این رشته را تأسیس کرده بودند، انجام دادیم و طی تلاش یک و نیم ساله با کمک پانزده تن از اساتید دانشگاهها که به صورت داوطلبانه با ما همکاری می کردند، طرح پیشنهادی مؤسسه به شورای عالی گسترش دانشگاهها مبنی بر تأسیس این رشته ارائه شد.

در این طرح ۳۲ واحد درسی و ۱۰ واحد پیش نیاز پیش بینی شده بود که طی سمینار یک روزه ای با همکاری دانشگاه تربیت مدرس، از راه اندازی این رشته در حضور اساتید و مدیران وزارتخانه دفاع شد، سپس طرح تأسیس رشته در سطح کارشناسی ارشد به شورای عالی گسترش دانشگاهها ارسال گردید. پس از تلاش بسیار در اسفند ۱۳۷۷ این رشته تصویب شد و از مهر ۱۳۸۰ دانشگاه الزهرا و علامه طباطبایی و بعد دانشگاه تربیت مدرس و الزهرا در این رشته دانشجو پذیرفتند. دانشگاه تهران و آزاد نیز بعدها به این سه دانشگاه افزوده شدند.

رشته «مطالعات زنان» در بسیاری از جاهای دنیا حاصل تلاش فعالان و پژوهندگان مسائل زنان بوده است. خوشحالیم که در ایران نیز پیشنهاد این رشته از سوی «مؤسسه مطالعات و تحقیقات زنان» به عنوان یک سازمان غیر دولتی زنان به شورای عالی گسترش دانشگاهها ارائه گردید.

هر چند این رشته را به عنوان میان رشته، ولی مستقل پیشنهاد کرده بودیم اما در سال اوّل به اشتباه زیرمجموعه رشته جامعه شناسی معرفی شده بود که با پیگیری های مؤسسه از سال ۱۳۸۱ به صورت یک رشته مستقل در دفترچه کارشناسی ارشد اعلام شد.

وضع کنونی رشته

وضعیت این رشته در ایران در مقایسه با سایر کشورها چگونه است؟

«مطالعات زنان» در ایران بسیار نوپاست و نیاز به بازنگری و بالندگی دارد. ساماندهی رشته های میان رشته ای به دلیل اینکه به حوزه های مختلف و گوناگون علوم مربوط می شوند، در همه جای دنیا مشکل است. این رشته هم از این قضیه مستثنا نیست. از این رو پس از چهار سال تجربه هنوز ضرورت دارد بازنگری در رشته صورت بگیرد و چالش های موجود در رشته بررسی شود. البته در زمان تصویب رشته، شورای عالی گسترش دانشگاهها نظرهایی در مورد سرفصل های پیشنهادی اعمال کرده بود که همه اینها باید بازنگری و دوباره مورد بررسی قرار بگیرد.

در یکی از دانشگاههای آمریکا یک رشته مستقل برای بررسی و تقویت رشته مطالعات زنان در سراسر آمریکا تأسیس شده است. در حالی که هنوز در خیلی از کشورها مطالعات زنان فقط به صورت واحدهای درسی ارائه می شود و در سطح رشته تحصیلی ارتقا پیدا نکرده، ولی بعضی از کشورها مثل آمریکا و فرانسه تا سطح دکترا پیشرفت کرده است.

فعالیت های مؤسسه مطالعات و تحقیقات

در حال حاضر بعد از راه اندازی این رشته در دانشگاهها، کار شما در مؤسسه در ارتباط با رشته چیست؟

مؤسسه، برنامه ریزی هایی برای آشنایی و بحث و تبادل نظر با دانشجویان و اساتید دارد. به دلیل میان رشته ای بودن این رشته و تفاوت رشته های تحصیلی اساتید رشته «مطالعات زنان»، یک دوره آموزشی تحت عنوان تاریخچه فمینیسم «بررسی نظریه های فمینیستی و تأثیر این نظریه ها بر سایر علوم» را برای اساتید این رشته در تابستان ۱۳۸۱ برنامه ریزی و ارائه کرد. همچنین مؤسسه مباحث مطالعات زنان را به صورت ملی و بین المللی دنبال می کند.

