پاورپوینت کامل سیرِ تحوّلِ قهوه‌خانه در ایران ۴۱ اسلاید در PowerPoint

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل سیرِ تحوّلِ قهوه‌خانه در ایران ۴۱ اسلاید در PowerPoint دارای ۴۱ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل سیرِ تحوّلِ قهوه‌خانه در ایران ۴۱ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

بخشی از متن پاورپوینت کامل سیرِ تحوّلِ قهوه‌خانه در ایران ۴۱ اسلاید در PowerPoint :

هر جامعه متشکّل از نهادهای اجتماعی متعدّدی است. یکی از این نهادها، که در جوامعی مانند ایران، در طی چند سده اخیر، با جامعه ما پیوند خورده و در مقاطعی از زمان، رونق چشمگیری داشته، قهوه‌خانه است. این نهاد اجتماعی در ایران، تحوِلاتی را در قرون اخیر، از سر گذرانده که در این مقاله، به آن پرداخته می‌شود.

هر جامعه متشکّل از نهادهای اجتماعی متعدّدی است. یکی از این نهادها، که در جوامعی مانند ایران، در طی چند سده اخیر، با جامعه ما پیوند خورده و در مقاطعی از زمان، رونق چشمگیری داشته، قهوه‌خانه است. این نهاد اجتماعی در ایران، تحوِلاتی را در قرون اخیر، از سر گذرانده که در این مقاله، به آن پرداخته می‌شود.

سابقه تشکیل قهوه‌خانه در ایران، به دوره سلطنت طهماسب اول صفوی (۹۳۰-۹۸۴ق)، برمی‌گردد نخستین بار نیز، در پایتختِ آن برهه زمانی صفویان یعنی قزوین برپا گردید. ۱ این نهاد، از خارج مرزها وارد ایران شده و به تدریج با آداب و سنن ایرانی عجین گردید. نخستین بار، دو برادر آلمانی که برای آموزش ارتش به ایران آمده بودند، این نهاد را افتتاح کرده و در آن قهوه فروختند. ۲ در دوره شاه عباس اول (۹۹۶-۱۰۳۸) با انتقال پایتخت صفوی از قزوین به اصفهان، شهر اخیر شاهد گسترش چشمگیر قهوه‌خانه بود و به عنوان مرکز اصلی این نهاد درآمد. ۳ توجه فراوان عباس اول به این نهادِ نوظهورِ اجتماعی ایران، موجب رونق فراوان آن گردید. حتی گفته شده که این پادشاه مقتدرِ صفوی، برخی میهمانان خارجی مهمِّ خود را به قهوه‌خانه‌ها برده و در آنجا پذیرایی می‌نمود. ۴

رونق قهوه‌خانه‌ها بعد از دوره عباس اول و در سده پایانی حکومت صفوی ادامه داشت. از همین زمان بود که قهوه‌خانه دارای صبغه فرهنگی هم گردید، چنانکه شاعرانی در آنجا گرد آمده و سروه‌های خود را در معرضِ شنیدن و انتقاد دیگران قرار می‌دادند. ۵ شاعران و هنرمندان این دوره به جای تجمّع در دوائر مختلف دربار و دیوان صفوی، در قهوه‌خانه‌ها گِردِ هم می‌آمدند. ۶ اگرچه در ابتدا، مراجعان قهوه‌خانه‌ها، عمدتا طبقات مرفّه جامعه به خصوص رجال حکومتی محسوب می‌شدند، ولی به تدریج، توده مردم به ویژه اهل حِرَف و پیشه‌وران برای گذراندنِ اوقات فراغت به آنجا تردّد نمودند. ۷

بعد از ورود چای به ایران، دو مرکز تجمع برای تفریح، وقت‌گذرانی، خوردن و نوشیدن به وجود آمد که یکی قهوه‌خانه و دیگری چایخانه بود. اعیان و اشراف به سوی چایخانه سوق داده شده و از مردم فاصله گرفتند. اما قهوه‌خانه به پاتوق اقشار متوسط و پایین جامعه مبدّل گردید و از تمام اصناف و اقشار به آنجا رفت و آمد می‌کردند. گفته شده که در آنجا، بجز قهوه و چای، انواع مخدّرات رایج و احیاناً مشروبات الکلی وجود داشت، برعکس در چایخانه که ویژه اشراف و درباریان و فرزندان آنان محسوب می‌شد، از این نوع مواد خبری نبود. ۸ بنابر روایت آدام اولئاریوس هلندی، که در زمان شاه صفی (۱۰۳۹-۱۰۵۵) در ایران به سر می‌برد، در اصفهان علاوه بر قهوه‌خانه، مراکزی نیز برای نوشیدن چای بوده است که آنها را چایخانه یا چای ختائی خانه می‌گفته‌اند. در چایخانه برخلاف شیره‌خانه که مرکز کارهای ناپسند بود، ضمن نوشیدن چای به بازی شطرنج می‌پرداختند. ۹

