پاورپوینت کامل ادب جهادی در ایران قرن سیزدهم ۸۱ اسلاید در PowerPoint

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل ادب جهادی در ایران قرن سیزدهم ۸۱ اسلاید در PowerPoint دارای ۸۱ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل ادب جهادی در ایران قرن سیزدهم ۸۱ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

بخشی از متن پاورپوینت کامل ادب جهادی در ایران قرن سیزدهم ۸۱ اسلاید در PowerPoint :

>

ترجمه: نصرالله صالحی

نوشتاری که برگردان آن در پی میآید, در زمره یکی از نخستین پژوهش هایی است که در زمینه موضوع جهادیه در دوره قاجاریه انتشار یافته است. مولف بعد از اشاره ای مختصر به مسإله جهاد در صدر اسلام به جایگاه جهاد در فقه و کلام شیعه در چهار دوره اصلی از تاریخ تشیع; یعنی آل بویه, ایلخانیان, صفویان و موکدا دوره قاجاریان پرداخته است. وی در هر یک از این چهار دوره به دیدگاه یکی از برجسته ترین فقیهان استناد کرده و نظریات آنان در باب جهاد را بررسی کرده است. از همین روی در بخش پایانی مقاله به روابط علما با دولت در دوره فتحعلی شاه پرداخته و با اشاره به مهم ترین مسإله این دوره, یعنی جنگ های ایران و روس, به ضرورت صدور فتاوی جهادیه از سوی علما اشاره کرده است. نویسنده برای یک بررسی موردی از این فتاوی, بخش جهادیه کشف الغطإ اثر شیخ جعفر کاشف الغطإ را برگزیده و ضمن توضیح درباره آن, بخشی از متن این اثر را در مقاله خود به زبان انگلیسی برگردانده است.(۳)

یادداشت مترجم

از زمان تإلیف و انتشار مقاله حاضر که به قلم یکی از ایران شناسان برجسته معاصر ـ لمبتون ـ به نگارش در آمده, سی و سه سال می گذرد. اگر چه در طول این سه دهه پژوهشگران دیگری نیز در موضوع این مقاله به پژوهش پرداخته اند اما به گمان نگارنده فضل تقدم در پرداختن به مقوله ((ادب جهادی)) در ایران دوره قاجار, از آن نویسنده مقاله حاضر است.

یکی از پژوهشگران تاریخ ایران, بعد از انتشار کتاب ارزشمند مرحوم عبدالهادی حائری (نخستین رویارویی های اندیشه گران مسلمان با دو رویه تمدن بورژوازی غرب, تهران, امیرکبیر, ۱۳۶۷ ) با این تصور که آن مرحوم برای نخستین بار به مسإله جهادیه در دوره قاجاریه پرداخته است, نوشت: ((بخش ادب جهادی از بحث های نو کتاب است…)) (رسول جعفریان, دین و سیاست در دوره صفوی, قم,انتشارات انصاریان, ۱۳۷۰,ص ۳۳۰). از آن جا که مرحوم حائری, خود نیز در اثر مزبور به این مقاله اشاره کرده است, نشان می دهد که وی در اثر خود تنها در صدد بسط بیش تر مسإله ای بوده که پیش از او لمبتون به طرح آن پرداخته بود. در هر حال, اشاره به این نکته به هیچ رو از ارزش کار مرحوم حائری نمی کاهد; چرا که وی با بحث مبسوط خود, زوایای ناشناخته بیش تری را در خصوص روابط علما و دولت در دوره اول قاجار بازشناسی کرد.

راقم این سطور در هنگام تدوین مقاله ((کتاب شناسی توصیفی رساله های جهادیه)) (منتشر شده در کتاب ماه تاریخ و جغرافیا, ش۶۰), به این مقاله برخورد و به جهت اهمیت آن, در صدد برگرداندن آن به فارسی بر آمد. امید است انتشار آثاری از این دست به غنی تر شدن ادبیات جهادیه در دوره قاجاریه کمک کند. ###

جهاد در قرآن[ کریم] تنها یکی از تکالیف متعددی است که بر مسلمانان واجب شده است. با این حال فتوحات اعراب تحولی روان شناختیPsychological twist) ) در اندیشه اسلامی ایجاد کرد که در نتیجه آن تکلیف جهاد در سنن دینی اعتلا یافت. نظریه اهل سنت در باب جهاد, در پاسخ به ضرورت انطباق نظریه دینی و سابقه تاریخی historical precedent) ) تکوین و بسط یافت, حال آن که شیعیان با چنین مسإله ای مواجه نبودند. از این رو توانستند با نادیده انگاشتن سابقه تاریخی, بیش تر بر عنصر دینی تإکید ورزند.

