توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل مقام شفاعت ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint دارای ۱۲۰ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل مقام شفاعت ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن پاورپوینت کامل مقام شفاعت ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint :

شفاعت (کلام)

شفاعت، از ماده شفع و به معنای وساطت و میانجی‌گری است و در اصطلاح به واسطه‌گری شخص مورد اعتماد نزد خداوند به منظور عفو مجرمى یا برآوردن حاجتی اطلاق می‌شود. ‌
از منظر شیعه خداوند امتیاز شفاعت‌خواهی را به پیامبر اکرم و بسیاری از اصحاب ایشان و تمامی فرزندان معصوم ایشان و بسیاری از مؤمنین صالح عطا نموده است.

فهرست مندرجات

۱ – تعریف لغوی
۲ – تعریف اصطلاحی
۲.۱ – متکلمین شیعه
۲.۲ – متکلمین‌ اهل‌سنت
۳ – اعتقاد به شفاعت در اسلام
۳.۱ – آیات
۳.۲ – روایات
۳.۳ – دیدگاه علما
۳.۳.۱ – فخر رازی
۳.۳.۲ – شیخ مفید
۳.۳.۳ – علامه مجلسی
۳.۳.۴ – نووی
۳.۳.۵ – کلاباذی
۳.۳.۶ – ابن‌تیمیه
۳.۳.۷ – ابن عبدالوهاب
۴ – شبهات وهابیت
۴.۱ – تکفیر شفاعت‌خواهان
۴.۲ – ممکن نبودن شفاعت
۴.۳ – نهی از شفاعت در قرآن
۵ – نقد و بررسی شبهات
۵.۱ – شفاعت در قرآن
۵.۲ – شفاعت پیامبر
۵.۲.۱ – قبل از تولد
۵.۲.۲ – در زمان حیات
۵.۲.۳ – بعد از وفات
۵.۲.۳.۱ – روایت ابن‌حبیب
۵.۲.۳.۲ – روایت عائشه
۵.۲.۳.۳ – روایت ابن‌حجر
۵.۲.۳.۴ – سخن ابوحیان
۵.۳ – ممکن بودن شفاعت
۵.۳.۱ – زنده بودن شهدا
۵.۳.۲ – سخن شوکانی
۵.۳.۳ – روایت هیثمی
۵.۳.۴ – روایت مسلم
۵.۳.۵ – سخن سمهودی
۵.۳.۶ – روایت عسقلانی
۵.۳.۷ – کلام شوکانی
۵.۴ – دیدگاه مفسران اهل‌سنت
۵.۴.۱ – سیوطی
۵.۴.۲ – ابوحیان
۵.۴.۳ – ابن‌کثیر
۵.۴.۴ – آلوسی
۶ – نتیجه‌گیری
۷ – پانویس
۸ – منبع

تعریف لغوی

۱_ خلیل بن احمد فراهیدی می‌گوید: «الشافع: الطالب لغیره، وتقول استشفعت بفلان فتشفع لی الیه فشفعه فی. والاسم: الشفاعه. واسم الطالب: الشفیع».

[۱] فراهیدی، خلیل بن احمد، کتاب العین، ج۱، ص۲۶۱.

شافع یعنی کسی که از غیر خودش طلب شفاعت می‌کند و می‌گوید نزد فلان شخص واسطه و شفیع من باش. اسم مصدر (حاصل و نتیجه مصدر) آن شفاعت است و کسی را که طلب شفاعت می‌کند شفیع می‌نامند.

۲_ راغب اصفهانی می‌گوید: «الشفع: ضم الشئ الی مثله ویقال للمشفوع شفع».

[۲] راغب اصفهانی، حسین بن محمد، المفردات، ص۲۶۳.

الشفع به معنای ضمیمه کردن چیزی به مثل خودش است و به مشفوع گفته می‌شود.

۳_ زَبیدی نیز همین مطلب را می‌گوید.

[۳] زبیدی واسطی، مرتضی، تاج العروس، ج۲۱، ص۲۷۹.

تعریف اصطلاحی

در ادامه به بررسی تعریف شفاعت نزد متکلمین‌ شیعه و اهل‌سنت می‌پردازیم.

متکلمین شیعه

۱_ سید مرتضی می‌فرماید: «وحقیقه الشفاعه وفائدتها: طلب اسقاط العقاب عن مستحقه، وانما تستعمل فی طلب ایصال المنافع مجازا وتوسعا، ولا خلاف فی ان طلب اسقاط الضرر والعقاب یکون شفاعه علی الحقیقه».

[۴] حسینی، سیداحمد، رسائل المرتضی ج۱، ص۱۵۰.

سید مرتضی می‌فرماید: حقیقت شفاعت و فایده آن طلب برداشتن عقاب از کسی است که مستحق عقاب است، البته کلمه شفاعت مجازا در مورد درخواست رسیدن منافع به شخص نیز به کار می‌رود و در اینکه حقیقت شفاعت در مورد طلب برداشتن ضرر و عقاب و عذاب است هیچ اختلافی نیست.
در جای دیگر می‌فرماید: «وشفاعه النبی (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) انما هی فی اسقاط عقاب العاصی لا فی زیاده المنافع، لان حقیقه الشفاعه تختص بذلک…».

