پاورپوینت کامل برشی از یک کتاب؛ نیم نگاهی به فرایند یک پژوهش علمی ۸۴ اسلاید در PowerPoint

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل برشی از یک کتاب؛ نیم نگاهی به فرایند یک پژوهش علمی ۸۴ اسلاید در PowerPoint دارای ۸۴ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل برشی از یک کتاب؛ نیم نگاهی به فرایند یک پژوهش علمی ۸۴ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن پاورپوینت کامل برشی از یک کتاب؛ نیم نگاهی به فرایند یک پژوهش علمی ۸۴ اسلاید در PowerPoint :

>

اشاره:

از اصول مسلم مورد تاکید در میان علما و دانشمندان عرصه های مختلف علمی، لزوم پژوهش می باشد. پژوهش از مهمترین و کلیدی ترین مولفه های تطور و ژرف بخشی علوم است. از لوازم ضروری این امر بنیادین، شناخت کافی و وافی پژوهشگر از اصول و مبانی آن می باشد.

ارائه و انجام تحقیقی موفق که دارای کارایی و اثر بخشی مطلوب علمی باشد، منوط به شناخت و اجرای اصول و فنونی کاربردی است. اصول و قواعد راهبردی که رعایت آنها محقق را از انحراف در تحقیق و عدم موفقیت باز می دارد؛ نیز فنون و تکنیک هایی که بکار بستن آنها، رعایت اصول را تسهیل و تصحیح می کند.

شناخت گرایی، تمایز اطلاعات و داده ها، تبدیل داده ها به اطلاعات، تعلق به گستره خاصی از علوم، سابق بودن آموزش بر پژوهش، کارایی و اثر بخشی پژوهش، مسئله محوری و موضوع محوری، تمایز مسائل و مبانی، تمایز مسئله و مشکل و… ازجمله این اصول و فنون می باشد.

در این راستا با توجه به کافی و وافی بودن و نیز جامعیت مطالب ارائه شده در کتاب «اصول و فنون پژوهش» نوشته استاد ارجمند آقای دکتر احد فرامرز قراملکی بر آن شدیم تا به فراخور نیاز پژوهشگران ارجمندی که گام های ابتدایی را در امر تحقیق و پژوهش بر میدارند، به ارائه تلخیصی از بخش های اول و دوم این کتاب مبادرت ورزیم.

بخش اول: پژوهش و بهره وری آن

اصل اول: پژوهش و لزوم شناخت گرایی

دلیل موفقیت برخی افراد و مدیران چیست؟ چرا فلان پژوهشگر کامروا است و آن دیگر چنین نیست؟ آیا واقعا می توان موفقیت افراد را مرهون و مربوط به هوش ایشان دانست؟

می توان موفقیت را در گرو انتخاب روش های شایسته در انجام کار بدانیم، که البته این امر، تبیینی درست و مهم است، اما کامل نیست؛ زیرا از طرفی موفقیت یک انتخاب است و نه شانس و از طرف دیگر ممکن است از رمز و راز توفیق فرد در برگرفتن روش های شایسته نیز سؤال شود. چگونه افراد موفق توانایی برگزیدن روش های شایسته را دارا هستند؟

پاسخی که می توان بدین سوال داد آن است که تبیین شناخت گرایانه از حرفه و فعالیت مد نظر، به ذهنیت و تصور فرد از فعالیت اشاره می کند. انسان ها بر حسب تصوری که از یک فعالیت دارند، روش ها و ابزارها را تعریف کرده و آن ها را بر می گزینند.

اگر مدیری در اخذ روش های اعتماد آفرینی ناموفق است، عمدتا به علت آن است که تصوری نارسا از اعتماد آفرینی دارد. تصور ناقص از یک فعالیت. موجب بر گرفتن ابزارهای ناشایست است. این اصل که به ظاهر بدیهی و بی نیاز از توضیح است، غالبا در فعالیت های حرفه ای به ویژه در برنامه های آموزشی، تبلیغی و پژوهشی سخت مورد غفلت واقع می شود.

درنتیجه، تصور کامل و دقیق از یک فعالیت منجر به انتخاب روش مناسب و ابزارهای دقیق شده و در نهایت کامیابی و موفقیت در انجام کار را منجر خواهد شد.

