پاورپوینت کامل اقدام پژوهی و کاربرد آن در آموزش و تدریس ۲۱۸ اسلاید در PowerPoint

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل اقدام پژوهی و کاربرد آن در آموزش و تدریس ۲۱۸ اسلاید در PowerPoint دارای ۲۱۸ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل اقدام پژوهی و کاربرد آن در آموزش و تدریس ۲۱۸ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از مطالب داخلی اسلاید ها

پاورپوینت کامل اقدام پژوهی و کاربرد آن در آموزش و تدریس ۲۱۸ اسلاید در PowerPoint

اسلاید ۴: فصل اولانتظار می رود پس از مطالعه این فصل بتوانید:۱) مفهوم معلم پژوهنده را توضیح دهید.۲) سطوح و نقش های پژوهشی معلمان را بیان نمایید .۳) نقش پژوهش را در تدارک تدریس اثربخش مطرح سازید.۴) نحوه ایفای نقش‌های پژوهشی معلمان را برشمارید.۵ ) به یافته های چند پژوهش آموزشی مفید برای تدریس اشاره نمایید .

اسلاید ۵: ۱ )اقدام پژوهی، فعالیتی ضروری برای همه اقدام‌ پژوهی (پژوهش درعمل) رویکردی سازنده در جهت گسترش تواناییهای کارورزان در عرصه‌های مختلف شغلی است . در حوزه آموزش و پرورش نیز این اندیشه گامی اساسی در جهت اصلاح و بهبود محسوب می‌شود که با تکیه بر توانایی‌ها و مشارکت عمومی به ثمر می‌رسد. با این رویکرد همه کارکنان می‌توانند به عنوان عنصری سازنده و فکور در جهت شناسایی مسائل وحل آنها در محیط‌های آموزشی سازماندهی و به‌ کار گرفته شوند . اما ماهیت کار تدریس ، استفاده از اقدام پژوهی را برای معلمان بیش از سایرین ضروری ساخته است .

اسلاید ۶: معلم پژوهنده کیست ؟معلم پژوهنده معلمی است که در راستای حل مسائل و مشکلات تدریس فکورانه و هنرمندانه با عنایت به روش اقدام پژوهی عمل می کند . معلم پژوهنده از دیدگاه دکتر محمودمهرمحمدی :معلم پژوهنده[۱] یا کارگزار فکور[۲] کسی است که جسارت عدول از قواعد یا رویه‌های شناخته شده حرفه معلمی را دارا بوده یا دست کم از توان و قابلیّت تعدیل آنها به تناسب شرایط و موقعیت خاص و ویژه کلاس درس خود برخوردار است. چنانچه در قالب نخست یا قالب به اصطلاح عدول عمل کند، در چارچوب انتظارات لئو تولستوی عمل نموده و در صورت اختیار نمودن قالب دوم یا قالب تعدیل در چارچوب انتظارات ویلیام جیمز گام برداشته است. به هر روی معلم پژوهنده با عمل در قالب راهبرد عدول یا تعدیل، این شعور و شناخت را به منصه ظهور می‌رساند که قلمرو تعلیم و تربیت و تکلیف عاملان و کارگزاران آن بسیار پیچیده‌تر از آن است که به سادگی تحت انقیاد قانونمندی‌های عام یا روابط علت و معلولی تعمیم‌پذیر درآید. [۱] teacher Researcher[2] reflective practitioner

اسلاید ۷: معلم پژوهنده مفهومی عام فعالیت اقدام پژوهی برای همه دست اندرکاران امر آموزش و پرورش ضروری است . بنابر این اقدام پژوهی کار هر کسی است که در عرصه تعلیم و تربیت و با دانش آموزان سروکار دارد . به این ترتیب معلم پژوهنده مفهومی عام است که همه مدیران ، مشاوران ، معلمان و … را در بر می گیرد اما به هر حال معلمان بواسطه نزدیکی به دانش آموزان ، بیش از دیگران نیازمند به انجام اقدام پژوهی هستند .

اسلاید ۸: معلمی ، حرفه ای با زمینه های گوناگونمعلمی حرفه‌ای متشکل از دانش و مهارت‌های گوناگون است. یک معلم باید برای تدریس مطلوب، همزمان مجموعه‌ای از دانش‌ها را به‌طور هنرمندانه درهم بیامیزد تا در مسیر ترکیب و به‌کارگیری آنها تدریسی اثربخش طراحی و در کلاس درس ارائه کند. اهداف آموزشی براساس چنین فعالیتی امکان تحقق می‌یابند. در واقع حرفه معلمی با تعامل مفهومی طیف متنوعی از دانش‌ها شکل می‌گیرد.

اسلاید ۹: ۲ ) سطوح پژوهش در حرفه معلمی پاترسون و شانون[۱] (۱۹۹۳) اظهار می‌دارد معلمان در اشکال گوناگون با پژوهش پیوند برقرار می‌کنند. ابتدا آنها در فرایند تولید دانش و اطلاعات مشارکت می‌کنند تا نظریه‌ای برای بهبود عمل خود تدوین کنند. دیگر آنکه براساس یافته‌های پژوهش، تدریس خود را طراحی و به مرحله اجرا درمی‌آورند. این اقدامات منجر به توسعه و بهبود آموزش می‌شود. معلمان بدون تکیه بر پژوهش قادر به توسعه مهارت‌های حرفه‌ای خود نخواهند بود. با استفاده از پژوهش تجربه‌های زیادی در معرض نقد قرار می‌گیرد و تصمیم‌گیری آگاهانه میسر می‌شود. پژوهش به معلمان کمک می‌کند تا نیاز به تغییر و بهبود را درک کنند، تغییر ثمربخشی را سامان دهند و تأثیر اعمال آن را بر تدریس اندازه‌ بگیرند. پژوهش فرصتی ایجاد می‌کند تا معلمان به دنیای جدیدی از اطلاعات در مورد دانش‌آموزان و شیوه‌های تدریس دست یابند موضوعاتی که بدون تکیه بر تولیدات پژوهشی مشکل درک می‌شوند (به نقل از باردین، ۲۰۰۳). [۱] – Patterson & Shannon

اسلاید ۱۰: ۳ )سطوح تحقیقات آموزشیمهرمحمدی (۱۳۷۹) سه سطح پژوهشی را در حوزه تحقیقات آموزشی ترسیم می‌کند: سطح اول: تحقیقات آموزشی و تربیتی در سطح یادگیرندگان :این سطح از پژوهش‌های آموزشی و تربیتی، بنیادی‌ترین و گسترده‌ترین سطح از پژوهش‌ها در این عرصه به شمار می‌آید. هدف اساسی این سطح از تحقیقات تقویت روحیه کنجکاوی و کاوشگری در دانش‌آموزان و آموختن مهارت‌های ضروری پژوهشی یا مهارت‌های حل مسئله و کشف مجهول به آنها است.سطح دوم: تحقیقات آموزشی و تربیتی در سطح معلم :در این سطح از پژوهش‌های آموزشی و تربیتی، درگیر ساختن معلمان در فعالیت‌های پژوهشی ضرورت دارد. معلم در ایفای موفقیت‌آمیز رسالت‌های حرفه‌ای خود مکلف است دست به پژوهش کند و در کسب دانش جدید و معتبر حرفه‌ای نقش داشته باشد. با دست‌یابی به چنین موقعیتی که معلمان یا کارگزاران اصلی تعلیم و تربیت نیز از توانایی و قابلیت‌های پژوهشی برخوردار باشند و با اتکا به آن بتوانند امر یاددهی – یادگیری را سامان بخشند، نظام پژوهش‌های آموزشی و تربیتی به مرتبه‌ای امیدوار‌کننده ارتقاء می‌یابد و نقطه عطفی در سیر این نظام به سوی کمال و بالندگی پدید می‌‌آید.