در پی سقوط صفویان در سال ۱۱۳۵ق، و مقارن با حکومت افاغنه، افشاریه و زندیه در ایران و به دنبال جنگهای پی در پی و بی‌ثباتی سیاسی مُنتج از آن، بحران اقتصادی و فقر مالی، گریبان مردم را گرفت و از سوی دیگر، موجی از ناامنی بر فضای ایران سایه افکند. از این رو، نهاد مذکور همانند بسیاری از ساختارهای جامعه، با افول مواجه شد و بدین ترتیب، بسیاری از قهوه‌خانه‌ها تعطیل گردید. ۱۰

با روی کار آمدن قاجارها در اوایل قرن۱۳ق، ثبات سیاسی به ایران بازگشت و شهرهای ایران هم تا حدودی رونق گذشته را به دست آوردند. قهوه‌خانه نیز به عنوان نهادی شهری، بار دیگر شکوفا شد. این روند رو به صعود بود تا آنکه در زمان ناصرالدین شاه (۱۲۶۴-۱۳۱۳ق) به اوج خود رسید. با این حال، نهاد مذکور در دوره قاجاریه دارای خصایصی گردید و تحولاتی را پشت سر نهاد: اول، با کِشت چای در شمال ایران، این ماده تا حدود زیادی، جای قهوه را در قهوه‌خانه‌ها گرفت. ۱۱ البته در کنار آن، قلیان نیز استعمال فراوانی یافت. ۱۲ دوم، با انتقال پایتخت به تهران در زمان قاجارها، تهران به عنوان مرکز اصلی قهوه‌خانه در ایران مطرح گردید، به طوریکه گفته شده در آن برهه زمانی، در تهران با ۲۵۰ هزار نفر جمعیت، ۴۳۰۰ قهوه‌خانه وجود داشت. ۱۳ حتی سفیر وقتِ ایالات متحده در ایران (بنجامین) هم از تعدّد قابل توجه این نهاد برای طبقات مختلف اجتماعی، در محلات و خیابانهای تهران سخن گفته است. ۱۴ سوم، قهوه‌خانه‌ها در اکثر نقاط شهر گسترش یافت، در بازارهای محلات شهرها، در کنار مجموعه‌ای از واحدهای صنفی مهم مانند نانوایی، بقالی، قصابی، حمام…، و به مرور زمان، مناطق تجمّع پیشه‌ها، مسافرخانه‌ها، گاراژهای مسافربری را نیز دربر گرفت. ۱۵ چهارم، زورخانه و قهوه‌خانه به عنوان دو نهاد پیوسته و نزدیک به هم، در راه تقویت روحیه ملی و مذهبی مردم جامعه معرفی گردید، چرا که پایگاه اجتماعی این دو در آن برهه زمانی، تا حدود زیادی مشترک بود یعنی اقشار متوسط جامعه به ویژه پیشه‌وران را دربر می‌گرفت. از آن پس، صاحبان حِرَف که در گود زورخانه، تن خود را ورزیده می‌کردند، در قهوه‌خانه نیز اندیشه خود را با شعر، داستانهای حماسی و پهلوانی زینت می‌دادند. ۱۶

نکته مهم دیگر، نقشهایی بود که قهوه‌خانه در تاریخ ایران ایفا می‌کرد. این نقشها از زمان قاجار، تثبیت گردید. گذشته از آنکه نهاد مذکور، مکانی برای گذراندن اوقات فراغت ۱۷ و حتی کسب و کار مردان بود، زیرا ساعاتی از روز و شب خود را در قهوه‌خانه گذرانده، با یاران و همنشینان خود به گفتگو نشسته، مشکلات کسب و کار خود را با آنان در میان می‌گذاشتند؛ گاهی در همانجا به دادوستد و حل و فصل امور می‌پرداختند. در این مکان، از وقایع شهر و دیار خویش اطلاع یافته و گوشه‌هایی از تاریخ و فرهنگ خود را در آن می‌شناختند. به علاوه، هنرها و سرگرمیهای ویژه‌ای مانند نقاشی قهوه‌خانه‌ای، نقّالی در آنجا برقرار گردید. ۱۸ گذشته از اینها، نهاد قهوه‌خانه در مواقع حسّاس، نقشهای برجسته‌ای در تاریخ معاصر ایران ایفا کرد. چنانکه فریدون آدمیت، قهوه‌خانه‌ها را به عنوان یکی از کانونهای تجمّع مردم در زمان مشروطه عنوان نموده است. ادوارد براون نیز نوشته است که در بسیاری از قهوه‌خانه‌ها، « نقّال