پاورپوینت کامل احادیث علوی در مجالس سمرقندی ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل احادیث علوی در مجالس سمرقندی ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint دارای ۱۲۰ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل احادیث علوی در مجالس سمرقندی ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن پاورپوینت کامل احادیث علوی در مجالس سمرقندی ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint :

کتاب مجالس ابواللیث سمرقندی، متوفای قرن چهارم، مجموعه‌ای از تذکرات اخلاقی به شیو صوفیانه است که نسخه‌ای عکسی از آن به شماره ۳۵۱۵ در کتابخانه آیه‌الله مرعشی موجود است. البته این نسخه، آغاز و انجام ندارد و لذا در فهرست نسخه‌های عکسی کتابخانه به عنوان ناشناس معرفی شده است.

نگارنده سطور پس از تصفح کتاب که عکسی از آن به لطف جناب حافظیان به دستم رسید، مناقب اهل‌بیت علیهم السلام را از آن استخراج کردم.

مقدمه

کتاب مجالس ابواللیث سمرقندی، متوفای قرن چهارم، مجموعه‌ای از تذکرات اخلاقی به شیو صوفیانه است که نسخه‌ای عکسی از آن به شماره ۳۵۱۵ در کتابخانه آیه‌الله مرعشی موجود است. البته این نسخه، آغاز و انجام ندارد و لذا در فهرست نسخه‌های عکسی کتابخانه به عنوان ناشناس معرفی شده است.

نگارنده سطور پس از تصفح کتاب که عکسی از آن به لطف جناب حافظیان به دستم رسید، مناقب اهل‌بیت علیهم السلام را از آن استخراج کردم. آنگاه در حین مطالعه جلد هجدهم نفحات الازهار و دقت در منقولات مرحوم علامه میر حامد حسین، به این نتیجه رسیدم که این کتاب همان مجالس ابواللیث سمرقندی است.

ابو اللیث، چنانکه از منقولات او بر می‌آید، قطعا سنی بوده است. موارد زیر، صحت این مدعا را ثابت می‌کند:

۱. حدیث جعلی در فضیلت خلیفه دوم (ص ۳۰ الف)

۲. حدیث جعلی تقدم خلیفه سوم در ساختن مساجد (ص ۳۰ ب)

۳. حدیث جعلی که خلیفه اول و دوم را وزیران پیامبر می‌داند (ص ۳۶ الف)

۴. اصحاب، نجوم امت‌اند (ص ۳۶ ب)

۵. محبوب‌ترین مردم نزد پیامبر چهار خلیفه‌اند، به ترتیب تقدم (ص ۴۴ الف)

۶. وصف چهار خلیفه به ترتیب، در لوحی که در دریا یافته شد. (ص ۵۵ ب)

۷. رد عقیده شیعه در مورد ایمان آباء النبی با لفظی تند و غلیظ! (ص ۵۷ ب)

۸. افسانه غرانیق (ص ۶۶ الف)

۹. تفسیر آل محمد به نزدیکان حضرتش و اهل‌بیت به ازواج ایشان (ص ۸۱ الف)

۱۰. تفسیر آیه وَصَدَّقَ بِالحُسنَی به خلیفه اول (ص ۸۲ الف و ب)

۱۱. حدیث جعلی شقّ صدر (ص ۸۳ الف)

۱۲. عقیده مصنف در عدم عصمت پیامبران (ص ۸۳ ب)

۱۳. تسبیح گفتن چوب در دست پیامبر و بعد از آن در دست چهار خلیفه (ص ۸۵ ب)

به‌هرحال فهرست مناقب اهل‌بیت علیهم السلام که در این کتاب آمده به‌اختصار در شماره یازدهم فصلنامه امامت پژوهی عرضه شد و بابی از آشنایی با درونمایه کتاب گشود، تا فرصتی دیگر که متن این مناقب ارائه شود. باید دانست که مناقب برشمرده شده در این کتاب، جنبه وعظ و تذکر داشته و این کتاب، کتابی حدیثی تلقی نمی‌شود؛ لذا تمام مطالب و منقولات کتاب، مرسل است ازجمله فضائل اهل‌بیت علیهم السلام . فقط نویسنده در بعضی موارد، از نخستین راوی یاد می‌کند. البته این واقعیت، ارزش نقل‌های او را نه‌تنها کم نمی‌کند بلکه بسا بتوان گفت که ارزش نقل‌ها را بالا نیز می‌برد. بعلاوه اکثر یا تمام این احادیث با سندهای معتبر و گاه در حد تواتر یا استفاضه در منابع دیگر نقل‌شده‌اند.