اسلاید ۱۱: ۳ )سطوح تحقیقات آموزشیسطح سوم: پژوهش‌های آموزشی و تربیتی در سطح دانشگاهی: سومین سطح از تحقیقات آموزشی و تربیتی، سطح علمی یا دانشگاهی نامیده می‌شود. این سطح از پژوهش‌ها از سطوح دیگر شناخته‌شده‌تر است و نوعاً در پاسخ به این پرسش که تحقیقات آموزشی و تربیتی چیست، به این سطح از پژوهش‌ها اشاره می‌شود. این دسته از پژوهش‌ها در حیطه فعالیت‌های پژوهشگران به معنای کلاسیک آن است؛ خواه در محیط‌های دانشگاهی و خواه در غیر آن انجام ‌پذیرد، هدف آنها کشف روابط موجود بین متغیرها به عنوان قانون‌مندی‌های عام و کم و بیش تعمیم‌پذیر است. در مباحث مطرح‌شده و سطوح مذکور، معلم نقش پژوهشی بارزی دارد. در واقع نقش‌های متعدد پژوهشی معلم از میان مباحث مطرح‌شده ظهور می‌نماید که در بخش بعدی بیشتر به آن اشاره می‌شود. در شکل صفحه بعد گستردگی انجام این سه سطح پژوهش ارایه شده است :

اسلاید ۱۲: معلمان یادگیرندگانسطح سومسطح دومسطح اولسطوح پژوهش آموزشی دانشگاهی علمی

اسلاید ۱۳: ۴) نقش‌های پژوهشی معلمپژوهش در حرفه معلمی، فرآیند کارساز ترکیب حوزه‌های متعامل دانش تدریس در مواجهه با مسائل و مشکلات موجود در کلاس درس می‌باشد. با بهره‌گیری از پژوهش، مسائل و مشکلات دانش‌آموزان در مسیر تحقق اهداف آموزشی بررسی و برای رفع آنها چاره‌جویی می‌شود. معلم همچنین در مسیر تدریس با عنایت به لزوم ایجاد فرهنگ پژوهش در دانش‌آموزان مجموعه‌ای از فعالیت‌های مسئله محور را طراحی و به مرحله اجرا در می‌آورد. تدارک اینگونه از فعالیت‌ها، پیش‌تر مستلزم شناخت معلم از مفهوم پژوهش و توانایی وی در پیش‌بینی فعالیت‌های مرتبط با آن می‌باشد. به‌طور کلی معلمان با اعمال وظایف معلمی در مسیرهای چندگانه زیر ایفای نقش پژوهشی می‌نمایند:

اسلاید ۱۴: ۱. به‌کارگیرنده یافته‌های پژوهشی (مصرف‌کننده دانش): در این مرحله معلمان با استفاده از کوشش‌های پژوهشی و عالمانه‌ای که عمدتاً توسط دیگران انجام گرفته است، مسیر امیدوار‌کننده‌ای از تدریس را شناسایی و در آن گام برمی‌دارند. اشاره به چند یافته پژوهشی می‌تواند به فهم بیشتر این نقش کمک کند. :

اسلاید ۱۵: . به‌کارگیرنده یافته‌های پژوهشی (مصرف‌کننده دانش):در اواخر دهه شصت، وقتی که کتابی به نام «پیگمالیون» در کلاس درس منتشر شد، معلمان مبهوت شدند. نویسندگان کتاب چنین مطرح کردند که انتظاری که معلم ازتوانایی‌های دانش‌آموز دارد (بی‌توجه به واقعی یا غیر واقعی بودن این انتظارات) در چگونگی پیشرفت او در مدرسه تأثیر می‌گذارد (روز نتال و جاکوبسون، ۱۹۶۸)، و در عین حال در انگیزش، انتظار موفقیت و عزت نفس دانش‌آموزان نیز مؤثر است. از کودکستان به بعد، معلمان بعضی از شاگردان را با هوش ‌تر از بقیه می‌دانند و انتظار دارند که در مقایسه با بقیه عملکرد بهتری داشته باشند. هرچند نظری که معلمان در مورد کودک پیدا می‌کنند تا حدودی به عملکرد او بستگی دارد، اما در عین حال ممکن است این نگرش تحت تأثیر قالب‌های اجتماعی نیز باشد (ما سن و دیگران، ترجمه یا سایی، ۱۳۷۰، ۴۸۸). این پژوهش مطرح می‌کند که برخی عوامل غیر آموزشی به ‌صورت مؤثر ولی ناعادلانه تدریس معلمان را تحت تأثیر خود دارد.

اسلاید ۱۶: به‌کارگیرنده یافته‌های پژوهشی (مصرف‌کننده دانش):در تحقیق دیگری که تحت عنوان «فرصت برابر در کلاس درس[۱]» با مشارکت معلمان انجام گرفت، مشخص گردید که برچسب زدن به دانش‌آموزان تحت عناوین مختلف، جریانی است که ناآگاهانه و مداوم در کلاس‌ها رخ می‌دهد. نتیجه این تحقیق نشان می‌دهد معلمان متأثر از پیش‌داوری خود، راه‌های متفاوتی را در ارتباط با شاگردان مختلف پیش می‌گیرند. در این تحقیق از پانزده رفتار استفاده شد. هر رفتار برگرفته از نتایج تحقیقاتی بود که نشان می‌داد آن رفتار در پیشرفت تحصیلی و رشد یادگیری دانش‌آموزان مؤثرتر است. هرچند برخی از رفتارها برای معلمان کاملاً واضح و شناخته شده هستند، ولی اغلب معلمان یا اصلاً این رفتارها را در کلاس درس بروز نمی‌دهند و یا اصلاً متوجه بروز رفتارهای متفاوت خود نسبت به شاگردان بظاهر مختلف نیستند؛ یعنی از تأثیر پیش‌داوری خود نسبت به شاگردان آگاهی ندارند. پرسیدن نحوه سوال از دانش‌آموزان، حمایت از دانش‌آموزان، توجه به پاسخ‌های آنها، تعریف از نحوه پاسخ دانش‌آموزان و استناد به نظریات آنها از جمله محورهای انجام این پژوهش بوده است. براساس این پژوهش برخی از دانش‌آموزان به‌دلیل کم‌توجهی معلم به ظرافت‌های تدریس در کلاس کمتر مورد توجه قرار می‌گیرند و از این‌رو معلمان عملاً در ایجاد فرصت‌های برابر آموزشی ناکام می‌مانند. درحالی‌که آنها با آشنایی از ابعاد رفتار خود در مسیر تدریس توانستند کیفیت آموزشی را به نحو قابل توجهی بهبود بخشند (بهرنگی، ۱۳۷۱، ص ۱۴۳). [۱] – Equal opportunity The classroom

اسلاید ۱۷: به‌کارگیرنده یافته‌های پژوهشی (مصرف‌کننده دانش):منادی (۱۳۷۳) نیز گزارش می‌کند، اطلاعاتی که معلمان از ویژگی‌های دانش‌آموزان دریافت می‌دارند، در نحوه تدارک تدریس آنها نسبت به دانش‌آموزان مؤثر است. در یک تحقیق به معلمان مورد مطالعه اطلاعاتی غیر واقعی از درجه هوشی برخی از دانش‌آموزان داده شد. در واقع درجه هوشی آنها بالاتر از سطح واقعی گزارش گردید و لاجرم معلم با تصور مناسب و مثبتی از دانش‌آموزان کار خود را شروع و ادامه داد. این تصور مثبت که مبتنی بر کسب اطلاعات غیر واقعی بود بر پیشرفت تحصیلی این دانش‌آموزان تأثیر گذاشت و این دانش‌آموزان پس از مدتی در شمار بهترین‌های مدرسه و کلاس قرار گرفتند.

اسلاید ۱۸: به‌کارگیرنده یافته‌های پژوهشی (مصرف‌کننده دانش):ساکی (۱۳۷۳) نیز در مطالعه خود به تأثیر اسنادهای متفاوت معلمان از علل شکست و موفقیت تحصیلی دانش‌آموزان اشاره می‌کند. براساس نتایج این پژوهش معلمانی که شکست و موفقیت تحصیلی دانش‌آموزان را بیشتر به عوامل بیرونی (بیرون از توان معلم) نسبت دهند، در مقایسه با معلمانی که شکست و موفقیت تحصیلی دانش‌آموزان را عمدتاً در کنترل توانایی خود می‌بینند، در تدریس موفقیت کمتری دارند و دانش‌آموزان آنها افت تحصیلی بیشتری را تجربه می‌کنند. در واقع معلمان هنگامی که عوامل مؤثر بر تدریس را خارج از کنترل خود می‌دانند، عملاً کوشش کمتری را برای بهبود تدریس به عمل می‌آورند. این نتیجه عمدتاً به واسطه نگرش‌های متفاوت معلمان در مورد علل شکست و موفقیت تحصیلی دانش‌آموزان حاصل می‌شود.

