توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل وضعیت جغرافیایی جزیره العرب ۸۴ اسلاید در PowerPoint دارای ۸۴ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل وضعیت جغرافیایی جزیره العرب ۸۴ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن پاورپوینت کامل وضعیت جغرافیایی جزیره العرب ۸۴ اسلاید در PowerPoint :

وضعیت جغرافیایی جزیره العرب

شبه جزیره عربستان را از سه جهت آب احاطه کرده؛ اما عرب، از باب تشبیه، بر آن نام جزیره، اطلاق می‌کنند. این شبه جزیره، به صورت مستطیلی غیر متوازی‌ الاضلاع، مساحتی بالغ بر سه میلیون کیلومتر مربع را در جنوب غربی آسیا، در بر گرفته است.

فهرست مندرجات

۱ – شناخت اجمالی
۲ – حدود جزیره العرب
۳ – تقسیمات جزیره العرب
۳.۱ – تهامه
۳.۲ – حجاز
۳.۳ – نجد
۳.۴ – عروض
۳.۵ – یمن
۴ – جلوه‌های طبیعی
۴.۱ – بیابان‌ها
۴.۱.۱ – صحرای نفود
۴.۱.۲ – ربع الخالی
۴.۲ – کوه‌ها
۴.۳ – رودها
۴.۴ – شعاب
۵ – منابع طبیعی
۵.۱ – زمین‌های کشاورزی
۵.۲ – معادن
۵.۳ – پوشش گیاهی
۵.۴ – حیات وحش عربستان
۶ – جزایر جزیره‌العرب
۷ – پانویس
۸ – منبع

شناخت اجمالی

شبه جزیره عربستان را از سه جهت آب احاطه کرده؛ اما عرب، از باب تشبیه، بر آن نام جزیره، اطلاق می‌کنند.

[۱] آلوسی، محمود شکری، بلوغ الارب فی معرفه احوال العرب، تصحیح محمد بهجه الاثری، ج۱، ص۱۸۷، بیروت، دار الکتب العلمیه.

این شبه جزیره، به صورت مستطیلی غیر متوازی‌ الاضلاع، مساحتی بالغ بر سه میلیون کیلومتر مربع را در جنوب غربی آسیا، در بر گرفته است. این منطقه، از آب و هوایی گرم و خشک، برخوردار بوده و بارش در آن، جز در جنوب و شمال غرب که تحت تاثیر بادهای تابستانی و زمستانی باران زیاد می‌بارد، کم است.

[۲] ضیف، شوقی، عصر جاهلی، ترجمه علیرضا ذکاوتی قراگوزلو، ص۲۷، تهران، امیر کبیر، ۱۳۶۴، چاپ اول.

از این رو بیشتر این منطقه، از بیابان‌ها و صحرا‌های بی‌ آب و علف، پوشیده شده است.

حدود جزیره العرب

در حدود این شبه جزیره اختلاف است، بعضی آن را ‌از بحر فارس، از عبادان که مصب رودخانه دجله، در دریاست تا بحرین و از آنجا تا عمان و سواحل عمره و حضرموت و عدن ادامه می‌یابد، تا اینکه به ایله و سپس به دریای قلزم و بعد به تاران و جُبَیلات تا قلزم در شرق و جنوب و غرب قلزم را در برداشت و سپس به ایله و بحیره و از آنجا به شراه و بلقاء، در فلسطین و بعد به اذرعات و حوران و بثنیر و غوطه و تا نواحی بعلبک در دمشق، می‌رسید، سپس به تدمر و سلمیه در حمص، بعد به خناصره و بالس در قنسرین و بعد به فرات می‌رسید؛ سپس از فرات به رقه و قرقیسیا و بعد به رحبه و دالیه و عانه و حدیثه، منتهی شده و از آنجا به انبار و کوفه سپس به خورنق و سواد کوفه تا واسط و دجله، سپس به سواد بصره و بعد به عبادان می‌رسید.»

