پاورپوینت کامل تطبیق حدوث جسمانی نفس با آیات ۵۵ اسلاید در PowerPoint

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل تطبیق حدوث جسمانی نفس با آیات ۵۵ اسلاید در PowerPoint دارای ۵۵ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل تطبیق حدوث جسمانی نفس با آیات ۵۵ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

بخشی از متن پاورپوینت کامل تطبیق حدوث جسمانی نفس با آیات ۵۵ اسلاید در PowerPoint :

پاورپوینت کامل تطبیق حدوث جسمانی نفس با آیات ۵۵ اسلاید در PowerPoint

کلیدواژه: حدوث، نفس جسمانی، نفس، آیات، روایات.

پرسش: اگر نظریه «جسمانیه الحدوث و روحانیه البقا»ی ملا صدرا را بپذیریم، پس تکلیف این آیه شریفه سوره مبارکه اعراف که می‌فرماید: «ما شما را آفریدیم و سپس صورت بخشیدیم» چیست؟ در ضمن ما قبول داریم که پیامبر اسلام (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) اولین آفریده خدا هستند از نظر روحی نه جسمی. ولی در سوره مؤمنون آمده است که بعد از خلقت بدن روح در انسان دمیده شده و جناب ملا صدرا هم ایجاد روح را بعد از پیدایش جسم می‌دانند؟

پاسخ: در مورد آیه سوره اعراف و نظیر آن از آیات دیگر که برای بیان خلقت «نفس و روح» سیاق عبارت تغییر کرده یا تعبیر به «ثمّ» آورده که دلیل یک نوع تفاوت و فاصله بین خلقت روح و جسم است؛ باید بگوییم: بر اساس نظریه صدرا و حدوث جسمانی نفس، این آیات، در واقع مراحل تکامل نفس ناطقه را بیان می‌فرماید؛ نهایت این‌که بعد از کامل‌ شدن جنین، نفسی ‌که اعطا می‌شود، ناطقیت غلبه دارد؛ چنان‌که در مراحل قبل، نباتیت یا حیوانیت غلبه داشت. بنابراین، براساس نظریه صدرا تغییر سیاق آیه با «ثمّ» و غیره نیز تناسب دارد؛ زیرا هر چند سیر تکاملی نفس از مراحل قبل آغاز شده بود، ولی از آن جهت که ارتقای وجودی مرتبه ناطیقیت، قابل قیاس با تکامل مراحل قبلی نیست، از آن تعبیر به «ثُمّ» آمده است.

فهرست مندرجات

۱ – پاسخ اجمالی
۲ – پاسخ تفصیلی
۲.۱ – نکته‌ها
۲.۱.۱ – نشئه عنصری نفس
۲.۱.۲ – وجود پیشین نفس
۲.۱.۳ – حرکت جوهری نفس
۲.۲ – حل اشکالات حدوث و بقای نفس
۲.۳ – اشتداد وجودی نفس
۳ – اشکالات نظریه حدوث جسمانی
۳.۱ – تعارض با مبانی دینی
۳.۱.۱ – احادیث طینت
۳.۱.۲ – خلقت ارواح قبل از اجساد
۳.۲ – نظر پایانی
۴ – پاسخ اشکالات
۴.۱ – پاسخ از روایت
۵ – قرآن و حدوث جسمانی
۶ – شواهد قرآنی بر حدوث جسمانی
۷ – پانویس
۸ – منبع