اسلاید ۱۹: همه دانش آموزان می توانند یاد بگیرندروش تازه‌ای مبتنی براین اعتقاد که اکثر دانش‌آموزان می‌توانند آنچه را مدرسه باید به آنان بیاموزد یاد بگیرند، تحت عنوان «یادگیری در حد تسلط[۱]» گسترش یافته است. در حال حاضر ترجمان‌های گوناگونی از روش یادگیری در حد تسلط وجود دارد. همه این موارد این اندیشه را اساس کار می‌دانند که اگر روش تدریس هشیارانه و با نظم لازم باشد، و اگر هنگام برخورد با مشکلات به موقع به کمک دانش‌آموز بشتابیم و اگر به دانش‌آموز وقت لازم برای یادگیری مطلب را در حد تسلط بدهیم، هم‌چنین اگر نوعی ملاک روشن برای سنجش آنچه یادگیری در حد تسلط می‌دانیم وجود داشته باشد،‌آن‌گاه اکثریت دانش‌آموزان خواهند توانست به سطح بالایی از یادگیری نایل آیند.نظریه یادگیری آموزشگاهی که کوششی در این زمینه است، تعداد کمی متغیر را که سبب ایجاد قسمت بزرگی از تفاوت‌های افراد در یادگیری آموزشگاهی می‌شود،‌ معرفی می‌کند؛ سه متغیر وابسته به هم که اگر با دقت لازم به آنها توجه شود، آموزشگاه‌ها قادر خواهند شد به سمت یک نظام آموزشی خالی از اشتباه قدم بردارند. این سه متغیر عبارتند: [۱]ـ Mastery Learning

اسلاید ۲۰: همه دانش آموزان می توانند یاد بگیرندالف)میزان تسلط دانش‌آموز بر پیش‌‌نیازهای مربوط به یادگیری مورد نظرب) میزان انگیزشی که دانش‌آموز برای یادگیری دارد (یا می‌تواند داشته باشد) پ) میزان تناسب روش آموزشی با شرایط و ویژگی‌های دانش‌آموز به‌ طور مشخص،‌ این نظریه دربرگیرنده ویژگی‌های دانش‌آموز، آموزش و بازده‌های یادگیری است.

اسلاید ۲۱: متغیرهای مهم نظریه یادگیری آموزشگاهی

اسلاید ۲۲: همه دانش آموزان می توانند یاد بگیرندبسیاری از معلمان با درک مفاهیم موجود در این موضوع توانسته‌اند با طراحی و اجرای تدریس اثربخش، پیشرفت تحصیلی مناسب‌تری را برای دانش‌آموزان خود فراهم آورند (بلوم، ترجمه سیف، ۱۳۶۳).پذیرش این باور که همه دانش آموزان می توانند یاد بگیرند و همه معلمان می توانند با برنامه ریزی تدریس ،تفاوتهای آموزشی و تحصیلی را کم کنند و همه دانش آموزان ( یا تقریبا همه دانش آموزان ) را به درجه در حد تسلط یادگیری برسانند مبنای تحقق تدریس و مدرسه اثربخش است .

اسلاید ۲۳: مفهوم «درماندگی آموخته شده[۱]» شدهاین موضوع نیز تا حدودی توسط پژوهشگران به تصویر کشیده شده است. درماندگی آموخته شده معرف منفی‌ترین حالت درک از خود است. این مفهوم در حوزه تعلیم و تربیت به یادگیرندگانی اشاره می‌کند که کوشش را با پیشرفت مرتبط نمی‌دانند. آنها یادگیرندگانی هستند که فکر می‌کنند هر کاری انجام دهند به موفقیت دست نمی‌یابند. این موضوع که پیامدهای رفتار مستقل از رفتار فرد هستند ابتدا به وسیله سلیگ‌من[۲] (۱۹۷۵) مورد پژوهش قرار گرفت. سلیگ‌من مفهوم درماندگی آموخته‌شده را به عنوان حالت ویژه‌ای که اغلب در نتیجه اعتقاد فرد مبنی بر اینکه رویدادها در کنترل او نیستند، در او ایجاد می‌شود، تعریف کرد. به سخن دیگر، بعد از یک رشته تجربه که در آن پاسخ‌های فرد در نتیجه رفتار او تغییری نمی‌کند، آزمودنی می‌آموزد که رفتار و نتیجه رفتار او از یکدیگر مستقل هستند (سیف، ۱۳۷۵).در آزمایش‌های اولیه مربوط به درماندگی آموخته‌شده، سگ‌هایی که در معرض ضربه برقی (شوک الکتریکی) غیر قابل اجتناب قرار گرفته بودند، آموختند که هیچ‌یک از پاسخ‌های آنها، از جمله دوم تکان دادن، پارس کردن، راه رفتن، پریدن و جز این‌ها سبب قطع شوک نمی‌شود. بعد وقتی که این سگ‌ها در موقعیتی قرار داده شدند که در آ‌ن انداختن یک مانع باعث قطع شوک می‌شد، سگ‌ها ابتدا کمی به این طرف و آن طرف راه رفتند و بعد دراز کشیدند و به طور منفعل خود را تسلیم شوک کردند. به بیان دیگر، حیوانات پس از تجربه صدمه کنترل ناپذیر، انگیزه پاسخ دادن را از دست دادند و جای آن را افسردگی و اضطراب گرفت. افزون بر این، حتی اگر یکی از پاسخ‌ها در رفع مشکل موفقیت‌آمیز بوده، حیوان در یادگیری اینکه آن پاسخ مؤثر است، ناتوان بود. پژوهش‌های بعدی با انسان‌ها یافته‌های آزمایش بالا را مورد تأیید قرار داد. (همان صص ۳۷۸-۳۷۷). [۱]ـ Learned helplessness[2]ـ Seligman

اسلاید ۲۴: موضوع فشار روانی و پیامدهای آن را در کلاس‌های طبقه‌بندی شدهکدیور (۱۳۷۲)، موضوع فشار روانی و پیامدهای آن را در کلاس‌های طبقه‌بندی شده مورد مطالعه قرار داد. نتایج این تحقیق بیانگر این است که طبقه‌بندی دانش‌آموزان در مدارس و استفاده از برچسب‌های «توانا» و «ناتوان» آنها را در تبیین «مناسب» از رویدادهای زندگی خود دچار اشکال کرده است. یعنی دانش‌آموزان با قرارگرفتن در برابر شرایط غیر قابل کنترل به مرور به این نتیجه رسیده‌اند که در کنترل موفقیت و شکست‌های خود نقشی نداشته‌اند. این نتایج با یافته‌های تحقیقات متعددی که در این زمینه به عمل آمده، هماهنگ است.

اسلاید ۲۵: تأثیر ناکامی بر رفتار پژوهش دیگری در این زمینه به تأثیر ناکامی بر رفتار یک اردک ماهی می‌پردازد. یک اردک‌ماهی را در آکواریمی قرار دادند که تعداد زیادی ماهی کپور در اطراف آن شناور بودند. وقتی اردک ماهی به وفور ذخیره غذایی در اطراف خود عادت کرد، میان او و ماهی‌های دیگر یک دیوار شیشه‌ای قرار دادند. وقتی اردک ماهی گرسنه شد سعی کرد خود را به ماهیهای کپور برساند ولی مدام سرش به دیوار شیشه‌ای برخورد کرد. در وهله اول نیاز او به غذا شدت یافت و اردک ماهی سخت‌تر از پیش تلاش کرد به ماهیهای کپور دست یابد. ولی بالاخره، شکست مکرر در وصول به هدف به اندازه کافی موجب ناکامی او گردید، به طوری که دیگر برای خوردن ماهی‌ها کوششی نکرد. در واقع وقتی دیواره شیشه‌ای را برداشتند و ماهی‌های کپور دوباره در اطراف اردک ماهی شروع به شنا کردند، دیگر هیچ فعالیت هدف‌نگری از طرف اردک‌ماهی صورت نگرفت. بالاخره اردک ماهی در حالی‌که در میان وفور خوراکی قرار داشت از شدت گرسنگی جان سپرد (هرسی و بلانچارد، ترجمه علاقه بند، ۱۳۷۷، ص ۲۸).