تصور ما از پژوهش: براساس اصل یاد شده، پیش از پژوهش، باید تصور خود را از آن نقادی کنیم. این اصل اقتضا دارد که قبل از شروع پژوهش از خود بپرسیم که پژوهش چیست؟ با آموزش، تبلیغ و اطلاع رسانی چه تمایزی دارد؟

گاهی واژه تحقیق و مطالعه را به معنای بسیار فراگیر و عام به کار می بریم و هر گونه مطالعه و نگارش را تحقیق می انگاریم و گاهی با عنایت به تمایز برنامه پژوهشی از برنامه های آموزشی، اطلاع رسانی و ترویج و تبلیغ، از هویت پژوهش می پرسیم. فرایند پژوهش را باید به گونه ای تصور کرد که آن را از فرایندهای دیگر، چون: تفکر، آموزش و اطلاع رسانی تمایز بخشید.

اگر کسی از پژوهش، تصور فرایند محوری داشته باشد، نسبت به کسی که فاقد این تصور است، از موفقیت بیشتری در تحقیق می تواند برخوردار باشد. اگر محققی تصور مسئله محورانه از پژوهش داشته باشد، نسبت به فردی که آن را موضوع محور تلقی می کند، کام رواتر است. اگر کسی نوآوری را از مقومات پژوهش تلقی کند، به تحقیق با موازین علمی و جهانی نزدیک تر می گردد.

تعریف پژوهش: پژوهش در درجه اول یک فرایند نظام مند است که مراحل مختلف و به هم پیوسته ای دارد. موفقیت در هر مرحله، منوط به موفقیت در مرحله پیشین است. مهم ترین خصلت این فرایند، زایایی، باروری و تولید است.

پژوهش، فرایندی است که به نوآوری می انجامد. ملاک نوآوری، گستره و شاخه ای از علوم است که پژوهش به آن متعلق می باشد. بنابراین، پژوهش را چنین می توان تعریف نمود: «پژوهش، پردازش اطلاعات است، با فرایند نظام مند، متعلق به گستره خاصی از علوم، دارای هویت جمعی و متضمن نوآوری».

فرایند پژوهش: فرایند نظام مند یک پژوهش که در پی مواجهه با یک مشکل یا انتخاب یک مسئله آغاز می شود و با تفسیر و استنتاج از اطلاعات جمع آوری شده به پایان می رسد، مشتمل بر مراحل متوالی و در عین حال انعطاف پذیر می باشد؛

مرحله اول: جستجو و انتخاب مسئله؛ مرحله دوم: شناخت مسئله؛ مرحله سوم جمع آوری اطلاعات یا داده ها؛ مرحله چهارم: تجزیه و تحلیل اطلاعات و مرحله پنجم: تدوین گزارش پژوهش است.

اصولی که در ادامه بدانها می پردازیم می بایست در مراحل پنجگانه فوق الذکر به حسب ارتباط به اجرا درآیند.

اصل دوم: تمایز اطلاعات و داده ها

تولید علم مانند تولید هر امر دیگر، از مواد اولیه آغاز می شود. محقق با ابزارها و روشهای مختلف، مواد اولیه را فراهم می آورد و آنگاه آنها را پردازش و تحلیل می کند. یکی از موانع موفقیت محقق و عامل کاهش کارایی و اثر بخشی تحقیق، ناکامی محقق در گزینش مواد اولیه است. دانشمندان منطق تاکید می کنند که همانطور که در منطق همواره نتیجه تابع اخس مقدمه ها است در فرایند پژوهش نیز به لحاظ محتوایی، نتیجه تابع فرودست ترین مقدمه ها است.

اما محقق چه موادی را بایستی وارد فرایند تحقیق کند؟ آیا گزینش مواد اولیه شرایط معینی ندارد؟ در پاسخ به اصل تمایز داده ها و اطلاعات می رسیم

آنچه محقق با ابزارهای معین به دست می آورد، مواد خام است. این مواد را داده ها (data) یا یافته ها می خوانیم. محقق نباید مواد خام را به همان صورتی که می یابد فیش برداری و در فرایند تحقیق وارد کند؛ بلکه باید آنرا با ملاکهای معینی، سنجش، پالایش و سپس گزینش نماید. حاصل سنجش و گزینش که در واقع مواد شایسته اند، اطلاعات (information) نامیده می شوند.

