پاورپوینت کامل بررسی فقهی برد و باخت در مسابقات ۹۰ اسلاید در PowerPoint

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل بررسی فقهی برد و باخت در مسابقات ۹۰ اسلاید در PowerPoint دارای ۹۰ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل بررسی فقهی برد و باخت در مسابقات ۹۰ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن پاورپوینت کامل بررسی فقهی برد و باخت در مسابقات ۹۰ اسلاید در PowerPoint :

>

محمدعلی قاسمی[۱]

چکیده:

آنچه فراروی شماست، پژوهشی کوتاه در زمینه «برد و باخت در مسابقات» از دیدگاه فقه اسلامی است؛ چه این که فقه به عنوان یکی از مهمترین محورهای پاسخگویی به تمام پرسشهای انسان، در همه زمانهاست.

به دنبال گسترش مسابقات در عصر حاضر، پرسشهای فراوانی در باره جواز و عدم جواز، همچنین جایزه های آنها، برای متدینین مطرح است. در این میان، برخی از ورزشها همانند اسب سواری، شتر دوانی و تیراندازی به تصریح اولیای دین، مورد امضای شریعت قرار گرفته است و گروگذاری و شرط بندی در آنها بدون اشکال است.

با استمداد از سیره و روایات می توان سایر ورزشها را جایز دانست و هدایا و پاداشهای آنها را نیز به عنوان وفای به عهد یا نذر، قسم و…دریافت کرد. پس بدون شک در جوایزی که شرط الزام آور در آنها وجود ندارد یا از سوی نهادهای دولتی و بین المللی پرداخت می شود، هیچ اشکالی وجود ندارد.

مقدمه

از گذشته های دور، مسابقات، بخشی از زندگی و عمر انسانها را پر کرده است. برخی برای آمادگی رزمی و عده ای به انگیزه سرگرمی و پر کردن خلأ هیجانهای خویش یا وقت گذرانی و شماری هم برای برد و باخت و سودهای مادی و اقتصادی، در مسابقه های گوناگون شرکت می کردند.

در سیر همراه با فراز و نشیب تمدن بشری، این مسابقه ها روز به روز گسترده تر و فراگیرتر شده تا آنجا که در زمان حاضر، دامنه آن، گسترش شگفت انگیز و تنوع خیره کننده ای یافته است، به گونه ای که می توان گفت بیشتر هنگامه های بیکاری و آسودگی مردمان و طیف وسیعی از نگرانیها، دغدغه ها، و دل مشغولیهای جوانان و نوجوانان به آن اختصاص یافته است.

در زمینه مسابقات، افزون بر مسائل و اهداف ورزشی، سیاسی و فرهنگی، بحثها و گفتگوهای مهم دیگری از دیدگاه فقه و شریعت مطرح است.

پرسشهای فقهی فراوانی در زمینه مسابقات مطرح است که باید پاسخ قابل اطمینانی از سوی فقیهان ارائه شود. پاره ای از این پرسشها در مشروع بودن و نبودن برخی از مسابقه ها مانند، اتومبیل رانی، موتورسواری، دیوار مرگ، بوکس و…می باشد.

پرسش دیگر این است که با توجه به آنچه شریعت اسلامی به عنوان مسابقه و شرط بندی و برد و باخت، پذیرفته است، آیا می توان با ملاکیابی، مواردی را به آنها افزود؟

آیا می توان گفت که نمونه های بیان شده در روایات، مربوط به زمان صدور روایات است (و تنها به عنوان نمونه از آنها نام برده شده است) تا بتوان در این زمان، در مسابقه با سلاحهای جدید و پیشرفته که برای دفاع و رزم از آنها استفاده می شود، شرط بندی نمود؟

آیا ورزشهایی همچون دو، کشتی، فوتبال، والیبال، قایقرانی، کاراته و… جایزند یا ناروا؟ و اگر مشروع هستند، آیا از دیدگاه شرع و فقه می توان در این موارد نیز مانند اسب دوانی و تیراندازی، برد و باخت کرد؟

سؤال دیگر این است که آیا انگیزه های ورزشکاران و بازیکنان در مشروعیت و عدم مشروعیت مسابقات، تأثیرگذار است؟

آیا راه حلی برای شرط بندی و گروگذاری، برد و باخت در این گونه مسابقه ها وجود دارد؟ و در صورت تعیین جایزه از سوی نهادها، باشگاهها و سازمانهای دولتی، حکم آن چیست؟ اگر افرادی که به عنوان بازیکن در مسابقات شرکت می کنند، مقداری پول پرداخت نمایند تا در پایان به گروههای پیروز پرداخت شود، این عمل در فقه چه حکمی دارد؟

با توجه به گستردگی پرسشهای فوق و اهمیت و نفوذ مسابقات در زندگی انسان و تأثیرگذاری آن در اجتماع، فقه پژوهان باید با موضوع شناسی و ژرف اندیشی، نظر شریعت و فقه را از منابع اسلامی بجویند و وظیفه شرع مداران را مشخص نمایند.

