پاورپوینت کامل دو سند از یک کودتا ۱۱۶ اسلاید در PowerPoint

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل دو سند از یک کودتا ۱۱۶ اسلاید در PowerPoint دارای ۱۱۶ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل دو سند از یک کودتا ۱۱۶ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

بخشی از متن پاورپوینت کامل دو سند از یک کودتا ۱۱۶ اسلاید در PowerPoint :

بر افتادن ناباورانه و آسان دولت دکتر محمد مصدق در ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و حاکمیت طولانی استعمار آمریکا و عوامل آن بر همه شئون سیاسی، اقتصادی و اجتماعی کشور، موجب عقب ماندگی و به گروگان گرفته شدن ملت و به مخاطره افتادن جدی حیات مردم و تاراج ثروت و سرمایه کشور در طول ۲۵ سال پس از آن گردید. بروز آسان این واقعه بزرگ محققان تاریخ معاصر ایران را واداشته است تا از چرایی و عوامل این مهم پرسش نموده، و در پاسخ به آن علت های متعدد گوناگونی را برشمرند.

از جمله اسنادی که می تواند فضای مناسبی را برای فهم بهتر عوامل شکست نهضت ملی فراهم آورد، دو نامه رهبران نهضت ـ کاشانی و مصدق ـ به یکدیگر در واپسین روز حیات نهضت ملی در ۲۷ مرداد ۱۳۳۲ می باشد. به نظر می رسد قبل از هرگونه سخن پیرامون این دو سند، ضرورت دارد شمایی مختصر از اوضاع و احوال کشور در آن دوره و بستر سیاسی شکل گیری اسناد مذکور را ارائه داد.

بستر تولید سند:

مبارزات همه اقشار مردم سرانجام در ۲۹ اسفند ۱۳۲۹ به ثمر نشست و با تصویب ناخواسته مجلس سنا، صنعت نفت ایران رسماً ملی شد. در پی آن در ۱۷ اردیبهشت ماه ۱۳۳۰ دولت دکتر محمد مصدق برای اجرای این مصوبه و تحقق آرمانهای برخاسته از نهضت ملی، روی کار آمد. در ابتدا همه جریانهای سیاسی و اجتماعی دست در دست یکدیگر مترصد برانداختن موانع بزرگی چون استبداد داخلی و استعمار خارجی که فراروی تحقق اراده مردم قرار داشت، بودند.

مجموعه احزاب گرد آمده در جبهه ملی اول به رهبری دکتر محمد مصدق، گروه فدائیان اسلام به رهبری سیدمجتبی نواب صفوی و حضور توده های مسلمان به زعامت فراگیر آیت الله کاشانی، اجزای سیاسی تشکیل دهنده نهضت بودند. این گروهها به لحاظ جهان بینی و اعتقادات و روشهای اجرایی سیاسی، همگون و هماهنگ نبودند.

هدف رهبران دینی از اصلاحات، اسلامی تر نمودن جامعه و جاری کردن اصول و ارزشهای دینی یا دست کم هماهنگ با دین بودند، در حالی که اعضای جبهه ملی اگر در درون ناهماهنگ و متفرق بودند اما اکثریت آنها اندیشه و روش لیبرال دمکراسی غربی را پی گرفتند و در صورت فراهم شدن زمینه های لازم برای استقرار آرمانها و اهداف آنها، آنچه به اجراء درمی آمد قطعاً مغایر با اهداف سایر هم پیمانهای مذهبی شان بود. بر این اساس از ابتدا تداوم سازش و اتحاد میان اجزای فعال در نهضت ملی شکننده و ناپایدار بود.

دوره ۲۸ ماهه نخست وزیری مصدق را می توان به دو بخش ۱۳ و ۱۴ ماهه تقسیم کرد.در دوره اول که از تشکیل دولت در ۷ /۲ /۱۳۳۰ تا ۲۵ تیر ۱۳۳۱ ادامه داشت، به رغم بروز حوادث تفرقه آمیزی چون دستگیری و حبس اعضا و رهبران برجسته فدائیان اسلام و دربند شدن نواب صفوی در طول حکومت مصدق و اختلاف افکنی های دولت انگلستان، همکاری فیمابین گروهها محقق و کارآمد بود.

