پاورپوینت کامل محمد بن على بن محبوب قمى ۷۸ اسلاید در PowerPoint

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل محمد بن على بن محبوب قمى ۷۸ اسلاید در PowerPoint دارای ۷۸ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل محمد بن على بن محبوب قمى ۷۸ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

بخشی از متن پاورپوینت کامل محمد بن على بن محبوب قمى ۷۸ اسلاید در PowerPoint :

محتویات

۱ ولادت محمد بن علی بن محبوب
۲ اساتید محمد بن علی بن محبوب
۳ شاگردان محمد بن علی بن محبوب
۴ محمد بن علی، صحابى امام
۵ محمد بن علی بن محبوب از نظر دانشمندان
۶ موضوع روایات
۷ تألیف محمد بن علی بن محبوب
۸ گلچینى از اخبار کتاب النوادر
۹ وفات محمد بن علی بن محبوب
۱۰ پانویس
۱۱ منبع

ولادت محمد بن علی بن محبوب

تاریخ ولادت این محدثان و فقیهان گمنام تاریخ، کمتر به چشم پژوهشگران تراجم مى آید، لذا تاریخ تولد آنان بیشتر در هاله اى از ابهام و اجمال قرار مى گیرد. بنابراین نمى توان آن چنان که باید در این زمینه اظهارنظر کرد، جز با توسل به یک سرى شواهد و قرائن، براى تعیین تاریخ تقریبى از طلوع این ستاره هاى پرفروغ. بنابراین مى توان حدس زد که تولد این بزرگوار، در نیمه اول سده سوم هجرى قمرى است. یکى از شواهد ما، احمد بن ادریس قمى است. وى یکى از استادان معروف شیخ کلینى است و خود نیز در زمره شاگردان محمد بن على بن محبوب قمى به حساب مى آید. وقتى ایشان در سال ۳۰۶ هجرى قمرى به جوار رحمت حق پیوسته باشد، طبعاً استادش باید در اواسط سده سوم چشم به جهان گشوده و شبستان زندگى پدر را به قدوم خود رونق و صفا بخشیده باشد.

اساتید محمد بن علی بن محبوب

از اخبار و روایات زیادى که این مرد بزرگ از خود به یادگار نهاده، برمى آید که ایشان عاشق علم و دانش به ویژه اخبار و آثار اهل بیت پاک پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله باشد؛ همان طور که در این راه نورانى و مقدس تلاش هاى بس گسترده و خداپسندانه اى هم داشته است. ایشان محضر استادان بزرگ و زیادى را درک کرده و با کسب فیض از خرمن دانش آنان بهره هاى فراوانى برده است. آن گونه که آیت الله خوئى در کتاب گران سنگ معجم رجال الحدیث و سایر کتاب هاى خود نگاشته اند: «او در حدود ۱۱۰ استاد روایت و حدیث داشته است».[۱]

در آن روزگاران بسیار سخت که بیشتر مسافرت ها با خطر همراه بوده، این پدیده بسیار شگفت مى نماید که چگونه جان تشنه او به کلام اهل بیت علیهم‌السلام سیراب نمى شد. همیشه در صدد بود از هر کس در هر نقطه اى از مراکز حدیث که بتواند سخنى از امامانش بشنود و آن‌ها را بنویسد؛ تا بنیادهاى معرفت دینى و عقیدتى جاودانه اى را براى نسل ها و مؤمنان تاریخ بنا گذارد.

در این مقاله، براى آشنایى بیشتر با شخصیت این محدث جلیل، به شرح حال جمعى از اساتید او که معروف و مشهورترند، مى پردازیم:

۱- یعقوب بن یزید انبارى؛ که محمد بن على بن محبوب از ایشان ۵۴ حدیث نقل مى کند.[۲] یعقوب که یکى از اصحاب امام رضا علیه‌السلام، امام جواد علیه‌السلام و امام هادى علیه‌السلام مى باشد، شخصیتى است نامدار و موثق.[۳]

