توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل ادراک (کلام) ۵۳ اسلاید در PowerPoint دارای ۵۳ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل ادراک (کلام) ۵۳ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن پاورپوینت کامل ادراک (کلام) ۵۳ اسلاید در PowerPoint :

پاورپوینت کامل ادراک (کلام) ۵۳ اسلاید در PowerPoint

یکی از صفات خداوند و به معنای آگاهی و احاطه الهی نسبت به همه موجودات، ادراک الهی است.

فهرست مندرجات

۱ – پیشینه بحث ادراک الهی
۲ – ادراک در لغت
۳ – اختلاف فلاسفه در تعریف ادراک
۳.۱ – جمع قوشجی در تعریف ادراک
۴ – ادراک در معنای احاطه
۵ – عدم تفاوت علم و ادراک
۶ – رابطه بین علم و ادراک
۷ – اطلاق ادراک بر امور حسی
۸ – ادراک به معنای رؤیت
۹ – مدرک بودن خداوند
۱۰ – صفت ادراک درباره خداوند
۱۱ – اثبات ادراک به عنوان صفت زائد بر علم
۱۲ – دلیل یکی بودن علم و ادراک
۱۳ – نظر شیخ مفید در ادراک الهی
۱۴ – تعارض ادله در ادراک
۱۵ – فهرست منابع
۱۶ – پانویس
۱۷ – منابع

۱ – پیشینه بحث ادراک الهی

بحث ادراک الهی از قرون اولیه اسلامی مطرح بود، زیرا در آیه شریفه: (لا تدرکه الأبصار وهو یدرک الأبصار) از ادراک الهی سخن به میان آمده و در تفسیر این آیه نیز دست کم از زمان صحابه بحث ادراک الهی مطرح بوده است؛ چنان که در روایت‌هایی که از حضرت علی (علیه‌السلام) و برخی دیگر از صحابه می‌خوانیم از ادراک الهی و کیفیت ادراک سخن به میان آمده است.

[۱] اصول کافی، کلینی رازی، محمد بن یعقوب، ج۱، ص۱۳۸، المکتبه الاسلامیه، تهران، ۱۳۸۸ق.

[۲] توحید، صدوق، ابن بابویه قمی، ج۱، ص۳۰۸، سید هاشم حسینی طهرانی، دارالمعرفه، بیروت.

[۳] جامع البیان فی تفسیر القرآن، طبری، ابوجعفر، محمد بن جریر، ج۷، ص۳۹۱، دارالمعرفه، بیروت.

۲ – ادراک در لغت

ادراک در لغت به معنای دریافتن، فهمیدن و رسیدن می‌باشد؛ چنان که «ادرک الشیء» یعنی وقت آن رسید و «ادرک الولد» یعنی فرزند بالغ شد و «ادرک المسئله» یعنی مسئله را فهمید.

[۴] کشاف اصطلاحات فنون، التهانوی، محمدعلی، ج۱، ص۴۸۳، رفیق العجم، مکتبه لبنان.

[۵] تبیان، طوسی، محمد بن حسن، ج۴، ص۲۲۳، احمد حبیب قصیر العاملی، داراحیاء التراث العربی، بیروت.

در بسیاری از موارد، ادراک مترادف با علم، معرفت، رؤیت، لحوق و… به کار می‌رود

[۶] گوهر مراد، لاهیجی، عبدالرزاق، ج۱، ص۵۳ـ۵۵، وزاره الثقافه والارشاد الاسلامی، تهران، ۱۳۷۲ش.

[۷] الصّحاح، الجوهری، اسماعیل بن حمود (م/۳۹۳)، ج۴، ص۵۸۲، دارالعلم للملایین، بیروت، ۱۴۰۷.

[۸] زاد المسیر فی علم التفسیر، ابن جوزی، جمال الدین عبدالرحمن (م/۵۹۷)، ج۳، ص۶۸، دارالکتب العلمیه، بیروت، ۱۴۱۴.

و به نظر برخی از محققان، الفاظی که در انواع ادراک در قرآن کریم به کار رفته به ۲۰ لفظ می‌رسد که ظن، حسبان، شعور، ذکر، عرفان، فهم، فقه، درایت، یقین، فکر، رأی، زعم، حفظ، حکمت، خبره، شهادت و عقل از جمله آنان است.