[۳] اصطخری، ابراهیم، مسالک و ممالک، ص۱۲ – ۱۳، کتابخانه صدر.

از نظر هیثم بن عدی، جزیره العرب از عُذَیب تا حضرموت را شامل است

[۴] حموی، یاقوت، معجم البلدان، ج۲، ص۱۳۸، بیروت، دار صادر، ۱۹۹۵، چاپ دوم.

و از نظر اسمعی حدود آن از عدن و ابین در طول و عرض از ابله تا جده است؛

[۵] حموی، یاقوت، معجم البلدان، ج۲، ص۱۳۸، بیروت، دار صادر، ۱۹۹۵، چاپ دوم.

اما لسان‌ الیمین، حدود این شبه جزیره را، از «جزیره و سواد در عراق در شمال، و سفوان و کاظمه و بعد قطیف و هجر و قطر و بعد عمان و شحر در شرق و بعد از حضرموت و ناحیه ابین تا عدن و دهلک در جنوب و سپس از جده در سواحل مکه و سواحل طوار و خلیج ایله و ساحل رایه تا اینکه به قلزم مصر می‌رسد و بعد مصر و شمال سودان تا شام را در بر می‌گیرد، سپس از مصر به فلسطین و عسقلان و سواحلش، امتداد یافته، بعد به سواحل اردن و بیروت و سواحل دمشق، کشیده می‌شود و از آنجا به حمص و سواحل قنسرین تا جزیره و سواد عراق، منتهی می‌شود»، می‌داند.

[۶] همدانی، لسان الیمین، صفه جزیره العرب، محمد بن علی الاکوع، ص۸۴، بغداد، آفاق عربیه.

تعریف تقریباً مشابهی را هم، یاقوت حموی در کتاب معجم‌البلدان، ذکر کرده است.

[۷] حموی، یاقوت، معجم البلدان، ج۲، ص۱۳۷، بیروت، دار صادر، ۱۹۹۵، چاپ دوم.

تقسیمات جزیره العرب

جغرافی ‌دانان از گذشته‌های دور، تقسیماتی را برای بلاد عرب قائل شده‌اند، از جمله گفته شده که این سرزمین از سه ناحیه تشکیل شده:
بلاد العرب‌الصخریه که شمال جزیره‌العرب و جنوب غربی بادیه‌الشام، بعلاوه صحرای سینا را شامل می‌شده است.
بلاد العرب‌الصحراویه که بیشتر بلاد عرب از حدود سوریه و عراق تا اقیانوس هند را در برداشت.
بلاد العرب السعید که یمن و حجاز و عمان را شامل می‌شد.

[۸] علی، جواد، المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام، ج۱، ص۱۶۳، بیروت – بغداد، دار العلم للملایین – مکتبه النهضه.

اما غالب عرب، این شبه جزیره را به پنج قسم، تقسیم کرده است: تهامه، حجاز، نجد، عروض و یمن.

[۹] لسان الیمین، صفه جزیره العرب، محمد بن علی الاکوع، ص۴۷، بغداد، آفاق عربیه.

[۱۰] حموی، یاقوت، معجم البلدان، ج۲، ص۱۳۷، بیروت، دار صادر، ۱۹۹۵، چاپ دوم.

تهامه

تهامه منطقه ساحلی باریک مشرف بر بحر قلزم یا همان دریای سرخ است

[۱۱] ضیف، شوقی، عصر جاهلی، ترجمه علیرضا ذکاوتی قراگوزلو، ص۲۴، تهران، امیر کبیر، ۱۳۶۴، چاپ اول.

که از یمن شروع شده، تا شمال عقبه امتداد می‌یابد؛

[۱۲] جمیلی، رشید، تاریخ العرب فی الجاهلیه و عصر الدعوه الاسلامیه، ص۴۳، بیروت، چاپ اول، ۱۹۷۲.

منطقه یمن در جنوب آن و حجاز در شمال آن واقع است.

