پاورپوینت کامل بررسی نقش انجمن های علمی در تولید علم ۸۹ اسلاید در PowerPoint

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل بررسی نقش انجمن های علمی در تولید علم ۸۹ اسلاید در PowerPoint دارای ۸۹ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل بررسی نقش انجمن های علمی در تولید علم ۸۹ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

بخشی از متن پاورپوینت کامل بررسی نقش انجمن های علمی در تولید علم ۸۹ اسلاید در PowerPoint :

>

۱۵۵

از منظر حجت الاسلام امینی

معاون پژوهش مرکز مدیریت حوزه علمیه قم

انجمن های علمی و نقش آنها در تولید علم

پیام حوزه: لطفا در باره ضرورت ایجاد انجمن های علمی در حوزه علمیه قم

به طور کلی تشکیل انجمن های علمی در دانشگاه ها و مراکز آکادمیک دارای سابقه ای
بس طولانی است و می توان آن را همزاد تأسیس دانشگاه ها شمرد. در کشور ما نیز
انجمن های علمی از قبل از دهه چهل فعالیت خویش را آغاز نموده اند. البته شمار این
انجمن ها در حوزه علوم انسانی اندک بود؛ امّا در دهه های اخیر در این رشته ها نیز شاهد
شکل گیری بیشتر انجمن ها هستیم. امروز در این حوزه نیز تعداد زیادی انجمن وجود دارد.

در کشورهای پیشرفته انجمن های علمی یک نوع سازمان شناخته شده است که به
صورت جدی روی آنها سرمایه گذاری می شود؛ چرا که یکی از مهم ترین کانون های علمی و
تأثیرگذار بر تولید علم و روند فعالیت های علمی محسوب می شوند.

به نظر می رسد مبنای حمایت از انجمن ها در صورتی که منجر به گسترش فعالیت های
علمی شود، آن است که ضرورتا باید در محیطی ایجاد گردد که تبادل و ارتباطات علمی در
آنجا گسترده باشد؛ چرا که فرایند تولید علم نیازمند بستر مناسب و فعال علمی است و این
بستر، زمانی مهیا می گردد که در آن محیط علمی، این دانشمندان و اهل علم و کسانی که
فعالیت علمی می کنند، به نحو فعال و گسترده ای ارتباطات و تعاملات علمی برقرار سازند.

اساسا برای گسترش علم و گسترش پرسش هایی که منجر به پاسخ ها و پیشرفت های
علمی می گردد، تجمع ها و ارتباطات علمی ضروری است. از همین روست که ما شاهد
هستیم که در کشورهای عربی بیشترین تلاش برای گسترش تولید علم؛ معطوف بر ایجاد
این ارتباطات در قالب های مختلف می باشد.

در کشور ما این ارتباطات تا حدودی در محیط های دانشگاهی شکل گرفته است؛ ولی
در یک محیط بسته صورت می گیرد؛ به این معنی که این ارتباط، بیشتر بین اساتید و
دانشجویان است که در فعالیت های علمی شرکت می کنند و متاسفانه بیشتر آن جنبه
آموزش دارد؛ بدین معنا که در محدوده آموزش بین دانشجو و استاد صورت می گیرد. امّا
حوزه فعالیت انجمن ها فراتر از این است، به صورتی که افراد مختلفی که ممکن است
زمینه های فعالیت علمی شان در موضوعات خاص باشد، بتوانند در یک محفل علمی با
یکدیگر ارتباط برقرار کنند و تبادل اطلاعات نمایند و از نوع فعالیت علمی همدیگر آگاه
گردند و فعالیتشان را در یک محیط کاملاً علمی نقدپذیر با نگاه کلان تر رصد نمایند.

انجمن های علمی وظیفه دارند به دغدغه های علمی دانشمندانی که متعلق به حوزه
علمی خاص می باشند، پاسخ دهند. به طور مثال چنانچه تعدادی از دانشمندان فلسفه یا
جامعه شناسی که دغدغه فکری آنها فلسفه یا جامعه شناسی می باشد صرف نظر از
فعالیت های علمی که در یک حوزه علمی یا دانشگاهی به طور خاص انجام می دهند، با
رویکرد فلسفی یا جامعه شناختی به این علوم و گسترش آن پایبند گردند، در این صورت آن
علم و فعالیت های علمی در این حوزه علمی؛ دستور کار یک انجمن می شود. یعنی علاوه
بر اینکه هر یک از افراد، تحقیقات خود را انجام می هند، یک محیط جمعی فراهم می شود
که دغدغه آنها موضوع آن علم و حضور آن علم می باشد. چنین انجمن هایی، علاوه بر
تبادل افکار و آرا، نشاط علمی را به همراه می آورند و موجب طرح مسائل جدید و جدی
اصحاب آن علم می گردند. همان طور که ما در حوزه علمیه نجف اشرف بعد از آخوند این
تبادل و ارتباط را بین طلاب و شاگردان آخوند می بینیم که منجر به مباحث جدی و
جدیدی در علم اصول فقه گردید.