موضوعات اصلی در کتاب مجالس سمرقندی با عنوان «رکن» و موضوعات فرعی در هر رکن نیز با عنوان «مجلس» مشخص شده که با حروف «ر» و «م» بدان‌ها اشاره‌کرده‌ایم. همچنین عنوان مجلس مربوط به تعبیری که در اصل کتاب سمرقندی آمده و شماره برگ از نسخه عکسی مرعشی با تقسیم «الف» و «ب» (رو و پشت برگ) یاد می‌شود.

اکنون بخشی دیگر از مطالب کتاب نقل می شود. طبعا بر اساس همان نسخه که آغاز و انجام ندارد، تا زمانی که قرصت رجوع به نسخه ای دیگر به دست آید.

در این مجال، بنا بر آن است که احادیث منقول از امیر المؤمنین و امام صادق و دیگر امامان معصوم از این کتاب نقل شود.

تذکر این نکته لازم است که:

احادیث منتخب (۷۲ حدیث) در چهار بخش آمده است:

بخش اول – سخنان علوی که مدرکی برای آن ( به عین لفظ یا نزدیک به آن) پیدا شده است. (حدیث ۱ تا ۳۱).

بخش دوم – احادیث علوی که در مصادر دیگر نیافتیم (حدیث ۳۲ تا ۵۰)

بخش سوم – احادیث دیگر امامان یا شخصیت های اهل بیت که در مصادر دیگر ( به عین لفظ یا نزدیک به آن) یافت شده است (حدیث ۵۱ تا ۶۳)

بخش چهارم – احادیثی که در مصادر دیگر نیافتیم (حدیث ۶۴ تا ۷۲)

۳.ارزیابی احادیث در اینجا انجام نشده است. هدف فقط استخراج این احادیث است از منبعی که تا کنون دیده نشده و بدان توجه نشده بود.

۴. نشانی هر حدیث به این ترتیب است: ر (یعنی: رکن)، م (یعنی: مجلس)، عنوان مجلس، شماره برگ نسخه اصلی مورد نظر، الف ( روی برگه) یا ب (پشت برگه).

تدوین نهایی این گفتار برای مجموع گرامی کاتبان، در آستان میلاد گرامی امام امیر المؤمنین صلوات الله علیه سامان می گیرد و در سالگرد شهادت ادیب سترگ شیعی و مدافع آستان ولایت مولای مظلومش جناب ابن سکّیت ( ۵ رجب) پاداش معنوی آن به آن بزرگ جاودان تقدیم می شود.

بخش اول

سخنان علوی که مدرکی برای آن پیدا شده است

۱) روی عن کمیل بن زیاد النخعی انه قال: أخذ امیر المؤمنین علی رضی الله عنه بیدی، فأخرجنی إلی ناحیه الجبان. فقال لی: یا کمیل! إحفظ عنّی ما أقول لک. القلوب أوعیه و خیرها أوعاها. الناس ثلاثه: عالم ربّانیّ، و متعلّم علی سبیل نجاه، و همج رعاع، أتباع کلّ ناعق،[یمیلون] مع کلّ ریح. لم یستضیئوا بنور العلم، و لم یلجئوا إلی رکن وثیق.

یا کمیل! العلم خیر من المال. العلم یحرسک و أنت تحرس المال. و العلم حاکم و المال محکوم علیه. العلم یزکیه العمل، و المال ینقصه النفقه. و محبه العالم دین یدان بکسبه الطاعه فی حیاته و جمیل الأحدوثه عنه بعد وفاته.

یا کمیل! هلک خزّان الأموال و العلماء باقون ما بقی الدهر. و أشخاصهم مفقوده، و أمثالهم فی القلوب موجوده.

ر ۱/ م ۱/ فی فضل العلم / ص ۴ الف.