«مؤسسه مطالعات و تحقیقات زنان» با تکیه بر مقام مشورتی خاص از سوی اکوسوگ (شورای اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل متحد) و مجوز مرکز پژوهشی مطالعات زنان از سوی شورای عالی گسترش دانشگاهها اقدام به برپایی دوره های بین المللی مطالعات زنان کرده است. تا کنون سه دوره را برگزار کرده ایم و زن پژوهان دانشگاهی از سراسر دنیا به مدت یک هفته مطالعات تئوریک و تطبیقی شان را در باره مسائل زنان ارائه کرده اند.

تلاش دیگر مؤسسه هدایت دانشجویان این رشته برای پایان نامه های آنان است. همچنین مؤسسه میزبان دانشجویان خارجی است که در مسائل زنان تحقیق می کنند و پایان نامه های خود را به کمک مؤسسه به پایان می رسانند.

چشم انداز آینده مؤسسه این است که به صورت غیر انتفاعی، دانشجوی کارشناسی ارشد بپذیرد و با رقابت سازنده بین بخش دولتی و غیر دولتی در جهت ارتقای رشته مطالعات زنان تلاش کند.

خانم آمدی، مناسب است در همین جا به صورت خلاصه، اشاره ای به دیگر فعالیت های مؤسسه هم داشته باشید.

مؤسسه در زیرمجموعه خود یک مرکز خدمات مشاوره ای دارد که به خانواده ها خدمات می دهد. همچنین انتشار اولین فصلنامه تخصصی زنان به دو زبان فارسی و انگلیسی به نام «فرزانه» از فعالیت های مرکز است. البته این نشریه پس از ده سال انتشار از سال ۱۳۸۲ به «زن فرزانه» تغییر نام داد و به صورت موضوعی منتشر می شود.

زمستان سال گذشته پیش شماره این فصلنامه تحت عنوان جنسیت و ICT به زبان انگلیسی برای توزیع در اجلاس جهانی جامعه اطلاعاتی WSISمنتشر شد و شماره اوّل آن به زبان فارسی تابستان امسال انتشار یافت.

در بخش IT نیز یک سایت آموزشی به نام «ایران بانو» توسط مؤسسه راه اندازی شده است که در زمینه های مختلف به مخاطبان عام زن آموزش می دهد. در کنار این مؤسسه، انجمن دیگری هم به نام «مهیمن» شکل گرفته که انجمنی حمایتی است و با هدف توانمندسازی زنان سرپرست خانوار (مرکز هدایت و یاری مادران نان آور) در زمینه اسکان، اشتغال، بیمه، مشاوره و آموزش آنان فعالیت می کند. آدرس سایت مؤسسه هم عبارت است از: w.w.w.iwsr.org

* * *

دکتر معصومه ابتکار / پیگیر تصویب رشته

خانم دکتر «معصومه ابتکار» یکی از کارشناسانی می باشد که در «مؤسسه مطالعات و تحقیقات زنان» طرح تصویب رشته «مطالعات زنان» را پیگیری کرده است. ایشان از روند شکل گیری این طرح و نقش انقلاب در به ثمر رساندن این رشته جدید می گوید:

فعالیت با جمعی از دوستان در مؤسسه و همچنین نشریه «فرزانه» در سال ۱۳۷۱ ما را به این جمع بندی رساند که نیازمند یک نگاه آکادمیک و علمی به مسائل زنان هستیم. علت هم نیازی بود که در کشور وجود داشت. این نیاز ناشی از عدم توجه به مسائل زنان در رشته های علوم اجتماعی، علوم قضایی و سیاسی و. .. بود. با تحقیقاتی که در مؤسسه در باره رشته های مطالعات زنان در دنیا صورت گرفت، همچنین با ارتباطاتی که شخصاً با کارشناسان این رشته در حاشیه اجلاس های ملی و بین المللی داشتم، کار راه اندازی این رشته را در کشور شروع کردیم.

