پاورپوینت کامل تاریخ‌نگاری و آخرت‌گرایی ۵۱ اسلاید در PowerPoint

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل تاریخ‌نگاری و آخرت‌گرایی ۵۱ اسلاید در PowerPoint دارای ۵۱ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل تاریخ‌نگاری و آخرت‌گرایی ۵۱ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

بخشی از متن پاورپوینت کامل تاریخ‌نگاری و آخرت‌گرایی ۵۱ اسلاید در PowerPoint :

تاریخ‌نگاری، مسیر بالنده و امیدوارکننده‌ای را در کشور ما پیش گرفته است. این دانش، دست‌کم برای نگاه داشتن به هم‌پیوستگی با میراث نیاکان‌مان و ارایه ضوابط و قواعدی در این زمینه، نیازمند واکاوی و بازخوانی نوشته‌های بازمانده از مورخان مسلمان پیشین است.

درنگی در سودمندی تاریخ براساس متون تاریخی مسلمانان

تاریخ‌نگاری، مسیر بالنده و امیدوارکننده‌ای را در کشور ما پیش گرفته است. این دانش، دست‌کم برای نگاه داشتن به هم‌پیوستگی با میراث نیاکان‌مان و ارایه ضوابط و قواعدی در این زمینه، نیازمند واکاوی و بازخوانی نوشته‌های بازمانده از مورخان مسلمان پیشین است. این امر یکی از بایسته‌های بومی شدن پایه‌های معرفتی و رویکردها و سوگیری‌های دانش تاریخ هم هست. مورخان مسلمان متاثر از قرآن که روایتِ تاریخ را «ذِکری» (بر وزن پیدا) یعنی به خودآورنده و یادآورنده دل‌ها (به عنوان مثال هود، ۱۲۰ و ق، ۳۷) نامیده است، سودمندی‌های تاریخ و آگاهی‌های تاریخی را فراتر از قلمرو زیست این‌جهانی آدمی می‌انگاشتند و سرای زیست جاودانه انسان را هم بهره‌مند از آن می‌شمردند. این نگاه که از دیدگاه تاریخ‌پژوهانی مانند دکتر زرین‌کوب، تاریخ را تا مرز همسایگی با تجربه‌های اخلاقی و حتی عرفانی می‌کشاند، می‌تواند همه فرآیند تاریخ‌پردازی یعنی گردآوری اطلاعات، سنجش و پردازش آنها و سرانجام و به‌ویژه نگارش متن تاریخی را از خود متاثر کند و بر همین اساس می‌توان از آن به عنوان یک معیار برای ارزیابی نوشته‌های تاریخی بهره جست. این نوشتار کوشیده است با مروری بر مقدمه چند متن برگزیده تاریخی تا پیش از قرن دهم هجری، آخرت‌گرایی از مسیر پرداختن به تاریخ را به عنوان یکی از انگیزه‌ها و پیامدهای تاریخ‌نگاری در دوره اسلامی بر رسد.