اسلاید ۲۶: ۱ .معلم به‌کارگیرنده یافته‌های پژوهشی (مصرف‌کننده دانش):این دسته از تحقیقات روشنگر برخی رفتارهای آسیب‌زای آموزشی ـ پرورشی است که در محیط آموزشی رخ می‌دهند. آگاهی از نتایج این تحقیقات امکان بازنگری رفتارهای آموزشی و اصلاح آن را فراهم می‌کند. بنابر این بعنوان معلم نیاز دارید که همواره دانش خود را بر اساس تازه ترین یافته های پژوهشی مربوط به شغل خود به روز نمایید .

اسلاید ۲۷: ۲. معلم به عنوان مدرس پژوهش به دانش‌آموزان دومین نقش معلم در خصوص موضوع پژوهش، آموزش روش پژوهش به دانش‌آموزان است. تدریس پژوهش محور با اغلب رویکردهای یاددهی- یادگیری سازگار است. کنجکاوی و خلاقیت دانش‌آموزان از مسیر تدریس مبتنی بر روش پژوهش توسعه می‌یابد و به باروری می‌رسد. تدریس پژوهش محور از برنامه درسی مبتنی بر حل مسئله سرچشمه می‌گیرد. با این تعریف که مقدمات کار برای حرکت دانش‌آموزان پیش‌بینی می‌‌شود، سپس آنها با راهنمایی معلم، خود به بررسی و حل مسائل مطرح شده که برگرفته از محتوای برنامه درسی پیش‌بینی شده می‌باشد، می‌پردازند. پیداست برای تحقق رویکرد پژوهش محوری در تدریس، معلم باید سازمان متناسب با آن را طراحی و اجرا کند. حل مسئله[۱] و آفرینندگی یا خلاقیت [۲]که اصولاً از طریق روش تدریس مبتنی پژوهش تحقق می‌یابند، عناصر اصلی این رویکرد می‌باشند. [۱]ـ Problem Solving[2]- Creativity

اسلاید ۲۸: مراحل روش یادگیری اکتشافی ۱ )آماده ساختن یادگیرندگان و توضیح دادن روش هاى اکتشافى: در آغاز آموزش براى یادگیرى اکتشافى، معلم باید به یادگیرندگان بگوید که در طول درس چه کارهایى باید انجام دهند. همچنین باید دانش آموزان را براى انجام فعالیت ها آماده کند. آندرز شیوه هاى مهم آموزش اکتشافى را به نحو زیر توضیح داده است:الف. معلم به یادگیرندگان بگوید که هدف درس مربوط به یادگیرى اکتشافى کسب اطلاعات تازه نیست، بلکه هدف انجام پژوهش و تفکر مستقلانه است.ب. معلم درباره موقعیت معمّابرانگیز یا مسئله آفرین از یادگیرندگان سؤال بپرسد. براى این سؤال نباید تنها یک جواب مطلقاً درست وجود داشته باشد و معلم هم نباید در همان آغاز کار جواب سؤال را توضیح بدهد.ج. در ضمن جمع آورى داده هاى موردنیاز براى پاسخ دادن به سؤال معلم، دانش آموزان باید تشویق بشوند تا براى کسب راهنمایى از معلم سؤال بپرسند. معلم باید تا حدّ توان خود سؤال هاى دانش آموزان را به بهترین شکل جواب بدهد.۲)ارائه موقعیت معمّابرانگیز: در این مرحله از آموزش اکتشافى، معلم موقعیت معمّابرانگیز را در اختیار یادگیرندگان قرار مى دهد. ارائه موقعیت مسئله آفرین باید به گونه اى باشد که دانش آموز را به خود جلب کند و در او حالت عدم تعادل شناختى بیافریند. این امر موجب توفیق یادگیرنده در کسب اطلاعات لازم و رسیدن به جواب مسئله خواهد بود.۳)جمع آورى اطلاعات یا داده ها و آزمایش گرى: در این مرحله، یادگیرندگان به جمع آورى اطلاعات مورد نیاز براى پاسخ دادن به سؤال یا سؤال ها و انجام آزمایش به صورت عینى یا ذهنى مى پردازند. جمع آورى اطلاعات از طریق پرسش از معلم، تفکر، مطالعه و مانند آن امکان پذیر است.

اسلاید ۲۹: مراحل روش یادگیری اکتشافی۴) فرضیه سازى و توضیح دادن: پس از آنکه دانش آموزان اطلاعات و داده هاى ضرورى را گردآورى کردند و آزمایش هاى ضرورى را درباره پدیده موردنظر انجام دادند، نوبت به ارائه توضیحات و ساختن فرضیه مى رسد. در این مرحله است که معلم تمام اندیشه هاى پیشنهادى دانش آموزان را مورد تشویق و تأیید قرار مى دهد.نقش معلم در این مرحله از آموزش اکتشافى آن است که براى اندیشه هاى دانش آموزان احترام قایل شود و تبادل آزاد اندیشه ها را در بین آنان تشویق کند. البته مى تواند از دانش آموزان سؤال هایى بپرسد تا عقاید و اندیشه هاى خود را مستند سازند و براى آن دلایل توجیهى بیاورند.۵)تحلیل فرایند اکتشاف: منظور از تحلیل فرایند اکتشاف این است که یادگیرندگان به کمک معلم فعالیت هایى را انجام دهند که منجر به تجزیه و تحلیل فرایندهاى فکرى خودشان بشود. براى این منظور، معلم مى تواند از دانش آموزان بخواهد تا به اندیشه خود بازگردند و دریابند که در ضمن تفکر و رسیدن به جواب معمّا یا مسئله چه مراحل فکرى را طى کردند. از جمله مى تواند بپرسد: چه زمانى اولین توضیحات روشن به ذهنتان رسید؟ چرا بعضى توضیحات را بر بعضى دیگر ترجیح دادید؟ چرا بعضى توضیحات را کلّاً کنارنهادید؟ آیادر جریان درس عقایدتان را تغییر دادید؟ چه چیزى سبب این تغییرات شد؟ و…(هادی حسین خانی /http://ww/marefat/archive/117/03.htm)

اسلاید ۳۰: ۲. معلم به عنوان مدرس پژوهش به دانش‌آموزانشعبانی ورکی و طاهره جاویدی (۱۳۷۶) مؤلفه‌های تدریس فعال مبتنی بر روش حل مسئله را به این شرح معرفی نموده‌اند: ۱) آماده‌سازی برای یادگیری؛ مواجه کردن دانش‌آموز با مسئله و کمک به وی در تعریف مسئله ۲) تأکید بر فرآیندی از فعالیت؛ گفتگو و پرسش، پیشنهاد راه حلهای احتمالی از سوی دانش‌آموزان وگردآوری اطلاعات۳) راهبری معلم در ارزیابی به راه حل پیشنهادی: نتیجه‌گیری درباره تأثیر راه‌حل و امکان استفاده از آن در موقعیت‌های مشابه الگوی تدریس کاوشگری نیز متناسب با رویکردهای حل مسئله راهبردها را برای معلمان ارائه می‌کند. آموزش کاوشگری برای آن تدوین شده است تا دانش‌آموزان به‌طور مستقیم به جریان تفکر علمی کشانده شوند. شلنکر (۱۹۷۶) گزارش می‌دهد که آموزش کاوشگری موجب افزایش فهم از علم، تولید در تفکر خلاق و مهارت‌هایی برای دریافت و تحلیل اطلاعات می‌‌شود.

اسلاید ۳۱: ۲. معلم به عنوان مدرس پژوهش به دانش‌آموزاناصل آموزش کاوشگری بر اعتقاد به آماده ساختن یادگیرنده‌ای مستقل قرار دارد؛ نظریه ساچمن در این زمینه چنین است : ۱) شاگردان وقتی با مسئله شگفت آوری مواجه شوند به کاوشگری می‌پردازند.۲) آنان می‌توانند نسبت به راهبردهای تفکر خود آگاه شوند و تحلیل آنان را یادگیرند.۳) راهبردهای جدید را می‌توان به‌طور مستقیم آموخت و به راهبردهای موجود دانش‌آموزان افزود.۴) کاوشگری جمعی به رشد تفکر و یادگیری دانش‌آموزان از آزمایش ، نوخاسته بودن ماهیت داشتن و توضیحات مناسب دیگر کمک می‌کند (جریس، ویل، ترجمه بهرنگی، ۱۳۷۰، ص ۸۷، ۸۵).معلم با طراحی مناسب تدریس، شرایط لازم را برای هدایت کنجکاوی دانش‌آموزان در مسیر کسب مهارت‌های مقدماتی نحوه انجام پژوهش مهیا می‌کند و با این اقدام به ایجاد جامعه‌ای علمی – تحقیقاتی کمک می‌نماید. یادگیری مسئله محور دانش‌آموزان را فکور ونسبت به مسائل اجتماعی حساس‌بار می‌آورد.