[۱۳] آلوسی، محمود شکری، بلوغ الارب فی معرفه احوال العرب، تصحیح محمد بهجه الاثری، ج۱، ص۱۸۷، بیروت، دار الکتب العلمیه.

عرض آن در بعضی نقاط، تا پنجاه میل می‌رسد

[۱۴] آلوسی، محمود شکری، بلوغ الارب فی معرفه احوال العرب، تصحیح محمد بهجه الاثری، ج۱، ص۱۸۷، بیروت، دار الکتب العلمیه.

و به جهت گرمای زیاد و روانی شن‌هایش، بدین نام، خوانده شده است.

[۱۵] حموی، یاقوت، معجم البلدان، ج۲، ص۶۳، بیروت، دار صادر، ۱۹۹۵، چاپ دوم.

اعراب در گذشته، بواسطه پستی زمین، به آن «غور» نیز می‌گفته‌اند.

[۱۶] حموی، یاقوت، معجم البلدان، ج۲، ص۱۳۷، بیروت، دار صادر، ۱۹۹۵، چاپ دوم.

در این شنزار داغ، سر حدات و بنادری نیز به وجود آمده که بندر «حدیده» در یمن و نیز بنادر «جده» و «ینبع» در حجاز، از جمله آن‌هاست.
در حد شمالی تهامه، بخش کوچکی به نام «وجه»، وجود دارد که گمان می‌رود، همان شهر حجر یا مداین صالح (علیه‌السّلام)، باشد.

[۱۷] ضیف، شوقی، عصر جاهلی، ترجمه علیرضا ذکاوتی قراگوزلو، ص۲۵، تهران، امیر کبیر، ۱۳۶۴، چاپ اول.

در شرق تهامه، سلسله جبال «سرات» واقع است که از شمال به جنوب امتداد دارد؛ این کوه از بلندی‌های نجد و از وسط منطقه حجاز می‌گذرد، در این قسمت دره‌ها و مناطق آتشفشانی بسیاری وجود دارند و نیز اراضی ریگ زاری در دامنه آتشفشان‌ها وجود دارند که به «حره»، موسومند.

[۱۸] حموی، یاقوت، معجم البلدان، ج۲، ص۲۴۵، بیروت، دار صادر، ۱۹۹۵، چاپ دوم.

حجاز

منطقه حجاز، از شرق تهامه و شمال یمن شروع شده و تا فلسطین کشیده می‌شود و چون بین نجد و تهامه، فاصله‌ انداخته، به آن حجاز می‌گفته‌اند.

[۱۹] حموی، یاقوت، معجم البلدان، ج۲، ص۲۱۸، بیروت، دار صادر، ۱۹۹۵، چاپ دوم.

حجاز از سمت شرق تا پشته‌های نجد، ادامه می‌یابد؛ در شمال حجاز، «وادی القری» قرار دارد که حد حجاز است با «علا» که در قدیم به آن «دادان» می‌گفتند.

[۲۰] ضیف، شوقی، عصر جاهلی، ترجمه علیرضا ذکاوتی قراگوزلو، ص۲۵، تهران، امیر کبیر، ۱۳۶۴، چاپ اول.

این منطقه دارای سرزمین‌های کوهستانی و صخره‌ای با صحراهای گرم و سوزان است و از شهرهای مهم آن مکه و مدینه و طائف است.

[۲۱] اصطخری، مسالک و ممالک، ص۱۴، کتابخانه صدر.

این منطقه در تاریخ بیشتر از مناطق دیگر مورد عنایت بوده و این به خاطر وجود کعبه معظمه در این منطقه است.

نجد

نجد، منطقه وسیعی از شبه جزیره عربستان، را شامل می‌شود. این ناحیه از جنوب به یمن و از شرق به بحرین و از شمال به بادیه عراق و بادیه شام و بادیه جزیره محدود می‌شود.

[۲۲] اصطخری، ابراهیم، مسالک و ممالک، ص۱۴، کتابخانه صدر.

