پاورپوینت کامل تأثیر خلفا بر جریان سازی فکری و اجتماعی کوفه ۹۰ اسلاید در PowerPoint

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل تأثیر خلفا بر جریان سازی فکری و اجتماعی کوفه ۹۰ اسلاید در PowerPoint دارای ۹۰ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل تأثیر خلفا بر جریان سازی فکری و اجتماعی کوفه ۹۰ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن پاورپوینت کامل تأثیر خلفا بر جریان سازی فکری و اجتماعی کوفه ۹۰ اسلاید در PowerPoint :

>

چکیده

با نگاه به موقعیت جغرافیایی کوفه قبل و بعد از اسلام و بررسی احوال کوفیان و حکام کوفی با توجه به قالب شخصیتی کوفیان که تحت تاثیر جریانات فکری مختلف بوده برای همه مسلمین عبرت آموز و محل تأمل است.

با رصد جریان های اجتماعی کوفی که بخشی از تاریخ کوفه را به خاطراتی از بی بصیرتی و بی مسئولیتی آن امت اختصاص داده است نشانگر این امر است که در مواردی، خواص آن دیار حقیقت جویی و موقعیت شناسی صحیحی نداشته و نتوانستند در مواقع حساس تصمیمات درستی را اتخاذ نمایند.

این مقاله در صدد است تا بدون موضع گیری خاص، به تشریح اوضاع کوفه در عصر خلفا پرداخته و نیم نگاهی به دوران حکومت امیرالمومنین(ع) نیز داشته باشد.

مقدمه

بررسی آماری و ساختاری جوامع مختلف بشری از دیرباز مورد توجه جامعه شناسان و مورخان بوده. کوفه و جامعه کوفی به عنوان یکی از مناطق کلیدی جهان اسلام که در طول تاریخ دارای نقش های مهمی در حکومت ها و فرهنگ های عربی بوده و با تاریخی که همیشه آبستن حوادثی ناخوش آیند برای حافظه تاریخی مسلمین است باید از نقطه نظرهای مختلف مورد بررسی قرار گیرد تا در این رهگذر پندی برای حکام یا مسلمین باشد تا دوباره تاریخ تکرار نشود. مقاله زیر در صدد بررسی جامعه کوفی و شخصیت شناسی خواص کوفی در طول تاریخ اسلام می باشد

بخش اوّل: دلایل اهمیّت شهر کوفه

دلیل اول:

حضور سربازان سپاه اسلام؛ پس از وفات پیامبر گرامی اسلام (ص) و گسترش اسلام در جهان، سربازان بسیاری در سپاه اسلام حضور داشتند.

اما نکته مهم آنجاست که این سربازان در سرتاسر وسعت جغرافیای اسلام به صورت یکنواخت گسترده نبودند. چندی از شهرها که در بعضی اخبار هفت شهر ذکر شده است،

سربازهای بیشتری داشت. به همین خاطر است که این شهرها برای اغلب حاکمان یا مدعیان حکومت در سده اول جهان اسلام از اهمیت استراتژیک برخوردار بود. شهرهایی مانند بصره، کوفه، حمص، اسکندریه و.. . جزء شهرهای جند (سرباز ساز) هستند.گفته می شود شهر کوفه در زمان حضرت علی (ع) چیزی بالغ بر بیست هزار سرباز داشت.

علاوه بر آن که خود این شهر پر از سرباز بود، به علت وسعت بلاد تحت پوشش آن (تا سرحدهای هند گسترده شده بود) سربازانی از بلاد دیگر نیز در این شهر سکنی گزیده بودند.

به طور مثال شاید حدود سه هزار تن از سربازان این شهر ایرانی و عجم بودند. چند سال بعد سلیمان بن صرد خزاعی از بزرگان کوفه از سر احتجاج به امام حسن (ع) می گوید: «با اینکه کوفه صد هزارشمشیر زن داشت، پس چرا بازهم صلح کردید؟»

البته نمی توان به این سخن سلیمان استناد کرد چرا که ممکن است این عدد صد نشانه کثرت باشد و دلالت بر تعداد دقیق سربازان نکند. شاهد دیگر آنکه پس از آنکه امام حسین (ع) حضرت مسلم را برای تحقیق به شهر کوفه فرستادند،

ایشان طی نامه ای امام (ع) را به کوفه خواندند. همراه با نامه مسلم، مردم کوفه نیز نامه ای فرستادند و به امام گفتند کوفه با صد هزار شمشیرزن منتظر توست، در حرکت به سوی کوفه تعجیل کن!.آنچه مسلم است آن است که شهر کوفه حداقل بیست هزار سرباز داشت، که این تعداد در آن زمان می توانست سرنوشت اسلام را تغییر دهد.[۱]

دلیل دوم:

محبت اهل بیت(ع)؛ خصوصا بعد از ولایت حضرت علی (ع) به مرکزیت کوفه بسیاری از مردم کوفه عاشق زهد و عدالت علی (ع) و خاندان او شده بودند.