پاسخ اجمالی

نظریه «جسمانیه الحدوث» از ابتکارات و نو آوری‌های صدرالمتالهین و در واقع یکی از زیر بنایی‌ترین مسائل انسان‌شناسی در حکمت متعالیه است. این نظریه با چالش‌هایی مواجه است که برخی از آنها در این سؤال آمده است. آنچه در پاسخ می‌توان گفت: این است که، در مورد آیه سوره اعراف و نظیر آن از آیات دیگر که برای بیان خلقت «نفس و روح» سیاق عبارت تغییر کرده یا تعبیر به «ثمّ» آورده که دلیل یک نوع تفاوت و فاصله بین خلقت روح و جسم است؛ باید بگوییم: بر اساس نظریه صدرا و حدوث جسمانی نفس، این آیات، در واقع مراحل تکامل نفس ناطقه را بیان می‌فرماید؛ نهایت این‌که بعد از کامل‌ شدن جنین، نفسی ‌که اعطا می‌شود، ناطقیت غلبه دارد؛ چنان‌که در مراحل قبل، نباتیت یا حیوانیت غلبه داشت. بنابراین، براساس نظریه صدرا تغییر سیاق آیه با «ثمّ» و غیره نیز تناسب دارد؛ زیرا هر چند سیر تکاملی نفس از مراحل قبل آغاز شده بود، ولی از آن جهت که ارتقای وجودی مرتبه ناطیقیت، قابل قیاس با تکامل مراحل قبلی نیست، از آن تعبیر به «ثُمّ» آمده است.
آنچه در پاسخ از استدلال به روایات برای به چالش کشیدن حدوث جسمانی نفس می‌توان گفت، این است که بیشتر این روایات مربوط به خلقت پیشین و وجود انسان در مرحله قبل از دنیا است؛ چنان‌که تعبیر به «روح» نیز می‌تواند شاهد این ادعا باشد. در حالی‌که بحث «جسمانیه الحدوث» مربوط به مرحله طبیعی و نشئه عنصری نفس است. به ‌عبارت دیگر؛ بحث روی عنوان نفس و نفسیت نفس است.

پاسخ تفصیلی

نظریه «جسمانیه الحدوث» از ابتکارات و نو آوری‌های صدرالمتالهین و در واقع یکی از زیر بنایی‌ترین مسائل انسان‌شناسی در حکمت متعالیه است. جسمانیه الحدوث بیان دوم و نتیجه حرکت جوهری نفس است؛ یعنی نفس از طریق حرکت جوهری، با حفظ وحدت و کمالات گذشته خود، به کمالات جدید دست می‌یابد. در واقع جسمانیه الحدوث و روحانیه البقاء ‌بودن نفس بیان ‌کننده نحوه تکامل و رسیدن نفس، به مقام «جامعیت وجودی» است؛ مقامی که نفس در آن مقام، از «مادیت» تا «تجرّد» کشش وجودی دارد.

نکته‌ها

برای تصویر درست نظریه «جسمانیه الحدوث و روحانیه البقاء» بودن نفس، چند نکته را باید در نظر داشت:

نشئه عنصری نفس

بحث جسمانیه الحدوث مربوط به مرحله طبیعی و نشئه عنصری نفس است؛ صدرا تاکید می‌کند که نفس دارای اطوار و شئون مختلف است و نباید بین احکام آنها خلط نمود. نفس با حفظ وحدت شخصی، مراتب وجودی مختلفی را سپری می‌کند. بعضی از این مراتب قبل از طبیعت (پیش از تعلّق به بدن)، بعضی همراه با طبیعت (تعلّق به بدن) و بعضی بعد از طبیعت (مفارقت از بدن) است.

وجود پیشین نفس

نفس دارای وجود پیشین است که مربوط به مرحله وجود عند العله است، که در این مرحله، نفس دارای حدوث جسمانی نیست؛ بلکه در آن مرتبه محتاج بدن نیست. استدلالی که صدرا بر این ادعا بیان می‌کند آن است که از یکسو علم یقینی داریم که سبب قبل از بدن وجود دارد؛ از سوی دیگر، معنای سببیت و مسببیت این است که سبب ذاتی، تمام و کمال مسبّب است. بنابراین، دانسته می‌شود که نفس، قبل از بدن، به صورت بی‌نیاز و کامل وجود دارد و آنچه متوقف بر بدن است، بعضی از نشئات او است و استعداد بدن شرط وجود این نشئه طبیعی و دنیایی او است که همان وجه فقر و حاجت و امکان و نقص او است، نه وجه وجوب و بی‌نیازی او. استدلال دیگر صدرا این است که اگر بدن، شرط کمال هویت و وجود او می‌بود، مانند بقیه حیوانات و نباتات، باید نابودی بدن موجب نابودی نفس می‌شد، مانند بقیه قوای مادی، که زوال و فساد پذیرند؛ در حالی‌که با براهین ثابت شده است که نفس، نیروی عقلانی است که بدون ابزار در عقلیات تصرّف می‌کند و این مرتبه عقلانی، کمال ذاتی و جهت بی‌نیازی او از بدن و اجسام است؛ پس نفس در مرحله کمال سبب، بیرون از عالم طبیعی متغیر است.