غیبت امام دوازدهم (۲۶۰ ق ) و درگذشت نواب خاص(۴) امام (۳۲۹ ق ) بدون این که کسی به عنوان جانشین آن حضرت منصوب گردد, نتایج و عواقب بسیار مهمی در درک و استنباط شیعیان از جهاد به دنبال داشت. به گونه ای که وجوب جهاد در دوران غیبت دچار محدودیت هایی شد. با وجود این, در طول قرن سیزدهم هجری تحولات مهم بارزی در خصوص نظریه جهاد در حوزه عقاید سیاسی به وجود آمد.

دوران آل بویه نخستین دوره مهم در فقه و کلام شیعه بود; زیرا زمینه ها و خطوط اصلی که می بایست در دوره های بعد دنبال شود و تداوم یابد, در این دوره پایه گذاری شد. در این دوره شیخ مفید (م۴۱۳ ق) به دارالاسلام و دارالحرب, مقوله سومی به نام ((دارالامام)) را نیز افزود. ((دارالامام)) شامل بلادی می شد که شریعت حقه شیعه دوازده امامی در آن جا رواج داشت, در حالی که دارالاسلام سرزمین های اسلامی غیرشیعی را در بر می گرفت.(۵)مسإله شیعیان تا حد زیادی ترویج اسلام در دارالحرب نبود, بلکه مسإله اصلی این بود که قدرت سیاسی در دست دیگر فرق اسلامی بود و بنا بر شرایط موجود امکان نداشت این فرقه ها را به عنوان طاغی بر حکومت مشروع موجود به حساب آورد. دیدگاهی که فقیهان اهل سنت با نظریه وجود مخالفان در دوران عباسیان, توانستند به طرح آن مبادرت ورزند. با روی کار آمدن بویهیان که نخستین سلسله مهم شیعی مذهب بودند, وضعیت چندان بهبود نیافت, چرا که آن ها علی رغم حاکمیت بر اکثریت عظیمی از اهل سنت, وجود خلافت سنی مذهب را شاید به این دلیل که راه دیگری نداشتند, تحمل کردند. احتمالا وجود گرایشی در بین شیعیان در این دوره نسبت به ارائه تعبیری معنوی از جهاد و نقض بعد دنیوی آن, امری اتفاقی و تصادفی نباشد.

دوران ایلخانیان که مصادف بود با کاهش تنش و اختلاف میان شیعیان و سنیان, در واقع دوره مهم دیگری در فقه شیعه به حساب میآید. مسإله اساسی جهان اسلام در این عصر, گسترش قلمرو دارالاسلام نبود, بلکه مسإله حیاتی دفاع در برابر حملات و یورش های کفار بود. محقق حلی (۶۰۲ ـ ۶۷۶ ق) در شرائع الاسلام(۶) و خلاصه فارسی آن تحت عنوان ((مختصر نافع)) (که ظاهرا تدوین شده بود تا جای شرایع را بگیرد(۷)) به طور وضوح به بیان نظریه شیعه در باب جهاد پرداخته است. او بر این عقیده است که:

جهاد واجب باشد با بود امام عادل یا آن کسی که امام وی را بر این کار نصب کرده باشد و ایشان را به جهاد خواند. جهاد روا نبود با امام جور مگر آن که دشمنی بر مسلمانان رو آورد که بر بیضه(۸) اسلام بترسد یا این که او میان گروهی باشد و دشمنی بر آن ها فرو آید و او بخواهد از خود دفع کند.(۹) در هر دو حال نه این که با امام جایر یاری دهد. و هر که خود نتواند جهاد کند و بتواند کسی را به جایگاه خویش فرود آرد واجب باشد, و بر اوست که آن چه نایب او نیازمند باشد بدو دهد.