گرچه وفا در برهه هایی از تاریخ بین مردم کوفه جای خود را به ترس و جاه طلبی می دهد ولی نمی توان از محبت قلبی مردم کوفه به اهل بیت چشم پوشی کرد.

شاهد آنکه هنگامی که امام حسین (ع) به سوی کوفه حرکت می کردند بسیاری از محبّان اهل بیت ایشان را از این مقصد بازداشتند. آنها می گفتند مردم کوفه قلب هایشان با شما و شمشیرهایشان علیه شماست.

فرزدق به امام (ع) گفت: قلوبهم معک! اما دلیل آنکه امام (ع) حرکت خود را به سوی این شهر ادامه دادند، مسئولیتی بود که با خواست مردم بر عهده ایشان قرار گرفت.

امام حسین (ع) نیز مانند پدرش علی (ع) هنگامی که خواستِ مردم را مبنی بر سرپرستی امامی معصوم می بیند وظیفه خود را لبیک گفتن به بیعت مردم می بیند.

برای تقویت ادعایمان شاهد دیگری بر محبت مردم کوفه به اهل بیت می آوریم. نقل است که حضرت مسلم در شهر کوفه هجده هزار یا به نقلی چهل هزار امضا را برای دعوت امام (ع) جمع کرد. این نشانگر کثرت محبّین ایشان در شهر کوفه است. اما بیعت شکنی مردم کوفه ریشه در علل دیگری داشت که در جای خود مفصلاً به آنها خواهیم پرداخت.

بخش دوم: به سوی کوفه

۱. عراق قبل از فتح

این سرزمین طی صده های منتهی به ظهور اسلام تمدنی مخلوط از جمعیت اعراب شهرنشین و ایرانیان بو جود آمده بود.

در دوره هخامنشی عراق ضمیمه خاک ایران شد[۲] و تا انتها هم مستعمره ماند، تا آنجا که پایتخت ساسانیان شهر مدائن در قلب عراق امروزی قرار دارد.

۲. فتح عراق (در دوران خلافت ابوبکر)

رسول اکرم (ص) در دوران حیات بابرکتشان نیم نگاهی به تحرکات مناطق شمالی سرزمین (شامات) داشتند. و حتی چند بار به سمت آن لشکرکشی کردند و آخرین وصیت نظامی آنها با تدارک سپاه اسامه، توجه مسلمین به شام بود.

با توجه به مطالب گفته شده، شاید سوال کنید فتوحات مسلمین به دستور خلفا در فتح عراق از چه سیاستی پیروی می کرده؟

باید پاسخ گفت: دید کاملاً مادی و حس رقابت دیرینه خلیفه اول و دوم نسبت به خاندان عترت و طهارت تا حدود زیادی زمینه های این اقدام را فراهم کرده.

خلیفه اول و دوم سخت به جلب منافع مادی برای استقرار پایه های حکومت خود محتاج بودند ولی از آنجا که از چرخاندن چرخ اقتصاد عاجز بودند، برای تا مین نیازهای مالی با استفاده از خوی جنگ آوری عرب آنها را به برای فتح سرزمین های اطراف گسیل می داشتند؛

انگیزه حکومت:

جمعی متشکل از بعضی صحابه ایشان در ماجرای سقیفه توانستند حکومت مسلمین را که حق مسلم و مشروع امیرالمؤمنین بود، به دست گیرند[۳].

بر اساس شواهد و قرائن تاریخی، این جمع متشکل از افرادی چون: «ابوبکر»، «عمر بن خطاب»، «ابوعبیده جراح»، «سالم مولی ابوحذیفه»، «عثمان بن عفان»، «عبدالرحمن بن عوف» و «معاویه» بوده است.

جمع خواهان حکومت به محض سوار شدن بر موج تعصبات قبیله ای و اختلاف های مابین مسلمین که در زمان رسول اکرم (ص) خفته بود، حکومت را به دست گرفتند.

بررسی سیاست های خلیفه اول

سیاست های شخص خلیفه بر عموم مردم بسیار تاثیر گذار بود. چرا که گفته اند: «الناس علی دین ملوکهم» بی تردید این سیاست ها در شکل گیری شخصیت مردم کوفه هم مؤثر بوده. بالأخص کوفه که کثیری از آن را اهل مدینه تشکیل می دادند و بسیاری از صحابه رسول اکرم (ص) در آن زندگی می کردند.

الف: اشرافی گری

ابوبکر به اشراف اهمیت می داد و شرافت قریشی برای او حائز اهمیت بود. سیاستی که روش دائم دستگاه حاکمه شد و در نهایت به طرد عملی انصار از صحنه مدیریت فکری و اجرایی شد.