حتی پس از استعفای ناگهانی و عجیب مصدق از سمت نخست وزیری در تیرماه ۱۳۳۱، صدور فتوای تهدید رژیم به جهاد توسط آیت الله کاشانی توده های مردم کفن پوش تهران را به خیابانها کشانید و با خلق واعقه ۳۰ تیر به بهای گزاف شهادت مردم مسلمان تهران، راه را برای حضور مقتدرانه مصدق در رأس دولت و کنار زدن موانعی چون شاه و دربار، فراهم آورد. اما در دوره ۱۳ ماهه دوم که وقایع ۳۰ تیر ۱۳۳۱ تا ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ را دربر می گرفت، عملاً اختلافات بیشتر و آشکارتر گردید و تا مرز انکار جایگاه و اعتقادات و حذف و منزوی نمودن یکدیگر پیش رفتند.

مصدق که به شدت درگیر اجرائیات ملی کردن نفت و رفع مزاحمت های انگلستان در عرصه بین المللی و دربار در عرصه داخل کشور بود، ابتدا از مجلس شورای ملی که در آن زمان کاملاً تحت نفوذ آیت الله کاشانی بود، اختیارات شش ماهه گرفت و پس از آن اختیارات تام یک ساله درخواست نمود و به موازات آن از سایر همکاران و همراهان خود در مجلس و بیرون آن خواست تا او را کاملاً آزاد بگذارند و از اظهارنظر و دخالت در امور کشور خودداری کنند.

چون انتقاد و اظهارنظرهای همراهان سابق رو به تزاید گذاشت، اختلافات بالا گرفت. مصدق نیز مجلس شورای ملی هفدهم را که خود انتخاباتش را انجام داده بود غیرملی خواند و آن را از طریق همه پرسی در ۱۸ مرداد ۱۳۳۲ منحل نمود. این کار، نابجا و سئوال برانگیز بود.

در مردادماه ۱۳۳۲ مصدق که تنها مانده بود، از طریق دو کودتای پی در پی مورد تهدید قرار گرفت. آمریکا و انگلیس مشترکاً طرح براندازی دولت ملی مصدق را پی می گرفتند. کودتای اول روز ۲۵ مرداد به وقوع پیوست. اما محاسبه ها و برنامه ریزی نادرست کودتاچیان و عدم هماهنگی نیروهای عمل کننده موجب شکست اولیه آنها شد. و از طرفی زمینه های آسوده خیالی و غفلت دولتمردان کابینه مصدق را نیز به وجود آورد.

در حالی که اغلب نیروهای سیاسی احتمال فعال شدن مجدد کودتاچیان را جدی می دانستند، حتی از جزئیات آن نیز مطلع بوده و آگاهی هایی را هم به دولت ارائه داده بودند، دکتر مصدق و دولت او به رغم اطلاع از فعالیتهای پشت پرده کودتاچیان به شدت نسبت به شکل گیری مجدد کودتا و مقابله با آن حتی در روز ۲۸ مرداد بی توجه و بی انگیزه بودند. تا اینکه ناباورانه پس از درخواست مصدق از شهربانی برای جلوگیری از حمله مردم به آمریکایی ها و توصیه عجیب مصدق به هواداران خود مبنی بر خالی کردن خیابانها، کودتای ۲۸ مرداد به وقوع پیوست.

در چنین اوضاع و احوالی آیت الله کاشانی نامه ای را در تاریخ ۲۷ /۵ /۱۳۳۲ به نخست وزیر نوشت و او را از امکان شکل گیری کودتای دیگری علیه نهضت ملی آگاه نمود و در خلال آن به شرح نکاتی پرداخت که در صورت اثبات درستی آن نامه و پاسخی که دکتر مصدق در همان روز به نامه آیت الله کاشانی داد، رخدادهای نهضت ملی و کودتای ۲۸ مرداد را باید به گونه ای متفاوت از اظهارنظر و تحلیل های رایج، تبیین نمود و بررسی مجدد آن واقعه بسیار مهم ضرورت تام دارد.

