پاورپوینت کامل تجرد نفس انسانی ۵۵ اسلاید در PowerPoint

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل تجرد نفس انسانی ۵۵ اسلاید در PowerPoint دارای ۵۵ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل تجرد نفس انسانی ۵۵ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

بخشی از متن پاورپوینت کامل تجرد نفس انسانی ۵۵ اسلاید در PowerPoint :

۱
جایگاه و اهمیت۲
مفهوم‌شناسی۲.۱
اقسام مجرد: مثالی و عقلی۳
موافقان تجرد نفس۴
دلایل تجرد۴.۱
دلایل عقلی۴.۲
دلایل نقلی۵
منکران تجرد نفس۶
دلایل انکار تجرد۷
کتاب‌شناسی۸
پانویس۹
منابع۱۰
پیوند به بیرون

تجرد نفس به‌معنای اینکه نفس، مادی نبوده و ویژگی‌های ماده مانند مکان، زمان و جهت ندارد و قابل اشاره حسی نیست. تجرد نفس را یکی از معارف مهم قرآنی و فلسفی دانسته‌اند که اثبات و تصور صحیح معاد و حیات پس از مرگ، مبتنی بر آن است. همچنین تجرد نفس را مهم‌ترین و مفیدترین بحث علم النفس شمرده‌اند.

گفته شده همه فیلسوفان مسلمان، نفس را مجرد می‌دانند؛‌ هرچند در نحوه تجرد آن اختلاف دارند. فیلسوفان مشائی و اشراقی معتقدند که نفس انسان، از ابتدای پیدایش و همچنین در بقا به لحاظ ذاتش، مجرد عقلی است. مجرد عقلی، هیچ یک از خصوصیات ماده را ندارد. در مقابل، ملاصدرا و پیروانش معتقدند نفس انسانی در آغاز پیدایش، مادی است و سپس در اثر حرکت جوهری به تجرد مثالی می‌رسد؛ فقط انسان‌های اندکی (انسان‌های کامل) به تجرد عقلی می‌رسند. مجرد مثالی گرچه ماده ندارد؛ اما در برخی از ویژگی‌ها مانند رنگ، شکل، حجم و وزن با مادیات مشترک است.

متکلمان مسلمانی همچون شیخ صدوق و شیخ مفید، ابوحامد غزالی، فیاض لاهیجی، عَضُدالدین ایجی و میرسید شریف جُرْجانی و سَعْدالدین تَفْتازانی، از متکلمان اشاعره، نیز نفس انسان را مجرد از ماده می‌دانند.

قائلان به تجرد نفس، دلایل عقلی و نقلی متعددی برای اثبات دیدگاه خود ارائه کرده‌اند. از نظر ملاصدرا، شرع و عقل در تجرد نفس هماهنگ بوده و به تجرد آن اذعان دارند. آیه «ثُمَّ أَنْشَأْناهُ‏ خَلْقاً آخَر؛ سپس آن را آفرینش تازه‌‏ای دادیم‏»، آیه «نَفَخْتُ‏ فیهِ مِنْ رُوحی؛ در او از روح خود دمیدم‏» و آیه «اللَّهُ یَتَوَفىَّ الْأَنفُسَ حِینَ مَوْتِهَا؛ خداوند ارواح را به هنگام مرگ قبض می‌کند» از جمله آیاتی‌اند که در اثبات تجرد نفس مورد استناد قرار گرفته‌اند. به احادیثی مانند «حدیث من عرف نفسه من عرف ربه» نیز بر تجرد نفس استناد شده است.

بیشتر متکلمان مسلمان و همه مادی‌گرایان را منکر تجرد نفس و معتقد به مادی بودن آن دانسته‌اند. متکلمان مسلمان، فقط خداوند را مجرد می‌دانند و بیشتر آنان، نفس را به اجزاء اصلی بدن تفسیر کرده‌اند که از اول تا آخر عمر باقی است و تغییر نمی‌کند.

سید مرتضی، شیخ طوسی، ابوالحسین بصری، از متکلمان برجسته معتزله، ابن میثم بحرانی، متکلم شیعی سده هفتم قمری، و علامه مجلسی از جمله متکلمان معتقد به مادی بودن نفس به شمار می‌روند. از نظر علامه مجلسی، دلایل عقلی مسلم بر تجرد یا مادی بودن نفس وجود ندارد و ظاهر آیات و روایات دلالت بر مادی بودن آن دارند.