این خصلت خلیفه علاوه بر تزریق تفرقه مابین مسلمین که شواهد آن موجود است و در ادامه بحث ارائه خواهد شد، موجب رشد این فکر شد تا انجایی که به یک ارزش تبدیل شد.

کاری که تنها خلفا از پس آن برمی آمدند، تبدیل ضد ارزش به ارزش بود. از جمله شواهدی که در راستای اهمیت به شرافت قریشی در ذهن ابوبکر می توان آورد، این است که ابن عساکر می گوید: «زمانی پس از اسلام آوردن ابوسفیان، بلال و صهیب رومی و سلمان، بر ابوسفیان طعنه زدند.

ابوبکر برآشفت که با «شیخ قریش و سید آن» چنین می کنید؟ آنان خبر را به رسول خدا رساندند و حضرت به او بکر دستور داد از آنان که خشمگینشان کرده بود، عذر خواهی کند. (مختصر تاریخ دمشق، ج ۵، ص ۲۶۱ و تاریخ خلفاء، ص ۲۴).

ب: ایجاد تفرقه

از جمله ابزارهای دیگر حکومت، سیاست تفرقه بیانداز و حکومت کن است که باز دستگاه حاکمه در آن تبهر خاصی داشت. نمونه واضحی از آن تفرقه ها در کوفیان فاتح عراق نمایان است.

کسانی که شرط حضورشان در جهاد غنیمت بود. در نتیجه آنچه واضح است جمعیت مردم کوفه از چند خصلت بهره مند بوده اند:

۱. در کنار هم قرار گرفتن عرب و عجم

۲. در خود اعراب ساکن در این شهر هم دو دسته کلی وجود داشت.

دسته اول را سربازان اسلام تشکیل می دادند و دسته دوم را «اعراب فرس».[۴]

در خود عرب فرس هم چند دستگی به چشم می خورد. آنها خود قبایلی بودند که دولت ساسانی برای راحت حکومت کردن بر آنها در هر دوره یکی را بر دیگری استیلاء می داد و این کار موجبات کینه و اختلاف آنها را فراهم کرده بود.

۳. جالب است بدانید اعراب مجاهد هم چند دسته بودند که اشرف آنها اهل مدینه بودند.

۴. در بین مدنی ها هم اختلاف دیرینه انصار و مهاجر به چشم می خورد.

۵. در بین مهاجرین هم بر سر قدرت دعوای همیشگی و تفاخرات قدیمی رایج بود.

۶. در بین انصار هم از بعد رحلت رسول خدا(ص) اختلاف بین اوس و خز رج باز نمود پیدا کرده بود.

۷. به همه اختلافات بالا، اختلاف و تضاد در انگیزه مجاهدین برای حضور در جبهه را هم اضافه کنید.

۸. برخی از مردم، حکومت خلیفه را بر حق و بعضی غصبی می پنداشتند و تنها از سر اضطرار به تأسی از مولای خود امیرالمومنین (ع) با حکومت هم داستان شده بودند.

۹. اختلاف در بذل و بخشش های سعد هم موجب درگیری و اختلاف مابین آنها شده بود.

ج: برخورد با مخالفان

سیاست دیگر خلیفه اول در برخورد وی با مخالفان بود.تفاوت سیاست ابوبکر با عمر در این بود که عمر معتقد بود که می تواند به زور بیعت بگیرد، اما ابوبکر، اگر هم به این اصل اعتقاد داشت، به کار گیری آن را به مصلحت نمی دانست.

در این باره سیاست دوگانه ای را به موضع ابوبکر و عمر نسبت می دهند. در حالی که عمر بر این باور بود که همه باید به زور بیعت کنند، در یک مورد آمده است که ابوبکر ضمن خطبه ای اعلام کرد: من هیچ تعهدی و بیعتی بر عهده علی ندارم و او در کارش آزاد است «لا بیعه لی فی عنقه و هو بالخیار من امره»

(السیره الحلبیه، ج ۳، ص ۳۸۹(ونک: الغدیر، ج ۵، ص ۳۶۸) و تاریخ خلفاء، ص ۲۸)

د: قدرت بخشیدن به عمر

اصل مهم دیگری که در تمام دوران زمامداری خلیفه اوّل بر حکومت او سایه افکنده بود، قدرت تصمیم گیری عمر در این دوره بود. آن هم قدرتی افسار گسیخته که تا اندازه ای بود که او توانست ابوبکر را از انتخاب «خالدبن سعید» به عنوان فرمانده نیروهای مسلمان به شام منصرف کند و به جای او «یزیدبن ابی سفیان» را اعزام کند.

خالد بن سعید، پس از بازگشت به مدینه و مشاهده انتخاب ابوبکر، برای مدتی از بیعت با او خودداری کرده بود. (تاریخ خلفا ص ۴۵).

