پاورپوینت کامل اهمیت پژوهش پیرامون فرق اسلامی ۹۳ اسلاید در PowerPoint

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل اهمیت پژوهش پیرامون فرق اسلامی ۹۳ اسلاید در PowerPoint دارای ۹۳ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل اهمیت پژوهش پیرامون فرق اسلامی ۹۳ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

بخشی از متن پاورپوینت کامل اهمیت پژوهش پیرامون فرق اسلامی ۹۳ اسلاید در PowerPoint :

فرق اسلامی بی‌تردید بخشی از حیات جامعه اسلامی را به خود اختصاص داده‌اند. امروزه اهمیت پژوهش و تحقیق پیرامون فرق اسلامی، بیش از هر زمان دیگر احساس می‌شود. آنچه در پی می‌آید، بخشی از مقدمه کتاب «مفهوم‌واره جامع فرق اسلامی» است که بر اساس کتاب «فرهنگ جامع فرق اسلامی» تهیه و تدوین شده است.

اشاره: فرق اسلامی بی‌تردید بخشی از حیات جامعه اسلامی را به خود اختصاص داده‌اند. امروزه اهمیت پژوهش و تحقیق پیرامون فرق اسلامی، بیش از هر زمان دیگر احساس می‌شود. آنچه در پی می‌آید، بخشی از مقدمه کتاب «مفهوم‌واره جامع فرق اسلامی» است که بر اساس کتاب «فرهنگ جامع فرق اسلامی» تهیه و تدوین شده است.

فواید متعددی را می‌توان برای دانش فرقه‌پژوهی در دنیای اسلام عنوان کرد که به مهمترین آنها اشاره می‌شود:

الف) تحلیل درست از تاریخ اسلام

فرق مختلف اسلامی، در رویدادهای مهم تاریخی نقش به‌سزایی داشته‌اند. از آنجا که آشنایی با فرق اسلامی در هر زمان، فضای روشن‌تری از عقاید رایج در آن زمان را فراهم ‌می‌کند و از طرفی، نقش اعتقادات رایج در کنشها و واکنشهای تاریخی، مسلم می‌باشد، لذا تحلیل دقیق تاریخ اسلام نیازمند شناختی تخصصی از فرق اسلامی است.

ب) عوامل رشد و بالندگی یک تفکر

پدیده تشکیل یک فرقه را در یک نگاه خاص می‌توان به «موفقیت یک تفکر در به ‌دست آوردن اقبال عامّه مردم» معرفی کرد. بی‌شک در فرق مهم تاریخی، اقبال مردم نقش مهمی را داشته و در مقابل، ادبار مردم، سبب اضمحلال فرق را فراهم کرده است. در تاریخ فرق اسلامی، هر تفکری که توفیق بیشتری در اثرگذاری بر مردم داشته، قوام و دوام بیشتری را تجربه کرده است. روان‌شناسان و جامعه‌شناسان می‌توانند با تمرکز بر این نکته در فرق اسلامی، نکات بدیعی را به دست آورند.

ج) بررسی عوامل تفرقه

بسیاری از فرق مذکور در کتب «ملل و نحل»، در یک نگاه کلان مربوط به یک تفکر هستند؛ اما بر اساس اختلافات غالباً جزئی، به فروعات مختلف تقسیم شده‌اند. در یک بررسی جامع می‌توان عوامل تشتت و چنددستگی را در مطالعه فرق اسلامی، جستجو کرد. خصوصاً در دنیای امروز که وحدت جامعه اسلامی و در نگاه کلان‌تر، وحدت خداجویان و حقیقت‌طلبان، بسیار با اهمیت به نظر می‌رسد، شناخت تاریخی عوامل جدایی بین صفوف یک‌پارچه مردم، می‌تواند مانع از تکرار آن شود.