اسلاید ۳۲: مفهوم مساله در روش آموزش حل مسالهمسئله به عنوان موتور محرکه انواع پژوهش، اشاره به موقعیت یا تکلیفی دارد که شخص در مواجهه با آن، با استفاده از اطلاعات و مهارت‌هایی که در آ‌ن لحظه در اختیار دارد، قادر به پاسخ‌گویی سریع و مناسب نمی‌باشد؛ در واقع او در آن لحظه با مسئله روبه‌رو است. فرض کنید شما در اتاقی قرار دارید که در آن دو طناب با فاصله‌ای از سقف آویزان شده و از شما خواسته شده است که آن دو طناب را به هم گره بزنید. فاصله دو طناب به گونه‌ای است که نمی‌توانید با در دست گرفتن یکی از آنها و رفتن به سوی طناب دیگر این طناب را هم در دست بگیرید و دو طناب را به هم گره بزنید. این وضعیت برای شما یک مسئله را به وجود آورده است، زیرا نمی‌توانید بلافاصله آن را حل کنید. بنابراین، ویژگی مهم مسئله آن است که با اولین پاسخی که به ذهن می‌رسد نمی‌توان آن را حل کرد، بلکه حل کردن مسئله مستلزم استفاده از دانش‌ها و اصول آموخته شده پیشین در ترکیبی تازه است.مورگان و همکاران (۱۹۸۴، ص ۱۸۲) گفته اند، «به طور کلی مسئله عبارت است از تعارض یا تفاوت بین یک موقعیت موجود و موقعیت دیگری که ما می‌خواهیم ایجاد کنیم» (سیف، ۱۳۷۵،ص ۵۱۵).

اسلاید ۳۳: ۲. معلم به عنوان مدرس پژوهش به دانش‌آموزانجان دیویی اولین مرحله پژوهش را مواجهه با مسئله می‌داند (دلاور، ۱۳۸۲، ص۴) بنابراین در آموزش مبتنی بر روش حل مسئله یا پژوهش، دانش‌آموزان در تدریس با نوعی ابهام و سردرگمی شناختی روبه‌رو می‌شوند که با راهنمایی و هدایت معلم در مسیر رفع آن گام بر می‌دارند و از رهگذر آن دانش و آگاهی خود را افزایش می‌دهند. روش حل مسئله انگیزه و علاقه‌مندی بیشتری را برای یادگیری در دانش‌آموزان ایجاد می‌کند. این یادگیری پایدارتر از یادگیری در سایر روش‌ها است.

اسلاید ۳۴: ۲. معلم به عنوان مدرس پژوهش به دانش‌آموزانتوانایی حل مسئله در دانش‌آموزان را می‌توان از طریق آموزش شیوه‌های درست برخورد با مسئله افزایش داد. همچنین در اکثر موضوع‌های درسی می‌توان مسائل مختلفی را طرح کرد و از دانش‌آموزان خواست تا به حل کردن آنها بپردازند. اما به قول یلون[۱] و وینستاین[۲] (۱۹۷۷) حل مسئله به معنی بالاترین سطح فعالیت ذهنی را نباید با مسائل معمولی که معلمان در مدارس به عنوان تمرین برای یادگیری مطالب آموزشی به دانش‌آموزان می‌دهند و به آن حل مسئله می‌گویند، اشتباه کرد. یلون و وینستاین می‌گویند، از دانش‌آموزان سوال‌هایی بپرسید که با تکرار آنچه قبلاً یاد گرفته‌اند نتوانند آن‌را جواب دهند؛ یعنی سؤالهایی که دانش‌آموزان را به اندیشیدن وا می‌دارند (سیف، ۱۳۷۵، صص ۵۳۲ – ۵۳۱). [۱] – Yelon[2] – Weinstein

اسلاید ۳۵: ۲.معلم به عنوان مدرس پژوهش به دانش‌آموزانطبقه‌بندی مسائل قابل ارائه به دانش‌آموزان، آموزش مهارت‌های حل مسئله، تشویق دستاوردهای آفریننده یادگیرندگان، محدود ننمودن تجارب کودکان به موارد خاص و احترام به تفاوتهای فردی از جمله فعالیت‌هایی ذکر شده‌اند که می‌تواند. در مسیر روش‌ حل مسئله و آفرینندگی مؤثر باشند (همان، صص ۵۵۵-۵۵۰).

اسلاید ۳۶: راهبردهایی برای تقویت توان پژوهشی دانش آموزان۱ . ایجادعلاقه به واقعیت ها: واقعیت ها آنطور که هست (نه آنطور که با میل و خواست من هماهنگ باشد ) باید کشف و شناسایی شوند .از این رو پرورش روحیه انصاف و بی تعصبی، حساس بودن به جست وجوی حقیقت در دانش آموزان به این مهم کمک می کند .۲ . پرورش شهامت متفکرانه: پژوهش واقعیتها را روشن می کند و روشن کردن واقعیتها ممکن است برای برخی افراد خوشایند نباشد . پژوهشگر باید شجاعانه واقعیتها را بگوید . ( تاثیر بازیهای کامپیوتری بر ….).

اسلاید ۳۷: راهبردهایی برای تقویت توان پژوهشی دانش آموزان۳ . پرورش پشتکار متفکرانه: پژوهش وقت گیر است اما چشمگیر نیست ، پژوهشگر باید توان پیگیری یک کار وقت و طاقت بر را داشته باشد . بزرگترین دانشمندان اغلب هوش بالایی نداشتند بلکه آنها از پشتکار بالایی برخوردار بودند .۴ . توانایی شکیبایی نمودن در قضاوت ها: در رویارویی با پدیده ها و صحبت ها و دیدگاههای دیگران در ارزشیابی آنها عجله بخرج ندهیم . در باره آنها اطلاعات جمع کنیم .۵ . مطالعه و خواندن فراوان : مطالعه ما را مجهز به دانش می کند و دانش مهمترین ابزار برای انجام پژوهش است .کتاب ، پژوهش و …. مطالعه و خواندن نقادانه، طرح سوالات موثر برای ارزیابی اظهارات نویسنده و …

اسلاید ۳۸: راهبردهایی برای تقویت توان پژوهشی دانش آموزان۶ . بیننده و شنونده خوبی باشیم . تشخیص خطاها و جنبه های مثبت در یک موقعیتی که دیده اید یا اندیشه واظهار نظری که شنیده اید . با تامل در نظرات موافق و مخالف گوش کنیم ودیدگاه های جدید را با حوصله و دقت بررسی نماییم.۷ . به نوشتن عادت کنیم . خاطرات خود را بنویسیم . نوشتن انتقادی و استفاده انتقادی از واژگان در نگارش۸ . از راهنمایی افراد با تجربه تر استفاده کنیم ( معلمان ، پژوهشگران ، پدر و مادر و …)

اسلاید ۳۹: راهبردهایی برای تقویت توان پژوهشی دانش آموزان۹ . از مطالب درسی در انجام پژوهش خود استفاده کنیم.۱۰ . اندیشه های خود را را در باره موضوعات به صراحت بیان کنیم .۱۱ . تقویت روحیه مباحثه ( با یکدیگر در کلاس درس در باره موضوعات کنفرانس بگذاریم و مباحثه کنیم ).