کتاب‌ها و مقالات متعددی درباره تجرد نفس و چگونگی آن نگارش و منتشر شده است.

جایگاه و اهمیت

تجرد و غیرمادی بودن نفس، یکی از معارف مهم قرآن و فلسفه اسلامی[۱] و از مباحث دیرینه و پراهمیت علم النفس فلسفی شمرده شده است.[۲] برخی آن را مهم‌ترین و مفیدترین بحث علم النفس دانسته‌اند.[۳]

گفته شده اثبات معاد، قیامت کبری و بازگشت ارواح به بدن‌های عنصری و مادی در قیامت یا بدن‌های مثالی در برزخ، مبتنی بر تجرد نفس و بقای آن است.[۴] از نظر محمدتقی مصباح یزدی، فیلسوف شیعی، در صورتی می‌توان حیات پس از مرگ را به صورت صحیح تصور کرد که روح را مجرد و غیر از بدن و خواص آن دانست.[۵] در صورت عدم باور به تجرد نفس، فرض معاد و حیات مجدد، معقول نخواهد بود.[۶] همچنین تجرد نفس را یکی از دلایل فیلسوفان در اثبات جاودانگی نفس پس از مرگ شمرده‌اند.[۷]

تبیین اصالت و استقلال نفس، توجیه عقلانی بقای پس از مرگ و سعادت و شقاوت برزخی و اخروی را از آثار و ثمرات اثبات تجرد نفس شمرده‌اند.[۸] همچنین تجرد نفس را از مسائلی دانسته‌اند که در آن، مکاتب الهی و مادی (ماتریالیسم) در مقابل هم صف‌آرایی کرده و راهشان جدا شده است.[۹]

به گفته فیاض لاهیجی، بدون معرفت به تجرد نفس، به حقیقت انسان نمی‌توان پی برد.[۱۰] گفته شده دیدگاه رایج و غالب در انسان‌شناسی مسیحی در طول دو هزار سال، اعتقاد به نفس و تجرد آن بوده است.[۱۱]

از تجرد نفس در فلسفه و کلام اسلامی در مباحثی چون علم النفس، [۱۲] حقیقت انسان[۱۳] و مسئله معاد[۱۴] سخن گفته شده است.

در تفاسیر قرآن نیز در ذیل برخی آیات از تجرد نفس بحث شده است.[۱۵]

مفهوم‌شناسی

تجرد نفس به این معنا دانسته شده که نفس نه جسم است و نه جسمانی و نه لوازم و ویژگی‌های جسم را دارد.[۱۶] به گفته میرداماد مجرد آن است که هیچ یک از عوارض و ویژگی‌های ماده همچون مکان و زمان، جهت و بُعد و امتداد را ندارد.[۱۷] علامه طباطبایی گفته است مراد از تجرد نفس این است که نفس، موجود مادی، قابل تقسیم و دارای مکان و زمان نیست.[۱۸] از نظر غلامرضا فیاضی، از اساتید فلسفه اسلامی در قم، مجرد آن است که افزون بر اینکه جسم طبیعی و جسمانی نیست، قابل اشاره حسی نیز نیست.[۱۹]

از دیدگاه عبدالرسول عبودیت، از اساتید فلسفه اسلامی در قم، مجرد چیزی است که وابسته به ماده نیست به گونه‌ای که بدون ماده ‌می‌تواند باقی بماند خواه در حدوث و پیدایشش وابسته به ماده باشد مانند نفس انسانی خواه وابسته نباشد مانند عقول.[۲۰]

اقسام مجرد: مثالی و عقلی

مجرد به دو نوع تقسیم شده است:

مجرد مثالی: این نوع از مجرد گرچه ماده ندارد؛ اما در برخی از ویژگی‌ها مانند رنگ، شکل، حجم و وزن با مادیات مشترک است.[۲۱]
مجرد عقلی: این قسم نه تنها مادی نیستند، بلکه هیچ یک از خصوصیات ماده را نیز ندارند.[۲۲]

