پاورپوینت کامل التفسیر المنیر فی العقیده و الشریعه و المنهج ۷۷ اسلاید در PowerPoint

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل التفسیر المنیر فی العقیده و الشریعه و المنهج ۷۷ اسلاید در PowerPoint دارای ۷۷ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل التفسیر المنیر فی العقیده و الشریعه و المنهج ۷۷ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

بخشی از متن پاورپوینت کامل التفسیر المنیر فی العقیده و الشریعه و المنهج ۷۷ اسلاید در PowerPoint :

محتویات

۱ انگیزه تدوین تفسیر
۲ شیوه تفسیر
۳ گرایش تفسیر
۴ منابع تفسیر
۵ برترى‌هاى تفسیر
۶ پاره‌اى از کاستى‌هاى تفسیر
۷ نسخه‌شناسى
۸ پانویس
۹ منابع مقاله

انگیزه تدوین تفسیر

دکتر وهبه زحیلى دراین‌باره مى‌نویسد: «چون من نیاز شدیدى را میان گروه‌هاى گوناگون مردم، که از نظر فرهنگى در حدّ متوسطى هستند، احساس کردم و به این نتیجه رسیدم که مردم علاقه دارند محتواى کتاب الهى را بدانند و بر این عقیده‌اند که از مهم‌ترین چیزهایى که در پیشگاه خداوند از انسان مورد پرسش قرار مى‌گیرد، قرآن کریم است، چه این‌که اگر فرد مسلمان به قرآن عمل کرد، حجت به نفع وى و در صورت عمل نکردن، حجت علیه اوست، بر آن شدم تفسیرى برای پاسخگویى به نیازهاى آنان بنویسم. با توجه به این‌که تفاسیر قدیمى به مثابه دائرهالمعارفى بزرگ هستند، من به بیان مستقیم معناى آیه اهتمام ورزیدم، به‌گونه‌اى که هرگاه انسان بخواهد یک آیه و یا تفسیر آن را بخواند مقصود از آن آیه در ذهن او نقش ببندد. این نخستین گام در موفقیت تفسیر است؛ زیرا مهم این است که انسان مضمون آیه را به عنوان کلّ پیوسته و ناگسسته بفهمد و سپس چگونگى پیوند آیه را به ما قبل و ما بعدش، درک کند، چون آیات قرآن، هدف و غرض مشخصى را دنبال مى‌کنند، و من این شیوه را در تفسیر «المنیر» انتخاب کردم. زمانى که من در دبى رئیس دانشکده شریعت و قانون در دانشگاه امارات بودم و زن و فرزندى با من نبود، مدت پنج سال با فراغ بال در آن‌جا درنگ کردم به برخى کارهاى علمى پرداختم و همه این فرصت پنج ساله را تابستان و زمستان به کار این تفسیر اشتغال داشتم و دو سال هم در دمشق، به چاپ و نشر آن پرداختم که هفت سال کار مى‌شود.[۲]

شیوه تفسیر

زحیلى در آغاز تفسیر تمامى سوره‌ها، مضامین سوره را به کوتاهى بیان کرده است و پیش از آن زیر نام سوره مطالبى مانند مکى و مدنى‌بودن را متذکر شده است. سپس فضیلت سوره و روایات وارده در عظمت شأن و قرائت سوره را یاد آور شده و سازگارى سوره مورد بحث را با سوره قبل از آن مورد بررسى قرار داده است.

وى هر سوره‌اى را همچون دیگر مفسران، به چند بخش تقسیم کرده و برای هر بخش از آیات، موارد گوناگونى را بیان کرده که تمامى آن موارد در راستاى تفسیر و کشف و پرده‌بردارى از آیات قرآن است؛ این شیوه در سرتاسر تفسیر و در تمامى بخش‌هاى گوناگون آیات پیاده شده است؛ بدین‌ترتیب: اعراب، بلاغت، مفردات لغوى، نامگذارى، سبب نزول، تناسب آیات و تفسیر و بیان، احکام آیات و فقه کاربردى و….