مصادر: شرح الأخبار ۲: ۳۶۹ – ۳۷۰؛ خصائص الأئمه: ۱۰۵؛ نهج البلاغه: ۴۹۶ ح ۱۴۷؛ الإرشاد ۱: ۲۲۷.

۲) یحکی أن أعرابیاً قال لعلی رضی الله عنه: رجحان النفوس فی ضمائرها. فقال: صدقت یا أعرابی! إن قیمه کلّ امرئ ما یحسنه.

أخذ الشاعر هذا المعنی فقال:

قال علی بن أبی طالب

وهو اللبیب الفطن المتقن:

کلّ امرئ قیمته عندنا

وعند أهل العلم ما یحسن

ر ۱ / م ۱/ فی فضل العلم / ص ۴ ب.

مصادر: نهج البلاغه: ۴۸۲، ح ۸۱؛ خصائص الائمه: ۹۵؛ ألأمالی للصدوق: ۴۴۷ مجلس ۶۸؛ الخصال ۲: ۴۲۰ باب التسعه؛ الإرشاد ۱: ۳۰۰؛ غرر الحکم: ۵۰۰. (همه بدون مقدمه و شعر یاد شده).

۳) قال علی رضی الله عنه: ما شیء اضرّ لقلوب الرجال من خفق النعال وراء ظهورهم

ر ۱/ م ۵/ فی ذکز من کره التصدی للتذکیر / ص ۹ ب

مصادر: مجموعه ورام ۱: ۶۵؛ ریاض السالکین ۳: ۳۰۵.

توضیح: به عبارت <انّ خفق النعال مخلف اعقاب الرجل مفسده للقلوب النوکی> در:

مصادر: المحاسن ۲: ۶۲۹؛ الکافی ۸: ۲۴۱ ح ۳۳۱.

۴) عن علی قال: َ فِی‏ الْعَرْشِ‏ تِمْثَالُ‏ جَمِیعِ مَا خَلَقَ اللَّهُ فِی الْبَرِّ وَ الْبَحْر.ِ قَالَ: وَ هَذَا تَأْوِیلُ قَوْلِهِ:وَ إِنْ مِنْ شَیْ‏ءٍ إِلَّا عِنْدَنا خَزائِنُهُ‏. وَ إِنَّ ما بَیْنَ الْقَائِمَهِ مِنْ قَوَائِمِ الْعَرْشِ وَ الْقَائِمَهِ الثَّانِیَهِ خَفَقَانُ الطَّیْرِ الْمُسْرِعِ ثمانین أَلْفِ عَامٍ. وَ الْعَرْشُ یُکْسَى کُلَّ یَوْمٍ سَبْعِینَ أَلْفَ لَوْنٍ مِنَ النُّورِ، لَا یَسْتَطِیعُ أَنْ یَنْظُرَ إِلَیْهِ خَلْقٌ مِنْ خَلْقِ اللَّهِ. وَ الْأَشْیَاءُ کُلُّهَا فِی الْعَرْشِ کَحَلْقَهٍ فِی فَلَاهٍ. وَ إِنَّ لِلَّهِ مَلَکاً یُقَالُ لَهُ حِرْقَائِیلُ، لَهُ ثَمَانِیَهَ عَشَرَ أَلْفَ جَنَاحٍ، مَا بَیْنَ الْجَنَاحِ إِلَى الْجَنَاحِ خَمْسُمِائَهِ عَامٍ. فَخَطَرَ لَهُ خَاطِرٌ: هَلْ فَوْقَ الْعَرْشِ شَیْ‏ءٌ ؟ فَزَادَهُ اللَّهُ مِثْلَهَا أَجْنِحَهً أُخْرَى، فَکَانَ لَهُ سِتٌّ وَ ثَلَاثُونَ أَلْفَ جَنَاحٍ، مَا بَیْنَ الْجَنَاحِ إِلَى الْجَنَاحِ خَمْسُمِائَهِ عَامٍ. ثُمَّ أَوْحَى اللَّهُ: أَیُّهَا الْمَلَکُ طِرْ . فَطَارَ مِقْدَارَ عِشْرِینَ أَلْفَ عَامٍ، لَمْ یَنَلْ رَأْسُهُ قَائِمَهً مِنْ قَوَائِمِ الْعَرْشِ . ثُمَّ ضَاعَفَ اللَّهُ لَهُ فِی الْجَنَاحِ وَ الْقُوَّهِ، وَ أَمَرَهُ أَنْ یَطِیرَ. فَطَارَ مِقْدَارَ ثَلَاثِینَ أَلْفَ عَامٍ ، وَ لَمْ یَنَلْ أَیْضاً. فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَیْهِ: أَیُّهَا الْمَلَکُ! لَوْ طِرْتَ إِلَى نَفْخِ الصُّورِ مَعَ أَجْنِحَتِکَ وَ قُوَّتِکَ، لَمْ تَبْلُغْ إِلَى سَاقِ الْعَرْشِ. فَقَالَ الْمَلَکُ: سُبْحَانَ رَبِّیَ الْأَعْلَى. فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَ: سَبِّحِ اسْمَ رَبِّکَ الْأَعْلَى.‏ فَقَالَ النَّبِیُّ صلی الله علیه [و آله]: اجْعَلُوهَا فِی سُجُودِکُم‏.