موافقان تجرد نفس

تجرد نفس انسان را مورد اتفاق همه فیلسوفان مسلمان دانسته‌اند؛ اما در جزئیات آن مانند اینکه تجرد نفس، عقلی است یا مثالی، اختلاف نظر وجود دارد.[۲۳] فیلسوفان مشائی و اشراقی معتقدند که نفس انسان، از ابتدای پیدایش و در بقا ذاتاً مجرد عقلی است؛[۲۴] از نظر ابن‌سینا، نفس انسانی (نفس ناطقه) مجرد و روحانی و غیر از این بدن محسوس است. از دیدگاه وی، بدن ابزار تحصیل معارف و تکامل نفس به شمار می‌رود.[۲۵]

از دیدگاه ملاصدرا، نفس انسانی ابتدای خلقتش، مادی است و سپس در اثر حرکت جوهری به تجرد مثالی می‌رسد؛ انسان‌های اندکی (انسان‌های کامل) نیز به تجرد عقلی می‌رسند. دیدگاه ملاصدرا به «جسمانیه الحدوث و روحانیه البقا» معروف است؛ یعنی نفس به صورت جسمانی خلق می‌شود؛ اما در ادامه به تجرد می‌رسد و به صورت مجرد باقی می‌ماند.[۲۶] از نظر وی، محال است انسان از نفس مجرد و بدن مادی ترکیب شده باشد. به همین دلیل، نفس به لحاظ نفس بودنش (یعنی ارتباطش با بدن) و در پیدایشش، جسمانی است و بر اثر تکامل از طریق حرکت جوهری اشتدادی و تکاملی مجرد می‌گردد.[۲۷] از نظر ملاصدرا، تجردی که ویژگی ضروری نفس انسان است، تجرد مثالی است نه عقلی.[۲۸]

غلامرضا فیاضی، برخلاف دیگر فیلسوفان معتقد است که انسان و حیوان دو نفس دارند: نفس مجرد که حقیقت انسان و حیوان است و روح نامیده می‌شود و نفس مادی که صورت بدن است و با مرگ بدن از بین می‌رود.[۲۹]

بعضی از متکلمان مسلمان همچون نوبختیان[۳۰] شیخ صدوق و شیخ مفید،[۳۱] خواجه نصیرالدین طوسی،[۳۲] فیاض لاهیجی،[۳۳] از متکلمان امامیه، ابوحامد غزالی، [۳۴] راغب اصفهانی،[۳۵] عَضُدالدین ایجی و میرسید شریف جُرْجانی[۳۶] و سَعْدالدین تَفْتازانی، از متکلمان اشاعره،[۳۷] و برخی از معتزله[۳۸] نیز نفس انسان را مجرد از ماده می‌دانند. ملا احمد نراقی از علمای شیعی اخلاق، نیز قائل به تجرد نفس بود.[۳۹]

افلاطون را نخستین کسی شمرده‌اند که به تجرد نفس باور داشت.[۴۰] گفته شده افلاطون به صورت مستقل از تجرد نفس بحث نکرده است؛ اولین بار، اَفْلوطین (۲۰۵- ۲۷۰م‌)، فیلسوف یونانی و بنیانگذار مکتب نوافلاطونی، تمایز نفس و بدن و تجرد آن را به صراحت بیان کرد و دلایل عقلی و تجربی برای آن ارائه کرد.[۴۱] بعضی از دلایل فیلسوفان مسلمان را برگرفته از فلوطین دانسته‌اند.[۴۲]

دلایل تجرد

برای اثبات تجرد نفس دلایل عقلی[۴۳] و نقلی[۴۴] متعددی ارائه شده است. از نظر ملاصدرا، شرع و عقل در تجرد نفس هماهنگ بوده و هر دو به تجرد آن اذعان دارند[۴۵]

دلایل عقلی

برای تجرد نفس، دلایل عقلی متعددی از سوی فیلسوفان ارائه شده است؛ از جمله فخر رازی دوازده دلیل[۴۶] و ملاصدرا یازده دلیل[۴۷] نقل کرده‌اند. محمدتقی مصباح یزدی دلایل تجرد نفس را به اعتبار مقدماتشان به دو دسته تقسیم کر