البته گاهی ممکن است انجمن در یک رشته خاص علمی شکل بگیرد، ولی با اقبال
عمومی دانش پژوهان روبه رو نگردد و به دلیل عدم آن ارتباطات و فعالیت ها و نشاط
علمی، هیچ تأثیری در سرنوشت آن علم نگذارد.

به طور کلی می توان دو هدف اساسی برای تشکیل انجمن ها برشمرد.

۱. رفع نگرانی و دغدغه دانشمندان علوم مختلف نسبت به موضوع علمشان؛ بدین
صورت که دانشمندان در پرتو انجمن، به روشنگری در باره آن علم بپردازند.

۲. گسترش آن علم و تبیین جایگاه آن در میان سایر علوم و نیز پرداختن به موضوعات
مهمی که در آن علم نیاز به روشنگری دارد.

پیشینه انجمن ها در حوزه های علمیه و ضرورت تشکیل آن

در حوزه های علمیه تشکل های علمی به صورت سازمان یافته در دوره های گذشته
وجود نداشته است؛ اما به جای آن، ارتباطات علمی اندک، به طور پراکنده در میان علما و
طلاب وجود داشت که هیچ کدام استمرار و ادامه ای نداشته اند و همه به صورت مقطعی
بوده اند.

امّا در قالب های جدید و به صورت منظم و حساب شده، تاکنون چیزی وجود نداشته
و اصولاً ضرورت چنین تشکیلاتی احساس نشده است؛ چرا که در حوزه های علمیه،
فعالیت های آموزشی و علمی به صورت گروهی انجام نگرفته و بیشتر به صورت فردی
بوده است. از طرفی بین مصرف کنندگان و تولید کنندگان علمی در حوزه، چنان رابطه ای
برقرار نبوده و اگر هم بوده، به صورت یک طرفه بوده است.

بنابراین چنانچه بخواهیم بین این دو دستگاه و نیز بین خود تولید کنندگان علم، ارتباط
برقرار شود؛ باید به حاصل فعالیت های علمی توجه کنیم و در این صورت است که باید
نهادهایی را پایه گذاری کنیم که این دو کار را انجام دهند؛ یعنی بین کسانی که فعالیت علمی
می کنند، ارتباط ایجاد نماید و نیز مصرف کننده و تولید کننده علم را به هم نزدیک تر سازد و
با همدیگر آشنا نماید.

از طرف دیگر علیرغم شیوه ای که قرن هاست در حوزه نهادینه شده، فعالیت های
جمعی جایگزین فعالیت های فردی شود و ذهنیت های حوزویان از فعالیت های فردی و
شخصی خارج گردد و فضایی حاکم شود که افراد خود را در معرض نقد و نظر قرار دهند و
این ایده در حوزه جایگزین گردد و حوزویان به این حقیقت متفاعد شوند که فعالیت علمی
در جمع، بارور و از مقبولیت بین الاذهانی برخودار خواهد شد و خلاصه، پژوهش در
محیط جمعی به عنوان یک ارزش و هنجار مورد پذیرش قرار گیرد. در این صورت است که
پژوهشگر می تواند ارتباط بهتری با مصرف کننده برقرار سازد و سازمان ها و نهادهایی که
نیازمند مباحث علمی هستند و از محصولات حوزوی در کارهای راهبردی استفاده
می کنند، بهتر به سوی او کشیده می شوند؛ و مصرف کننده به خوبی می داند که به چه کسی،
یا به کجا باید رجوع کند. اگر چنین موقعیتی فراهم آید، نشاط علمی نیز ایجاد می گردد. همه
این واقعیت ها تشکیل چنین محافلی را ضروری می سازد و متولیان حوزوی را برای
پایه گذاری و برپایی آن به سوی خود می کشاند.