ر ۲/ م ۱/ فی نعت خلق السماوات / ص ۲۴ ب – ۲۵ الف.

مصدر: روضه الواعظین ۱: ۴۷.

۵) قال علی رضی الله عنه:

یَأْتِی عَلَى النَّاسِ زَمَانٌ‏ لَا یَبْقَى‏ مِنَ الْقُرْآنِ إِلَّا رَسْمُهُ، فیستغنون به و لا یعملون به. مَسَاجِدُهُمْ عَامِرَهٌ وَ هِیَ خَرَابٌ مِنَ الْهُدَى. علماؤهم شَرُّ من تَحْتَ السَّمَاءِ، مِنْهُمْ تخرج الْفِتْنَهُ وَ فیهم تَعُودُ.

ر ۲ / م ۲/ فی نعت خلق الأرضین / ص ۲۹ ب.

مصادر: الکافی ۸: ۳۰۸ ح ۴۷۹؛ ثواب الاعمال: ۲۵۳؛ نهج البلاغه: ۵۴۰ ح ۳۶۹؛ اعلام الدین: ۴۰۶. (با کمی اختلاف در الفاظ).

توضیح: در تمام مصادر بجز نهج البلاغه، این حدیث را روایت امیر المؤمنین علیه السلام از رسول خدا صلی الله علیه و آله می‌داند.

۶) و یحکی أنّ علی بن ابی طالب رضی الله عنه لمّا أراد المسیر إلی نهروان، أتاه مستور بن عفیف، فقال: یا أمیر المؤمنین! لا تخرج فی هذه الساعه، قال: فمتی أخرج إذا؟ قال: لثلاث ساعات تمضی. قال: لم؟ قال: لأنّک إن خرجت الساعه، أصابک ضرّ. و إن خرجت لثلاث ساعات، ظفرت. فقال: أخبرنی مما فی بطن هذه الدابّه، أ ذکر أم أنثی؟ قال: إن حبست علمت. قال: إن صدّقک بهذا القول فقد استغنی عن الإستعانه. ثم قرأ: إنّ الله عنده علم الساعه – الآیه

ثم قال: أ تزعم أنّک تهتدی إلی الساعه التی من سار فیها صرف عنه السوء التی فیها؟ من صدّقک بهذا القول، ینبغی له أن یولّیک الحمد دون ربه. من صدّقک بهذا القول فقد جعل لله شریکا. اللهم لا طیر إلّا طیرک و لا خیر إلّا خیرک و لا ضرّ إلّا ضرّک و لا إله إلّا أنت.

ثم قال: یکذّب قولک و یخالفک. فسار ساعتئذ. فما کان إلّا هنیهه، حتی هزمهم و ظفر بأعدائه.

ر ۲/ م ۴/ فی النجوم / ص ۳۷ الف.

مصادر: الخصال کما نقله مرآه العقول ۲۶: ۴۴۴، و لم یذکر مستور بن عفیف، بل قال: <أتاه منجم>.

۷) قال علی بن ابی طالب رضی الله عنه:

بَقِیَّهُ عُمُرِ الْمؤمن لَا ثَمَنَ‏ لَهُ‏، یُدْرِکُ بِهِا مَا فَاتَ و یحسن العمل فیما بقی.