متن و جایگاه اسناد:

قبل از بررسی متن نامه های آیت الله کاشانی و دکتر مصدق به یکدیگر، ضرورت دارد متن این دو سند را عیناً ارائه نموده، سپس به تحلیل ابعاد گوناگون آنها پرداخت. ابتدا نامه مورخ ۲۷ مرداد ۱۳۳۲ کاشانی به مصدق:

«حضرت نخست وزیر معظم جناب آقای دکتر مصدق دام اقباله. عرض می شود، اگر چه امکاناتی برای عرایضم نمانده ولی صلاح دین و ملت برای این خادم اسلام بالاتر از احساسات شخصی است و علی رغم غرض ورزیها و بوق و کرنای تبلیغات شما، خودتان بهتر از هر کس می دانید که همِّ و غم در نگهداری دولت جنابعالی است، که خودتان به بقاء آن مایل نیستید.

از تجربیات روی کار آمدن قوام و لجبازیهای اخیر بر من مسلم است که می خواهید مانند سی ام تیر کذایی یک بار دیگر ملت را تنها گذاشته و قهرمانانه بروید. حرف این جانب را در خصوص اصرارم در عدم اجرای رفراندوم نشنیدید و مرا لکه حیض کردید. خانه ام را سنگباران و یاران و فرزندانم را زندانی فرمودید و مجلس را که ترس داشتید شما را ببرد بستید و حالا نه مجلسی است و نه تکیه گاهی برای این ملت گذاشته اید. زاهدی را که من با زحمت در مجلس تحت نظر و قابل کنترل نگاه داشته بودم با لطایف الحیل خارج کردید و حالا همانطور که واضح بوده درصدد به اصطلاح کودتا است.

اگر نقشه شما نیست که مانند سی ام تیر عقب نشینی کنید و به ظاهر قهرمان زمان بمانید، و اگر حدس و نظر من صحیح نیست که همانطور که در آخرین ملاقاتم در دزاشیب به شما گفتم و به هندرسن هم گوشزد کردم که آمریکا ما را در گرفتن نفت از انگلیسیها کمک کرد و حالا به صورت ملی و دنیاپسندی می خواهد به دست جنابعالی این ثروت ما را به چنگ آورد. و اگر واقعاً با دیپلماسی نمی خواهید کنار بروید، این نامه من سندی در تاریخ ملت ایران خواهد بود، که من شما را با وجود همه بدی های خصوصی تان نسبت به خودم از وقوع حتمی یک کودتا به وسیله زاهدی که مطابق با نقشه خود شماست آگاه کردم، که فردا جای هیچ گونه عذر موجهی نباشد. اگر به راستی در این فکر اشتباه می کنم با اظهار تمایل شما، سیدمصطفی و ناصرخان قشقایی را برای مذاکره خدمت می فرستم، خدا به همه رحم بفرماید. ایام به کام باد. سیدابوالقاسم کاشانی.»

دکتر مصدق نیز در همان روز ۲۷ مرداد ۱۳۳۲ در نامه ای رسمی که دارای نشان شیر و خورشید و تاج بوده و درصدر آن واژه نخست وزیر نیز چاپ شده بود، در پاسخ به نامه آیت الله کاشانی مختصر و قاطع چنین نوشت:

«مرقومه حضرت آقا وسیله حسن آقاسالمی زیارت شد. اینجانب مستظهر به پشتیبانی ملت ایران هستم، والسلام. دکتر مصدق.»پس از آگاهی از متن و محتوای اسناد مورد بحث، بنا به ضرورت فن سندشناسی بررسی آنها با ارائه پاسخ چند سئوال و نکته اساسی که حیطه های بیرونی و درونی اسناد را دربر گرفته و به روشنتر شدن جایگاه و اسناد، نحوه شکل گیری و سنجش حد و حدود اعتبار آنها کمک خواهند کرد، آغاز خواهد شد.