پیوستگی مابین دو شخصیت سیاسی به اندازه ای بود که مردم خلافت آن دو را جدای از یکدیگر نمی دانستند و از همان ابتدا اینان را ادامه یکدیگر می دیدند[۵]. (البدء و التاریخ، ۵/۱۶۷)

به همین دلیل زمانی نیز که ابوبکر در حالت بیهوشی، اراده نوشته عهدی را داشت، عثمان کاتب او، در وقت بیهوشی ابوبکر، نام عمر را در عهد مزبور نوشت، زیرا به خوبی می دانست که او چه کسی را در نظر دارد. (تاریخ خلفا ص ۴۶)

رد پای مجموعه تفکرات سیاسی و حکومتی ابوبکر را در عزل و نصب فرمانداران و فرماندهان او می توان دید. به خوبی روشن است که در میان کارگزاران ابوبکر چهره مهمی از اصحاب رسول خدا به ویژه از انصار دیده نمی شود. به نظر می رسد این شاهد مناسبی بر بی توجهی دستگاه خلافت به انصار می باشد. (تاریخ خلفا ص ۴۸)

سیاست های خلیفه دوم؛ عمر خطاب

الف. سیاست های ضد ایرانی

حکومت عمر، سیاست حکومت عربی بود. و در مدینه که پایتخت جهان اسلام بود، منع کرده بود که غیر عرب ساکن شود. تنها به دو نفر غیر عرب اجازه ماندن در مد ینه را داده بود.

یکی «هرمزان» حاکم سابق شوش و شوشتر (تُستر) که مسلمان شده بود و برای عمر نقشه های جنگی در فتح شهرهای ایران می کشید[۶].

و دیگری ابو لؤلؤ که غلام مغیره بن شعبه بود. او کارگری ماهر بود و نقاشی و آهنگری و نجاری را به خوبی انجام می داد. مغیره از عمر خواست که اجازه دهد ابو لؤلؤ در مدینه ساکن شود و عمر هم اجازه اقامت وی را صادر کرد (مروج الذهب، ۲/۳۲۲).

تعصب عربی خلیفه تا بدین جا بوده که اجازه ماندن هیچ غیر عربی را در پایتخت جهان اسلام صادر نمی کرد.

از دیگر اوامر ضد ایرانی عمر این بود که او ازدواج دختر عرب با غیر عرب را منع کرده بود.

او با ازدواج دختر قریشی با غیر قریشی ممانعت می کرد. (بازشناسی دو مکتب، علامه عسکری، ۲/۳۶۴)

ب. سیاست های خلیفه در ایجاد فاصله طبقاتی

خلیفه با اتخاذ سیاست خاص تقسیم مالیات به طور غیر مساوی فاصله طبقاتی عظیمی ایجاد کرد، که نمود آن در زمان عثمان بسیار واضح بود.

ج. سیاست مبارزه با نگارش حدیث

خلیفه به بهانه صیانت از قرآن از نگارش حدیث منع کرد و هرکس را که به این کار مبادرت می کرد سخت توبیخ می نمود.

د. تحریف سنت به بهانه اجتهاد

این سنت سیئه که شواهد بسیاری همچون حرمت متعه و حذف عبارت «حی علی خیر العمل» و… دارد از تفکر همپایی و هم رتبگی او با پیامبر خبر می دهد. این خصلت مردم کوفه را مقهور کرد و مشکلات زیادی برای آنها به بار آورد. گویند در هر ماجرا و اتفاق اشخاص مختلف در کوفه ضد و نقیض هم فتوا می دادند.

سیاست های خلیفه سوم؛ عثمان بن عفان

مهم ترین جلوه سیاست های خلیفه سوم در اسلام و بالاخص در کوفه تعیین استاندارانی برای شهرها و ولایت ها بوده است. چرا که اساساً همین مسئله است که بر حکومت و خلافت عثمان، خدشه وارد می کند.

او با تبدیل کردن خلافت به سلطنت و توجه بیش از اندازه به قوم و خویش خود در انتخاب امرا و والیان ولایت ها، مخالفت علنی را به خود و سلطنت خود برانگیخت و سبب شد تا مردم در اثر طاق شدن تحملشان او را از حکومت براندازند. اینک به شرح حال استانداران و والیان خلیفه و اقداماتشان در کوفه می پردازیم.

نخبگان جامعه کوفی

مهم ترین مسئله برای ترسیم واقعی سیاست های حکومت هر حاکمی، عکس العمل نخبگان آن جامعه در قبال سیاست ها و اقدامات آن حاکم است. چرا که همیشه نخبگانند که چراغ راه هدایت مردم می شوند و با روشنگری هایشان جامعه را برای رسیدن به حیات طیبه آماده می کنند. اینک به بررسی نخبگان جامعه غارت شده پس از رسول خدا(ص)