در این پژوهش برآنیم تا با بهره گیری از مبانی فقهی گذشتگان، احکام مسابقه های امروزی را نیز تعیین نماییم.

مفهوم و تعریف مسابقه

«سبق» به معنای پیشی گرفتن بر یکدیگر در دویدن، تاختن، جنگیدن و…است.»[۲]

با بررسی در لغت پی می بریم که به گونه ای در این واژه، مفهوم رقابت، پیشتازی و پیش آهنگی نهفته است، که در برابر آن «لحوق» به معنای پیوستن قرار دارد.

در زمینه های مختلف علمی، فکری، ورزشی و… آن بازیکنی که جلو می افتد و زودتر از دیگران به مقصد از پیش تعیین شده می رسد و بر رقیب پیروز می شود، سابق و پیشتاز گفته می شود که در فارسی می گویند: گوی سبقت را از دیگران ربود.

این واژه در قرآن کریم و احادیث، دارای کاربردهای گوناگونی است:

در قرآن، آنجا که برادران یوسف در بیان چگونگی کار خویش، می گویند:

«إِنّا ذَهَبْنا نَسْتَبِقُ وَ تَرَکنا یوسُفَ عِنْدَ مَتاعِنا»[۳]

یعنی: گفتند ای پدر! ما به مسابقه رفته بودیم و یوسف را پیش کالای خود گذاشته بودیم.

در جریان یوسف و زلیخا چنین می خوانیم: «و استبقا الباب»[۴] یعنی: هر دو (یوسف و زلیخا) بهطرف در دویدند. و در بیان صراط در روز قیامت این گونه می فرماید: «فاستبقوا الصراط»[۵] یعنی: پسشتابان آهنگ صراط می کنند.

ابن منظور در «لسان العرب» می گوید: «استباق» پیشی گرفتن، در قرآن به سه معنا به کار رفته است: یکی، تیراندازی که در آیه نخست، از زبان فرزندان یعقوب چنین نقل کرده است و دیگری پیش افتادن در هدف که از دومین آیه مورد اشاره، در جریان یوسف و زلیخا به دست می آید و معنای سوم، عبور کردن و گذشتن است که از سومین آیه استفاده می شود. همانگونه که می بینید در معنای اول و دوم، مفهوم «مسابقه» و سبقت نهفته است.

این واژه، در روایات معصومین علیهم السلام نیز دارای چنین بار مفهومی است.

مفهوم سبق، در اثر کاربرد فراوان مباحث فقهی، «حقیقت» در عقد ویژه ای شده است که دارای دو رکن و انشای به هم پیوسته (ایجاب و قبول) است. در کاربرد فقیهان، سبق به تملیکی گفته شده است که در برابر کار و عمل قرار می گیرد. به همین جهت، در فقه بحث ویژه ای با عنوان «سبق و رمایه» در شمار دیگر مباحث قرار گرفته است. در این عقد، چهار نکته باید رعایت شود:

الف) مسابقه دهندگان باید عاقل و بالغ باشند.

ب) ابزاری که برای مسابقه استفاده می شود از ابزاری باشد که در فقه مورد تأیید قرار گرفته است.

ج) در مسابقه های جایز، آنچه که به عنوان پاداش به طرف مقابل پرداخت می شود، ویژگی خاصی ندارد بلکه می تواند کالای موجود در خارج و به صورت نقد یا نسیه باشد.

د) می توان جایزه برندگان را از بیت المال پرداخت کرد، یا از سوی پیشوا و رهبر مسلمانان یا سازمانها و اشخاص دیگر غیر از مسابقه دهندگان اهدا گردد.

در این مسأله که آیا مسابقه دهندگان نیز می توانند به یکدیگر جایزه دهند گفتگو و اختلاف است اگر چه نظر مشهور و معروف فقیهان شیعه جواز آن است.[۶]

اقسام مسابقات

در یک نگاه کلی و برای تفکیک در احکام مسابقه ها، می توان آنها را به چهار بخش تقسیم کرد:

۱- مسابقه با وسائل ویژه قمار همراه برد و باخت، که حرمت آن یقینی و مورد پذیرش همه فقیهان است.