د) آشنایی با عوامل فهم‌های مختلف از دین

امروزه با پدیده‌ای به نام قرائتهای متعدد از دین، مواجه هستیم که خود منشأ و مبنای بسیاری از مباحث جدید کلامی شده است. قطعاً مطالعه تاریخ ـ خصوصاً مطالعه فرق اسلامی ـ می‌تواند منشأ تاریخی بسیاری از این قرائت‌ها را مشخص کند. این شناخت می‌تواند در تحلیل تعدد قرائات، کمک شایانی کرده، تأثیر «مؤلف» را در قبال «متن» در تعدد و تکثر قرائات روشن کند.

هـ) اهمیت اعتدال در سلوک دینی

افراط و تفریط منشأ بسیاری از فرق اسلامی است. در این میان ائمه معصومین(ع) تلاش وافری را برای تبیین نظریه صحیح، انجام می‌دادند. نظریه «الامر بین الامرین» در بحث «فاعلِ افعال انسان»، نظریه «مؤمن فاسق» در بحث حکم مرتکب گناه کبیره، نظریه «توصیف و تنزیه» در صفات الهی، اهمیت توأمان «عقل و نقل» در کشف معارف دینی، نقش «زهد عارفانه و تلاش عالمانه» در تقرب الهی، نگاه جمع‌گرایانه به دنیا و آخرت در سلوک اجتماعی، تأیید سمو و نفی غلو در تبیین جایگاه ائمه(ع) و حجیت توأمان «قرآن و عترت» در سعادت و شقاوت، نمونه‌های روشنی از خنکای خط اعتدال در میان آتش افراط و تفریط است. هر یک از این افراط و تفریط‌ها ـ همچنان که نمونه‌های زیاد آن در این کتاب مشخص است ـ سبب ایجاد فرق گوناگون شده‌اند.

قلمرو مفهومی واژه فرقه در این اثر

واژه فرقه در کتاب حاضر دارای معنای عام و گسترده‌ای است که تمام مواردی را که تحت عنوان «مذهب، طریقه، شاخه فقهی و فرقه به معنای خاص آن» قرار می‌گیرد، شامل می‌شود. به عبارت دیگر فرقه در معنای عامش، شامل دو نوع عناوین می‌شود: الف) عناوینی که بر گروهی از افراد که از یک «فرد مشخص» پیروی می‌کنند، اطلاق می‌شود که البته در یک عقیده‌ای نیز مشترک می‌باشند؛ مانند «زیدیه، اسماعیلیه و …» ب) عناوینی که بر گروهی از افراد که از یک «مکتب فکری یا طریقه رفتاری» پیروی می‌کنند، اطلاق می‌شود؛ مانند «صوفیه، غلات، مشبّهه، مجبره و…». در گروه اول، محور یک فرقه «شخص» است و در گروه دوم، محور «عقیده و عمل» است.

بررسی سرشاخه‌های اصلی فرق اسلامی

کتابهایی که در حوزه فرق اسلامی تألیف شده‌اند، هر یک دارای یک تقسیم‌بندی اختصاصی پیرامون سرشاخه‌های اصلی فرق اسلامی هستند. در این کتاب، فرق اسلامی به شش بخش اصلی تقسیم شده است که عبارتند از: شیعه، غلات، خوارج، اهل‌سنت، صوفیه و سایر فرق اسلامی؛ این بخشها، همه فرق اسلامی را در خود جای داده‌اند. به عبارت دیگر:

ـ فرَق اسلامی در یک تقسیم‌بندی اصلی و با توجه به بحث خلافت پیامبر اکرم(ص) به دو گروه بزرگ «شیعه و اهل‌سنت» تقسیم می‌شوند. گروهی که قائل به نصّ بوده و به خلافت بلاواسطه امیرالمؤمنین(ع) معتقد هستند، «شیعه» نامیده می‌شوند و گروهی که قائل به نصّ نبوده و بر اساس بیعت و اجماع، به خلافت خلفای چهارگانه معتقد شده‌اند، «اهل‌سنت» نامیده می‌شوند.

ـ غلات و صوفیه نیز دو تفکر مهمی هستند که فرقه‌های مختلفی را خارج از چارچوب شیعی یا سنی، ایجاد کرده‌اند؛ به این معنا که هر یک از فرق غلات و صوفیه می‌توانند شیعی یا سنی باشند.