اصولاً انجمن ها قالبی است که از طریق آن می توان تجمع های علمی را سازمان دهی کرد
و دانش آموختگان یک رشته را در یک کانون مشخص جمع نمود. فکر می کنم در حوزه های
علمیه این موضوع ضرورت بیشتری دارد؛ چرا که در حوزه های علمیه برای این ساختار
هیچ گونه فکری نشده است، بر خلاف دانشگاه ها که از ابتدای تأسیس، شکل و طرح آن
پیش بینی شده است.

در دانشگاه مصرف کننده می تواند به راحتی نیازهای علمی فرد را ارائه دهد و محیط
علمی دانشگاه نیز با برنامه ریزی آن را در اختیار مصرف کننده قرار دهد. برای مثال اگر فلان
کارخانه یا وزارتخانه نیاز به یک محصول علمی داشته باشد، بلافاصله با دانشکده فنی و
مهندسی ارتباط ایجاد می کند و نیازهای خود را برآورده می سازد.

امّا حوزه های علمیه با اینکه از نظر فعالیت های علمی بسیار گسترده اند؛ دیگران
نمی دانند با آن چگونه باید مواجه شوند و برای یافتن پاسخ خود به کجا مراجعه کنند، یا با
چه افرادی رو به رو شوند؛ اگر به دنبال دانشی خاص یا نیاز علمی – که حوزه می تواند آن را
برآورده کند – باشند به گونه ای خاص سردر گم می شوند.

از طرف دیگر تأثیری را که مصرف کنندگان در وضعیت آن علم می گذارد، نباید نادیده
گرفت؛ به عبارت دیگر هر چه این ارتباط گسترده تر شود، چرخه فعالیت های علمی
گسترده تر می گردد و حرفه ای تر به سوی نیازها گام برداشته می شود. یکی از اصلی ترین
مشکلات موجود در حوزه های علمیه عدم توزیع مناسب و منطبق با تولید است. به طوری
که در حوزه، اهتمام به پرورش و گسترش علم اصول و فقه به خوبی به چشم می خورد، در
حالی که استفاده از محصولات این دو علم بسیار اندک و غیرقابل توجه می باشد. در
بسیاری از علوم دیگر نیز ما دارای مواد خام و اولیه هستیم و استفاده خوبی از آنها
نموده ایم؛ امّا چون سیستم توزیع نداشته ایم، بی نتیجه مانده و فایده ای از آن به دست
نیامده است.

من فکر می کنم علت اصلی این مشکلات، بسته بودن ارتباطات حوزه است و چنانچه
بخواهیم از این مشکل جدا شویم، باید این ارتباطات را با داخل و خارج از کشور برقرار
سازیم و آن را به صورت عینی و واقعی تعریف کنیم. به هر صورت تقاضا و نیاز از سوی
مصرف کنندگان محصولات حوزوی بسیار زیاد می باشد، ولی چرخه فعالیت های علمی و
ارتباط بین حوزه و متقاضیان تعریف نشده است که باید این کار صورت پذیرد.

پیام حوزه: شما کارکرد انجمن ها را تبدیل تلاش های علمی فردی به جمعی

می دانید و از طرفی انجمن، شکل و هویتی غیر حوزوی دارد که در دانشگاه ها
رایج بوده است. نیز شما به موضوع ارزشی کردن فعالیت های جمعی در حوزه
اشاره کردید و بر ضرورت تشکیل آن در حوزه با عنایت نخبگان و کسانی که در
رأس هرم قرار دارند، انگشت نهادید. اینک پرسش این است که آیا می توان
افرادی را که در رده های بالای سطوح حوزوی قرار دارند، به سوی فعالیت های
جمعی کشاند و آنان را به ارزشی کردن این فعالیت ها سوق داد؟

من فکر می کنم در درون حوزه ها یک سری افراد واسطه میان طلابی که در قاعده هرم
قرار دارند و فقهایی که در راس هرم هستند، وجود دارد که از آنها به «فضلا» تعبیر می شود که
دارای کارکردهای جدی در درون حوزه هستند. این طیف می تواند بار این تشکل ها را به
خوبی بر دوش بکشد و مسائل را به کسانی که در رأس قرار دارند منتقل کند. ما نباید از
علمای طراز اول انتظار داشته باشیم همه بار را بر دوش بکشند؛ بلکه آنان می توانند حامیان
خوبی برای این گونه تشکل ها باشند. فضلا، که در حد خود از آموزش های حوزوی
برخوردار شده و آنها را به خوبی به کار گرفته اند، می توانند حد وسط این دو طیف در حوزه
باشند و به ویژه در حوزه های جدیدتر فکری، دراین تشکل ها حضور فعال به هم رسانند.