بنابراین، اطلاعات همان داده های شایسته و داده ها همان صورت خام اطلاعات اند. بسیاری از داده ها در فرایند سنجش و گزینش حذف می شوند و در مواردی آنچه یافت نشده است (فقدان داده) بصورت اطلاعات بکار می آید.

توجه به اصل تمایز داده ها از اطلاعات که به منزله برخورداری از عینک دقت در پژوهش است، به تنهایی کافی نیست. زیرا محقق باید بتواند داده ها را به اطلاعات تبدیل کند. عبور از مواد خام به اطلاعات شایسته در گرو بکار بردن فنون خاصی است. که مختصرا به آن اشاره می شود.

اول: بررسی وضوح و تمایز داده ها

صید داده های مبهم و آشفته، رهزن تحقیق است و آن را از باروری باز می دارد. یافته ها می توانند از سه گونه ابهام برخودار باشند: زبانی یا لفظی، ذهنی یا مفهومی و عینی یا مصداقی. هیچ یافته ای را نمی توان وارد فرایند تحقیق کرد مگر آنکه به روشنی و بطور کامل قابل تصور بوده و از امور مشتبه و متشابه به دور باشد. برای این منظور از آزمونهای وضوح و تمایز استفاده می کنیم. مراحل این آزمون عبارتند از:

۱- آیا واژه به کار رفته در این داده معنای دقیقی دارد؟ آیا مراد گوینده از الفاظ همان است که می فهمیم؟

۲- آیا من از مفاهیم به کار رفته در این داده، تصور روشن و واضحی دارم؟

۳- آیا داده ها از جهت مصداق تمایز دارند؟

۴- درصورت گزاره بودن داده، آیا مضمون گزاره کاملا دقیق است؟

با سوالات فوق می توان بدین نتیجه نائل شد که آیا داده ها، کاملا واضح، دقیق و متمایزند.

دوم: لزوم ارتباط داده ها با مسئله مورد پژوهش

داده های شایسته ارتباط وثیقی با تحقیق دارند. اما مراد از ارتباط وثیق چیست؟ فراتر از این باید پرسید: داده یا یافته ای در یک منبع، با چه امری باید مرتبط باشند؟

کسانی که از مهارت تحقیق روشمند برخوردار نیستند، غالبا بحث «موضوع» را به میان می آورند. در تتبعات موضوع محور هرآنچه به موضوع ارتباط دارد، با هر میزانی از ارتباط وارد فرایند تحقیق می شود؛ اما محقق روشمند که عموما «مساله محور» است بر ارتباط داده با مسئله تحقیق و به تعبیر دقیقتر با فرضیه آن، عطف توجه دارد. بر این اساس مراد از اطلاعات مربوط اطلاعاتی است که بتواند در تشخیص یا حل مسئله، نفی و اثبات فرضیه تحقیق یا نقد فرضیه های رقیب موثر باشد.

مرتبط بودن اطلاعات را با سوالات ذیل می توان بررسی نمود:

۱- آیا این یافته می تواند در تشخیص مسئله (تبدیل مشکل به مسئله مشخص و متمایز) یاری رساند؟

۲- آیا این داده در حل مسئله تحقیق راهگشا است؟

۳- آیا این یافته در فهم و نقد فرضیه های رقیب نقش دارد؟

۴- آیا این داده در تحلیل، نقد، اثبات و ابطال فرضیه تحقیق موثر است؟

سوم: بررسی صدق و کذب اطلاعات

حضور داده ای کاذب در تحقیق، سبب کذب نتیجه پژوهش می شود. به دو صورت عمده می توان صدق داده ای را بررسی نمود:

الف: در این آزمون از اسناد یا ادله داده جستجو می کنیم. داده یا مستند است و یا مستدل و الا سخنی بیهوده است که قابل ورود به فرایند تحقیق نیست. هرگونه اهمال ورزی و یا بی مبالاتی در این مقام به واقع نمایی تحقیق آسیب می زند. اعتماد بر حافظه، اعتماد سهل گیرانه بر اظهار نظرهای افراد، شتابزدگی و عافیت طلبی مانع توجه به اسناد می شود. در پرسش از سند باید اسناد و منابع تحقیق را از حیث اصالت، صدق، صحت انتساب و غیر آن نقادی کرد. نقد منابع از نخستین و مهمترین گامهای تحقیق است.