ر ۲/ م ۶/ فی خلق اللیل و النهار/ ص ۳۹ ب.

مصدر: روضه الواعظین ۲: ۳۹۴. به لفظ:

بَقِیَّهُ عُمُرِ الْمَرْءِ لَا ثَمَنَ‏ لَهُ‏ یُدْرِکُ بِهِ مَا فَاتَهُ وَ یُحْیِی بِهِ مَا أَمَاتَه‏

۸) قال علی رضی الله عنه:

القلوب تملّ کما تملّ الأبدان، فابتغوا لها طرائف الحکمه.

ر ۲/ م ۱۰/ فی الغیوم و المیاه/ ص ۵۲ الف.

مصادر: نهج البلاغه: ۴۸۳ و ۵۰۴ ح ۸۹ و ۱۹۳؛ خصائص الائمه: ۱۱۳؛ عیون الحکم: ۱۵۲؛ غرر الحکم: ۲۳۲.

۹) عن علی رضی الله عنه:

مَا مِنْ دُعَاءٍ إِلَّا بَیْنَهُ وَ بَیْنَ السَّمَاءِ حِجَابٌ، حَتَّى یُصَلِّیَ عَلَى محمد وَ عَلَى آلِ مُحَمَّدٍ. فَإِذَا صلی علی محمد، خَرَقَ‏ ذَلِکَ‏ الْحِجَابَ‏ وَ دَخَلَ‏ الدُّعَاءُ. و َإِذَا لَمْ یَفْعَلْ ذَلِکَ رَجَعَ الدُّعَاء.

ر ۳/ م ۵/ فی خصائص المصطفی/ ص ۸۰ ب.

مصدر: بشاره المصطفی ۲: ۲۶۳. البته کلام را به عنوان روایت امیر المؤمنین از پیامبر روایت کرده است.

۱۰) و قال علی رضی الله عنه:

أنا یعسوب المؤمنین، و کلّ مؤمن یعسوب نفسه.

و معنی الیعسوب: السید و السائس، کیعسوب النحل، سائس جمیع النحل و سیّدها. و یقال: معناه: أنا کالنحل لا آکل إلّا طیّبا حلالاً.

و قال ابوالعباس تغلب عن علی رضی الله عنه أنّه دخل علیه عبید خبیر و إذا بین یدیه ذهب مسبوک. فقلت: ما هذا یا امیر المؤمنین؟ قال: هذا یعسوب المنافقین. قال: فقلت: ما معنی الیعسوب؟ قال: بهذا یلوذ المنافقون، و به تعالی یلوذ المؤمنون.

ر ۳/ م ۸/ فی مناقب اصحاب الرسول / ص ۱۰۵ ب.

مصدر: شرح الاخبار ۲: ۲۷۸ – ۲۷۹. (قریب مضمون).

۱۱) یقال: عاش [رسول الله] بعد نزول هذه السوره [= سوره إذا جائ نصر الله و الفتح] سنتین بعد ما جدّ فی العمل و حسر عن الذراعین و شمّر ساقیه و شدّ الأزار فی طاعته.

و لذلک قال علی رضی الله عنه:

إذا تمّ أمر دنا نقصه

توقّع زوالاً إذا قیل تمّ.

ر ۳/ م ۱۰/ فی وفاه رسول الله صلی الله علیه [و آله] / ص ۱۱۵ ب.

مصادر: روضه الواعظین ۲: ۴۴۹؛ دیوان امیر المؤمنین : ۴۰۰.

۱۲) روی عن علی رضی الله عنه أنه سئل: المؤمن هل یری ربه؟ قال: یرونه بقلوبهم. قیل: فهل رأیته؟ فقال: أأفترانی أعبد شیئاً لم أره؟

ر ۴/ م ۱/ فی الإیمان بالله عزوجل/ ص ۱۱۷ الف.

مصادر: الإحتجاج ۲: ۳۳۶. البته کلام را به امام صادق علیه السلام نسبت داده است.