محقق در ادامه اظهار می دارد که:

مرابطت در کمین شدن است برای نگاه داشتن در بندها. و آن مستحب است اگر چه امامی نباشد; چه در آن کار زار نیست بلکه نگاه داشتن و اعلام[ است]. و اگر نذر مرابطت کند واجب شود, امامی باشد یا نباشد. و همچنین هر گاه نذر کند که چیزی در راه مرابطت صرف کند واجب شود اگر چه آن را به ظاهر نذر نکند و از شنعت نترسد.

محقق حلی سپس کسانی که جهاد با آن ها واجب است را به سه گروه تقسیم می کند:

اول یاغیان و خارجیان. واجب است کار زار کردن با هر کس که بر امام عادل خروج کند هر گاه او به کار زار خواند, یاکسی که او نصب کرده است. دوم اهل کتاب اند, و با آن ها کار زار کنند همچون حربیان تا آن که به شرطهای ذمت گردن نهند. سوم کسانی اند که کتابی ندارند و با آنها کارزار نکنند مگر پس از آن که ایشان را به اسلام خوانند. پس اگر اجابت نکنند روا بود کارزار کردن با آن ها. این خواننده باید امام باشد یا آن کس که امام او را بدین کار فرموده باشد.

بدین ترتیب محقق حلی جهاد را در عمل محدود به جهاد دفاعی کرد; زیرا برای شیعیان در دوران غیبت شرایط برای دعوت موجه به جهاد و به عبارت دیگر امکان وجود امام عادل, برای چنین فراخوانی نمی توانست وجود داشته باشد; لذا او با بیان این که صلح با اهل حرب مادامی که امام یا فرد منصوب از جانب او با آن ها به جنگ نپردازد; جایز دانسته شده بود, در واقع او از امکان وقوع صلح و استقرار حالت عادی و طبیعی میان دارالاسلام و دارالحرب سخن به میان آورده بود. اگر چه محقق حلی در توضیحاتش به وضوح از استحباب مرابطت برای دفاع از قلمرو اسلامی نیز سخن گفته بود.(۱۰)

زمانی که صفویان به قدرت رسیدند (۹۰۷ ق/ ۱۵۰۱ م) تشیع دوازده امامی به صورت مذهب رسمی دولت در آمد. بعضی از پیروان بسیار افراطی شاه او را به عنوان مظهر الوهیت مورد تقدیس قرار می دادند. به ظن قوی برای فراخوان آنان به جهاد هیچ اذن دیگری نیاز نبود. صفویان بنا بر عقیده ای نه چندان غیر متعارف و غالبا رایج و متداول, خود را از اعقاب ائمه می پنداشتند. لذا مشروعیت حکومتشان مسلم و بدیهی تلقی می شد و معمولا معصوم نیز به شمار میآمدند. با در نظر گرفتن این امر, انتظار می رفت که در دوره صفویه برداشت مجددی از نظریه جهاد ارائه گردد و یا این که در آن تجدید نظر شود, اما در حقیقت نظریه مجتهدان بزرگ دوره مزبور در باب جهاد با آن چه که پیش تر محقق حلی ارائه کرده بود, اختلاف بسیار ناچیزی داشت.(۱۱)

