توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل برق (فلسفه) ۶۶ اسلاید در PowerPoint دارای ۶۶ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل برق (فلسفه) ۶۶ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن پاورپوینت کامل برق (فلسفه) ۶۶ اسلاید در PowerPoint :

پاورپوینت کامل برق (فلسفه) ۶۶ اسلاید در PowerPoint

‌

مقالات مرتبط: برق (مقالات مرتبط).

مقالات مشابه: برق (علوم دیگر).

برق، از آثار عُلوی که از قدیم در متون فلسفی، بحث طبیعیات، در تبیین آن مطالبی آمده است

فهرست مندرجات

۱ – تعریف برق
۲ – شناخت قدما از برق
۳ – تعریف ارسطو از برق
۴ – نظر یعقوب بن اسحاق کندی در علت بوجود آمدن برق
۵ – برق در نوشته‌ها‌ی حسن بهلول
۶ – برق در رساله ابن سینا
۷ – بحث ابن سینا درباره رعد و برق در شفا
۸ – نظر موافق ابن سینا درباره سرعت رویت برق
۹ – روحانی بودن برق و جسمانی بودن صدا
۱۰ – آثاری به زبان فارسی درباره برق
۱۰.۱ – نظر ابن سهلان ساوی در سبب پیدایش رعد و برق
۱۰.۲ – نظر مسعودی مروزی در سبب پیدایش رعد و برق
۱۱ – لطافت برق
۱۲ – ذکر برخی مشاهدات شخصی مؤلفان
۱۲.۱ – حسن بن محمدبن حسن قمی ‌در تاریخ قم
۱۳ – رعد و برق ئر باورهای عامه
۱۴ – ورود باورهای عامیانه به برخی آثار علمی
۱۵ – فهرست منابع
۱۶ – پانویس
۱۷ – منبع

۱ – تعریف برق

برق، از آثار عُلوی که از قدیم در متون فلسفی، بحث طبیعیات، در تبیین آن مطالبی آمده است. حکما و دانشمندان مسلمان نیز بر پایه همان متون، خصوصاً آثار ارسطو، در این باره سخن گفته‌اند.
در باورهای عامیانه که گاه رنگ دینی نیز گرفته است، در خصوص این پدیده طبیعی تلقّیهایی وجود دارد؛ و چون برق اغلب با رعد همراه است، غالباً از این دو پدیده در یک باب بحث شده است.

۲ – شناخت قدما از برق

درک قدما از سبب پیدایش برق و رعد و تبیین آن مبتنی بر جهان شناسی آنان بوده است. از دانشمندان پیش از ارسطو، امپدوکلس (در متون عربی: انباذقلس، انبدقلیس)، دانشمند قرن پنجم قبل از میلاد، بر آن بوده است که برق، آتشی است که از پرتو خورشید در ابر پنهان می‌شود و سپس پدیدار می‌گردد.

۳ – تعریف ارسطو از برق

انکساغورس برق را از جنس اثیر می‌دانسته که به سوی ابر پایین می‌آید، به درون آن می‌رود و سپس ظاهر می‌گردد.
این ظهور، همان برق است که اگر درون ابر خاموش شود، رعد پدید می‌آید

[۱] ارسطو، الا´ثارالعلویه، ج۱، ص۸۱، (ترجمه یحیی بن بطریق)، چاپ کازیمیر بترایتس، بیروت ۱۹۶۷.

ارسطو در کتاب، متئورولوگیکا، که با نام الا´ثار العُلویه به عربی ترجمه شده، بعد از بیان این دو رأی، می‌گوید که بخار بر دو گونه است: مرطوب (بخار آب) و خشک (ذرات عناصر زمینی که از آن به دخان نیز تعبیر می‌کنند).
بخار مرطوب به بالا حرکت می‌کند، به محل سرما (زمهریر) می‌رسد و فشرده و متراکم می‌شود.
ابر، شبنم، مه، باران، تگرگ وبرف از همین بخار مرطوب متراکم پدید می‌آید. (در این حالت) بخار خشک که همراه بخار مرطوب از زمین بالا آمده است و به سبب برودت هوا در آن جمع و فشرده شده و نمی‌تواند آشکار شود، در دل ابر به حرکت در می‌آید، با ابر برخورد می‌کند، آن را می‌شکافد و از آن صدایی برمی‌خیزد که «رعد» است؛ مانند صدایی که هنگام سوختن چوبِتر شنیده می‌شود.
اما «برق» ناشی از بادِ گرمِ خشک (جنبش بخار خشک داغ) است که به صورت فشرده در ابر وجود دارد. این باد ابر را بشدت ملتهب می‌کند و می‌سوزاند، و همچون آهن بسیار داغی که در آب فرو رود صدایی می‌دهد که رعد است و آتشی که از آن خارج می‌شود برق است.
البته برق، به سبب لطافتش، زودتر به ما می‌رسد؛ دیدن پیش از شنیدن روی می‌دهد و برق همزمان با پدید آمدنش احساس می‌شود (فَیُحَسُّ لِوَقِتِه).