ـ خوارج نیز گرچه خلافت را به نصّ نمی‌دانند و از این رو با اهل‌سنت هم‌نظرند، اما با توجه به خروجی که علیه خلیفه وقت انجام داده‌اند، از چارچوب تعریف‌شدهه اهل‌سنت، خارجند.

درباره این تقسیم‌بندی، ممکن است سؤالات ذیل، مطرح شود که به بررسی آنها می‌پردازیم:

۱) معمولاً واژه «اهل‌سنت» در کتب ملل و نحل، بر تفکری مطابق با تفکر اشاعره و منهج اهل‌‌حدیث، اطلاق می‌شده است. آیا این کتاب برخلاف اصطلاح تاریخی اهل‌سنت، نامی را جعل کرده است؟

۲) چرا «غلات» مستقل از شیعه ذکر شده‌اند، در حالی که معمولاً مؤلفان فرق اسلامی، غلات را از زمره شیعه دانسته‌اند؟

۳) چرا «مشبّهه» در این مجموعه، از اهل‌سنت به شمار آمده‌اند، در حالی‌که مرحوم روحانی به تبع منابع متعدد، آن را چنین تعریف می‌کند: «نام عموم فرقی که خدا را به مخلوق تشبیه می کنند، چه از اهل‌سنت باشند و چه از شیعه و چه از غلات»؟

۴) چرا «معتزله و مرجئه» که معمولاً در کتابهای دیگر دارای بخش مستقل هستند، در این کتاب، مستقل نیامده و در بخش «اهل‌سنت» جای داده شده‌اند؛ در حالی که معمولاً در منابع فرق تصریح شده است که معتزله و مرجئه، از اهل‌سنت به شمار نمی‌آیند؟

۵) بخش ششم به عنوان «سایر فرق اسلامی» قرار داده شده است. در حالی که همه فرق اسلامی نسبت به مسئله خلافت پس از پیامبر گرامی اسلام(ص)، موضع داشته‌اند. بنابراین یا از شیعه شمرده می‌شوند و یا اهل‌سنت؛ چگونه این فرق در هیچ یک از این دو قرار نگرفته‌اند؟

پاسخ سؤال اول:

برای ترکیب‌واژه «اهل‌سنت»، دو معنای خاص و عام وجود دارد. معنای خاص اهل‌سنت، همان معنای رایجی است که در کتب ملل و نحل بدان اشاره شده است که فرقه‌ای با مشی خاص فکری ـ مرادف روش فکری اهل ‌‌حدیث و مبتنی بر تفکر اشعری ـ می‌باشد؛ اما معنای عام اهل‌ سنت، معنایی است که امروزه برای آنان مصطلح شده و بنا‌ بر این اصطلاح جدید، گروهی هستند که در موضوع خلافت، به وجود نصّ معتقد نیستند و خلافت خلفای چهارگانه را بر اساس اجماع و بیعت، تصحیح می‌کنند.۱

پاسخ سؤال دوم:

در اینجا لازم است به نکاتی توجه شود:

الف) عدم وابستگی غلات به تفکر شیعی: اگر تفکر نادرست «غلو» تنها در میان کسانی که مدعی تشیع بوده‌اند، ظهور و بروز داشت، امکان حکم به فرعیت غلات از شیعه، وجود داشت، اما واقعیت چیز دیگری است؛ در اینجا به نکته‌ای که مرحوم روحانی در ذیل مدخل «غلات» مرقوم فرموده‌اند، اشاره می‌شود؛ ایشان می‌نویسند: «هر فرقه‌ای از فرق اسلامی که درباره پیغمبر(ص) یا ائمه(ع) و یا کسانی دیگر قائل به الوهیت، یا حلول خدا در آنها شده و یا نبوت را در شخص دیگری بداند، از زمره غلات به حساب می‌آید. نوعاً غلات اسم کسانی است که درباره علی(ع)و فرزندانش غلو کرده و آنها را به الوهیت یا نبوت ستوده باشند و لذا اگر چنین انحرافی در میان فرقه‌های اهل‌سنت مشاهده شود (چنان‌که در امثال: یزیدیه، روشنیه، حلاجیه، فارسیه، حلمانیه، حلولیه و فرقی از تصوف که به عقاید حلول قائلند و غلات روندیه مشاهده می‌شود)، مرسوم نیست که آنان را از غلات به ‌شمار آورند. اشعری در مقالات‌الاسلامیین، شیعه را به سه دسته غلات، روافض و زیدیه تقسیم ‌کرده (مقالات ‌الاسلامیین، اشعری، ج۱، ص۶۵) و به تبع او، سایر ارباب کتب ملل و نحل نیز همین تقسیم را پذیرفته‌اند (الملل و النحل، شهرستانی، ج۱، ص۱۵۴؛ نفائس‌‌الفنون، آملی، ج۲، ص۲۷۸) و درنتیجه از غالی بودن غیر شیعیان تغافل کرده‌اند.» (فرهنگ جامع فرق اسلامی،۲: ۱۰۷۱)