ما با تکیه بر مبانی اعتقادی و دینی خودمان و با بهره گرفتن از مسائل اجتماعی با نگاه سیاسی موجود در کشور نسبت به مسائل زنان، اقدام کردیم. سپس از کارشناسان مسائل زنان که علاقه مند به این پروژه بودند در مؤسسه دعوت به همکاری کردیم تا طرح درسی در سه گرایش در مقطع کارشناسی ارشد آماده شد.

آقای دکتر صادق آیینه وند و خانم ها دکتر شکوه نوابی نژاد، دکتر نهله غروی، منیره گرجی و دوستان دیگری در این کار ما را همراهی کردند تا توانستیم طرح را به دانشگاه تربیت مدرس ببریم و جلساتی در گروه علوم انسانی تشکیل بدهیم. سپس سمیناری در این دانشگاه تحت عنوان رشته مطالعات زنان برگزار شد و از طریق دانشگاه تربیت مدرس، طرح به شورای عالی برنامه ریزی دانشگاهها پیشنهاد شد. البته بار اوّل این طرح در آن شورا رد شد، بار دیگر با جلسات متعدد دوباره تقاضا دادیم و از طرح مان دفاع کردیم تا بالاخره طرح به تصویب رسید و در آزمون سراسری اعلام شد.

این حرکت از دل بخش های غیر دولتی و دانشگاهی، به لحاظ احساس نیاز به این تخصص در بخش های اجرایی شکل گرفت؛ چرا که همیشه بحث بر سر این مسئله بود که در بخش های اجرایی مانند دفتر امور زنان ریاست جمهوری، مشاوران امور زنان وزارتخانه ها، کمیسیون های امور بانوان استانداری و یا شوراهای مربوط به زنان و مسائل جنسیتی، نتوانسته ایم کارشناس متخصص تربیت کنیم. دولت نیازمند کارشناس متخصص در مسائل زنان و تحلیل جنسیت بود، نیز نیازمند افراد صاحب نظری که کار مطالعاتی و تحقیقاتی در این زمینه کرده بودند. از سویی دیگر زنان نخبه کشور به چنین رشته ای احتیاج داشتند.

البته یکی از انگیزه های ما این بود که با نگاه به امام(ره) به عنوان یک اصلاحگر دینی و کسی که مسائل زنان را تفسیر و اجتهاد می کرد، با یک حرکت نوین برای دنیا، نیز جامعه خودمان ابعاد مسائل زنان را معرفی کنیم و بگوییم حرف های تازه ای برای گفتن داریم. در واقع نه کلیشه های سنتی متحجرانه نسبت به زنان را قبول داشتیم، نه نگاه غربی به زنان را. نگرش ما نگاه میانه ای بود که بتواند پاسخگوی نیازهای فردی و معنوی زنان و در عین حال نیازهای اجتماعی و سیاسی و اقتصادی آنان باشد. زنان ایرانی تجربیات خوبی در این زمینه ها داشتند پس باید تجربیات آکادمیک می شد تا از نظر علمی یک تجربه موفق به دیگران منتقل شود.

آسیب شناسی رشته

در روند ایجاد رشته و حتی در حال حاضر برخی کارشناسان نقدهایی بر آن وارد می کنند، تحلیل شما از انتقادات چیست؟

یکی از نقدها این بود که رشته کارش ضعیف است و اساتید قوی ندارد و طرح درسش اشکال دارد. ما هم قبول داریم چون هنوز در دوره های اوّل این رشته هستیم، قطعاً اشکالاتی هست. برخی دوستان نقد