[۲] ارسطو، الا´ثارالعلویه، ج۱، ص۸۱ ـ ۸۲، (ترجمه یحیی بن بطریق)، چاپ کازیمیر بترایتس، بیروت ۱۹۶۷.

به نظر ارسطو، رعد گاهی نیز از خاموش شدن آتش در ابر پدید می‌آید، و بعلاوه، شدت رعد به نوع ابر و جای آن بستگی دارد.
وی سپس برخی از آرای حکمای پیشین را مطرح می‌کند و آن‌ها را نادرست می‌خواند و دلایلی نیز ارائه می‌دهد

[۳] ارسطو، الا´ثارالعلویه، ج۱، ص۸۲ ـ ۸۳، (ترجمه یحیی بن بطریق)، چاپ کازیمیر بترایتس، بیروت ۱۹۶۷.

۴ – نظر یعقوب بن اسحاق کندی در علت بوجود آمدن برق

یعقوب بن اسحاق کندی، فیلسوف مشهور قرن سوم در رساله فی علّه الثلج و البَرد و البرق و.

[۴] یعقوب بن اسحاق کندی، رسائل الکندی الفلسفیه، ج۱، ص۸۱ ـ۸۴، چاپ محمد عبدالهادی ابوریده، قاهره ۱۳۷۲/ ۱۹۵۳.

همین نظر را آورده و جنبش ذرّات زمینی موجود در ابر را منشأ پیدایش باد می‌داند که شکافتن ابرها (انخراق الغمام) رعد ایجاد می‌کند و از محترق کردن آن، برق پدید می‌آورد.

۵ – برق در نوشته‌ها‌ی حسن بهلول

حسن بن بُهلول،

[۵] کتاب الدلائل، چاپ عکسی از روی نسخه خطی ش ۵۷۲ حکیم اوغلی، کتابخانه سلیمانیه استانبول، فرانکفورت ۱۹۸۵.

دانشمند قرن چهارم، در مبحث «آثار عُلوی» از کتاب الدلائل،

[۶] حسن بن بهلول، کتاب الدلائل، ج۱، ص۲۸۷، چاپ عکسی از روی نسخه خطی ش ۵۷۲ حکیم اوغلی، کتابخانه سلیمانیه استانبول، فرانکفورت ۱۹۸۵.

به نقل آرای دانشمندان پرداخته است؛

[۷] ارسطو، الا´ثارالعلویه، (ترجمه یحیی بن بطریق)، چاپ کازیمیر بترایتس، بیروت ۱۹۶۷.

(اِنَّ البَصَرَ یَرَی الاَلوانَ بِلازمانٍ) و گوش پس از گذشت زمان صدا را می‌شنود؛ و این زمان به فاصله ابر تا زمین بستگی دارد.

[۸] حسن بن بهلول، کتاب الدلائل، ج۱، ص۳۰۰ـ۳۰۱، چاپ عکسی از روی نسخه خطی ش ۵۷۲ حکیم اوغلی، کتابخانه سلیمانیه استانبول، فرانکفورت ۱۹۸۵.

وی سپس به مقاله‌ای که از تئوفراستوس (در متون عربی: ثاؤفرسطوس) در همین موضوع یافته و به سریانی برگردانده، اشاره می‌کند و مختصر آن را در همین کتاب می‌آورد.
در این مقاله هفت علت برای پدید آمدن رعد مطرح شده است، از جمله: برخورد و در هم رفتن دو پاره ابر غلیظ، وزیدن باد به درون ابر، وارد شدن آتش به درون ابر مرطوب، شکافته شدن ابر بر اثر باد که مدتی در آن مانده بوده است و..تئوفراستوس برای هر یک از اسبابی که پیش کشیده یک مثال نیز آورده است.
آنگاه از اسباب پدید آمدن برق بحث کرده و چهار سبب برای آن احتمال داده است که برخی از آن‌ها همان اسباب پدید آمدن رعد است؛ مانند برخورد ش عنوان پیوند دید دو پاره ابر به یکدیگر (اصطفاق) یا کشیده شدن آن‌ها به همدیگر (احتکاک).
بحث دیگر این رساله، علل پدید آمدن رعد بدون برق و بر عکس است.

[۹] حسن بن بهلول، کتاب الدلائل، ج۱، ص۳۰۸ـ۳۱۲، چاپ عکسی از روی نسخه خطی ش ۵۷۲ حکیم اوغلی، کتابخانه سلیمانیه استانبول، فرانکفورت ۱۹۸۵.

۶ – برق در رساله ابن سینا

در رساله کوتاه فی ذکر اسباب الرعد

[۱۰] ابن سینا، رساله فی ذکر اسباب الرعد ،ص ۲ـ۴، حیدرآباد دکن ۱۳۵۳.