۱۳) و أمّا تفسیر الأذان، فعن ابن عباس أنّه قال: أتدرون ما قال المؤذّنون؟ و کان جالساً بالطائف عند عکرمه و سعید بن جبیر و أبی العالیه.

فقالوا: أخبرنا یابن عمّ رسول الله.

فقال: إذا قال المؤذّن: الله اکبر، الله اکبر، یقول: یا مشاغیل الأرض! قد وجبت الصلوه، فتضرّعوا لها.

و إذا قال: أشهد أن لا إله إلا الله، یقول: شهد لی من فی السماوات و من فی الأرض.

و إذا قال: أشهد أنّ محمدا رسول الله، یقول: إذا کان یوم القیامه، یقوم الأنبیاء فیشهدون لی أنّی أخبرتکم فی الیوم خمس مرّات، و حجّتی عند الله قائمه.

و إذا قال: حیّ علی الصلوه، یقول: دیناً قیماً فأقیموها.

و إذا قال: حیّ علی الفلاح، یقول: تعالوا إلی طاعه الله، و خذوا سهمکم من رحمه الله.

و إذا قال: الله اکبر، الله اکبر، یقول: حرمت الأعمال کلّها قبل الصلوه.

و إذا قال: لا إله إلّا الله، یقول: أمان سبع سماوات و سبع أرضین و الجبال و البحور، وضعت علی أعناقکم. فإن شئتم، أقبلوا. و إن شئتم، أدبروا.

و مثله عن علی رضی الله عنه.

ر ۴/ م ۲/ فی تعظیم قدر الطهاره و الصلوه/ ص ۱۳۴ الف.

مصدر: جامع الأخبار: ۶۷ (نزدیک به مضمون).

۱۴) و کان علی بن أبی طالب رضی الله عنه إذا حضرت الصلوه، یتزلزل و یتلوّن. فیقال له: ما لک یا امیر المؤمنین؟ فیقول: جاء وقت أمانه عرضها الله علی السماوات . الأرض و الجبال، فأبین أن یحملنها و أشفقن منها، و حملها الإنسان. فلا أدری أ حسن اداء ما حملته أم لا؟

ر ۴/ م ۲/ فی تعظیم قدر الطهاره و الصلوه/ ص ۱۳۷ ألف.

مصدر: فلاح السائل، عن کتاب اللؤلؤیات؛ بحار الأنوار ۸۱: ۲۴۸ عن فلاح السائل.

۱۵) یقال: صلّی علی بن أبی طالب رضی الله عنه علی جنازه، ثم قال – و هو یخاطب المیت -: إن کنت مغفورا فطوبی لنا. و إن کنا مغفورین فطوبی لک.

ر ۴/ م ۲/ فی تعظیم قدر الطهاره و الصلوه / ص ۱۴۴ الف.

مصدر: الدعوات للراوندی: ۲۵۹.

۱۶) و أما استلام الحجر، فقد روی ابوسعید الخدری، قال:

حججنا مع عمر بن الخطاب. فلمّا أخذ فی الطواف، استقبل الحجر، ثم قال: انی اعلم انک لا تضرّ و لا تنفع. و لولا انی رأیت رسول الله صلی الله علیه [و آله] قبّلک، ما قبّلتک. و مضی.

فقال له علی: یا أمیر المؤمنین! یضرّ و ینفع. قال: بمَ؟ قال: بکتاب الله. قال: و أین ذاک من کتاب الله؟

قال: قال الله تعالی: و إذ أخذ ربک من بنی آدم من ظهورهم ذریتهم و أشهدهم علی أنفسهم ألست بربکم>خلق الله آدم و مسح یده، فأخرج ذریته من ظهره فقرّرهم بأنّه الربّ و أنّهم العبید. و أخذ عهدهم و مواثیقهم، و کتب ذلک فی رقّ. و کان لهذا الحجر، عینان و لسان. فقال: افتح فاک. ففتح فاه. فألقمه ذلک الرقّ و قال: أشهد لمن وافاک یوم القیامه، فهو یضرّ و ینفع.

فقال عمر: أعوذ بالله أن أعیش فی قوم لست منهم یا ابی الحسن.

ر ۴/ م ۵/ فی فضل الحج و وجوبه / ص ۱۶۴ ب – ۱۶۵ الف.