ب) شیوه دیگر، پرسش از کذب داده است. در موارد متعددی رویت نادرستی یک یافته نسبت به رصد کردن صدق آن آسانتر است. جست و جو از کذب داده دو طریق دارد:

۱- جستجو از ناسازگاری درونی، خود ستیزی و تناقض آمیز بودن. هر گزاره ای که متضمن تناقض باشد کاذب است.

۲-جستجو از لوازم تناقض آمیز گزاره. گاهی گزاره به دلالت مطابقی متضمن تناقض نیست. اما صدق آن مستلزم قبول محال یا تناقض است.

چهارم: کفایت اطلاعات

اگر چه می دانیم اطلاعات در تحقیق باید کافی و کامل باشد، اما در عمل با اطلاعات ناقص به تحقیق می پردازیم. این اهمال ورزی در پایان نامه های تحصیلی، کتاب ها و مقاله های پژوهشی رواج دارد.

عوامل عدم پایبندی به کفایت اطلاعات:

۱- ابهام در مفهوم کفایت: بر اساس اصل نخست، محقق بر اساس تصوری که از کفایت دارد، پایبند به آن است و غالبا تصورهای ناقص و مبهم از آن داریم، از اینرو اطلاعات واقعا ناکافی را کافی می پنداریم. ابهام کفایت بر خاسته از نسبی بودن آن است. اطلاعات در نسبت با چه امری باید کافی و کامل باشد؟ کفایت اطلاعات در نسبت با ادعاهایی است که در تحقیق مطرح است. اثبات هر ادعایی محتاج ادله، شواهد و قراین و اطلاعات کافی است.

۲- از دیگر عوامل عدم پایبندی به کفایت اطلاعات، مثلث زیانبار شتاب زدگی، سهل انگاری و عافیت طلبی است.

۳- مهمترین عوامل روانی اهمال در کفایت اطلاعات، جزم گرایی محقق است که سبب می شود محقق به جای جستجوی کامل از مبطل ها و موارد نقص و نقض، صرفا به جمع آوری موارد تایید و سازگار با فرضیه خود بسنده کند. جزم گرایی سبب می شود، محقق به جای فرضیه، هوس نظریه پردازی داشته باشد و برای اثبات آنچه خود نظریه می داند (و نه فرضیه)، اندک شواهدی را دلیل کافی تلقی کند.

۴- فقدان تصور دقیق و کامل محقق از مسئله که خود ناشی از فقدان دانش لازم است، نقش موثر تری در اهمال ورزیدن محقق از توجه به کفایت اطلاعات دارد. پژوهش مسبوق به آموزش است. آموزش کافی چشم محقق را به وسعت اطلاعات لازم برای تحقیق باز می کند و او را در این خصوص اهل اهل حزم و احتیاط می کند.

اصل سوم: تعلق به گستره خاصی از علوم

آیا برنامه پژوهشی ضرورتا به گستره خاصی از دانش های بشری متعلق است؟ آیا تمایز پژوهشها بر حسب تمایز علوم ضرورت دارد؟ سر اینکه تحقیقات به یکی از دانشها متعلق است، چیست؟ آیا تعلق به گستره معین از علوم با آنچه امروزه مطالعات میان رشته ای نامیده می شود، سازگار است؟ این اصل چه آثار و لوازمی در برنامه پژوهشی دارد و تاثیر آن در کارایی و اثر بخشی تحقیق چیست؟ غفلت از این اصل چه آثار زیانباری بر فرآیند تحقیق دارد؟

مفهوم تعلق به گستره: مراد آن ست که هر تحقیق استاندارد به یک رشته از رشته های علوم تعلق دارد و عضوی از مجموعه پژوهشهای آن علم می باشد. هر تحقیقی مسئله محور است و مسئله لزوما به گستره معینی از دانشها وابسته است. به همین دلیل مسئله ها منسوب به علمی اند که تعلق به آن دارند: مسائل روان شناختی، مسائل جامعه شناختی و…. یکی از مواضع عمده در انحراف از تحقیق و ناکامی در آن، درآمیختن گستره هاست. به همین دلیل، هیچ مسئله فلسفی را با تحقیقات تجربی نمی توان حل کرد.

محققی که به جای پژوهش مسئله محور به تتبع موضوع محورانه می پردازد و به جای حل مسئله صرفا درگیر مشکل است، دغدغه تعلق به گستره ندارد زیرا تعلق پژوهشها به حوزه خ