این اسناد از نوع رسمی بوده و ماهیت ملی دارند، توسط دو شخصیت سیاسی طراز اول دوره نهضت ملی یکی در مقام نخست وزیری، دیگر رئیس و نماینده مجلس شورای ملی در خلال وقایع کودتای ۲۸ مرداد در تهران که کانون حوادث بود تولید شده اند. نکات دیگری که با نگاه از بیرون به اسناد باید توضیح داد تا به همه سئوالات قبل از بررسی اسناد از درون پاسخ داده شود، بدین قرارند: این اسناد نادر و منحصر به فرد هستند نه از آن دیدگاه که تازه یاب بوده یا همگان به آنها دسترسی ندارند، بلکه از این بعد که هیچ یک از اسناد بی شمار دوره نهضت ملی قادر به جایگزینی این دو سند نمی باشند.

این دو سند هر کدام یک برگی می باشند. نامه کاشانی نسبتاً مفصل است و پاسخ مصدق بیش از دو سطر حجم ندارد. این اسناد پس از انتشار در معرض دید محققان قرار گرفته و هر کس از منظر خود به آنها نگریسته اند اما کاوش های صورت گرفته جامع و روشمند نمی باشند.

لذا به منظور بررسی بهتر اسناد ضرورت دارد پاسخهایی به پرسش هایی که ویژگی های درونی اسناد را مورد سئوال قرار می دهند، ارائه نمود:نخستین نکته در شناخت اسناد سیاسی ضرورت شناخت نوع ادبیات حاکم بر اسناد است. ادبیات متن نامه آیت الله کاشانی از نوع مذهبی ـ سیاسی است. پیش از انتساب به هر بعد دیگر از شئونات اجتماعی آیت الله کاشانی، او یک روحانی و مجتهد دینی بود. این واقعیت نه تنها بر ادبیات این سند که بر سایر اسناد به جای مانده از ایشان سایه افکنده است. ادبیات و انشای آن تفاوت معناداری با سایر مکتوبات به جای مانده از ایشان ندارد.

موضوع سند اول به اظهارنظر و استدلال آیت الله کاشانی پیرامون احتمال وقوع کودتای بیگانگان علیه نهضت ملی، استقلال و آزادی ملت و حاکمیت دولت قانونی دکتر مصدق اختصاص دارد. افشای نقش لایه های گوناگون عوامل کودتاگر و علل و انگیزه های مؤثر در آن و اهدافی که دنبال می نمودند، و آگاهی دادن پیرامون بی توجهی و سکوت نخست وزیر ـ که از نظر او حیرت آور بود ـ در قبال کودتایی که تحقق آن را قریب الوقوع می دانست، اهم موضوعات آمده در سند اول می باشند.

محتوای سند دوم، پاسخ کوتاه مصدق به نامه کاشانی است و دلالت بر آگاهی او از وقایع، و به صورت تلویحی حاکی از فضولی دانستن اظهارنظر آیت الله کاشانی پیرامون کودتا در سند اول است، اهداف کلی و غایی که در اسناد دنبال می شوند، ضمن اطلاع رسانی به طرف مقابل خود پیرامون وقوع کودتا، سعی در آشکار ساختن ماهیت مشکوک و وابسته مخالفین خود و نمایش حدود هماهنگی آنها با کودتا به منظور ثبت در تاریخ کشور است.

نکته دیگر شرح حدود اهمیت اسناد مورد پژوهش است. به نظر می رسد نمی توان پاسخ مشخصی به سئوال داد. زیرا همه اسناد مهم هستند. اگر مطلب و واقعه ای از شایستگی های لازم برای سند شدن برخوردار است، سخن گفتن از میزان اهمیت آن درست نمی باشد.