مقدمه و بیان مساله

درباره وضعیت کنونی تاریخ‌نگاری در کشورمان و بیم‌ها و امیدهای آن نگاه‌هایی متفاوت و ناسازگار باهم وجود دارد. به نظر می‌رسد با وجود انبوهی از کاستی‌ها و آشفتگی‌هایی که نمی‌توان بر آن چشم بست، در یک ارزیابی منصفانه کلی و با در نظر گرفتن رشد مراکز آموزشی، تنوع نگاشته‌ها و جایگاه یافتن رشته‌های جدید و افزایش نسبی حضور دانش‌آموختگان رشته تاریخ در مسوولیت‌های علمی، وضعیت علمی و اجتماعی کنونی دانش تاریخ را بالنده و امیدوارکننده ‌شمرد. پرسش از رسالت مورخان و کارکردهای مورد انتظار از یک متن تاریخی در چنین فضایی رخ می‌نماید. اگر یکی از برکات و آورده‌های تاریخ حفظ به‌هم‌پیوستگی با گذشته انسان‌ها و انسان‌های گذشته است، مورخان و تاریخ‌پژوهان کنونی کشور ما هم وظیفه دارند دست‌کم برای نگاه‌داشتن به‌هم‌پیوستگی با میراث نیاکان، واکاوی و بازخوانی نوشته‌های بازمانده از مورخان مسلمان پیشین را فرو ننهند. این امر یکی از بایسته‌های بومی شدن پایه‌های معرفتی و رویکردها و سوگیری‌های دانش تاریخ هم به شمار می‌رود. مورخان مسلمان آثار خود را اغلب متاثر از آموزه‌های اسلامی نگاشته‌اند. اندازه و گستره این تاثیرپذیری سخنی است درازدامن و پرداختن به آن نیازمند فرصتی دیگر است. آنچه به تناسب موضوع بحث در این‌جا می‌توان اشاره‌ای به آن کرد، ردپایی هرچند کمرنگ و غیرگسترده از نگاه قرآن به رویدادهای تاریخی مسلمانان است.

سودمندی و اهمیت تاریخ در قرآن

قرآن تعابیر گوناگونی برای برشمردن اهمیت تاریخ به کار برده است؛ از جمله روایت تاریخ را «ذِکری» (بر وزن پیدا) یعنی به خودآورنده و یادآور دل‌ها (برای مثال هود، ۱۲۰ و ق، ۳۷) نامیده است:

«و کُلاًّ نقُصُّ علیک مِنْ أنْباءِ الرُّسُلِ ما نُثبِّتُ بِهِ فُوادک و جاءک فی‏ هذِهِ الْحقُّ و موْعِظه و ذِکْرى‏ لِلْمُومِنین»؛ (۲)

و همه آنچه از اخبار پیامبران برای تو حکایت می‌کنیم چیزی است که به وسیله آن دل تو را استوار می‌گردانیم و در این اخبار حق و اندرز و یادآوری برای باورمندان است. (۳)

«و کمْ أهْلکْنا قبْلهُمْ مِنْ قرْنٍ هُمْ أشدُّ مِنْهُمْ بطْشاً فنقّبُوا فِی الْبِلادِ هلْ مِنْ محیصٍإِنّ فی‏ ذلِک لذِکْرى‏ لِمنْ کان لهُ قلْبٌ أوْ ألْقى السّمْع و هُو شهیدٌ»؛ (۴)

و چه بسیار نسل‌هایی پیش از آنها را نابود کردیم که توانمندتر از آنها بودند و با تکیه بر همین توان به شهرها راه یافته بودند، آیا راه گریزی هست؟ در این امر برای هر که دلی دارد یا در حالی گوش فرا می‌دهد که دلش گواهی می‌دهد یادآوری وجود دارد.

سودمندی و اهمیت تاریخ از دیدگاه برخی از مورخان

این یادآوری به هر معنا که باشد و هر چه را که به یاد مومنان آورد، کم و بیش مورخان مسلمان را هم به این اندیشه واداشت که نگاشته‌های تاریخی خود را «ذِکری» بخوانند؛ برای نمونه ابن‌عماد حنبلی (۱۰۸۹ق.) در مقدمه کتاب شذرات الذهب فی اخبار من ذهب، اثر خود را اینگونه معرفی می‌کند:

و بعد: فهذه نبذه جمعتها، تذکره لی و لمن تذکّر و عبره لمن تأمّل فیها و تبصّر، من أخبار من تقدّم من الأماثل و غبر و صار لمن بعده مثلا سائرا و حدیثا یذکر؛ (ابن‌العماد حنبلی، ۱۴۰۶ ق، ج ۱، ص ۱۱۱)

این کتاب گزیده‌ای است که از این‌سو و آن‌سو گرد آورده‌ام، مایه یادآوری برای من و هر که بخواهد یادآور شود و عبرت‌آموز برای هر که در آن درنگی داشته باشد و ژرف بنگرد، از اخبار نیکان روزگار که پیش از ما بودند و گذشتند و الگویی برای پسینیان شدند و موضوع سخنی شایسته یادکرد.