همچنین به تناسب بخش‌هاى گوناگون آیات یک سوره، برخى از موارد فوق همچون سبب نزول ذکر شده و مباحث دیگرى با عناوین جدید چون مسائل فقهى و پرتوى از تاریخ آورده شده است.

اینک به اختصار درباره هر یک از عناوین بالا که در سرتاسر تفسیر دیده مى‌شود و در حقیقت شیوه اصلى مفسر در فهم و تفسیر آیات است، مطالبى را یادآور مى‌شویم:

الف) اعراب آیات: مفسر هر سوره را به چند بخش از آیات تقسیم کرده و در آغاز اعراب کلمه‌ها و جمله‌هایى را که در آیه، وجه اعرابى آنها مشکل بوده یا داراى چند وجه است، بیان کرده است؛ از این‌رو فقط نقش کلمه و یا جمله را در آیات یادآور شده که در فارسی اصطلاحاً «ترکیب» نامیده مى‌شود. ولى درباره خود کلمه (تجزیه آن) در موارد محدودى مطالبى را آورده است؛ به این دلیل که علم صرف و لغت و مفردات به این مهم اختصاص دارد و لزومى ندارد به آن پرداخته شود. این بخش (اعراب آیات) در تمامى تفسیر، بدون استثناء، پس از یادآورى هر بخش از آیات آورده شده است.

مأخذ و منبع تفسیر در این بخش «البیان فی غریب إعراب القرآن» ابوالبرکات ابن انبارى است؛ ولى از تفسیر قرطبى و کشاف زمخشرى و دیگر تفاسیر هم سود جسته است که گاهى مفسر نیز با درایت خویش پاره‌اى از موارد را برترى داده و در حقیقت دیدگاه خویش را بیان کرده است.[۳]در واقع این بخش از تفسیر که در برگیرنده تمامى آیات قرآن است، خود یک دوره کامل اعراب قرآن بوده و بخش زیادى از تفسیر را به خود اختصاص داده است.

ب) بلاغت آیات: این بخش، پس از فصل اعراب در سرتاسر تفسیر دیده مى‌شود. در زیر عنوان بلاغت، مصادیق موضوعى و مباحث علوم بلاغت (معانى، بیان و بدیع) مطرح شده و با آیات قرآنى تطبیق گردیده است؛ مثلاً درباره آیه دوم سوره بقره چنین آمده است: «ذلک الکتاب» ذلک اسم اشاره دور است که به جاى اسم اشاره نزدیک آمده و علت آن بلندمرتبگى قرآن است. «هدى للمتقین» مجاز مرسل است، زیرا که هدایت به قرآن نسبت داده شده است، ولى در حقیقت هادى خداوند است. فصل «بلاغت» در زیر هر بخش از آیات، بیانگر اعجاز بیانى قرآن بوده و بسیار مفید و سودمند است و خواننده را از رجوع به تفاسیر ادبى بى‌نیاز مى‌کند.

ج) لغات آیات: سومین بخشى که در سرتاسر تفسیر نیز دیده مى‌شود، فصل شرح آیات است. در این فصل، کلماتى از قرآن، اعم از اسم و فعل و حرف، که نیاز به شرح کوتاهى داشته، آورده شده و به توضیح آن پرداخته است.

این فصل از تفسیر بسیار سودمند است؛ زیرا خواننده پیش از ورود در تفسیر آیات، با مفردات و شرح لغات آن آشنا مى‌گردد و سپس به مطالعه تفسیر آیات مى‌پردازد و در حقیقت این فصل خود یک دوره تفسیر وجیز قرآن است.

مآخذ و منابع تفسیر در این بخش آن‌گونه که از مقدمه تفسیر پیداست، تفسیر کشاف زمخشرى و بحر المحیط ابوحیان بوده است، و در موارد اندکى در پاورقى، مفردات راغب اصفهانى را نیز به عنوان مأخذ یادآور شده است.[۴]

د) تفسیر آیات: در این بخش که در حقیقت قلب تفسیر و بیان‌کننده مراد و مقصود از آیات است نیز، بدون استثناء در سرتاسر تفسیر ذیل هر بخشى از آیات آورده شده است.