احتمالا علمای راست آیین ترmore orthodox) ) هرگز اعتقادی به این که صفویان به نیابت از ائمه حکومت می کنند, نداشتند; بنابراین, زمانی که برای عده ای از مجتهدان و نیز دیگران این امر مشخص گردید که حکومت شیعی صفوی در عمل عادلانه تر از حکومت های دیگر نبوده است, استحقاق صفویان در اعمال حاکمیت مورد تردید قرار گرفت. مقدس اردبیلی (متوفی ۹۹۳ ق / ۱۵۸۵ م) در نامه ای به شاه عباس او را ((بانی ملک عاریت))(۱۲) خطاب کرده بود, این تعبیر به طور ضمنی اشاره به این داشت که حکومت او غصبی است و حکومت واقعی تنها از آن امام است. صفویان که به منظور تثبیت تشیع دوازده امامی به عنوان مذهب رسمی کشور, مجتهدان را تقویت کرده بودند, اگر چه در مجموع توانستند آن ها را از دخالت در سیاست باز دارند اما در حقیقت شمشیر دو لبه ای را ایجاد کرده بودند. علمای سنی مذهب به طور سنتی به منزله ((وارثان پیامبری)) تلقی می شدند, لذا این امر طبیعی بود که مجتهدان شیعی نیز موقعیت خود را در مقام ((جانشینان)) ائمه به عنوان سرچشمه اقتدار و زعامت در مقابل فرمانروایان غیر مذهبی تثبیت کنند. قدرت مجتهدان با کاهش قدرت مقام صدر در دوره شاه عباس دوم[ سلطنت: ۷۷ ـ ۱۰۵۲ ق], تا حدی افزایش یافت.

دومانDu mans) ) در اثری که در سال (۱۰۷۱ ق/ ۱۶۶۰ م) نوشت, بعد از این که مجتهدان را با عباراتی ناپسند توصیف می کند, اظهار می دارد:

از بین یک هزار نفری که به عنوان طلبه از سنین جوانی تا پیری عمر خود را صرف تحصیل علوم دینی می کنند, یک نفر نیز قادر نیست بدون ابراز مخالفت[ دیگران] خود را به عنوان جانشین امام مطرح سازد; زیرا در صورت کسب چنین منصبی او قادر خواهد بود که توده مردم را پشت سر خود جمع کند. پادشاهان صفوی پیش از آن که دیر شود بر این امر وقوف داشتند ; زیرا اگر چنین شخصی پدید میآمد, توده مردم بر این عقیده می شدند که حکومت باید مطابق فرامین و اوامر او عمل کند, و شاه ناچار می بایست شمشیرش را برای تحکیم موقعیت او به کار گیرد و آن چه را که چنین شخص مزور و ریا کاری از راه مدارا و ملاطفت قادر به انجام آن نبوده است از راه زور و قدرت[ شاه] به اجرا در آید. مطابق رإی آنان, شاه شخص غاصبی بود که الزاما باید در هر جا و در هر مورد به فتوای چنین شخص مقدسی گردن نهد.(۱۳)

شاردن نیز اظهار می دارد که طبقات مذهبی و مقدسان, بر این عقیده بودند که در زمان غیبت امام, جانشین او باید مجتهد معصوم باشد, اما در جای دیگر به عقیده ای شایع تر نیز اشاره می کند و آن این که حق جانشینی امام متعلق به یکی از اعقاب ائمه است که مستقیما از آن ها نسب برده باشد و ضرورتا نیازی نیست که شخص مزبور همانند جانشین پیامبر و نائب امام, معصوم باشد. در اواخر دوران صفویه (۱۰۷۷ ق/ ۱۶۶۶ م) در یک مورد خاص شخصی به نام مولی قاسم علیه شاه سخن رانده و او را ناقض شریعت خوانده و اظهار داشته بود که او شایسته مقام سلطنت نیست;لذا باید پسر شیخ الاسلام که مادرش دختر شاه عباس بود جانشین او گردد.(۱۴)

اگر این تصورFiction) ) که حکمران باید معصوم باشد, نمی توانست مورد دفاع قرار گیرد, و نیز حکمران نمی توانست به منزله امام و حکومت او به مثابه حکومت عدل تلقی شود آیا حیات جامعه در احراز اعتبار دینی دچار وقفه نمی شد و دفاع از دارالاسلام متوقف نمی گشت؟ این امر کم و بیش همان مسإله ای بود که غزالی قبلا در یک موقعیت متفاوت با آن مواجه شده بود. در دوره قاجار به این مسإله پاسخی نه چندان قطعی داده شد. در دوره مذکور عده ای از مجتهدان به صراحت به طرح این ادعا پرداختند که در دوره غیبت کبری نائب عام امام, محسوب می شوند. البته تشخیص این امر به عهده خود آن ها است, از این رو, وظیفه امر به معروف و نهی از منکر به مجتهدان واگذار شده است. (۱۵) بر این اساس, شاه صرفا به ع