حرکت جوهری نفس

اساسی‌ترین استدلال صدرا بر حدوث جسمانی، حرکت جوهری نفس است. وی در تبیین آن می‌گوید: نطفه، کمالات پی در پی جوهری خود را از مبدا فعّال دریافت می‌کند. نخستین کمال جوهری، صورت معدنی است که حافظ ترکیب و مفید مزاج است. پس از آن کمالات جوهری، نباتی، حیوانی است که به ترتیب اشتداد و قوّت می‌یابد تا این‌که از مادیت خارج و مجرّد می‌شود. البته تجرّد او ابتدا از نظر ذات، سپس از نظر ادارک، تدبیر، فعل و تاثیر نیز از ماده مجرّد می‌گردد و برتری می‌یابد؛ پس جوهر نفسانی به ‌تدریج کمال می‌یابد؛ هر مرتبه جدید، همه قوا و نیروهای مراحل قبل را همراه با زیادی داراست. قوا نیز برحسب تجدد شدت و کمال جوهر، جدید می‌شوند. بعضی از حکیمان برای بیان حالات استکمالی نفس، تمثیل زیبایی آوردند که مانند ذغالی است که ابتدا به ‌واسطه آتش گرم، سپس سرخ و در نهایت شعله‌ور و سوزنده می‌گردد. حالت سوم (شعله‌ور شدن) دو خاصیت قبلی (گرمی و سرخی) را نیز دارد؛ همان‌گونه‌ که نور شدید مراتب نورهای پایین را دارد. اشتمال مراتب بالا نسبت به کمالات پایین، نظیر اشتمال مرکب بر اجزا، یا اشتمال مقدار بر اجزای وهمی نیست؛ بلکه از نوع اشتداد وجودی است که مراتب بالا واجد همه کمالات وجودات پایین است؛ یعنی با اشتداد نیروها و برتری وجودی، آثار نیز فزونی می‌یابد؛ تا جایی ‌که از وجود فانی منتقل و تبدیل به وجود باقی می‌شود و ذاتش از مفارقات می‌گردد و از جانب خود جانشین و واسطه‌ای برای تدبیر امور اجسام قرار می‌دهد.

حل اشکالات حدوث و بقای نفس

صدرا با استفاده از بیانات گذشته می‌گوید: این بیان یکی از براهین بر حرکت جوهری است که با پذیرش آن بسیاری از اشکالات مربوط به حدوث و بقای نفس حل می‌شود. براساس این مبنا به ‌راحتی می‌توان حدوث جسمانی و بقای روحانی (عقلانی) نفس را تبیین کرد و نظریه‌ای منسجم و خالی از تناقض، در این باب ارائه داد. وی دلیل ناکام ‌ماندن بیشتر فیلسوفان پیشین در ارائه نظریه جامعی درباره نفس را عدم توجه به مسئله حرکت جوهری می‌داند و معتقد است به همین علت حکیمان پیشین نتوانستند بین جنبه نفسیت نفس و رابطه آن با بدن مادی و تاثیرپذیری او از احوال بدن از یکسو، و مرتب تجردی آن، از سوی دیگر، جمع کنند. از این‌رو، گروهی از آنان منکر تجرد نفس شدند، گروهی بقای نفس را پس از انفصال از بدن انکار کردند و گروهی دیگر قائل به تناسخ شدند.

اشتداد وجودی نفس

کلید حل مسئله جسمانیه الحدوث توجه به این نکته اساسی است که نفس دارای اشتداد وجودی است. در حقیقت نکته‌ای که به نظر صدرا موجب تفاوت نفس از بقیه مجردات شده، همین اشتداد و تطور وجودی نفس است. وی معتقد است هر یک از جواهر عقلی مقام و رتبه معینی دارند، برخلاف نفس انسانی؛