۲- مسابقه با وسائل ویژه قمار ولی بدون برد و باخت، که به دلیل روایات رسیده از امامان معصوم علیهم السلام این عمل هم حرام و نارواست، اگر چه برخی همانند شیخ انصاری و مرحوم خوانساری در حرمت آن تشکیک کرده اند.

۳- مسابقه با وسائل غیر قمار همراه برد و باخت؛

۴- مسابقه با وسائل غیر قمار بدون برد و باخت.

به دلیل روشن بودن حرمت در دو بخش اول، به بحث از دو مورد اخیر می پردازیم:

مسابقه با غیر وسائل قمار

در رویکرد دیگری، مسابقه با وسائل غیر قمار، به دو بخش تقسیم می شود:

الف) آنچه که در شریعت اسلام، دلیل خاصی بر آن رسیده است و گروبندی و برد و باخت در آن جایز شمرده شده است.

ب) آنچه که در شریعت، سخن ویژه ای در باره آن گفته نشده است که یا همراه برد و باخت صورت می گیرد و یا همراه برد و باخت نیست.

مسابقه های مشروع در راستای تواناسازی

دین مبین اسلام نه تنها از مسابقه هایی که در راستای نیرومندسازی بنیه نظامی و دفاعی مسلمانان صورت می پذیرد و آمادگی رزمی آنان را بالا می برد، جلوگیری نمی کند، بلکه آنها را مورد تأکید و سفارش قرار می دهد. قرآن کریم به عنوان یک اصل کلی و فرازمانی، به مسلمانان چنین دستور می دهد:

«وَ أَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّهٍ وَ مِنْ رِباطِ الْخَیلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللّهِ وَ عَدُوَّکمْ وَ آخَرِینَ مِنْ دُونِهِمْ لا تَعْلَمُونَهُمُ اللّهُ یعْلَمُهُمْ…»[۷]

یعنی: و تا آنجا که می توانید نیرو و اسبان سواری آماده کنید، تا دشمنان خدا و دشمنان خود را و آنها که شما نمی شناسید اما خدا می شناسد، بترسانید.

پیامبر گرامی صلی الله علیه و آله در بیان مقصود از این آیه، چنین می فرماید:

«فی قول الله عزوجل (و اعدوا لهم ما استطعتم من قوه و من رباط الخیل) قال: الرمی.»

یعنی: مقصود از نیرومندی و توانایی در آیه، آمادگی در تیراندازی است.[۸]

اسب سواری، شتر دوانی و تیراندازی

با توجه به اهمیت دفاع از مرز و بوم ممالک اسلامی و آمادگی دفاعی مسلمانان، در اسلام، افزون بر مشروعیت برخی مسابقه ها که شرط بندی و گروگذاری در آنها روا شمرده شده است و به خاطر این فایده مهم، از دایره لهو و لعب ممنوع در شریعت، بیرون است بلکه پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله به آنها امر فرموده اند.

دلیل این حکم که اکنون فقهای شیعه و سنی آن را پذیرفته اند، روایتی است که اهل سنت از حضرت رسول صلی الله علیه و آله[۹] و شیعیان از امام صادق علیه السلام [۱۰]نقل کرده اند: «لاسبق الا فی نصل او خف او حافر.» یعنی: هیچ مسابقه ای روا نیست جز در تیراندازی، شتردوانی و اسب سواری. ملاحظه می شود که سه عنوان در این حدیث و نظایر آن وجود دارد که هر آنچه دایره مفهومی آنها را شامل شود مسابقه نامیده شده و به استناد روایات دیگر، شرط بندی در آنها جایز است: ۱- عنوان نصل ۲- عنوان خف ۳- عنوان حافر.

در لسان العرب آمده است: «فالخفّ: الابل ههنا و الحافر: الخیل و النصل: السهم الذی یرمی به.»[۱۱] یعنی: خف شتر، و حافر اسب و نصل تیری است که با آن تیراندازی می شود. شهید ثانی می گوید:

سهم شامل مسابقه در تیراندازی، سرنیزه و شمشیر می شود، همانگونه که خف، شتر و فیل دوانی را در بر می گیرد و حافر، اسب و الاغ و قاطرسواری را در مفهوم خود دارد.[۱۲]

بنابراین، به دلالت روشن این حدیث و بسیاری از احادیث دیگر، چنین مسابقه هایی جایز بلکه مورد دستور و سفارش است.