مصادر: مناقب ابن شهر اشوب ۳: ۳۶۳ نقلا عن احیاء علوم الدین؛ تفسیر عیاشی ۲: ۳۸ ح ۱۰۵.

۱۷) یحکی أنّ بعض العارفین احتاز بسکران، و هو یقول بالفارسیه:

ببوکی مرا ز بهر یاری بکشند

من هم بمرم مرا جهان ران بکنند (؟)

فصاح هذا العارف و رعق (؟) و جعل یردّد البیت حتی غشی علیه.

و هذا الشاعر کأنّه أخذ المعنی من قول علی بن أبی طالب رضی الله عنه من شعره:

فإن کانت الأجساد للموت أنشئت

فقتل امرئ فی الله بالسیف آفضل

ر ۴/ م ۶/ فی الجهاد/ ص ۱۷۰ ب.

مصادر: المناقب ۴: ۹۵، کشف الغمه ۲: ۲۸. البته آنها به امام حسین علیه السلام نسبت داده اند.

۱۸) قال علی بن ابی طالب رضی الله عنه: من جمع فیه سته خصال، لم یدع للجنه مطلباً و لا عن النار مهرباً: عرف الله فأطاعه، و عرف الشیطان فعصاه، و عرف الدنیا فرفضها، و عرف الآخره فطلبها، و عرف الحقّ فاتّبعه، و عرف الباطل فاتّقاه.

ر ۵/ م ۱/ فی بیان معرفه الله / ص ۱۹۹ الف.

مصادر: جامع الاخبار: ۱۰۸، مجموعه ورام ۱: ۱۳۵، شرح نهج البلاغه ۲۰: ۲۶۴، الحکم المنسوبه ، رقم ۸۸.

۱۹) عن الأصبغ بن نباته قال: کنت مع علی بن ابی طالب رضی الله عنه فی بعض المقابر، اذ قال:

السلام علی أهل لا اله الا الله من اهل لا اله الا الله، یا اهل لا اله الا الله، بحق لا اله الا الله، کیف وجدتم قول لا اله الا الله.

قال الأصبغ: فإذا قائل یقول: وجدنا المنجیه من کل هلکه.

ر ۵/ م ۳/ فی معرفه اسماء الله و صفاته / ص ۲۰۲ الف.

مصدر: جامع الاخبار: ۵۰ فصل ۲۴.

۲۰) الرحمن علی العرش استوی …. سئل علی بن ابی طالب رضی الله عنه، فقال: کان الله و لا مکان، و هو الآن کما کان.

ر ۵/ م ۳/ فی معرفه اسماء الله و صفاته/ ص ۲۰۵ الف.

مصادر:

الف. فقط نیمه اول حدیث (کان الله و لا مکان): الکافی ۱: ۹۰ و ۲۲۶، التوحید: ۱۷۵.

ب. نیمه دوم حدیث به عبارت (فلما خلق المکان لم یتغیّر عمّا کان): متشابه القرآن ۱: ۵۸.

۲۱) قال علی بن ابی طالب رضی الله عنه:

کم من مستدرج بالإحسان إلیه، و کم من مغرور بالستر علیه، و کم من مفتون بحسن القول فیه، و ما ابتلی الله احداً بمثل الإملاء فیه، لأنّه قال: و لا تحسبنّ الذین کفروا أنّما نملی لهم خیر لأنفسهم إنّما نملی لهم لیزدادوا إثما و لهم عذاب مهین

ر ۵/ م ۵/ فی معرفه آلاء الله و نعمائه / ص ۲۱۸ الف.

مصادر: تحف العقول: ۲۰۳، نهج البلاغه : ۴۸۹ و ۵۱۳ ح ۱۱۲ و ۲۵۷، الأمالی للطوسی: ۴۴۳ مجلس ۱۵، مجموعه ورام ۲: ۱۶۸.

۲۲) قال علی بن ابی طالب رضی الله عنه: الدنیا جیفه. فمن أرادها، فلیصبر علی مخالطه الکلاب.

ر ۵/ م ۸/ فی معرفه الدنیا و غرورها / ص ۲۲۳ ب.