اسلاید ۴۰: ۳ . معلم به عنوان پژوهشگر(معلم پژوهنده ) در این نقش، معلمان در مسیر ایفای وظایف خود و در مواجهه با دشواری‌های تدریس به تولید دانش و اطلاعات قابل کاربرد در موقعیت‌های عملی می‌پردازند. معلم پژوهنده یا پژوهشگر عموماً اشاره به این وجه از نقش پژوهش معلمان دارد. بهبود سطح تدریس و رفع دشواری‌های فرا روی تدریس، هدف اصلی این بخش از وظایف معلمی است که از مسیر نوعی مطالعه معروف به اقدام‌پژوهی یا پژوهش در عمل به سرانجام می‌رسد. معلمان با پژوهش‌درعمل مسائل و مشکلاتی را که مانع از تحقق اهداف آموزشی می‌شود، شناسایی می‌کنند؛ در مورد چگونگی آن به گردآوری اطلاعات می‌پردازند، برای حل آنها چاره می‌جویند و به این ترتیب به‌طور مداوم در جهت تسهیل فرایند آموزش و رفع موانع گام بر می‌دارند. این وجه با تفصیل بیشتری ارائه خواهد شد.

اسلاید ۴۱: ۵ )پیوند سه نقش پژوهشی زمینه ساز رشد معلمان حرفه ایتردیدی نیست که نقش‌های سه گانه پژوهشی برای معلمان از یک سو با یکدیگر و از سوی دیگر با سایر مهارت‌های آنها پیوندی اساسی دارد و تقویت هر یک از آنها موجبات تقویت مجموعه توانایی‌های معلمان را در پی دارد. معلمان حرفه ای با تکیه بر سه نقش پژوهشی ،شادابی و پیشرفت آموزشی را نصیب دانش آموزان خود می سازند .

اسلاید ۴۲: ۵ )پیوند سه نقش پژوهشی زمینه ساز رشد معلمان حرفه ایپژوهش پیوندی ناگسستنی با حرفه معلمی‌دارد. از مسیرهای متعددی میان پژوهش با حرفه معلمی پیوند برقرار می‌شود. معلم با ایفای نقش‌های متعدد پژوهشی هم بر دشواری‌های تدریس و آموزش غلبه می‌کند و هم دانش‌آموزان را برای پی‌گیری فعالیت‌های پژوهشی مهیا می‌نماید. زمانی معلم در نقش مدرس پژوهش به دانش‌آموزان ظاهر می‌شود و با طراحی و اجرای تدریس پژوهش محور، دانش‌آموزان را به مسیر آموزش مبتنی بر حل مسئله هدایت می‌کند. با این رویکرد معلم سهمی اساسی در پرورش مهارت‌های پژوهشی دانش‌آموزان دارد و زمینه ساز تقویت علمی – پژوهشی در جامعه می‌باشد. در موقعیتی دیگر، معلم براساس تلاش‌های عالمانه دیگران، تدریس خود را سازمان می‌دهد و به مرحله اجرا می‌آورد. در این رویکرد، معلم در نقش بکارگیرنده یا مصرف کننده تولیدات علمی – پژوهشی ظاهر می‌شود و از تجارب خردمندانه پژوهشگران برای ارائه تدریس اثربخش استفاده می‌کند. این وجه از نقش پژوهشی معلم شامل همه ابعاد شغلی وی می‌شود.

اسلاید ۴۳: ۵ )پیوند سه نقش پژوهشی زمینه ساز رشد معلمان حرفه ایو سرانجام معلم خود به عنوان پژوهشگر ارائه نقش می‌کند. در این موقعیت وی با کوشش‌های ذهنی، موانع فرا روی تدریس را شناسایی نموده، برای آنها راه حل ارائه می‌کند و با اجرای آن مسیر را هموار می‌سازد. در این نقش معلم از ظرفیتهای ذهنی خود برای مطالعه و حل دشواری‌هایی استفاده می‌کند که در محدوده عمل وی و بر سر راه آموزش و تدریس ممانعت ایجاد می‌کنند. دشواری‌هایی که به دلیل موقعیت‌های بومی و ویژه کمتر از طریق پژوهش‌های کلاسیک قابل پاسخ‌گویی و حل می‌باشند. این سه موقعیت، حرفه معلمی را کاملاً در مسیر فعالیت‌های پژوهشی قرار می‌دهد، به شیوه‌ای که وی بدون پژوهش و ایفای نقش‌های مذکور عملاً از انجام وظایف و مأموریت‌های شغلی خود باز خواهد ‌ماند.

اسلاید ۴۴: خودآزمایی ۱) ترکیب ساختار حرفه‌ای شغل معلمی را معرفی و در آن موقعیت پژوهش را برجسته نمایید.۲) سطوح متفاوت تحقیقات آموزشی – تربیتی را توضیح دهید.۳) نقش‌های پژوهشی معلمان و نحوه ایفای مطلوب آنها را برشمارید. ۴) در نقش معلم به عنوان مدرس پژوهش به دانش‌آموزان، چه اقداماتی باید صورت پذیرد؟۵) یافته‌های پژوهشی مرتبط با آموزش و تدریس چگونه به طراحی و اجرای تدریس اثربخش کمک می‌کنند؟۶) یافته یکی از پژوهش‌های آموزشی – تربیتی را ذکر و کاربرد آن را در تدریس ارائه نمایید.

اسلاید ۴۵: فصل دومانتظار می رود پس از مطالعه این فصل بتوانید به سوالات زیر پاسخ دهید :۱)ضرورت و نیاز به اقدام پژوهی را توضیح دهید .۲) تفاوت رویکرد کمی و کیفی را در تحقیقات تربیتی بیان نمایید. اقدام پژوهی در شمارکدام یک از رویکردهای فوق الذکر است ؟۳ )کرت لوین برای ضرورت اقدام پژوهی چه استدلالی ارایه نموده است ؟اقدام پژوهی چگونه می تواند تدریس را بهبود بخشد ؟

اسلاید ۴۶: ۱ ) ضرورت پرداختن به موضوع اقدام پژوهی الف ) ضعف تحقیقات کلاسیک در حل مسایل کلاسهای درس:بسیاری از صاحب نظران و سیاستمداران و خود معلمان معتقدند که تحقیقات کلاسیک نتوانسته کمکی چندان به حل مسایلی که انها هر روز با آن روبرو هستند . معلمان از این رو خود باید عامل پژوهش در کلاس درس باشند .رویکرد معلم پژوهنده بر این مفهوم کلیدی استوار است که رویدادهای درون کلاس موقعیت هایی منحصر بفرد تلقی می شوند که با تکیه صرف بر پژوهشهای کلاسیک و دانشگاهی قابل تبیین نیستند.

اسلاید ۴۷: ۱ ) ضرورت پرداختن به موضوع اقدام پژوهیهاپکینز ( ۲۰۰۲ ) تاثیر پژوهشهای کلاسیک را کم تاثیر در عمل تدریس می داند و معلمان اغلب ارتباط چندانی میان تحقیقات کلاسیک با دنیای شغلی خود قائل نیستند .آرتربولستر نیز مشکل تحقیقات کلاسیک را دوری آنها از واقعیتهای جامعه معلمان ذکر می کند .

اسلاید ۴۸: ۱ ) ضرورت پرداختن به موضوع اقدام پژوهیجین گلاس می گوید اطلاعات ده معلم حرفه ای بسیار موثرتر از نتایج همه تحقیقاتی است که یک معلم قادر است از نتایج تحقیقات در دسترس استفاده کند .مردیت و همکاران وی می گویند اگر دانش پزشکی حاصل از پژوهش را از پزشکان جراح می گرفتیم آنها دیگر قادر به انجام کار خود نبودند . اما معلمان چطور ؟ کدام معلمی است که به این نسبت بخواهد از دانش پژوهشی در حوزه تعلیم و تربیت استفاده کند ؟

اسلاید ۴۹: ۱ ) ضرورت پرداختن به موضوع اقدام پژوهیلانگمن و شالمن ( ۲۰۰۰ ) می گویند پژوهش کلاسیک بندرت منجر به بهبود عمل معلمان شده است . گر چه مثالهای فراوانی از تغییرات پژوهش مدار در کلاسهای درس از گذشته و تا بحال وجود داشته است اما اکثر این تغییرات زود گذر و کم دوام بوده اند.