مرحوم روحانی گرچه روش ارباب کتب ملل و نحل را در اختصاص «غلات» به شیعه می‌داند، اما در نهایت تصریح می‌کند که ایشان از غالی‌بودن غیر شیعیان ـ که به فرقی از آنها در صدر کلامش اشاره کرده است ـ تغافل کرده‌اند. ما در این کتاب سعی کرده‌ایم این تغافل را ادامه نداده، غلات را در عرض شیعه قرار دهیم. بنابراین رابطه غلات و شیعه، رابطه عموم و خصوص من‌وجه می‌باشد. بنابراین تفکر نادرست غلوّ، گرچه عموماً در میان شیعه رخ داده است، اما اختصاصی به فضای شیعی ندارد و تعداد معتنابهی از اهل‌سنت نیز از آن مصون نبوده‌اند.

ب) دوری بزرگان شیعه از مکتب غلو: بزرگان شیعه همواره از غالیانِ نسبت به مقام اهل‌بیت(ع) دوری می‌جستند و آن را یکی از مرزهای تشیّع حقیقی تلقی می‌کردند. چه کسی می‌تواند منکر روایات متعددی از ائمه اطهار(ع) باشد که با بیان‌های مختلف، پرده از نادرستی این تفکر برداشته، از آن شدیداً نهی کرده‌اند؟ در میان فقهای شیعه نیز عده‌ای به کفر و نجاست ایشان فتوا می‌دادند. بر این اساس شمرده شدن غلات به عنوان فرعی از شیعه خارج از دقت‌های تاریخی و محتوایی فرهنگ شیعه ‌می‌باشد.

ج) تصریح مرحوم روحانی درباره جایگاه غلات: ایشان در جایی از کتاب، غلات را خارج از اسلام و تشیع معرفی می‌کند که عبارت آن در پاسخ به سؤال سوم خواهد آمد.

نکته: گرچه در اصل تقسیم‌بندی این کتاب، به دلایل فوق، تفکر غلات خارج از منظومه فکری شیعه شمرده شده است، اما اهل ملل و نحل، موارد زیادی از غلات را از جمله شیعیان برشمرده‌اند که ما این گزارشها را در جداول مربوط به غلات منعکس کرده‌ایم؛ و البته تنها مواردی از این فرق را که به نوعی موجب انشقاق در شیعه شده است، در جداول شیعه آورده‌ایم.

پاسخ سؤال سوم

مرحوم روحانی، به تبع این منابع ـ که عموماً متعلق به اهل‌سنت می‌باشد ـ چنین برداشتی از مشبّهه داشته‌اند. در عین حال ایشان در ادامه کلام خود، این تفکر را نقد کرده و می‌نویسد: «نکته‌ای که در این میان جالب توجه است، آن است که در کتابهای ملل و نحل و کتابهای دیگر اهل‌سنت، عقیده تشبیه به شیعه و فرقه‌های آن نسبت داده شده است. مؤلفین این‌گونه کتابها، عقیده اهل‌بیت و اکثریت شیعه امامیه را نادیده گرفته‌اند و این درحالی است که ائمه شیعه(ع) صراحتاً قائل به تنزیه می‌بوده‌اند و اقوال آنان نیز در دسترس شیعیان بوده و شیعیان نیز خود را پیرو آنان می‌دانستند. در این‌باره می‌توان به کتاب المواعظ و الاعتبار نوشته مقریزی، اشاره کرد که در آن بابی جداگانه در ذکر مشبّهه، تدوین شده است. (المواعظ و الاعتبار، مقریزی، ج۲، ص۳۴۸)