تجربه تاریخی حوزه نجف، به ویژه بعد از آخوند ثابت می کند که طیف فضلا می توانند
با مباحثات علمی که بین مکاتب علمی و فکری مختلف در درون حوزه برقرار می سازند،
شور و نشاطی وصف ناپذیر به جامعه علمی حوزه ببخشند و از طرفی علمای طراز اول را
وارد این مباحث کنند و از سوی دیگر افراد پایین تر را تحت تأثیر این فعالیت ها قرار دهند.
بنابر این پذیرش این هنجار برای ایجاد شور و نشاطی علمی در حوزه ها لازم است. خود
حرکت علمی نیز در رسوخ این هنجار در حوزه مؤثر می باشد. به هر حال باید از یک جایی
این حرکت های جمعی را شروع کرد و حوزه را به سوی حرکت جمعی علمی کشاند.

باید به فعالیت های علمی که می تواند بازار مباحث علمی حوزه را در درون داغ کند،
دامن بزنیم و سیستم هایی که به این حرکت کمک می کند، در حوزه اجرا کنیم. البته این کار
باید با در نظر داشتن ظرفیت های محیط علمی حوزه صورت گیرد تا به صورت منظم جلو
برود.

پیام حوزه: برخی معتقدند که این طبقه که شما از آن به «فضلا» تعبیر کردید

تا جایی در این شور و نشاط حوزه دخالت دارند که به علما تبدیل نشده اند؛ امّا
با تبدیل شدنشان به علما دیدگاهشان نسبت به آن نشاط علمی تغییر می کند.
نظر شما چیست؟

به نظر من باید دو مسئله را از هم تفکیک نمود: یکی اینکه علما هر چه بالاتر می روند
و به مقامات علمی بالاتری نائل می شوند، انگیزه علمی شان کمتر می شود که این مورد
قبول نیست. برعکس، کسی که سال ها تلاش علمی می کند تا به آن موقعیت برسد، محال
است که انگیزه خود را از دست بدهد و چنانچه کسی با این بزرگواران رفت و شد داشته
باشد، می فهمد که حس طلبگی در این حالت در وجودشان بیشتر از گذشته احساس
می شود.

مسئله دیگر این است که این بزرگان برای این نوع تشکل ها سرمایه گذاری کنند، یا حاضر
به مدیریت هویت جمعی علمی باشند. این انتظار قطعا برآورده نخواهد شد؛ هر چند که
حرکت های کوچکی در این زمینه هم در حال انجام است.

اگر فقهای ما که به درس خارج اشتغال دارند، به این نوع حرکت های علمی جمعی
توجه داشته باشند، متوجه خواهند شد که با یک سازماندهی درست می توان شور و نشاط
علمی را در درس ها افزایش داد؛ به گونه ای که طلبه ای که امروز بیش از پانزده سال از
عمرش را در این درس ها سپری می کند، با این سیستم می تواند تمام مطالب را در کمتر از
این زمان به دست آورد. به هر حال، در این رابطه باید ایده های جدیدی را ارائه داد و به
محک آزمایش زد. نباید این طور تلقی شود که اگر ما در آموزش و پژوهش حوزه از
سیستم های نو استفاده می کنیم، در صدد کنار زدن ارزش های حوزوی هستیم.

پیام حوزه: همان طور که شما اشاره کردید، در گذشته برخی از فعالیت های

گروهی در حوزه بوده است که البته نه به اسم انجمن بلکه به صورت های متفرقه
در محضر اساتید یا در بیوت آیات عظام صورت می گرفت. آیا می توان این
انجمن ها را قالب دیگر و روش جدیدی از همان لجنه های علمی دانست؟

ایده ای که در ذهن ما و برخی از بزرگان و حتّی در نامه مقام معظم رهبری به
اندیشمندان جوان حوزه بود، اجتماعات و تجمع های علمی برای گسترش ارتباطات
علمی میان پژوهشگران و مراکز پژوهشی حوزه بود. حال فرقی نمی کند اسمش انجمن
باشد یا چیزی دیگر.

نکته دیگر در باره سئوال شما این است که در زمان گذشته در حوزه ها تنوع موضوعات
علمی نداشتیم و امروزه ما طلاب زیادی داریم که در کنار علوم حوزوی، از طریق مطالعه
فردی، یا آموزش دانشگاهی، علومی را فرا گرفته اند که در