نجد به جهت بلندای ارتفاعش، به این نام، موسوم شده است

[۲۳] اصطخری، ابراهیم، مسالک و ممالک، ص۴۴، کتابخانه صدر.

[۲۴] حموی، یاقوت، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۱.

و ارتفاع آن، از غرب به شرق (تا سرزمین عروض) کاسته می‌شود؛

[۲۵] ضیف، شوقی، عصر جاهلی، ترجمه علیرضا ذکاوتی قراگوزلو، ص۲۵ف تهران، امیر کبیر، ۱۳۶۴، چاپ اول.

عرب قسمت بلند نجد را که مجاور حجاز است، «عالیه» و قسمت پشت آن را که به عراق می‌رسد، «سافله» می‌نامد.

[۲۶] ضیف، شوقی، عصر جاهلی، ترجمه علیرضا ذکاوتی قراگوزلو، ص۲۵، تهران، امیر کبیر، ۱۳۶۴، چاپ اول.

شرق نجد را که با یمامه مجاور است، «وشوم» و شمال آن را که به دو کوه اجا و سلمی، در سرزمین طی می‌رسد، «قصیم» نامیده‌اند. قصیم، شن زاری است که در آن «غضا» که نوعی چوب گز است، می‌روید.

[۲۷] حموی، یاقوت، معجم البلدان، ج۴، ص۳۶۷، بیروت، دار صادر، ۱۹۹۵، چاپ دوم.

[۲۸] ابن فقیه، احمد بن محمد، البلدان، تحقیق یوسف الهادی، ص۸۴، بیروت، عالم الکتب، چاپ اول، ۱۹۹۶.

از این رو، مردم نجد را «اهل الغضا» نامیده‌اند.

[۲۹] حموی، یاقوت، معجم البلدان، ج۴، ص۲۰۵، بیروت، دار صادر، ۱۹۹۵، چاپ دوم.

[۳۰] ضیف، شوقی، عصر جاهلی، ترجمه علیرضا ذکاوتی قراگوزلو، ص۲۵، تهران، امیر کبیر، ۱۳۶۴، چاپ اول.

در شمال نجد، نفود قرار دارد که مساحت عظیمی‌ را در بر گرفته است، این بیابان از «وادی تیماء» شروع شده و تا سیصد میل به سمت شرق ادامه می‌یابد و از پشته‌های شن قرمز انباشته است.

[۳۱] ضیف، شوقی، عصر جاهلی، ترجمه علیرضا ذکاوتی قراگوزلو، ص۲۵، تهران، امیر کبیر، ۱۳۶۴، چاپ اول.

نفود در نزدیکی عراق، به سمت جنوب می‌پیچد و نجد و بحرین را از هم جدا می‌سازد. این فاصله را «دهناء» یا «رمله العالج» نامیده‌اند که در زمان جاهلیت و اسلام مسکن تمیم و ضبه بود.

[۳۲] ضیف، شوقی، عصر جاهلی، ترجمه علیرضا ذکاوتی قراگوزلو، ص۲۵، تهران، امیر کبیر، ۱۳۶۴، چاپ اول.

[۳۳] حموی، یاقوت، معجم البلدان، ج۲، ص۴۹۳.

کویر ربع‌ الخالی نیز با وسعتی بالغ بر پنجاه هزار میل مربع، یمامه و نجد را از عمان و مهره و شحره و حضرموت جدا می‌کند.

[۳۴] ضیف، شوقی، عصر جاهلی، ترجمه علیرضا ذکاوتی قراگوزلو، ص۲۶، تهران، امیر کبیر، ۱۳۶۴، چاپ اول.

صحرای احقاف، نیز جزء همین بیابان است که در حد فاصل بین یمن تا نجد و حجاز، کشیده شده است.

[۳۵] ضیف، شوقی، عصر جاهلی، ترجمه علیرضا ذکاوتی قراگوزلو، ص۲۶، تهران، امیر کبیر، ۱۳۶۴، چاپ اول.