مقریزی در این باب از هفت فرقه به عنوان قائلین به تشبیه یاد می‌کند و هر هفت فرقه را از زمره مشبّهه شیعه معرفی می‌نماید: هشامیه (منسوب به هشام بن حَکم)، جوالیقیه (منسوب به هشام بن سالم جوالیقی)، زراریه (منسوب به زراره بن اعین)، یونسیه (منسوب به یونس بن عبدالرحمن)، منهالیه، بنانیه و مغیریه. و این درحالی است که برخی از آنها (همانند بنانیه و مغیریه) از غلات بوده و از اسلام و تشیع خارج می‌باشند، و برخی دیگر نیز منسوب به اعاظم اصحاب ائمه می‌باشند که چنین اتهامی در مورد آنها پذیرفتنی نیست.» (فرهنگ جامع فرق اسلامی،۲: ۱۳۴۲)

بنابراین ما نه بر اساس گزارش فرقه‌نویسان اهل‌سنت، بلکه بر اساس واقعیت اندیشه تشبیه در میان فرق اسلامی، این فرقه را زیرگروه اهل‌سنت قرار داده‌ایم. بدون تردید خاستگاه اصلی تفکر تشبیه را باید در تفکر حنابله و حشویه جستجو کرد؛ لذا وجود نقلهای پراکنده و بدون سند از وجود چنین تفکری در میان اصحاب شیعه نمی‌تواند از وجود تفکری خاص در شیعه که معتقد به تشبیه بوده باشند، پرده بردارد.

نکته مهم: از آنجا که تعدادی از فرق شیعه در منابع فرق اسلامی از جمله مشبهه، مجبره و مجسّمه دانسته شده‌اند و از طرف دیگر در کتاب تنها یک جدول با عنوان «مشبهه»، «مجبره» و «مجسمه» به عنوان زیرمجموعه اهل‌سنت تعریف شده است، لذا به جهت تجمیع فرق مشبهه در یک مکان، این فرق شیعی نیز در آن جدول آورده شده‌اند.

پاسخ سؤال چهارم

معتزله و مرجئه، گرچه از اهل‌سنت به معنای خاص، شمرده نمی‌شوند، اما می‌توان ایشان را از اهل‌سنت به معنای عام، برشمرد. البته مرجئه نخستین، درباره خلافت عثمان و حضرت علی(ع) توقف می‌کردند.

پاسخ سؤال پنجم

درباره این پرسش بایست به گزارشهای مختصر، مبهم و مجملی اشاره کرد که درباره اکثر این فرق ذکر شده است؛ به ‌گونه‌ای که گویی به صرف وجود یک تفکر و منهج، فرقه‌ای را ضبط کرده‌اند. در این‌گونه گزارشها، تعلق این فرَق ـ بر فرض که وجود داشته‌اندـ به تفکر شیعی یا سنی، اشاره‌ای نشده و مصنفان کتاب مرجع نیز اشاره‌ای بدان نکرده‌اند. طبعاً در چنین وضعیتی، ایجاد بخشی مستقل و گردآوری ایشان در آن بخش، موجه می‌نمود.

مطلب چهارم: ملاک در فرعیت یک فرقه

در اکثر موارد به «نص ارباب ملل و نحل» عمل شده است؛ نکته حائز اهمیت آن است که در نقل کلام ایشان، قضاوتی نداشته و حتی‌الامکان همه اقوال را در جداول مربوطه منعکس کرده‌ایم؛ چنان که رسم معمول نگارش کتابهای فرهنگنامه‌ای، بیان اقول و قضاوت حداقل