اسلاید ۵۰: ۱ ) ضرورت پرداختن به موضوع اقدام پژوهی چرا اینچنین است ؟عمل تدریس با روش عقلانیت تکنیکی که مسایل شغلی را از نوع مسایل عادی و با راه حلی نسبتا مشخص تعریف می کند سازگار نیست .شون (۱۹۸۷ ) این مساله را با یک سوال مطرح می کند که اگر کارورزان ( معلمان ) با مسایلی غیر عادی در شغل خود روبرو شوند بر اساس این دیدگاه چگونه عمل خواهند کرد ؟مهرمحمدی این موضوع را تحت عنوان پژوهندگی و ادراک هنرمندانه مطرح می کند و معلمی را شغلی می داند که در آن معلم ناچار به استفاده از ادراک هنرمندانه خود است و از این رو گاهی از قواعد موجود با جسارت عدول می کند یا آنها را تعدیل می کند وی عقلانیت عملی را بجای عقلانیت تکنیکی مطرح می سازد.

اسلاید ۵۱: ۱ ) ضرورت پرداختن به موضوع اقدام پژوهیاسترینگر بعنوان یک نظریه پرداز بزرگ در حوزه اقدام پژوهی در مقدمه کتاب تحقیق عملی خود می گوید وقتی که نتوانستم علیرغم دانش اندوزی بسیار در حوزه تحقیقات کلاسیک و آماری آموزشی بعنوان یک معلم ،عمل آموزشی خود را بهبود بخشم به دنیای اقدام پژوهی قدم گذاردم وبه این ترتیب توانستم دنیای پیچیده دانش آموزان را بخوبی درک ودر مسیر بهبودی عمل آموزشی قدمهای اساسی بردارم .

اسلاید ۵۲: ۱ ) ضرورت پرداختن به موضوع اقدام پژوهیحرفه معلمی با اقدام پژوهی پیوند خورده است هر آنچه که مطلوبیت آموزشی در خود دارد عملا در وجود معلم حرفه ای تجلی می یابد و معلم حرفه ای اعتبار خود را از حوزه اقدام پژوهی دریافت می کند . مدارس اثر بخش و کارآمد بعنوان آرمان نظامهای آموزشی با اتکا به نیروی انسانی پژوهنده تحقق می یابند

اسلاید ۵۳: ب . معلم اثربخش سازنده مدرسه اثربخش معلمان پژوهنده مدارس اثربحش را می سازند میزان اثر بخشی مدارس به میزان کوششی سنجیده میشود که معلمان برای تحقق یادگیری در حد تسلط برای همه دانش آموزان بعمل می آورند .(روز و فلوریان ، ۱۹۹۶ Rouse & Florian) .)در واقع در مدارس اثربخش ، دستیابی به یادگیری اثر بخش بعنوان کلید تحول در مدرسه مطرح می باشد . معلم پژوهنده کار خود را براین دیدگاه مبتنی می کند.

اسلاید ۵۴: ب . معلم اثربخش سازنده مدرسه اثربخشدرمدارس اثربخش بیشترین فعالیتها برعهده معلمان پژوهنده است.آنها عملا پذیرفته اند که باید کار خود را بر عملیاتی نمودن مفهوم یادگیری متمرکز کنند و تعهد دارند که یادگیری با کیفیت بالا را بعنوان مهمترین هدف و وظیفه خود دنبال نمایند .(روزن .Rosen ، ۲۰۰۵ )چنین مقاصدی است که مدرسه را اثربخش می سازد.

اسلاید ۵۵: ب . معلم اثربخش سازنده مدرسه اثربخشرالف ( ۲۰۰۴) طی مطالعه ای در خصوص عملکرد معلمان پژوهنده در کلاس درس اعلام نمو د آنها کوشش ملموسی بعمل می آورند تا :۱ ) انتظارات مثبت برای همه دانش آموزان ایجاد شود که هر یک خود ظرفیت مناسب را برای کسب موفقیت دارند ۲ ) فرصت کسب تجارب موفقیت آمیز برای هر یک از دانش آموزان را فراهم می سازند . ۳ ) فضا ی مناسب را برای انجام کار جدی توسط دانش آموزان فراهم می کنند.

اسلاید ۵۶: ب . معلم اثربخش سازنده مدرسه اثربخش کندی (Kennedy1999) اثربخشی مدرسه را مستلزم ایجاد فرهنگی می داند که در آن توسعه حرفه ای معلمان در اولویت اول قرار می گیرد. در این فرهنگ مدیریت اثربخش گردش اطلاعات و ارتباطات حاکم است . فرایندهای برنامه ریزی بصورت باز و مبادله ای توسعه می یابد .تخصیص منابع در ارتباط روشن با اهداف صورت می پذیرد . تفکر بازتابی تشویق می شود و راهبردهای روشن و موثری برای ارزشیابی ارایه می گردد.

اسلاید ۵۷: ب . معلم اثربخش سازنده مدرسه اثربخشانجمن اولیای دانش آموزان در کانبرای استرالیا( ۲۰۰۴ ) نیز مدارس اثربخش را با ۸ ویژگی مشخص ساخته است:۱ ) رهبری آموزشی۲ )معلمان حرفه ای و فکور(معلمان پژوهنده) ۳ ) داشتن فلسفه ای روشن و مثبت از یادگیری ۴ ) استقرار نظام ارزشیابی مبتنی بر بازخورد برای دانش آموزان ۵ )محیط برانگیزاننده یادگیری ۶ ) برنامه درسی فراگیر ۷ )مشارکت اولیا و جامعه ۸) کفایت منابع و بهره گیری مناسب از آنها

اسلاید ۵۸: پ) اقدام پژوهی همرا ه با سایر عناصر در خدمت یادگیری دانش آموزان قرار می گیرد .پژوهش در عمل توسعه حرفه ای معلمتوسعه برنامه ریزی توسعه مدرسهمنبعhttp://cd.enb.gov.nk یادگیری دانش آموزان

اسلاید ۵۹: ۲ ) مفروضات اقدام پژوهی ( تبار شناسی مفهوم اقدام پژوهی)اقدام پژوهی بر بستر فلسفی «نظریه انتقادی » یا دیدگاه فلسفی « انتقادی » استوار است . دیدگاهی که می گوید : «‌اگر می‌خواهی به واقعیت پی ببری، باید نه تنها به شناخت آن قادر باشی، بلکه باید امکان این را هم داشته باشی که بتوانی آن واقعیت را در جهت بهبودی تغییر بدهی. (بازرگان، ۱۳۸۲، ص ۲) »

اسلاید ۶۰: ۲ ) مفروضات اقدام پژوهی ( تبار شناسی مفهوم اقدام پژوهی)اقدام پژوهی روشی از تحقیقات کیفی است .اما پژوهشهای کیفی در مقایسه با پژوهشهای کمی چه تفاوتهایی دارند. پژوهشهای کمی ریشه در دیدگاه اثبات گرا( (positivismدارد که با این فرض حرکت می کند :جلوه های محیط اجتماعی واقعیتی مستقل از بسترهای طبیعی خود و دیدگاههای پژوهشگران هستند که در طی زمان وموقعیتها نسبتا ثابت و قابل مطالعه هستند . پژوهشگر اثبات گرا ، دانش را از طریق گردآوری داده های عددی و رفتارهای قابل مشاهده نمونه ها و سپس عرضه این داده ها به تحلیل عددی فراهم می آورد .

اسلاید ۶۱: ۲ ) مفروضات اقدام پژوهی ( تبار شناسی مفهوم اقدام پژوهی)فلسفه اثبات گرا یک مبنای معرفت شناختی از روشهای کمی برای تحقیقات آموزشی فراهم می سازد . در حالیکه بسیاری از سوالات مربوط به آموزش و پرورش در قالب روشهای کمی قابل سنجش نیستند . ))هال،(۱۹۹۱ .کار[۱] (۱۹۹۵ ( پژوهش آموزشی را متاثر از سنت های پژوهش تجربی می داند که عمدتا با تکیه بر نظریات روانشناسی تجربی و اخیرا جامعه شناسی در صدد کشف قاعده های کلی و قابل تعمیم از تحقیقات پژوهشی است . [۱] . Carr

اسلاید ۶۲: ۲ ) مفروضات اقدام پژوهی ( تبار شناسی مفهوم اقدام پژوهیتحقیقات کیفی ریشه در دیدگاه فرا اثبات گرا ( post positivism) دارد .در این دیدگاه فرض بر این است که جلوه های اجتماعی با تفسیرهای فردی ساخته و پرداخته می شوند و این تفسیرها بشدت وابسته به موقعیت هایی هستند که آنها را احاطه کرده است .پژوهشگر فرا اثبات گرا دانش را از طریق درک پیچیدگیهای محیطی و با استفاده از ابزار کیفی و انجام مطالعات جدی و عمقی بدست می آورد و مرتب آن را اصلاح می کند . پژوهشگران فرا اثبات گرا پدیده ها را در بستر طبیعی آنها و با مشارکت عوامل درگیر در آنها مطالعه می کنند .