[۵] حسینی، سیداحمد، رسائل المرتضی ج۳، ص۱۷.

شفاعت نمودن پیامبر اکرم فقط در برداشتن عقاب و عذاب گناهکار است و این شفاعت در مورد رسیدن منافع به شخص نمی‌باشد، زیرا حقیقت شفاعت اختصاص به برداشتن عقاب و عذاب گناهکار دارد….

۲_ شیخ طوسی می‌فرماید: «حقیقه الشفاعه عندنا ان تکون فی اسقاط المضار دون زیاده المنافع، والمؤمنون عندنا یشفع لهم النبی (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) فیشفعه الله تعالی ویسقط بها العقاب عن المستحقین من اهل الصلاه لما روی من قوله (علیه‌السّلام): (ادخرت شفاعتی لاهل الکبائر من امتی)… والشفاعه ثبتت عندنا للنبی (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) وکثیر من اصحابه ولجمیع الائمه المعصومین وکثیر من المؤمنین الصالحین…».

[۶] طوسی، محمد بن حسن، التبیان، ج۱، ص۲۱۴.

حقیقت شفاعت در نزد ما در مورد رسیدن منافع به شخص نمی‌باشد بلکه در مورد برداشتن عقاب و عذاب گناهکار است. به عقیده ما پیامبر اکرم مؤمنین را شفاعت می‌فرمایند و خداوند نیز شفاعت ایشان را می‌پذیرد و خداوند تبارک و تعالی عذاب و عقاب را در نتیجه این شفاعت از مستحقین آن (البته از کسانی که اهل نماز باشند) برمی دارد. زیرا شخص شخیص رسول اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) فرمودند: من شفاعتم را برای کسانی از امتم که اهل گناه کبیره هستند نگه داشته‌ام…
شیخ طوسی در ادامه می‌فرمایند: نزد ما شیعیان اثنا عشری خداوند امتیاز شفاعت خواهی را به پیامبر اکرم و بسیاری از اصحاب ایشان و تمامی فرزندان معصوم ایشان و بسیاری از مؤمنین صالح عطا نموده است.

متکلمین‌ اهل‌سنت

۱_ ابوحفص نسفی می‌گوید: الشفاعه ثابته للرسل والاخیار فی حق الکبائر بالمستفیض من الاخبار.

[۷] نسفی، ابو‌حفص، العقائد النسفیه، ص۱۴۸.

امتیاز شفاعت خواهی در مورد کسانی اهل گناه کبیره هستند برای پیامبران و بندگان خوب خدا به واسطه اخبار و روایات زیادی ثابت شده است.

۲_ ناصر‌الدین احمد بن محمد بن منیر اسکندری مالکی می‌گوید: واما من جحد الشفاعه فهو جدیر ان لا ینالها، واما من آمن بها وصدقها وهم اهل السنه والجماعه فاولئک یرجون رحمه الله، ومعتقدهم انها تنال العصاه من المؤمنین وانما ادخرت لهم…

[۸] اسکندری مالکی، ناصر‌الدین، الانتصاف فیما تضمنه الکشاف من الاعتزال، المطبوع بهامش الکشاف ج۱، ص۲۱۴.

کسی که شفاعت را انکار کند شایسته است مشمول شفاعت نشود ولی کسی که ایمان به شفاعت دارد (اهل سنت و جماعتی که ایمان به شفاعت دارند) و آن را تصدیق می‌نمایند پس آنها به رحمت خداوند امید دارند و اعتقادشان این است که شفاعت در مورد مؤمنین گنهکار است (پیامبر فرمودند) من شفاعتم را برای افرادی از امتم که اهل گناه کبیره هستند نگه داشته‌ام…

۳_ قَالَ الْقَاضِی عِیَاض: مَذْهَب اَهْل السُّنَّه جَوَاز الشَّفَاعَه عَقْلًا وَوُجُوبهَا سَمْعًا بِصَرِیحِ قَوْله تَعَالَی: «یَوْمَئِذٍ لَا تَنْفَع الشَّفَاعَه اِلَّا مَنْ اَذِنَ لَهُ الرَّحْمَن وَرَضِیَ لَهُ قَوْلًا» وَقَوْله: «وَلَا یَشْفَعُونَ اِلَّا لِمَنْ اِرْتَضَی» وَاَمْثَالهمَا، وَبِخَبَرِ الرسول صَلَّی اللَّه عَلَیْهِ وَسَلَّمَ. وَقَدْ جَاءَتْ الْآثَار الَّتِی بَلَغَتْ بِمَجْمُوعِهَا التَّوَاتُر بِصِحَّهِ الشَّفَاعَه فِی الْآخِرَه لِمُذْنِبِی الْمُؤْمِنِینَ. وَاَجْمَعَ السَّلَف وَالْخَلَف وَمَنْ بَعْدهمْ مِنْ اَهْل السُّنَّه عَلَیْهَا…

[۹] نووی، أبوزکریا، شرح صحیح مسلم، ج۳، ص۳۵، باب اِثْبَات الشَّفَاعَه وَاِخْرَاج الْمُوَحِّدِینَ مِنْ النَّار.