او در اواخر عمر خود به بغداد منتقل شد، کشى مى گوید: «یعقوب بن یزید انبارى به قمى معروف است و به گفته حسن بن على فضال، یعقوب، کاتب ابودُلَف قاسم بوده است».[۴]

نگاهى به شخصیت ابودُلَف:

در این جا بسیار جالب است به مردى اشاره داشته باشیم که یعقوب بن یزید، منشى و کاتب او بوده است. بسیارى از دانشمندان معروف جهان اسلام از روزگار وى تاکنون از ایشان به نیکى یاد کرده اند؛ به عنوان کسى که با وجود برجستگى هاى بزرگ در فرهنگ، ادب، سیاست، حکمرانى، شجاعت، احسان و بخشش به امامان شیعه باور و اعتقادى عمیق داشته است. سخنان این صاحب نظران درباره آن سیاستمدار فرهیخته و مرد فرهنگ، شمشیر و سخاوت، مى تواند گامى براى شناخت بهتر و ژرفتر از او باشد.

ابن‌ندیم مى نویسد: «ابودلف رئیس طائفه و عشیره خود بود و علاوه بر حمکرانى، خود در جَرگه ادیبان و شاعران توانا بود».[۵]

مسعودى مى گوید: «او بزرگِ قبیله خود بود. شاعرى توانا و قهرمانى بسیار شجاع که در سال ۲۲۶ از دنیا رفت. مردى که با گرایش به تشیع، به على بن ابیطالب علیه‌السلام عشق و محبت مى ورزید».[۶]

ذهبى نیز چنین مى آورد: «ابودلف حکمران سرزمین کرج و اطراف آن، انسانى بود شجاع و دلاور، بسیار سخاوتمند و شاعرى توانا. در نبرد با بابک خرم دین، فرماندهى سپاه اسلام به دست او بود؛ و باز او بود که آن طائفه را نابود کرد. وى در روزگار معتصم عباسى مدتى حکمران دمشق بود و در سال ۲۲۵ از دنیا رفت».[۷]

ابن خلکان در وفیات الاعیان، کتاب جهانى و پرآوازه خود چنین مى نگارد: «ابودلف یکى از فرماندهان و سرداران مأمون و معتصم عباسى بود. وى مردى بود بزرگوار، با شخصیت، بخشنده، شجاع و اهل دانش و ادب؛ به گونه اى که فرهیختگان و دانشوران عصر، از خرمن دانش و ادب او بهره مى بردند. او چندان سخاوت داشت، که خود بارها مقروض شد. ساختن شهر کرج را پدرش آغاز کرد و ابودلف آن را وسعت بخشید. وى به همراه خاندان و عشیره اش در آنجا ساکن بود». ابودلف به امامان شیعه به شدت علاقمند بود و مى گفت: «هر آن کس که پیرو امامان شیعى نباشد نتوان او را حلال زاده شمرد».

براى همین وى به سادات و فرزندان پیغمبر صلی الله علیه و آله علاقه ویژه اى داشت، به گونه اى که مى گویند: در هنگام مرگ، که اندک زمانى حالش بهبود یافته بود، به اطرافیان خود نظر افکند و گفت: «آیا از ارباب نیاز و حاجت، کسى هست که بر در سراى باشد؟» به او گفتند: «آرى، ده نفر از سادات و اشراف خراسان حضور دارند. مدتى است که به این جا آمده اند و منتظرند حال شما خوب شود» و ایشان با حال نامناسبى که داشت، دستور داد سادات را وارد کنند، وقتى از احوال آن‌ها جویا شد، فهمید که زندگى بر آنان به سختى مى گذرد و در تنگناى معیشت قرار دارند. دستور داد، به هر کدام دو کیسه زر بخشیدند که در هر کیسه هزار اشرفى قرار داشت به اضافه مقدارى پول براى مخارج راه؛ سپس به آنان فرمود: «این کیسه ها و پول‌ها را به خانواده هاى خود برسانید». آن‌گاه گفت: «من از شما به پاداش این نیکى، مى خواهم که هر یک شجره نامه و سلسله نسبتان را از پدر خود تا امیرالمومنین علیه‌السلام و حضرت فاطمه سلام الله علیها بنویسید و در پایان گواهى دهید که: «اى پیامبر! ما در تنگى و سختى معاش بودیم، از شهرهاى دور نزد ابودلف آمدیم و او به هر یک از ما دو هزار دینار براى خشنودى و طلب شفاعت از تو احسان نمود». سادات ذریه پیامبر صلی الله علیه و آله هم خواسته او را اجابت کرده، نوشته هایشان را به او دادند. آن مرد عاشق اهل بیت علیهم‌السلام دستور داد، تمام آن نوشته ها و گواهى نامه ها را درون کفنش بگذارند و با او دفن کنند.[۸]

