فایل ورد کامل مطالعات طراحی مرکز درمان و توانبخشی ناتوانان روحی و جسمی با رویکرد ورزش درمانی ۸۳ صفحه در word

فصل اول : مبانی نظری طرح

۱-۱ تعریف کاهش توانایی و ظرفیت:
کاهش توانایی و ظرفیت اطلاق می شود به کاهش کلی یا جزئی در توانایی شخص برای انجام دادن فعالیت مشخصی که باید به شکل مطلوب یا در حدودی که برای هر انسانی طبیعی می باشد به عمل آید. این توانایی و ظرفیت در حقیقت به شکل فعالیت ها و رفتارهایی است که معمولا عوامل لازم برای زندگی روزانه تلقی می شوند و عبارتند از:
– رفتار
– برقرار کردن ارتباط با دیگران
– توجه به نظافت و مراقبت بدنی
– حرکت و جابجا شدن
– انجام وظائف خانگی
– مهارت در برابر موقعیت های مختلف
– استعداد به زندگی حرفه ای و اشتغال
– متفرقه
که می توان درجه وخامت این کاهش توانایی و ظرفیت را نیز در نوع خود تعیین کرد.

باید توجه داشت که هر یک از موارد بالا برای حوزه های فعالیتی طراحان صنعتی جای کار و تامل دارد اما متاسفانه در کشور ما فقدان وسایل کمکی برای معلولان به شدت احساس می شود و در اکثر موارد حتی ساده ترین کالا ها هم به علت بی توجهی طراحان به این قشر وارداتی هستند.

۲-۱تعریف محرومیت:
کاهش توانایی حاصل از نقصان بالاخره منجر به محرومیت و متضرر شدن شخص در زندگی می گردد اگر چه معیار های ارزیابی این محرومیت و زیان دیدن بسته به جوامع مختلف فرق می کند ولی در کل برای این منظور بعضی از وظایف فرد را در نظر گرفته و ارزیابی می کنند که در مجموع به آنها وظایف بقا گفته می شود که عبارتند از:
– جهت یابی
– تحرک فیزیکی
– جابحا شدن و تغییر مکان
– اشتغال
– جذب شدن در جامعه
– استقلال اقتصادی

۱-۳ ناتوانی روحی- روانی

۱-۳- ۱تعریف ناتوانی روحی- روانی

ناتوانی روحی –روانی به ناخوشی ای گفته می شود که در پندار، دریافت و رفتار آدمی آشفتگی پدید آورد. اگر این برهم خوردن حالت معمول، توان شخص در رویارویی با ضروریات و امور روزمره را به طرز چشمگیری گزند برساند، در این صورت وی، اعم از زن و مرد، باید فورا برای مداوای مناسب نزد متخصص بهداشت روانی برود. مراقبت ها و معالجه درست باعث می شود که بیمار بهبود یابد و فعالیت های عادی خویش را از سر بگیرد. تصور همگان بر این است که ناتوانیهای روحی- روانی از علل زیستی ریشه می گیرند، درست مانند سرطان، مرض قند و بیماری های قلبی، اما شماری از اختلالات روحی بر اثر محیط و تجربه های انسان به وجود می آیند.

۲-۳-۱پنج گروه عمده ناتوانی های روانی

۱-۲-۳-۱اختلال های اضطرابی

این دسته از اختلال ها، شایع ترین امراض روانی را تشکیل می دهند. سه نوع آنها عبارتند از هراس ها، اختلال های وحشت و روان رنجوری های وسواسی فکری عملی. افراد مبتلا به حالت هراس از شیئی یا وضعیت خاصی، بیمناک یا وحشت زده می شوند. اختلال های هراس، شامل احساس های شدید و ناگهانی دهشت بدون هیچ دلیل ظاهری است و نشانه هایش به حمله قلبی شبیه است. آنانی که در بند روان رنجوری وسواسی فکری عملی اسیرند، می کوشند که با بازگویی واژه ها یا گروه ها (عبارات) یا پرداختن به رفتارهای تکراری و همیشگی نظیر دست شستن پیاپی با نگرانی خویشتن دست و پنجه نرم کنند. از سایر اختلال های اضطرابی، اختلال فشار روانی پس آسیبی (یا همان سندروم) PTSD و اختلال اضطراب فراگیر را می توان نام برد.

