پاورپوینت کامل به یاد پرویز ناتل‌خانلریِ شاعر ۵۷ اسلاید در PowerPoint

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل به یاد پرویز ناتل‌خانلریِ شاعر ۵۷ اسلاید در PowerPoint دارای ۵۷ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل به یاد پرویز ناتل‌خانلریِ شاعر ۵۷ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

بخشی از متن پاورپوینت کامل به یاد پرویز ناتل‌خانلریِ شاعر ۵۷ اسلاید در PowerPoint :

پرویز ناتل خانلری (اسفند ۱۲۹۲ – شهریور ۱۳۶۹) ادیبی توانا بود و نثرنویسی برجسته. علاوه بر قلمروِ قلم و تحقیق، از اوایل دهه ۱۳۳۰ تا پایان پادشاهیِ محمّدرضا شاه (۱۳۵۹ – ۱۲۹۸)، بخشی از زندگی‌اش را در سرسرای سیاست، دولت یا حکومت گذراند: از دوستان امیر اسدالله علم (۱۳۵۷ – ۱۲۹۸) شمرده می‌شد و از فرهنگیان مورد وثوق شاه وقت. این ویژگی، هم در همان دوره و هم به ویژه، در دهه نخست انقلاب و جمهوری اسلامی، انتقادهای مختلفی را از وی موجب شد.

پرویز ناتل خانلری (اسفند ۱۲۹۲ – شهریور ۱۳۶۹) ادیبی توانا بود و نثرنویسی برجسته. علاوه بر قلمروِ قلم و تحقیق، از اوایل دهه ۱۳۳۰ تا پایان پادشاهیِ محمّدرضا شاه (۱۳۵۹ – ۱۲۹۸)، بخشی از زندگی‌اش را در سرسرای سیاست، دولت یا حکومت گذراند: از دوستان امیر اسدالله علم (۱۳۵۷ – ۱۲۹۸) شمرده می‌شد و از فرهنگیان مورد وثوق شاه وقت. این ویژگی، هم در همان دوره و هم به ویژه، در دهه نخست انقلاب و جمهوری اسلامی، انتقادهای مختلفی را از وی موجب شد.

۱. پیش سخن

الف) پرویز ناتل خانلری (اسفند ۱۲۹۲ – شهریور ۱۳۶۹) ادیبی توانا بود و نثرنویسی برجسته. علاوه بر قلمروِ قلم و تحقیق، از اوایل دهه ۱۳۳۰ تا پایان پادشاهیِ محمّدرضا شاه (۱۳۵۹ – ۱۲۹۸)، بخشی از زندگی‌اش را در سرسرای سیاست، دولت یا حکومت گذراند: از دوستان امیر اسدالله علم (۱۳۵۷ – ۱۲۹۸) شمرده می‌شد و از فرهنگیان مورد وثوق شاه وقت. این ویژگی، هم در همان دوره و هم به ویژه، در دهه نخست انقلاب و جمهوری اسلامی، انتقادهای مختلفی را از وی موجب شد. گویا، خود تمایل داشت که آن را از سنخ همکاری آندره مالروِ (۱۹۷۶ – ۱۹۰۱) نویسنده با حکومت و دولت فرانسه بداند. با این همه، پس از دوره‌های مورد بحث، ناتل خانلریِ دولتمرد، به‌تدریج، رو به فراموشی رفت. بی‌شکّ، او در بخشی از مشاغل و سمت‌های رسمی‌اش به هدف‌های پُراهمیّت فرهنگی می‌اندیشید. علاوه بر این، وی در مقام میهن‌دوستی تجددخواه و پاکدست، از هیچ کوششی در راه شناخت، پژوهش و گسترش قلمرو زبان فارسی فروگذار نمی‌کرد.۱