علامه سید محسن امین درباره اش چنین مى گوید: «ابودلف، امیرى مشهور و معروف به بخشش و شجاعت بود، او اهل شهرى بود در نزدیکى همدان، شاعرى بود ادیب و جنگجوئى شجاع، او اما با این که هنوز جوان مى نمود، از طرف هارون الرشید، حکمران منطقه بزرگى از عراق عجم شد، تاریخ عرب همانند این شخصیت فرزانه و شجاع کمتر سراغ دارد. او نمونه و الگوئى از اخلاق و مردانگى است که هم در عرصه دنیا و سیاست به جایگاه رفیعى دست یازید، هم در دین و دیانت.[۹]

مرحوم دهخدا نیز در لغتنامه مى نویسد: «او یکى از سرهنگان و امیران مأمون و معتصم و مرجع ادیبان و دانشوران بود. خلیفه او را حکومت کردستان داد و در شهر کرج – کره رود فعلى -، زندگى مى کرد.[۱۰] این که در منابع متعدد گفته مى شود او فرمانرواى کرج بود، منظور کرج فعلى که در نزدیک تهران است، نیست. یاقوت حموى مى گوید: «کرج شهرى است بین اصفهان و همدان که به همدان نزدیکتر است. ابودلف آنجا را به عنوان شهر بنیاد کرد و آن را وطن خود قرار داد».[۱۱] به هر حال آن شهر در عصر روزگار ما، وجود ندارد.[۱۲]

۲- محمد بن الحسین ابى الخطاب، با کنیه ابوجعفر که یکى از نام‌آورترین چهره هاى برجسته حدیث و فقه شیعى است. همه گزارش دهندگان تراجم و راویان، او را به بهترین وجه ستوده اند. وى از یاران سترگ امام رضا علیه‌السلام، امام جواد علیه‌السلام و امام حسن عسکرى علیه‌السلام مى باشد. مرغ جان ایشان در سال ۲۶۲ هـ.ق به شاخسار ابدیت پرواز کرد. محمد بن على بن محبوب از این استاد فرزانه ۲۱۰ روایت نقل مى کند.[۱۳]

۳- عباس بن معروف قمى؛ این بزرگمرد هم از خاندان رفیع اشعرى بوده و محدثى است برجسته. ایشان که بسیار هم معروف مى باشد، از یاران موثق و بزرگوار امام رضا علیه‌السلام و امام هادى علیه‌السلام است. اکثر قریب به اتفاق گزارش دهندگان شرح حال محدثان شیعه، او را ستوده و به شخصیتش ارج مى نهند. ابن محبوب ۸۴ روایت از او به یادگار حدیث مى کند.[۱۴]

۴- احمد بن محمد بن عیسى اشعرى قمى؛ این شخصیت بلندمرتبه شیعى، در قله کمال و دانش و فضل قرار دارد. جمیع مورخان او را ستوده اند و بدو توجه ویژه اى دارند. ایشان ضمن این که فقیه دین‌شناس و محدثى جامع بود، ریاست شهر قم را هم، بر عهده داشت و به اصطلاح، سیاستمدار بود. ابن محبوب از این استاد علم در حدیث شیعه، ۱۴۰ روایت مى آورد.[۱۵]