اسلاید ۶۳: ۲) مفروضات اقدام پژوهی ( تبار شناسی مفهوم اقدام پژوهی)تحقیقات تفسیری یک موضع معرفت شناختی متضاد با اثبات گرایی، مبتنی بر این فرض است که واقعیت اجتماعی به وسیله افرادی ساخته می شود که درآن مشارکت دارند .

اسلاید ۶۴: ۲) مفروضات اقدام پژوهی ( تبار شناسی مفهوم اقدام پژوهی)پژوهش کیفی انواع گوناگونی دارد که اقدام پژوهی یک مورد از آنها است . مردم نگاری ( حضور در میان مردم ) ، مورد پژوهی ، تحلیل محتوا نیز برخی دیگر از شیوه های پژوهش به شیوه کیفی هستند .

اسلاید ۶۵: ۲) مفروضات اقدام پژوهی ( تبار شناسی مفهوم اقدام پژوهی)اقدام پژوهی (پژوهش درعمل) رویکردی کیفی وجامع‌نگر برای معرفی مجموعه تلاش‌هایی است که توسط معلم به منظور تغییر و بهبود آموزش و تدریس انجام می‌پذیرد. در واقع معلم در مسیر تدریس همواره با مشکلات و مسائلی مواجه است که برای حل آنها ناگزیر از مراجعه به تجربه‌های خود و دیگران است. این رفت و آمد به‌صورتی متناوب از عمل به پژوهش و از پژوهش به عمل در چارچوبی سازمان‌یافته از یک رویکرد علمی به نام اقدام‌پژوهی صورت می‌پذیرد. این رویکرد که به منظور توسعه تواناییهایی معلمان برای طراحی و اجرای تدریس اثربخش ارائه شده است، دربرگیرنده ابعاد و مؤلفه‌هایی است که در این فصل بیشتر به آنها پرداخته می‌شود.

اسلاید ۶۶: ۳) تاریخچهاقدام پژوهی را منتسب به کورت لوین و طرح آن را از سال ۱۹۴۴ توسط وی می دانند . وی معتقد بود که اگر پژوهش اجتماعی صرفا منجر به تولید دانش گرد د ، بدون آنکه در چرخه فعا لیتهای اجتماعی بهبودی و تغییر ایجاد کند به مقصود خود نرسیده است . از دیدگاه وی هدف پژوهش تنها شناخت جهان و تفسیر آن نیست بلکه تغییر آن نیز می باشد . وی اقدام پژوهی را عاملی نیرومند برای نیل به این هدف مهم می دانست .

اسلاید ۶۷: ۳) تاریخچهکورت‌لوین واضع واژه تحقیق عمل( اقدام پژوهی ) این فرایند را بر حسب برنامه‌ریزی، حقیقت‌یابی و اجرا توضیح می‌دهد«برنامه‌ریزی معمولاً با چیزی شبیه به یک ایده عمومی شروع می‌شود. دست‌یازیدن به یک عینیّت معلوم به هر دلیل، مطلوب به نظر می‌رسد. البته، تعریف و دستیابی به چنین عینیتی خیلی روشن نیست. در نتیجه، اولین قدم این است که با کمک ابزارهایی که در دسترس هستند، ایده را با دقت امتحان کنیم. غالباً درباره شرایط و موقعیت‌ها، حقیقت‌یابی بیشتری مورد لزوم است. اگر این اولین دورهبرنامه‌ریزی با موفقیت پیش برود، دو مورد پیش می‌آید: یکی برنامه کلی در این جهت که چگونه به آن عینیت برسیم و دیگری اتخاذ تصمیم با توجه به اولین قدم عمل است. در رشته‌های خیلی توسعه یافته مدیریت اجتماعی یا در گیرودار اجرای جنگ، این قدم دوم به دنبال حقیقت‌یابی‌های قطعی برداشته می‌شود. حقیقت‌یابی خود تابع چهار رشته عملیات است: نخست، بایستی عمل حاصل شده را با توجه به انتظارات از پیش تعیین شده بررسی کرد. سپس، باید آن را به عنوان مبنای برنامه‌ریزی صحیح بعدی مورد استفاده قرارداد، و در ادامه این فرایند، در مرحله بعد آن را به منزله مبنایی برای «تغییر و تعدیل» برنامه کلی به کار گرفت؛ و سرانجام آنکه این حقیقت‌یابی به برنامه‌ریزها فرصتی برای یادگیری و کسب بینشی جدید را می‌دهد. (به نقل از کاروکمیس[۱]، ۱۹۸۴، ص ۱۵۳ ـ ۱۵۲). [۱] Corr & Kemmis

اسلاید ۶۸: ۳) تاریخچهلوین تحقیق عمل را دارای سه ویژگی مهم می‌داند که عبارتند از: مشارکت، دموکراتیک بودن و کمک هم زمان به تغییرات اجتماعی و علوم اجتماعی. از نظر او حلقه‌های تحقیق عمل با تکرار دوره کامل، در مراحلی دیگر منجر به حقیقت‌یابی بیشتر می گردند. در واقع حلزونی از آن حلقه‌ها با طی مجدد مراحل شکل می‌گیرد. کورت‌لوین این نوع روش تحقیق را بیشتر برای مسائل اجتماعی و جنگ وضع کرد و هدفش بهبود اوضاع و شرایط از طریق بررسی اعمال انجام شده و به دنبال آن تصمیم‌گیری‌های مناسب بود.

اسلاید ۶۹: ۳) تاریخچهتعجب نکنید که اگر گفته شود جنبش اقدام پژوهی در زبان ها، تخصص هاو موقعیت ها در طول تاریخ طیفی از اهداف را بخود اختصاص داده است . اما با این همه تنوع : اقدام پژوهی اغلب با این مفهوم کلیدی تعریف می شود که عمل بدون تفکر و تفکر بدون عمل راه به جایی نمی برند .با عمل بدون تفکر به یادگیری نائل نمی شویم و با تفکر بدون عمل قادر به تغییر محیط نخواهیم شد . ,( هوگز و دیگران،۲۰۰۴)

اسلاید ۷۰: ۳) تاریخچهبه این ترتیب هدف اصلی اقدام پژوهی بهبود عمل است .بینش بدون عمل ، رویایی بیش نیست ، عمل بدون بینش تنها هدر دادن زمان است . بینش با عمل است که می تواند جهان را تغییر دهد (بارکر ، ۱۹۹۰ به نقل از شعبانی ورکی و دیگران ،ص ۱۳۷ ،۱۳۸۱ ).

اسلاید ۷۱: عمل و پژوهشپیوند واژه های «عمل» و «پژوهش» مشخصه اصلی اقدام پژوهی را روشن و‌برجسته می‌سازد. این مشخصه یا ویژگی عبارت است از آزمون و بررسی اندیشه‌ها در عمل به مثابه وسیله و ابزاری که به بهبود شرایط اجتماعی و افزایش دانش می‌انجامد ( هاتن و همکاران،۱۹۹۷).ترکیب یا پیوند بین پژوهش و عمل از ویژگی‌هایی است که در اغلب تعاریف اقدام‌پژوهی مشهود و بارز است مک نیف و همکاران (۱۳۸۲) هم با توجه و تأکید بر این پیوند ، عبارتی را به نقل از استفان کمیس و رابین مک تا گارت (۱۹۸۲) بیان کرده‌اند. «آنها می‌گویند با پیوند دو اصطلاح اقدام و پژوهش، چهره اصلی این روش نمایان می‌شود . آزمون نظر در حین عمل ، به عنـوان وسیلـه‌ای برای بهبـود کـار و ابـزاری برای ارتقاء سطح دانش … » آن‌ها نتیجه می‌گیرند که «این تعریف بر اهمیت اقدام تأکید دارد . ما با این نظر موافقیم که اقدام باعث به جریان افتادن پژوهش می‌شود و نیروی برانگیز اننده‌ای به حساب می‌آید . اقدام پژوهان اغلب نسبت به آنچه انجام می‌