پاورپوینت کامل دوست هابز، دشمن روسو ۳۴ اسلاید در PowerPoint

کتابی که آقای دکتر پیران ترجمه کرده‏اند از امّهات کتب حقوقی و فلسفی است. ما با غرب طرف شده‏ایم بی‌آن‏که غرب را بشناسیم. اصلاً چطور شده که غرب به این صورت درآمده؟ ماهیّت این غرب چیست؟ این کتاب (حقوق جنگ و صلح) از جمله کتاب‏هایی است که به ما نشان می‏دهد غرب چگونه به این صورت درآمده. زاویه‏ی دیدی نشان می‏دهد که برای ما غریب است

.

ما هیچ‏گاه با غرب به این صورت مواجه نشده‏ایم که فکر و روح و نگرش غرب چگونه به این مسیر افتاده. آن چیزی که غرب را به این شکل موجود در آورده، همین کتاب‏های اساسی بوده است

.

من به آقای دکتر پیران برای این کار بسیار بزرگی که انجام داده‏اند تبریک می‏گویم. ما همواره به دنبال انجام کارهای آسان بوده‏ایم. حوصله نداریم وقت صرف کنیم. البتّه این کتاب، خواستار نیز کم خواهد داشت. فقط اشخاص متخصّص هستند که روی به چنین کتابی خواهند آورد. همواره به سراغ کتاب‏هایی رفته‏ایم که ظرف چند روز ترجمه و چاپ می‏شوند. کار جدّی کردن، بسیار مشکل است. به‌ویژه کتابی با این حجم فراوان که هر سطرش نیازمند دقّت فراوان است. قلم باید مسؤولانه باشد. جناب دکتر پیران کتابی ترجمه کرده‏اند بسیار خوش‏خوان و خوب. بسیار مشکل است کتابی حقوقی – فلسفی، خوش‏خوان هم باشد. عموماً چنین کتاب‏هایی رماننده است. متن اصلی این کتاب در عین این‏که بسیار دقیق است و مشکل، نثر ترجمه‏اش روان، راحت و جذّاب از کار درآمده

.

اروپا در قرن ۱۶ م. که قرون وسطی را پشت سر گذاشت، تا قرن ۱۹ م. ۳۰۰ سال پرماجرا را از سر گذراند. این ۳۰۰ سال صرف پایه‏گذاری دورانی نوین شد. دنیای مدرن در این ۳۰۰ سال بنا گذاشته شد. قرن ۱۶ قرن لوتر است و ماکیاولی. لوتر، اصلاح مذهبی را پیش آورد و ماکیاولی سیاست را از مذهب جدا کرد. قرن ۱۷ م. قرن گروسیوس است همراه با بزرگانی دیگر همچون هابز، اسپینوزا، دکارت. قرن ۱۹ نیز قرن روسو، مونتسکیو و کانت

.

گروسیوس هلندی است. هلند، مملکتی کوچک است امّا این مملکت کوچک راه افتاده پرجمعیّت‏ترین کشور مسلمان‌نشین؛ اندونزی را با جمعیّتی بالغ بر ۲۰۰ میلیون نفر مسخّر خود کرده است

.

هلندِ گروسیوس، نماینده‏ی سرمایه‏داری نوپایی است که در خلال آن سه قرن قوّت می‏گیرد. هم توسعه‌طلب است و هم حساب‏گر. این‏ها آدم‏های تاجری بودند. جامعه‏ی مدنی دست‏ساز این‏ها، جامعه‏ای است که بر اساس توافق و قرارداد بنا شده است. توافق و قرارداد، مفاهیمی معاملی و تاجرانه است. گروسیوس وقتی از حقوق طبیعی صحبت می‏کند، امّ‌القواعد حقوق طبیعی را وفای به عهد می‏داند. همان اصالت‌اللزوم. نگاه، نگاهی تاجرانه است. آقای گروسیوس کتابی نوشتند در ۳ دفتر. مثلاً مولانا هم مثنوی را در ۶ دفتر نوشته است. کتاب اوّل نامش هست جنگ و صلح. تمامش درباره‏ی جنگ است. وقتی هم که صحبت از صلح می‏کند، در حقیقت پای جنگ را می‏بندد به صلح. جامعه‏ای که در آن صلح مستقر باشد و حرف اول را صلح بزند وجود ندارد. کتاب، کتاب جنگ است. کتاب دوم درباره‏ی عللی است که جنگ را مشروع می‏کند. جنگ را ابزاری می‏داند برای احقاق حق. ظاهر امر دفاع از حق است و جنگی که برای احقاق حق اتّفاق می‏افتد. در کتاب سوم صحبت از آن‏چه در جنگ مشروع است به میان می‏آید. خدعه، دروغ، تخریب. ما نیز در این‏جا چنین فتواهایی داریم. چیزهایی است که مشروعاً در جنگ می‏توان مرتکب شد

.

ببینید دنیایی دارد متولّد می‏شود. نگاه کنید حال و هوایش چیست؟ حالا امروز قد کشیده و پهلوانی شده و با ما درافتاده

!

گروسیوس مانند هابز و دکارت می‏اندیشد. این‏ها همه‏شان از پیروان مکتب قرارداد اجتماعی‏اند. جامعه‏ی مدنی مورد نظر آن‏ها بر اساس قرارداد پیدا شده و البتّه در جزئیّات تفاوت‏هایی دارند. هابز می‏گوید آدمیان گرگ یکدیگرند. امّا روسو و لاک آدمیان را موجوداتی عاقل می‏انگارند

.

مردم دولتی ایجاد می‏کنند و اختیاراتی به دولت می‏سپرند و آزادی‏های خویش را محدود می‏کنند. در حقیقت مردمان بخشی از آزادی‏های خویش را به دولت تفویض می‏کنند. هرکدام از این‏ها برای شکل‏گیری نطفه‏ی این جامعه از جایی شروع می‏کند. مثلاً می‏گوید چون مردمان مدنی بالطّبع هستند و دل‏شان می‏خواهد با یکدیگر زندگی کنند، ایجاب می‏کرد که چنین دولتی تشکیل شود. هر کس از نقطه‏ای شروع می‏کند امّا همگی به یک سرانجام می‏رسند. گروسیوس هرچند در باب طبیعت بشری با هابز سازگاری ندارد امّا با او و دکارت هم صداست. این‏ها از حکومت مطلقه طرفداری می‏کنند. مثلاً در این رابطه گروسیوس به لویی سیزدهم اشاره می‏کند. گروسیوس به فرانسه رفته و کتابش را در فرانسه نوشته و به