مصادر: مجموعه ورام ۱: ۱۳۷ (با عنوان: قال بعضهم)، عیون الحکم لیثی: ۱۷۸ فصل ۱۸ (مضمون)، مستدرک نهج البلاغه: ۱۸۵ (عین لفظ).

۲۳) عن الأصبغ بن نباته قال: خطب علی بن ابی طالب رضی الله عنه ذات یوم، فقال: عباد الله! الموت الذی لیس لأحد منه فوت. إن أقمتم له أخذکم، و إن فررتم منه أدرککم. فالنجا، النجا. الوجا، الوجا.

ورائکم حثیث القبر، فاحذروا ضغطته و ظلمته و وحشته. ألا و إنّ القبر حفره من حُفَر النیران أو روضه من ریاض الجنه.

ألا و إنّه یتکلّم کلّ یوم ثلاث مرّات، فیقول: أنا بیت الدود و التراب، أنا بیت الظلمه، أنا بیت الوحشه.

ألا و إنّ ورائکم لک (؟) یوماً یشیب فیه الصغیر و یسکر فیه الکبیر، و تضع کلّ ذات حملٍ حملها، و تری الناس سکاری و ما هم بسکاری و لکنّ عذاب الله شدید.

ألا و إنّ وراء ذلک ما هو أشدّ منه نار جهنّم: حرّها شدید و قعرها بعید، و خازنها مالک لیس لله فیها رحمه. و إنّ ورائه الجنّه، عرضها السماوات و الأرض أعِدّت للمتّقین.

جعلنا الله و إیّاکم من المتّقین، و أجارنا الله و إیّاکم من العذاب الألیم.

ر ۵/ م ۹/ فی الموت/ ص ۲۳۱ ب.

مصادر: (مضمون): نهج البلاغه: ۳۸۴ رساله ۲۷، الامالی للمفید: ۲۶۴ مجلس ۳۱، الامالی للطوسی: ۲۸ مجلس ۱، مجموعه ورام ۱: ۱۱.

۲۴) قال عبدالله بن عباس رضی الله عنه: کان علی رضی الله عنه یقرأ: أنا الجنه التی وعد المتّقون.

و قیل لعلیّ بن ابی طالب رضی الله عنه: نوادر من القرآن فی صفه الجنه، منها ما رواه ابن عباس (؟).

ر ۵/ م ۱۰/ فی صفه القیامه/ ص ۲۲۴ الف.

مصدر: منهاج البراعه ۶: ۲۲۹ (حدیث البساط).

۲۵) قوله: للذین أحسنوا الحسنی و زیاده. قال علی بن ابی طالب رضی الله عنه: الزیاده غرفه فی الجنه من لؤلؤه واحده، لها أربعه أبواب.

ر ۵/ م ۱۰/ فی صفه القیامه/ ص ۲۴۵ الف.

مصادر: متشابه القرآن و مختلفه ۱: ۱۰۰، تفسیر الصافی ۲: ۴۰ نقلاً عن المجمع، ذیل آیه ۲۶ سوره یونس.

۲۶) قال علی بن ابی طالب رضی الله عنه: بقیه عمر الرجل لا قیمه له.

قیل: هذا تفسیر قوله: أفلا یتوبون إلی الله و یستغفرونه.

ر ۶/ م ۱/ فی التوبه/ ص ۲۴۸ الف.

مصدر: بحار الانوار ۶: ۱۳۸ نقلا عن الدعوات للراوندی.

۲۷) قال علی رضی الله عنه: من أصبح و لم یشکر لهذه الأربع، حقّ علیه زوال النعم:

أولها: الحمد لله الذی رزقنی معرفته و لم یترکنی عمیان القلب.

و الثانیه: الحمد لله الذی جعلنی من أمه محمد [صلی الله علیه و آله].

و الثالثه: الحمد لله الذی جعل رزقی بیده و لم یجعل بید غیره.

و الرابعه: الحمد لله الذی ستر علیّ عیوبی و لم یفضحنی بین یدی الخلائق.

ر ۶/ م ۶/ فی الشکر/ ص ۲۵۳ ب.

مصدر: دعوات راوندی: ۸۱.

۲۸) لعلی رضی الله عنه:

فإن تکن الدنیا تعدّ نفیسه

فدار ثواب الله أعلی و أنبل

و إن یک