مفسّر، به‌طور معمول با حذف زوائد و اختلاف‌هاى تفسیرى به شرح و تفسیر آیات پرداخته و فهم آن را برای خواننده آسان و مراد کلام الهى را تا حدّ توان ممکن ساخته است.

برای فهم آیات، از شیوه تفسیر قرآن به قرآن و از روایات استمداد جسته است که با سیرى در جلدهاى گوناگون آن، این نکته به‌خوبى روشن مى‌گردد.

ه‍) خلاصه احکام آیات و کاربرد آن در زندگى: در سرتاسر تفسیر بحثى با عنوان «فقه الحیاه و الاحکام» آورده شده است که در زیر هر بخش از آیات، بدون استثنا آورده شده و در این بخش، برداشت از آیات با توجه به نکته‌هاى تفسیرى آن دسته‌بندى شده و در همه موارد با شماره‌گذارى مسلسل، آن نکته‌ها بیان شده است و بیش‌تر احکام وضعى و تکلیفى برگرفته از آیات و همچنین نکته‌هاى عقیدتى و اخلاقى در این بخش به چشم مى‌خورد.

این بخش از تفسیر، پس از فصل تفسیر آیات در مرتبه دوم از اهمیت قرار دارد و در حقیقت بر گرفته از تفسیر آیات است و خواننده را با پیام قرآن و روح آن آشنا مى‌سازد.

در تفاسیر قدیمى، چنین مدخلى دیده نمى‌شود، هر چند در برخى از آنها مطالبى که در بردارنده، مباحث یاد شده است، گاهى دیده مى‌شود. شاید بتوان گفت که یکى از ویژگى‌هاى برجسته این تفسیر بخش «فقه الحیاه أو الأحکام» است که پس از هر چند آیه دیده مى‌شود.

ولى مطالب این بخش با فصل تفسیر آیات درهم و گاه تکرار شده‌اند؛ ولى در واقع در این بخش نویسنده از زاویه‌اى دیگر، با تقسیم‌بندى مناسب، به آیات و تفسیر آن نگریسته است.

و) اسباب نزول آیات: آیات قرآن در رابطه با سبب نزول دو گروهند:

برخى از آیات بدون سبب خاص نازل گردیده و برخى دیگر با توجه به یک سبب و قضیه خاص نازل شده‌اند که در مرتبه اول، آن آیات اشاره به آن سبب دارد، هر چند سبب نزول خاص، مخصص حکم آیه نیست و در موارد همانند آن، قابل تطبیق و جارى است.

از این‌رو دکتر زحیلى در مواردى که آیات داراى شأن نزول مشخصى بوده، زیر عنوان «سبب النزول» روایات گوناگونى را که در این‌باره وارد گردیده به اختصار بیان کرده و برخى را بر برخى دیگر برترى داده است. هرچند در پاره‌اى از موارد، راه درست را نپیموده است؛ مثلاً درباره سوره دهر، آیه ۸ و ۹ تمامى مفسران امامیه و برخى از دانشمندان اهل سنت، شأن نزول آن را درباره على(ع) و فاطمه(س) و حسنین(ع) مى‌دانند، ولى ایشان ضمن نقل این قضیه و استناد آن به مفسران، این شأن نزول را صحیح نمى‌داند.[۵]در این بخش، منابع و مآخذ مفسر، با توجه به آنچه که در مقدمه آمده است.[۶]و همچنین آن‌گونه که در جلدهاى گوناگون تفسیر نیز به آن اشاره شده است، اسباب النزول واحدى، تفسیر در المنثور سیوطى و تفسیر خازن است.[۷]هر چند گاهى به تفاسیر و جوامع حدیثى مشهور دیگر نیز رجوع شده است؛ مانند: تفسیر طبرى و صحیح بخارى.[۸]ایشان در هر مورد مأخذ و مرجعى که از آن نقل کرده، و در هنگام نقل روایات سبب نزول، سلسله سند و راوى و صحابى نقل کننده و حاضر در جریان واقعه را یادآور مى‌شود.