در اهمیت نامه های مورد پژوهش همان بس که گفته شود اسناد تاریخی هستند و در پاسخ به سئوال از جایگاه این اسناد باید توجه داشت که دو سند مورد بحث نتیجه وقایع تاریخی هستند. نتیجه اختلافها و ناهماهنگی های میان رهبران نهضت ملی می باشند. از سوی دیگر آنها بخشی از واقعه هم هستند. واقعه در شرف وقوع کودتای ۲۸ مرداد، از طرفی دیگر اسناد مورد بحث خود دلیل و موجب وقایع بعدی نیز می باشند، زیرا آنچه در دهه پس از کودتا در ایران رخ داد و در پی آن برخی ریشه های انقلاب اسلامی به تدریج شکل گرفتند، و صفوف جریانهای اسلامی و ملی را کاملاً از هم جدا نمود، از جمله آثار این اسناد هستند.

منابع و اسناد:

منابع گوناگون مواضع متفاوتی را پیرامون رد یا پذیرش دو نامه مورد بحث اتخاذ نموده اند، باید توجه داشت که از زمان انتشار این اسناد که مقارن با تبلور آزادی و پیروزی انقلاب اسلامی بود، موضع گیری جریانهای سیاسی در رد یا پذیرش آنها آغاز شد. اعضای جبهه ملی و هواداران دکتر مصدق یک دست و متفق با محتوای نامه آیت الله کاشانی مخالفند.

گروهی در قبال حدود صحت آن سکوت کرده اند و گروهی دیگر در رد آن کوشیدند. اما هیچ یک صحت نامه مصدق به آیت الله کاشانی را مورد تردید قرار نداده اند و گروه مقابل خود را متهم به سندسازی نموده اند. جریان هوادار آیت الله کاشانی اصالت و درستی هر دو نامه را پذیرفته و آن دو را مرتبط با یکدیگر می دانند. غیر از آنها منابع مستقل نیز به نقل و ارائه آن دو سند پرداخته اند. هواداران آیت الله کاشانی جریان مقابل خود را متهم به چشم پوشی بر اسناد تاریخی و حمایت چشم بسته از همه مواضع درست و نادرست مصدق نموده اند.

جریان سیاسی که درستی نامه کاشانی را زیر سئوال برده یا نپذیرفته اند، سند دوم را که نامه مصدق در تاریخ ۲۷ مرداد در پاسخ به نامه کاشانی است، پذیرفته اند. سرهنگ نجاتی ضمن تأیید آن، به پذیرش و درج متن پاسخ دکتر مصدق در روزنامه پیام جبهه ملی ارگان جبهه ملی اشاره کرده است. هواداران مصدق در کتاب «مصدق نفت و ناسیونالیزم ایرانی» موضوع را از دیدگاه دکتر حسن آیت نقل کرده اند و دلیلی بر رد آن ارائه ننموده اند. محمد ترکمان نیز در مجموع نامه های دکتر مصدق که آنها را به ترتیب تقدم زمانی جمع آوری کرده است، نامه را منسوب به مصدق کرده و ذیل سایر نامه های ایشان در روزهای پایانی مردادماه ۱۳۳۲ متن آن را درج کرده است.

نامه آیت الله کاشانی به مصدق نیز در منابع هوادار مصدق آمده است. همایون کاتوزیان نامه آیت الله کاشانی را از آن جنبه مورد ایراد قرار می دهد که در سال ۱۳۵۷ با فاصله ای ۲۵ ساله از زمان وقوع منتشر شده است. اما تعلق خط نامه به آیت الله کاشانی را تأیید نموده است. با توجه به زمان رحلت آیت الله کاشانی در سال ۱۳۴۰، بدبینی کاتوزیان درخور تعمق است.

ایراد دیگر کاتوزیان به محتوای نامه آن است که: مشخص نیست آیت الله کاشانی از کدام کودتا در نامه خود سخن گفته است. به نظر می رسد کاتوزیان متن کامل اسناد را در اختیار نداشته است. زیرا آیت الله کاشانی در نامه خود تاریخ ۲۷ مردادماه را قید نموده و ضمن مطالب خود به وقایعی چون رفراندوم و انحلال مجلس شورای ملی به دست مصدق اشاره کرده است. لذا منظور آیت الله کاشانی از احتمال وقوع کودتا در روزهای آینده کاملا مشخص است. به جز این، کاتوزیان در نقل محتوای نامه مصدق کلماتی را به کار برده است که در متن اصلی وجود ندارد.