و در روایت دیگر آمده است که گروگذاری در برخی مسابقات جایز است:

«اِن الملائکه لتنفر عند الرهان و تلعن بصاحبه ما خلا الحافر و الخف و الریش و النصل.»[۱۳]

یعنی: فرشتگان در مسابقه های همراه با برد و باخت، حضور نمی یابند و لعنت خویش را بر بازیکنان آن می فرستند، مگر اسب سواری، شتردوانی، کبوتربازی و تیراندازی.

صاحب «حدائق» از جمله فقیهانی است که مسابقه ها را منحصر در این سه مورد ندانسته و مسابقه و گروبندی با پرندگان و کبوتران را نیز روا شمرده است. وی بر این باور است که عنوان قمار و لهو و لعب بر این بازیها، صدق نمی کند و برای اثبات نظر خویش روایات فراوانی را گواه می گیرد.[۱۴]

به نظر نگارنده، برد و باخت تنها در سه عنوان یاد شده جایز است و نمی توان گفت که شرط بندی و برد و باخت، در دیگر مسابقه ها نیز جایز است؛ زیرا توانمندی و آمادگی برای رزم «حکمت» است و نه علّت حکم و در نظر صحیح با سرایت دادن حکمت، نمی توان حکم حلیت رهن را برای دیگر مسابقات ثابت کرد؛ چه این که پیامبر صلی الله علیه و آله و امامان معصوم علیهم السلام توجه داشته اند که مثلاً آمادگی بدن و بدن سازی، تأثیر بسزایی در مبارزات و جنگها دارد ولی هیچ سخنی در جهت حلیت این امر بیان نکرده اند. بنابراین، نمی توان این حکم را به دیگر ورزشها (حتی اگر در جنگ مورد استفاده باشد.) مثل اتومبیلرانی سرایت داد.

مسابقات ورزشی و سرگرمی

پرسش مهم این است که مسابقه هایی همچون کشتی، وزنه برداری، دومیدانی و بسیاری از بازیهای دیگر که در زمانهای پیشین وجود نداشته است ولی امروزه در سراسر جهان (حتی جوامع اسلامی) رواج دارد و هواداران بسیاری را جلب کرده و هزینه های گزافی را به خود اختصاص داده است، چه حکمی در شریعت و مبانی فقهی برای آنها ثابت می شود و اگر مشروع است، حکم پاداشها و جوایز برندگان آنها چیست؟

دیدگاه اندیشمندان فقه

۱ـ نظر شهید ثانی

وی در بررسی حدیث «لاسبق الا فی خف او حافر او نصل» می گوید:

«و ربما رواه بعضهم بسکون الباء و هو المصدر: ای لایقع هذا الفعل الا فی الثلاثه، فیکون ما عداها غیر جائز، و من ثم اختلف فی المسابقه بنحو الأقدام و رمی الحجر و رفعه و المصارعه و بالآلات التی تشمل علی نصل بغیر عوض هل یجوز ام لا؟ فعلی روایه الفتح یجوز و علی السکون لا و فی الجواز مع شهره روایته بین المحدثین، موافقه الأصل، خصوصا مع ترتب غرض صحیح علی تلک الأعمال.»[۱۵]

یعنی: و چه بسا برخی آن (سبق) را به سکون باء به عنوان مصدر قرائت کرده اند؛ یعنی این عمل تنها در سه مورد صحیح است و غیر آن جایز نیست. از این رو در مسابقات به صورت؛ دویدن، پرتاب سنگ و برداشتن آن و کشتی گرفتن و با وسایلی که مشتمل بر تیر است ولی بدون عوض است، اختلاف نظر رخ داده است، پس بر اساس روایت فتحه «سبق» جایز و بر اساس روایت سکون جایز نیست. قول به جواز، علاوه بر شهرت روایی آن، موافق اصل نیز هست بویژه زمانی که هدف و مقصودی درست بر این اعمال مترتب گردد.

۲ـ دیدگاه صاحب ریاض

در مقابل نظر شهید ثانی و بسیاری دیگر از فقیهان، برخی نظری متفاوت در این زمینه به تصویر کشیده اند. مرحوم سید علی طباطبایی در کتاب ریاض المسائل می نویسد:

«و لکن الاشهر خلافه… فالمنع اظهر، لحجّیه الاجماع المنقول، سیما مع التعدد و الاعتضاد بالشهره و بما دل علی حرمه اللهو و اللعب لکون المسابقه فی المذکورات منهما بلا تأمل و خصوص ما مرّ من المعتبره المنجبر قصور سندها بالشهره بل و عمل الکل و لو فی الجمله، الداله علی تنفر الملائکه عند الرهان و