دکتر زحیلى درباره بحث «اسباب نزول» در تفسیر خود مى‌نویسد: «من در این ت‌فسیر کوشیده‌ام تا شأن نزول‌هایى را که صحیح نیست، ذکر نکنم، همچنین از میان برخى اسرائیلیات و سخنانى که از بنى‌اسرائیل از طریق کتاب‌هاى کعب الاحبار و وهب بن منبه در کتاب‌هاى ما وارد شده و فرهنگ بعضى از مسلمان‌ها متأثر از آن شده است و تصور کرده‌اند که این‌ها از پیامبر(ص) است، ولى روشن شده که این‌گونه مطالب، از بنى‌اسرائیل است، پرهیز نموده‌ام و هر مطلبى را که غیرصحیح بود، ذکر نکرده‌ام و…».[۹]

ز) تناسب آیات: تناسب آیات و سوره‌ها که از مباحث مهم علوم قرآنى است که در آن به نوع پیوند آیات و سورها پرداخته مى‌شود. برخى از مفسران به موضوع تناسب آیات و سوره‌ها اهتمام فراوان داشته و توانسته‌اند بدین‌وسیله برخى ابهامات تفسیرى را کشف و شرحى برای پاره‌اى از پرسش‌هاى قرآنى بیابند.

دکتر وهبه زحیلى در تفسیر خود، در آغاز هر سوره، ارتباط آن را با سوره پیشین یادآور شده است؛ از این‌رو توانسته است به پاره‌اى از نکته‌هاى تفسیرى از این زاویه دست یابد.

تناسب سُوَر عموماً برای مفسرانى داراى اهمیت بیشتر است که دیدگاه توقیفى بودن ترتیب سوره‌ها را پذیرفته‌اند و نویسنده از این جمله است.[۱۰]درباره تناسب آیات نیز ایشان غافل نبوده و در برخى مواضع آیات که تناسب، مشهود و آشکار بوده است فصلى را با عنوان «المناسبه» به این مهم، اختصاص داده و به اختصار مطالب مفیدى را یادآور شده است. ذکر این نکته خالى از فایده نیست که تناسب آیات و فهم ارتباط آنها با یکدیگر، ناگفته‌هاى فراوانى را در قرآن هویدا مى‌سازد که جز از این راه، از راه دیگر، فهم آن ممکن نیست؛ از این‌روى تناسب آیات بیش‌تر از تناسب سُوَر در فهم آیات کاربرد دارد.

گرایش تفسیر

مراد از گرایش تفسیرى این است که مفسر بیش‌تر به چه مباحث و موضوعاتى در قرآن، توجه کرده و یا کدام دسته از موضوعات قرآنى را به شرح بیان داشته و فرع‌ها و دلیل‌هاى آن را یادآور شده است؛ از این‌رو به نظر مى‌رسد که تفسیر المنیر داراى گرایش فقهى است، و شاید این زمینه را تحصیل و تدریس مفسر درباره فقه مذاهب به‌وجود آورده است. در ذیل بحث «آیات الأحکام» شرح آراى فقهى مذاهب اربعه به چشم مى‌خورد و به یاد کرد دلیل‌ها و رد پاره‌اى از دیدگاه‌هاى فقهى پرداخته شده است؛ به عنوان مثال در جزء دوم تفسیر که حدود چهارصد صفحه است و اختصاص به تفسیر سوره بقره.[۱۱]دارد، مطالب فقهى زیر به چشم مى‌خورد: تحویل قبله، سعى بین صفا و مروه، خوردنى‌هاى حلال و حرام، میته و احکام آن، قصاص، وصیت، روزه و احکام آن، حج و احکام آن، شراب و قمار و مراحل تحریم آن. هر چند سوره بقره در بردارنده آیات فراوان فقهى است، ولى مفسر در ذیل آیات آن به تفصیل، مباحث یاد شده را مطرح کرده و اختلاف مذاهب اربعه را بیان کرده است. هر چند متأسفانه به فقه دیگر مذاهب همچون امامیه که داراى فقه غنى و استوار و پویا و متکى به روایات معصومان(ع) است، یا هیچ اشاره نشده و یا بسیار اندک و در موارد محدودى، دیدگاه فقهى شیعه بیان شده است.

همچنین بخش «فقه الحیاه و الأحکام» که در سراسر تفسیر بدون اس