۲. پرویز ناتل‌خانلریِ شاعر

ب) البتّه، نباید از یاد بُرد که وی در جوانی به عنوان شاعر شناخته شد.۲ در واقع، مانند بسیاری از ایرانیان شاعر یا اهل ذوق، بسیار زود، شعر‌گویی را شروع کرد. صرف‌نظر از برخی نمونه‌های سنّت‌گرایانه، شعرهایش، از همان آغاز، در تداوم روند تجربه‌های نو‌ ـ سنّت‌گرایانه خویشاوندش، نیما یوشیج (۱۳۳۸ – ۱۲۷۶) در «افسانه» (۱۳۰۱) و برخی گویندگان دهه‌های‌ ۱۳۰۰ – ۱۲۹۰، مانند غلامرضا رشید یاسمی (۱۳۳۰ – ۱۲۷۵) و حتّی محمّدتقی بهار (ملک‌الشعرا: ۱۳۳۰ – ۱۲۶۵) قرار گرفت. تجدّد شعریِ ناتل خانلری با تلقّی رومانتیکِ صریح نسبت به عشق و طبیعت، از نگاه به شعر و ادب فرنگی تهی نبود: صادق هدایت (۱۳۳۰ – ۱۲۸۱) این دوست جوان خود را آلفرد دو موسه (۱۸۵۷ – ۱۸۱۰) می‌نامید. امّا، علایق سنّت خویانه شاعر جوان، اغلب، به تعدیل این نگاه می‌انجامید: «آب، آرام و آسمان، آرام»؛ «شب به یغما رسید و دست گشود»؛ «نغمه چنگم در این بزم ار نیامد دلپذیر»؛ «آن‌جا که جان پاکدلان بیمناک نیست»؛ «ای ناشناس، هیچ ز هستی رمیده‌ای»؛ «مه نیمشبان ز خواب برخاست»؛ «شب بود و هر چه بود سیاهی بود»؛ «ماه غمناک در این گلشن خضرا می‌گشت».

پ) این سروده‌ها، در چهارچوب روند تحوّل و تحویل شعر فارسی، از فضای سنّتی به قلمرویی نوسنّتی و آغاز نوگرای اعتدالی در دو دهه ۱۳۲۰ – ۱۳۱۰ درخور شناخت و سنجش است. ناتل خانلری در شماری از این سروده‌ها از مرداب و دریا و موج و ساحل و شب و درختان تصویرهایی پرداخته است. به احتمال زیاد، این‌گونه تصویرها، به ویژه با توجّه به اقامت کوتاه‌مدّت او در حدود نیمه دهه ۱۳۱۰ در استان گیلان، بازتاب‌هایی است از طبیعت شمال ایران. علاوه بر این، باید اشاره کرد که شعرهای تجدّدخواهانه رومانتیک او، به لحاظ زبان، نزدیک به سبک عراقی‌ست. در مقابل، در شماری درخور توجّه از دیگر شعرهای او گرایشی آشکار به سبک خراسانی یا دست کم، عناصری از این سبک دیده می‌شود. البتّه، این گرایش یا عناصر، گاه، با جلوه‌هایی تزیینی، طبیعت زبان را به حاشیه می‌راند. به نظر می‌آید که در ذهن شاعر، نوعی جدال پنهان میان زبان کهن با زبان معاصر از یک سو، و سبک خراسانی یا سبک عراقی از دیگر سو، وجود داشته است. بیت زیر از او شاید نمودی ناخودآگاه از همین معنی باشد:

«چامه فرّخی‌ات خوانم و شعر حافظ

از خراسان شکرت آرم و شهد از شیراز»

ت) امّا سروده شدن و نشر شعر «عقاب» در سال ۱۳۲۱ هم سبب شد تا تجربه‌های شعری او در مجموعه تاریخ یا «چهارچوب روند تحوّل و تحویل شعر فارسی» در عصر تجدّد محصور نماند و هم تلفیقی از گرایش دوگانه سبکیِ او به وجود آید. قالب این شعر «مثنوی» است. از این قالب، به سبب باز بودن دست شاعر در تغییر قافیه، در ادب فارسی، به فراوانی بهره بُرده شده است. ناتل خانلری در مثنوی ۸۲ بیتی خود به نوعی باززایی در این قالب کهن توجّه نشان می‌دهد. چرا باززایی؟ از آن رو که او با الهام از حکایت الکساندر پوشکین (۱۸۳۷ – ۱۷۹۹) نه بر درون‌مایه‌هایی از موضوع‌های آشنا در ادب فارسی، نظیر عشق، عرفان، سرنوشت و مانند آن‌ها، بلکه بر شکلی از تعالی‌طلبی (فراجویی)، که در همسایگی تنزُّه‌طلبی (پاک‌جویی) قرار دارد، تأکید می‌کند.۳ در این تعالی‌طلبی، از فعولُن‌های شاهنامه‌ای استفاده نشده است. درست است. امّا حالت جریان مکالمه میان عقاب و زاغ، ضرب‌آهنگ (نواخت موسیقیایی) حماسی و تأثیرگذاری را از طریق فعلاتن‌ها به خواننده منتقل می‌کند. علاوه بر این، در لحظه‌هایی چند، آوای سهولت و امتناع زبانی، از آن دست که در سروده‌های انوری (سده ۶ ق)، سعدی (سده ۷ ق) و ایرج میرزا (جلال‌الممالک: ۱۳۴۴ – ۱۲۹۱ ق) می‌شناسیم، در «عقاب» شنیده می‌شود. بدین ترتیب، گویی همه نیروی آفرینشگرانه ناتل خانلریِ شاعر در پیکره زبانی و معنایی این مثنوی تمرکز یافت. او در این هنگام بیست و نُه ساله بود. آغوش جهانِ مَنیعِ کلام بر او گشوده جلوه می‌کرد. «عقاب» حاصل این کامیابی بود:

«شهپر شاهِ هوا اوج گرفت

زاغ را دیده بر او مانده شگفت

سوی بالا شد و بالاتر شد

راست با مهر فلک همسر شد

لحظه‌ای چند بر این لوح کبود

نقطه‌ای بود و سپس هیچ نبود»

ث) امّا کامیابی «عقاب» هیچ‌گاه در زیست شعری‌اش تجدید نشد.۴ در جست‌وجوی دلیل، علاوه بر دوگانگی سبکی، باید به علاقه ناتل خانلری به پژوهش‌های ادبی و زبانی از یک سو، و نگارش نثرِ غیرداستانی از دیگر سو اشاره کرد. این گرایش گریزناپذیر، شاید تا حدّی، عذرخواهِ دوریِ کمّی و کیفی او از شعرگویی باشد: در واقع، وی علاوه بر توانایی در تحقیق، نثر غیرداستانی را با وسواس، ظرافت و رسایی کم‌مانندی می‌نوشت. امّا شعر، به عکس، در اغلب تعریف‌ها، با رقص، شور و هیجان نسبت‌هایی آشکار دارد. بر این اساس، شاید دیگر نمی‌شد انتظار داشت که مردی با آن دقّت و یگانگی در سبک نثرنویسی، به لحاظ روحی و حسّی، تن به تُندآبِ ناخودآگاه شعری بسپارد. اگر هم می‌خواست، شاید نمی‌توانست. بنابراین، استواری کلاسی‌سیسم نثر در او جایگزین رقّتِ رومانتی‌سیسمِ شعر شد. البتّه، حسرتِ شعرگویی، به معنی دقیق کلمه، همواره در او باقی ماند. چرا که به قلم ناتل خانلری در آغاز مجموعه شعرهایش چنین خوانده‌ایم: «درباره شعر خود چیزی نمی‌توانم بگویم جز این که شعر و شاعری را بسیار دوست می‌داشتم و آرزویم این بود که شعرم بهتر از این باشد».

ج) چند نمونه از تلمیح‌ها یا تأثیرهای او از شعر و ادب قدیم و جدید فارسی، گویای برخی زمینه‌های زبانی، محتوایی یا شیوه ادبی اوست:

«گفتمش بوسه دهی گفت هنوز» شاید یادآور «خواستم از لعل او دو بوسه و گفتم» از فرّخی سیستانی (سده ۵ ق) باشد.

«نازکن ای که مرا هست به ناز تو نیاز» هم به لحاظ لحن، کلمه و وزن، یادآور بیتی پُرشهرت از همان شاعر است:

«آشتی کردم با یار پس از جنگ دراز

هم بدان عهد که با من نکند دیگر ناز»

«چنین بخواندم در یکی کهن دفتر»، از تأثیر مصراع منوچهری دامغانی (سده ۵ ق) و برخی دیگر از شاعران کهن بیرون نمانده است: «چنین خواندم امروز در دفتری».

نمونه‌های متعدّد از تأثیر مستقیم لحن یا زبان غزل‌های سعدی، مولانا و حافظ در شعرهای وی دیده می‌شود.

«تن، خسته، دل، شکسته، نَفَس‌ها گسسته است» نیز، بی‌شک، برگرفته شده از بیت نشاط اصفهانی (سده‌های ۱۲ و ۱۳ ق) است:

«تن، خسته، دل، شکسته، نظر، بسته، لب، خموش

ای عشق هر چه‌ می‌رود از مدّعای توست»

از بیتی مانندِ

«ای پری پیکر، ای اختر صبح

وه چه رخساره زیبا داری»

و بیت‌های مانند آن، که شمارِشان اندک نیست، طنین زبان، تصویر یا لحن ایرج میرزا شنیده می‌شود.

«بنگر این کوه دیو بیماری‌ست» ما را به تعبیر و تصویر پُرشهرت بهار (ای دیو سپید پای در بند)