منسوب به ابن سینا همان مطالب تئوفراستوس تقریباً با همان ترتیب آمده است، و بعلاوه، در سبب تقدّم برق بر رعد دو احتمال داده شده است: یکی این‌که برق نسبت به رعد در زمانی زودتر، از ابر بیرون آید؛ دیگر این‌که برق و رعد همزمان پدید آیند، ولی ما برق را زودتر ببینیم و سپس صدای رعد را بشنویم؛ همان گونه که اگر از دور مردی را ببینیم که هیزم می‌شکند، اگر چه صدای شکستن هیزم همزمان با ضربه ای که به آن می‌خورد ایجاد می‌شود، ابتدا برخورد تبر به هیزم را می‌بینیم و سپس صدا را می‌شنویم.

۷ – بحث ابن سینا درباره رعد و برق در شفا

بحث دقیق و تفصیلی ابن سینا درباره رعد و برق در شفا

[۱۱] ابن سینا، الشفاء ، الطبیعیات ، الفن الخامس : المعادن والا´ثارالعلویه ،ج ۲، فن ۵، ص ۶۷ـ۷۰، چاپ ابراهیم مدکور، قاهره ۱۳۸۵/۱۹۶۵، چاپ افست قم۱۴۰۴

آمده که بر پایه نظر ارسطو، با عباراتی رساتر و توضیح بیش‌تر بیان شده است.
او بر این دیدگاه که همراه با بخار آب (بخار مرطوب)، مقداری بخار دخانی نیز بالا می‌رود و تا رسیدن به طبقات بالا و سرد نمی‌تواند از آن جدا شود، تأکید می‌کند و مراحلی را که پس از سرد شدن بخار آب، برای این بخار دخانی ـ که گرمای آن ماندگارتر از گرمای بخار آب است ـ پیش می‌آید و به ایجاد رعد و برق می‌انجامد، توضیح می‌دهد.
بخار دخانی در شرایط خاص، ناگزیر از ابر بیرون می‌آید، و این بیرون آمدن هم با صدا همراه است (رعد) و هم با اشتعال (لاَنَّ هذا الدخانَ لطیفٌ متهیّی ءٌ لِلاِشتعالِ). سپس می‌کوشد با آوردن مثالهایی از طبیعت، این نظر را تأیید کند.
ابن سینا در شفا، بر خلاف آنچه در رساله منسوب به او آمده، تصریح می‌کند که برق حتماً با رعد همراه است، از آنرو که منشأ برق، جنبش بخار دخانی در دل ابر است که طبعاً تولید صدا می‌کند؛ البته ممکن است که صدای رعد شنیده نشود.
اما رعد بدون برق گاهی روی می‌دهد. گاهی نیز برق سبب پدید آمدن رعد می‌شود، به این ترتیب که برق بعد از ایجاد، در ابر خاموش می‌شود و در این صورت صدای خاموش شدن آن به گوش می‌رسد، گویی برق سبب پدید آمدن رعد شده است.

۸ – نظر موافق ابن سینا درباره سرعت رویت برق

او نیز طبق دیدگاه مقبول و رایج آن روزگار، می‌گوید که برق بی درنگ دیده می‌شود (انّ البرقَ یُحَسُّ فی الا´نِ بلا زمانٍ) و رعد نیاز به زمان دارد، از آنرو که برای رسیدن صدا به گوش شنونده لازم است که در هوا موج ایجاد شود؛ این حرکت است و هر حرکتی در زمان روی می‌دهد.
اختلاف شدت صدای رعدها به نوع ابر و باد و نیز به جای ابر بستگی دارد.
او نیز مانند ارسطو، به نقل و نقد برخی آرا درباره رعد و برق پرداخته است.

۹ – روحانی بودن برق و جسمانی بودن صدا

در رسائل اخوان الصفاء

[۱۲] اخوان الصفا، رسائل اخوان الصفاء وخلان الوفاء، ج۲، ص۷۵، بیروت.

نکته جدیدی بر آرای قدما افزوده نشده است، جز این‌که علت زودتر حس شدن برق نسبت به رعد، روحانی بودن آن و جسمانی بودن صدا ذکر شده است.

۱۰ – آثاری به زبان فارسی درباره برق

از میان آثاری که به زبان فارسی در این باره نوشته شده می‌توان به رساله آثار عُلوی ابوحاتم اسفزاری (تألیف شده در اواخر قرن پنجم)، الرساله السنجریّه ابن سهلان ساوی (ربع اول قرن ششم) و رساله آثار علوی شرف الدین مسعودی مروزی (اواخر قرن ششم) اشاره کرد.
در رساله نخست، ابوحاتم اسفزاری همان نظر ارسطو و ابن سینا را توضیح داده و این نکته را نیز آورده که ممکن است چشم «از مسافتی که سخت دور بُوَد برق را ادراک کند»، اما حس سمع از مسافت دور صوت را نمی‌تواند ادراک کند.
آنگاه دلیلی مشابه با دلیل اخوان الصفا ذکر کرده است.

[۱۳] مظفربن اسماعیل ابوحاتم اسفزاری، رساله آثار علوی، ج۱، ص۱۶ـ۱۷، چاپ مدرس رضوی، تهران ۱۳۵۶ ش.

[۱۴] شهمردان رازی، نزهت نامه علائی، ج۱، ص۴۲۸ـ۴۲۹، چاپ فرهنگ