عروض

عروض در شرق و شمال شرق شبه جزیره عربستان واقع است

[۳۶] همدانی، حسن بن احمد، صفه جزیره العرب، ص۵۰.

و شامل بلاد یمامه و بحرین و نواحی اطراف آن است.

[۳۷] آلوسی، محمود شکری، بلوغ الارب فی معرفه احوال العرب، ج۱، ص۱۸۷.

[۳۸] حموی، یاقوت، معجم البلدان، ج۲، ص۱۳۸.

بحرین در گذشته از بصره تا عمان ادامه داشته و شامل کویت و احساء و جزائر بحرین و قطر فعلی نیز می‌شده است. این سرزمین موطن قبیله عبد‌القیس، در زمان جاهلی بود.

[۳۹] ابن خلدون، عبدالرحمن، تاریخ ابن خلدون، تحقیق خلیل شحاده، ج۲، ص۳۵۹، بیروت، دار الفکر، چاپ دوم، ۱۹۸۸.

در این منطقه بخصوص احساء، آب فراوان بوده و از شهرهای قدیمی‌اش، هجر و قطیف است.

[۴۰] ضیف، شوقی، عصر جاهلی، ترجمه علیرضا ذکاوتی قراگوزلو، ص۲۶، تهران، امیر کبیر، ۱۳۶۴، چاپ اول.

یمن

جنوب عربستان به جهت خیر و برکتش، «یمن» نام گرفته است.

[۴۱] ضیف، شوقی، عصر جاهلی، ترجمه علیرضا ذکاوتی قراگوزلو، ص۲۶، تهران، امیر کبیر، ۱۳۶۴، چاپ اول.

این سرزمین از سرسبزترین و با برکت ‌ترین مناطق شبه جزیره عربستان، به شمار آمده و از گذشته اقتصادی و اجتماعی بسیار درخشانی، برخوردار بوده است. در گذشته، یمن کل جنوب عربستان را در بر داشته و شامل عمان، حضرموت، مهره، شحر، عدن و صنعا و دیگر بخش‌های یمن می‌شده است.

[۴۲] اصطخری، ابراهیم، مسالک و ممالک، ص۱۴، کتابخانه صدر.

حدود آن از سرین آغاز شده تا یَلَملَم، سپس از آنجا تا پشت طائف امتداد یافته، به نجد یمن و از آنجا به خلیج فارس در شرق عربستان می‌رسید.

[۴۳] اصطخری، ابراهیم، مسالک و ممالک، ص۱۴، کتابخانه صدر.

جلوه‌های طبیعی

برخی از جلوه‌های طبیعی در شبه جزیره عربستان را در زیر می‌آوریم:

بیابان‌ها

در شبه جزیره عربستان صحراهای وسیعی وجود دارد، این صحراها بیش از یک سوم شبه جزیره را، به خود اختصاص داده‌اند. صحراهایی غیر قابل سکونت و بدون آب و علف که تنها بعضی از اوقات، در آن باران می‌بارد. هوا در آن بسیار گرم، جز در کناره بعضی از سواحل، خشک است.

[۴۴] عربی، حسین علی، تاریخ تحقیقی اسلام، ج۴، ص۸۳، قم، مؤ سسه امام خمینی، ۱۳۸۳، چاپ چهارم.

صحرا‌های نفود و ربع‌ الخالی، بزرگترین صحراهای شبه جزیره را تشکیل می‌دهند.

صحرای نفود

این صحرا در شمال شرقی نجد، واقع شده و مساحتی بالغ بر صد هزار کیلومتر مربع را شامل می‌شود.

[۴۵] ضیف، شوقی، عصر جاهلی، ترجمه علیرضا ذکاوتی قراگوزلو، ص۲۷، تهران، امیر کبیر، ۱۳۶۴، چاپ اول.

نفود، پوشیده از ریگ‌های سرخ و سفید است که با وزش باد، دائماً از مکانی به مکان دیگر، روانند و تپه‌های بزرگی از آن را بوجود آورده‌اند.

[۴۶] علی، جواد،