۲-۲-۳-۱پریشان حالی

اختلال های خلقی شامل افسردگی و اختلال دوقطبی (یا شیدایی افسردگی) است. احتمال دارد نشانه ها دربرگیرنده تغییرات خلق و خوی از قبیل غمگینی یا شور و هیجان فراوان، آشفتگی های مربوط به خواب و تغذیه و دگرگونی هایی در میزان فعالیت و نیرو باشند. در این گونه اختلال ها، ممکن است خودکشی هم خطری به شمار آید.

۳-۲-۳-۱روان گسیختگی

این فرم اختلال شدیدی است که در شیوه پندار، احساس و اعمال بشر اثر می گذارد. گمان می رود که روان گسیختگی به واسطه عدم تعادل موادشیمیایی در مغز صورت پذیرد و چند علامت همانند توهم، هذیان، عزلت گزینی، گفتارگسسته و استدلال ضعیف را از خود نشان می دهد.

۴-۲-۳-۱زوال عقل (عقل فرسودگی)

این دسته از نابسامانی ها را امراضی چون زوال عقل پیری (آلزایمر) تشکیل می دهد که به فقدان کارکردهای ذهنی از آن جمله ضعف حافظه و کاهش مهارت های عقلی و بدنی می انجامد.

۵-۲-۳-۱اختلالات غذایی

بی اشتهایی عصبی و پراشتهایی روانی (جوع) از امراض خطرناک و بالقوه مرگبار، شمرده می شوند. کسانی که به اختلال هایی از این دست گرفتارند، از حیث غذاخوردن دلمشغول بوده و بیم از چاق شدن یا لاغرشدن نامعقول است. بی اشتهایی عصبی، گرسنگی کشیدن است و حال آنکه پراشتهایی روانی شامل پرخوری و پاکسازی مزاج (از طریق استفراغ عمدی یا سوءمصرف ملین ها) است. امکان دارد این حالت از ورزش زیاد هم پدید آید.

۳-۳-۱ منشاء بیماریهای روحی- روانی

۱-۳-۳-۱ تغییرات مغزی :
هر نوع تغییری که در ساختار یا کارکرد مغز ایجاد می شود، می تواند باعث بیماری روانی گردد.
تغییرات شیمیایی در سطح عصبی عامل اکثر اختلالات شدید و سایکوزها است. در این گونه مواقع مغز در معاینه معمولی طبیعی است.
ضایعات ساختمانی مغز به دلائل زیر می تواند باعث اختلال روانی شود:
عفونت، ضربه، نرسیدن خون، خونرزیزی ،تومر،مصرف طولانی الکل ، کمبودغذایی، صرع درمان نشده و بیماریهای پیش رونده مغزی.
۱-۳-۳-۲ عوامل ارثی :
فقط در تعدادی از بیماریهای روانی دیده می شود که افراددیگری هم از فامیل بیمار به همان بیماری مبتلا باشند. بنابر این گفته می شود که استعداد ابتلاء به بیماری روانی از والدین به کودکان منتقل می شود، اما بروز و ظهور بیماری با عوامل زیادی ارتباط دارد که ممکن است فرد مستعد مبتلا به بیماری بشود و یا نشود.
۱-۳-۳-۳ تجارب دوران کودکی :
برای رشد سالم یک فرد محبت و عشق متعادل ، راهنمایی مناسب ، تشویق و نظم وانضباط از ضروریات دوران کودکی اوست.

۴-۱تعریف توان بخشی:

مفهوم اصلی واژه ی توان بخشی ، بازگرداندن توانایی ها ، حفظ شأن و منزلت فرد معلول و تعیین جایگاه قانونی اوستتوان بخشی فرایند پویا و سلامت نگر است که به بیمار یا فرد دچار ناتوانی جسمی ، ذهنی یا اجتماعی برای رسیدن بهبالاترین سطح عملکرد جسمی ، روحی ، معنوی ، اجتماعی و اقتصادی کمک می کند.