مصدق نیز در کتاب «خاطرات و تألمات» خود که پس از کودتا نوشته، تلاش کرده است بدون آنکه ذکری از نامه آیت الله کاشانی به میان آورد، به محتوای آن پاسخ دهد. «من با دستگاهی کار می کردم که زیر نفوذ استعمار بود… دولت اینجانب با چنین تشکیلاتی در ظرف آن دو روز چه می توانست بکند، چونکه ابتکار عمل در دست عمال بیگانه بود… همه می دانند که عصر روز ۲۷ مرداد [زمان دریافت نامه آیت الله کاشانی] دستور اکید دادم هر کس حرف از جمهوری بزند او را تعقیب کنند و نظر این بود که از پیشگاه اعلیحضرت همایون شاهنشاهی درخواست شود هر قدر زودتر به ایران مراجعت نمایند.

سازمان مجاهدین انقلاب نیز ضمن تأیید و پذیرش اصالت هر دو نامه کاشانی و مصدق نوشته است: «به جرأت می توان گفت که مصدق کوچکترین اقدامی در جهت خنثی کردن کودتای ۲۸ مرداد نکرد.»

غیر از منابع پیش گفته سایر منابع بی طرف یا هوادار کاشانی نیز ضمن پذیرش اصالت نامه، پیرامون محتوای آن اظهارنظر کرده اند، از آن جمله اند: دهنوی در مجموعه ای از مکتوبات، سخنرانی ها و پیامهای آیت الله کاشانی، عمید زنجانی در کتاب انقلاب اسلامی و ریشه های آن، باقر عاقلی در کتاب نخستین وزیران ایران، حسن آیت در کتاب چهره حقیقی مصدق السلطنه، احسان طبری در کژراهه، سید جلال الدین مدنی در کتاب تاریخ سیاسی معاصر ایران و در کتاب روحانیت و نهضت ملی شدن نفت ضمن تأیید محتوای دو نامه کاشانی و مصدق عین دو سند را که به خط و امضای صاحبان آنها می باشد چاپ کرده است.

بررسی میزان اعتبار و تحلیل متن اسناد و تطبیق محتوای آنها با دیگر اسناد

با توجه به اینکه محققین پیرامون نامه آیت الله کاشانی و پاسخ دکتر مصدق به آن اظهارنظرهای گوناگون نموده و برخی اصالت آنها را پذیرفته و برخی دیگر در درستی آنها شک نموده اند، با توجه به بررسی های صورت گرفته و تطبیق محتوای نامه ها با سایر اسناد به جای مانده از این دوره، به نظر می رسد ادله اقامه شده بر ردّ اصالت اسناد، درست نباشند، لذا در این بخش از مقاله به ارزیابی و نقد این ادله پرداخته خواهد شد:

مهم ترین دلیلی که بر عدم پذیرش اصالت سند و جعلی بودن آن ارائه شده است، زمان انتشار متن نامه آیت الله کاشانی به مصدق است و فاصله ۲۵ ساله بین زمان صدور نامه و انتشار آن در رسانه های عمومی را دلیل بر ساختگی بودن نامه گرفته اند. باید توجه داشت که:

۱ـ پیدایش فاصله زمانی بین تاریخ تولید و انتشار یک سند هرگز نمی تواند دلیلی منطقی بر ساختگی بودن آن باشد. چه بسا عواملی چون حاکمیت مخوف رژیم پهلوی در طول دوره ۲۵ ساله پس از کودتا، بی نظمی های موجود در نگهداری اسناد و بایگانی های شخصی، شرایط و فرصت لازم را به دست نمی داد تا در زمینه انتشار آن