برای آگاهی از برداشت‌های گوناگون از مفهوم ذکری باید به تفاسیر مراجعه کرد، ولی تردیدی نیست که این یادآوری در پیوند با یاد خدا و توجه به ماورا و سنت‌های الهی و رستاخیز و زندگی آن‌جهانی است. ذکری بودن تاریخ به هر معنایی که باشد، موجب رونق سودمندی‌های این شاخه معرفتی و فراخی گستره آن می‌شود، زیرا مرزهایی فراتر از قلمرو زیست این‌جهانی آدمی برای بهره‌گیری از ثمرات در برابر آن می‌گشاید. تاریخ اگر «ذِکری» شد، انسان در سرای زیست جاودانه خود هم ـ افزون بر زندگی زودگذر این‌جهانی ـ از آن بهره‌مند خواهد بود.

وجه اخلاقی و آخرت‌گرایانه تاریخ‌نگاری در دوره اسلامی که تقریبا از سوی عموم پژوهشگران تاریخ‌نگاری دوره اسلامی مورد غفلت قرار گرفته است، شایسته پژوهشی گسترده است. فرانتس روزنتال در کتاب «تاریخ تاریخ‌نگاری در اسلام» هیچ فصل یا مبحثی را به این موضوع اختصاص نداده است و حتی در صفحات پایانی کتاب و در پاراگراف ویژه نقش‌های تاریخ‌نگاری در دوره اسلامی اشاره‌ای به این موضوع ندارد. (روزنتال، ۱۳۶۵ ش، ص ۲۲۰) رابینسون هم که نوآوری‌های قابل توجهی در کتاب تاریخ‌نگاری اسلامی دارد حتی در فصل هفتم کتاب که «خدا و الگوهای تاریخ» (رابینسون، ۱۳۹۲ ش، صص ۲۲۶ ـ ۲۵۶) نام دارد، هیچ اشاره‌ای به این بعد از تاریخ‌نگاری در آثار مسلمانان ندارد. این غفلت یا بی‌توجهی حتی در آثار تاریخ‌پژوهی نویسندگان مسلمان مانند کتاب «المسلمون و کتابه التاریخ؛ دراسه فی التأصیل الأسلامی لعلم التاریخ» هم به چشم می‌خورد. (خضر، ۱۴۱۴ق، المسلمون و کتابه التاریخ)

مروری بر مقدمه متون تاریخی در گستره تمدن اسلامی اهتمام گسترده مورخان را به ابعاد و دستاوردهای اخلاقی تاریخ نشان می‌دهد. آخرت‌گرایی را می‌توان یکی از جنبه‌های اخلاق‌گرایی تاریخ دانست که برخی مورخان به آن اشارتی داشته‌اند.

ابن اثیر (۶۳۰ ق.) در مقدمه الکامل فی التاریخ، پس از نقد کسانی که سودمندی تاریخ را کم می‌انگارند آنها را به کسانی مانند می‌سازد که دیده خود را به جای مغز به پوسته محدود ساخته‌اند و می‌گوید هرکه طبعی سلیم دارد و خداوند او را به راه راست هدایت فرموده:

«علم أنّ فوائدها کثیره، و منافعها الدنیویه و الأخرویه جمّه غزیره»؛ (ابن اثیر، ۱۳۸۵ ق.، ج ۱، ص ۸ و ۹)

… می‌داند که آورده‌های تاریخ زیاد است و سودمندی‌های این‌جهانی و آن‌جهانی آن فراوان و انبوه است.

وی سپس سودمندی‌های اخروی تاریخ را اینگونه برمی‌شمرد.

و أمّا الفوائد الأخرویه فمنها أن العاقل اللبیب إذا تفکّر فیها و رأی تقلّب الدنیا بأهلها و تتابع نکباتها إلی أعیان قاطنیها و أنّها سلبت