تعریف سازمان جهانی معلولین از توان بخشی چنین است :فرآیندی است که طی آن سیستم های عمومی جامعه ، ازجمله: محیط فیزیکی ، مسکن ، حمل و نقل ، خدمات بهداشتی و اجتماعی ، فرصت های آموزش و اشتغال ، امکاناتفرهنگی و اجتماعی )مانند امکانات ورزشی و تفریحی سالم( برای تمام افراد قابل دستیابی و استفاده می باشد.

۱-۵ اهداف توان بخشی:

هدف توان بخشی بازگرداندن استقلال بیمار یا برگردان او به سطح عملکرد قبل از صدمه یا بیماری، در کوتاه ترین زمانممکن است . اگر این امر امکان پذیر نباشد هدف توان بخشی رساندن بیمار به حداکثر استقلال و کیفیت زندگی قابل قبول و پیشگیری ناتوانی ثانویه است.

۱-۶ انواع توان بخشی:

۱-۶-۱ توان بخشی اجتماعی:

۱-۶-۱-۱ تعریف توان بخشی اجتماعی:

توانبخشی اجتماعی فرایندی از خدمات مستمر و هماهنگ توانبخشی در زمینه اجتماعی و روانی به فرد کم توان و خانواده وی می باشد تا ضمن کاهش هر نوع فشار اقتصادی، اجتماعی و روحی بتواند در جریان کلی توانبخشی واقع گردیده، آمادگی کافی برای ایفای نقش اجتماعی را در مرحله ورود به کار در جامعه کسب نماید.

۱-۶-۱-۲ انواع توان بخشی اجتماعی:

۱-۶-۱-۲-۱ مشاوره:

فرایندی است پویا بین مشاور و مراجع و کمک می کند که فرد درک بهتری از خود، دیگران و واقعیتهای پیرامون بدست آورد و هدف آن آسان کردن تغییرات رفتاری، افزایش توانایی مراجع در ایجاد و حفظ رابطه با دیگران، بالا بردن توانایی سازگاری، بهبود در فرایند تصمیم گیری و تسهیل شکوفایی استعدادهای بالقوه می باشد و خدمات آن به شرح زیر می باشد:

مشاوره و راهنمایی به خانواده ها در خصوص مشکلات روحی و روانی ناشی از وجود کودک کم توان و تسهیل پذیرش کودک.
– کمک به بهداشت روانی خانواده ها
– برگزاری کارگاه های آموزش مهارت های زندگی
– مشاوره های انفرادی و گروهی در خصوص مشکلاتی مانند اضطراب، وسواس، ترس و … به خانواده های دارای کودک کم توان

۲-۲-۱-۶-۱مددکاری اجتماعی:

مددکاری اجتماعی فعالیت ویژه ای است که برخی از مؤسسات رفاه اجتماعی آن را به مراجعان خود عرضه می کنند یعنی به آنها یاری می رسانند تا با مشکلاتی که در انجام وظایف اجتماعی خود روبرو می شوند، با کارایی بیشتری مقابله کنند مددکاری اجتماعی حرفه ای است که به انسانها و روابط آنها با محیط اجتماعی آنها مربوط می شود. این حرفه بینش و جهت گیری لازم را برای پرداختن به مشکلات اجتماعی، حل تضادهای بین فردی، برخورد با مسائل اجتماعی و برآوردن نیازهای انسانی فراهم می کند. هدف مددکاری آن است که به افراد، گروهها و اجتماعات کمک کند تا به بالاترین درجه ممکن از رفاه، بهروزی و بهزیستی جسمانی، روانی و اجتماعی برسند و خدمات آن به شرح زیر می باشد:

مشاوره و راهنمایی به خانوادها در خصوص دسترسی آسان وسریعتر به خدمات اجتماعی مرتبط با درمان در سطح جامعه.
– شناسایی مراکز و موسسات حمایتی ومعرفی مددجویان نیازمند به آنها.
مصاحبه حضوری با والدین واستماع نقطه نظرات آنان در خصوص مسائل مختلف درمانی وارائه راهکارهای مناسب.
– شناسایی و ارجاع مشکلات روحی وروانی والدین که ناشی از وجود کودک معلول می باشد به کارشناسان مشاوره مراکز.
– ارزیابی مشکلات و توانمندی اقتصادی خانواده مددجویان در تأمین هزینه های درمانی.

-طراحی واجرای طرحهای حمایتی ویژه گروه خاصی از کم توانان

…