[۹] المیزان، طباطبایی، محمدحسین، ج۲، ص۲۴۷، مؤسسه الاعلمی، بیروت، ۱۳۹۳ق.

۳ – اختلاف فلاسفه در تعریف ادراک

فلاسفه در تعریف ادراک اختلاف نظر دارند؛ عده‌ای آن را به معنای لقا و وصول دانسته و معتقدند: قوه عاقله هرگاه به ماهیت معقول واصل شود و معقولات برای قوه عاقله حاصل شود، این امر ادراک قوه عاقله است.

[۱۰] اسفار، ج۳، ص ۵۰۷.

[۱۱] المباحث المشرقیه، رازی، فخرالدین، ج۱، ص۳۶۷ به بعد، طبع مکتبه بیدار، قم، ۱۴۱۱هـق.

برخی نیز گفته‌اند: تصور نفس مدرِک به صورت مدرَک را ادراک گویند،

[۱۲] المقابسات، ص ۳۱۲.

[۱۳] تهافت الفلاسفه، غزالی، ابوحامد محمّد بن محمد بن احمد، ج۱، ص۱۸۷، دار المعارف، مصر، ۱۹۶۹م.

چنان که تعریف ابن سینا و برخی دیگر از فلاسفه چنین است: ادراک، گرفتن صورت مدرَک به نحوی از انحا است و در ادراک پدیده‌های مادی، همین که مدرِک صورت مدَرک را از ماده تجرید کند ادارک حاصل می‌شود.

[۱۴] شفاء، ابن سینا، طبیعیات نفس، ص۵۰، حسین بن عبدالله۴۲۸هـ، مکتبه آیت الله مرعشی نجفی، قم، ۱۴۰۵هـق.

از آن‌جا که ادراک در غالب موارد با اندام‌های حسی بینایی، چشایی، بویایی، شنوایی و لامسه می‌باشد بسیاری از متکلمان تنها از ادراک امور حسی سخن گفته‌اند.

[۱۵] تجرید الاعتقاد، محمد بن محمد بن حسن، ص۱۹۶، مکتبه الاعلام الاسلامی، قم، ۱۴۰۷ق.

[۱۶] الارشاد، جوینی، ج۱، ص۱۷۳، امام الحرمین، دارالکتب العلمیه، بیروت، ۱۹۷۸م.

[۱۷] تبیان، طوسى، محمد بن حسن، ج۴، ص۲۲۳، احمد حبیب قصیر العاملى ، داراحیاء التراث العربى ، بیروت.

[۱۸] تلخیص المحصل، طوسى، نصیرالدین، ص۱۷۲، دارالأضواء، بیروت، ۱۴۰۵ق.

۳.۱ – جمع قوشجی در تعریف ادراک

قوشجی بین دو نظریه فوق که یکی ادراک را هرگونه شناخت می‌داند و دومی آن را بر ادراک حسی اطلاق می‌کند چنین جمع کرده است:

ادراک دارای دو معناست: عام و خاص.

معنای عام مربوط به کاربرد فلسفی و مراد از آن، هرگونه شناخت است و معنای خاص که حاصل نگرش کلامی است تنها بر احساس (ادراک حسی) اطلاق می‌شود.

[۱۹] شرح تجرید الاعتقاد، قوشجی، علاء الدین علی بن محمد، ص۲۵۲، مطبعه الرضی وبیدار و العزیزی، قم.

۴ – ادراک در معنای احاطه

برخی از دانشوران ادراک را به معنای احاطه می‌دانند.

[۲۰] شرح العقیده الطحاویه، ابن ابوالعزّ النخعی، ج۱، ص۲۰۸، صدرالدین علی، کراچی.

[۲۱] الفصل فی الملل والنحل، بغدادی، ج۳، ص۲، دارالمعرفه.

[۲۲] التعریفات، جرجانی، سید شریف علی بن محمد، ج۱، ص۳۶، دارالفکر، بیروت، ۱۴۱۹ق.

چنان که در روایتی منسوب به ابن عباس نیز این معنا آمده است

[۲۳] جامع البیان فی تفسیر القرآن، طبری، ج۷، ص۳۱۹، ابوجعفر، محمد بن جریر، دارالمعرفه، بیروت.