۵- حسن بن محبوب سراد؛ او بزرگ ترین و معروف ترین روایتگر آثار و اخبار اهل بیت علیهم‌السلام است. اگر کسى کتاب هاى چهارگانه و معروف شیعه را مورد عنایت قرار دهد، نام مبارک و شریف حسن بن محبوب را به همراه استادِ بزرگ او، على بن رئاب بسیار مى بیند. او محدثى است که توانسته قله رفیع روایات اهل بیت علیهم‌السلام را بپیماید و به سرچشمه فقه و حدیث شیعه دست یابد. تمام مورخین او را به زیباترین قلم و محکم ترین بیان ستایش کرده اند و ایشان را از یاران موثق و مبرز امام کاظم علیه‌السلام و امام رضا علیه‌السلام برشمرده اند. وى از ۶۰ نفر از یاران امام صادق علیه‌السلام روایت نقل مى کند. او یکى از افراد گروه اصحاب اجماع – که مورد اعتماد و توجه ویژه فقیهان و عالمان شیعه هستند- مى باشد.

درباره حسن بن محبوب مى نویسند که جناب پدربزرگوارش محبوب، در مقابل هر یک حدیثى که حسن از على بن رئاب روایت مى کرد، به او یک درهم نقره صله مى داد. حسن بن محبوب در سال ۲۲۴ هـ.ق جان به جان آفرین تسلیم کرد و روح مقدسش به ملکوت اعلى پیوست.[۱۶]

۶- على بن یسندى قمى؛ او هم یکى از استادان ابن محبوب است که عالمان رجال از او به نیکى یاد کرده و به او اعتماد دارند. او نیز در زمره روایتگرانى است که روایات زیادى را از امامان اهل بیت علیهم‌السلام نقل کرده اند. جناب ابن محبوب از این مرد بزرگوار ۵۷ روایت از خود به یادگار گذاشته است.[۱۷]

شاگردان محمد بن علی بن محبوب

با شناخت اساتید ابن محبوب، پرده اى از شخصیت نهفته اش کنار مى رود، چهره او آشکارتر مى شود. از این رو – با توجه به آنچه نگاشتیم – جمعى از نخبگان و عالمان شیعه هم در محضر این استاد حدیث، زانوى شاگردى به زمین زدند، و او با انتقال آنچه از روایات و آثار نورانى اهل بیت پیغمبر صلی الله علیه و آله که فراگرفته بود، امانت هاى گرانبهائى را که از سلف صالح به او رسیده بود؛ با کمال دقت و توجه به آیندگان سپرد. در این نوشتار به ذکر سه تن از شاگردان به نام ابن محبوب بسنده مى کنیم:

۱- محمد بن یحیى عطار قمى؛ با کنیه ابوجعفر که به خاندان محدث و عالم پرور اشعرى منسوب است، شخصیتى است معزز و معظم و مورد عنایت رجال شناسان. وى استاد مرحوم کلینى بود. محدثى است با روایات متعدد، بزرگِ دانشمندان شیعه قم و صاحب تألیفات متعدد.[۱۸]

۲- احمد بن ادریس؛ کنیه اش ابوعلى است، منسوب به اشعرى و معروف به «قمى». او هم استاد مرحوم کلینى بوده و یکى از کم‌نظیرترین دانشمندان بزرگ شیعه است. او در فضل، علم، فقه، حدیث و اعتقاد در موقعیت والایى قرار داشت، تمام تراجم‌نویسان از این محدث گرانقدر با تجلیل و تعظیم یاد کرده اند.

نجاشى مى گوید: «او فقیهى موثق، داراى روایات صحیح و کثیرالروایه است»[۱۹] و بیشتر روایات محمد بن على بن محبوب به وسیله این شاگرد برجسته اش به دانشمندان بعد از ایشان منتقل گشته است.

شیخ در رجال، در دو جا از او یاد مى کند: در یک مورد، او را در یاران امام عسکرى علیه‌السلام آورده است و مى گوید: «با آن امام علیه‌السلام ملاقات کرد ولى روایتى از ایشان ندارد»[۲۰] و در جاى دیگر چنین مى نگارد: «احمد بن ادریس اشع