ولی بسیاری از دانشمندان این نظریه را که ادراک و احاطه به یک معناست باطل دانسته و با چندین دلیل آن را رد می‌کنند.

[۲۴] تبیان، طوسی، ج۴، ص۲۲۳، محمد بن حسن، احمد حبیب قصیر العاملی، داراحیاء التراث العربی، بیروت.

[۲۵] مجمع البیان، طبرسی، ج۳، ص۵۳۲، فضل بن حسن، داراحیاء التراث العربی، بیروت، ۱۳۷۹ش.

۵ – عدم تفاوت علم و ادراک

بسیاری از دانشمندان بین علم و ادراک تفاوتی قائل نیستند و حتی گاهی تصریح کرده‌اند که علم همان ادراک است

[۲۶] تفسیر کبیر، رازی، ج۱، ص۳۰۰، فخرالدین، داراحیاء التراث العربی، بیروت.

[۲۷] المعتبر، بغدادی، ج۲، ص۲، ابوالبرکات، هبه الله بن علی، دایره المعارف عثمانیه، حیدرآباد، ۱۳۵۸ق.

ولی برخی دیگر از دانشمندان بین این دو تفاوت قائل شده‌اند.

[۲۸] شرح تجرید، ص ۲۳۲.

[۲۹] ارشاد الطالبین، فاضل مقداد، ج۱، ص۱۲۳ ـ۱۲۴، مقداد بن عبدالله، مکتبه المرعشی، قم، ۱۴۰۵ق.

[۳۰] اللوامع الالهیه، فاضل مقداد، ج۱، ص۵۸، نشر مجمع الفکر الاسلامی، قم، ۱۴۲۴ق.

۶ – رابطه بین علم و ادراک

به گفته برخی از دانشوران اگر ادراک در معنای عام آن (حصول صورت شیء در نفس ناطقه)

[۳۱] التعریفات، جرجانی، ج۱، ص۶۷، سید شریف علی بن محمد، دارالفکر، بیروت، ۱۴۱۹ق.

و علم در معنای عام آن (حصول صورت شیء در عقل) به کار رود رابطه علم و ادراک تساوی است.

برخی نیز معتقدند اگر علم به معنای ادراک امور کلی، و ادراک بر حضور مدرِک نزد مدرَک به کار رود ادراک به این معنا شامل علم و ادراک امور حسی می‌شود.

در این صورت بین علم و ادراک عموم و خصوص مطلق، و رابطه آن دو مانند رابطه نوع و جنس است.

یعنی ادراک، جنس و علم نوع آن است.

۷ – اطلاق ادراک بر امور حسی

گاهی ادراک تنها بر ادراک امور حسی اطلاق می‌شود که در این صورت تفاوت این نوع ادراک با علم مانند تفاوت دو نوع است که هر دو تحت یک جنس جمع می‌شوند؛ یعنی ادراک مطلق، جنس و ادراک حسی و علم، انواع آن می‌باشند.

[۳۲] شرح تجرید، ص۲۳۲.

۸ – ادراک به معنای رؤیت

بسیاری از دانشمندان از جمله شیخ طوسی در تفسیر آیه شریفه : (لا تدرکه الأبصار وهو یدرک الأبصار) تصریح می‌کند که معنای ادراک در این آیه همان رؤیت است

[۳۳] تبیان، طوسی، ج۴، ص۲۲۳، محمد بن حسن، احمد حبیب قصیر العاملی، داراحیاء التراث العربی، بیروت.

ولی غالب دانشمندان اهل سنت، ذیل همین آیه تصریح می‌کنند که ادراک با رؤیت تفاوت می‌کند، زیرا ادراک به معنای احاطه کامل است

[۳۴] شرح العقیده الطحاویه، ابن ابوالعزّ النخعی، ج۱، ص۲۰۸، صدرالدین علی، کراچی.

[۳۵] الفصل فی الملل والنحل، بغدادی، ج۱، ص۲۰۹، ۴۲۹هـ، دارالمعرفه.

[۳۶] جامع البیان فی تفسیر القرآن، طبری، ج۷، ص۳۹۱، ابوجعفر، محمد بن جریر، دارالمعرفه، بیروت.

و برخی از دانشوران تصریح کرده‌اند رؤیت یکی از