اهل‌سنت شفاعت را عقلا جایز و شرعا واجب می‌دانند و دلیل وجوب آن آیه ۱۰۹ سوره طه: «در آن روز، شفاعت (به کسی) سود نبخشد، مگر کسی را که (خدای) رحمان اجازه دهد و سخنش او را پسند آید» و آیه ۲۸ سوره انبیاء: «و جز برای کسی که (خدا) رضایت دهد، شفاعت نمی‌کنند» و امثال این آیات و روایات پیامبر اکرم صلی الله علیه و (آله) و سلم می‌باشد. و روایات زیادی که مجموع آنها به حد تواتر می‌رسد در مورد صحت شفاعت در قیامت برای مؤمنین گنهکار وارد شده است. و تمامی علمای اهل سنت از قبل تا به حالا بر صحت شفاعت اجماع دارند….
بنابراین شفاعت واسطه شدن انبیاء، امامان و صالحان بین خدا و خلق برای بخشیده شدن گناهانی است که از مؤمنان سر زده است.
پس بحث در مورد شفاعت دو مرحله دارد: ۱- شفاعت در قیامت. ۲- طلب کردن شفاعت از رسول خدا که در آخرت ما را شفاعت کنند.

اعتقاد به شفاعت در اسلام

شفاعت در قیامت، با شرائط و خصوصیاتی که در باره آن ذکر شده است، از ضروریات تمامی مذاهب اسلامی و مورد اجماع تمامی علمای مسلمان است. اما ادله‌ای که در این باب وجود دارد را می‌توان در سه بخش بیان کرد:

آیات

۱_ «وَلَسَوْفَ یُعْطِیکَ رَبُّکَ فَتَرْضَی؛

[۱۰] ضحی/سوره۹۳، آیه ۵.

و بزودی پروردگارت تو را عطای خواهد داد، تا خرسند گردی.»

۲_ «وَمِنَ اللَّیْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نَافِلَهً لَکَ عَسَی اَنْ یَبْعَثَکَ رَبُّکَ مَقَامًا مَحْمُودًا؛

[۱۱] اسراء/سوره۱۷، آیه۷۹.

و پاسی از شب را زنده بدار، تا برای تو به منزله نافله‌ای باشد، امید که پروردگارت تو را به مقامی ستوده برساند.»
تمامی مفسران شیعه و سنی بر این مطلب اتفاق دارند که مراد از «مقام محمود» همان پاورپوینت کامل مقام شفاعت ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint است که خداوند آن را به پیامبرش وعده داده است.

روایات

۱_ پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) فرمودند: اُعطیتُ خمساً… و اعطیت الشفاعه فادّخرتها لامّتی فهی لِمَنْ لا یشرک بالله شیئاً.

[۱۲] شیبانی، أحمد بن حنبل، مسند احمد، ج۴، ص۴۷۱.

[۱۳] نسائی، أحمد بن شعیب، سنن نسائی، ج۱، ص۲۰۹، باب:الطواف علی النساء فی غسل واحد.

[۱۴] دارمی، أبومحمد، سنن دارمی، ج۲، ص۸۷۳، باب:الارض کلها طهور.

خداوند بزرگ به من پنج امتیاز داده است… که یکی از آنها شفاعت است و آن را برای امت خود نگه داشته‌ام. شفاعت برای کسانی است که شرک نورزند.

۲_ در روایت دیگر پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) فرمود: «انا اول شافع و اول مشفَّع؛

[۱۵] ترمذی، محمد بن عیسى، سنن ترمذی، ج۵، ص۲۴۸، باب ما جاء فی فضل النبی، باب ۲۲، حدیث رقم: ۳۶۹۵.

[۱۶] دارمی، أبومحمد، سنن دارمی، ج۱، ص۱۹۴، باب ما اعطی النبی (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) الفضل.

من نخستین کسی هستم که شفاعت می‌کند و نخستین کسی هستم که شفاعت او پذیرفته می‌شود.»

دیدگاه علما

علمای شیعه و سنی در خصوص شفاعت نظرات گوناگونی ارائه کرده‌اند که در ادامه به بررسی آن می‌پردازیم.

فخر رازی

فخر رازی از علما و مفسرین بزرگ اهل‌سنت در این باره می‌گوید: اجمعت الامه علی ان لمحمد صلی الله علیه وسلم شفاعه فی الآخره وحمل علی ذلک قوله تعالی «عسی ان یبعثک ربک مقاما محمودا» وقوله تعالی «ولسوف یعطیک ربک فترضی».

[۱۷] رازی، فخرالدین، تفسیر الرازی، ج۳، ص۵۵.

تمامی امت اسلامی بر این مطلب اجماع دارند که پیامبر اسلام (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) در قیامت حق شفاعت دارد و این دو آیه «امید که پروردگارت تو را به مقامی ستوده برساند» و «و بزودی پروردگارت تو را عطای خواهد داد، تا خرسند گردی» را به همین معنا حمل کرده‌اند.

شیخ مفید

مرحوم شیخ مفید رضوان الله تعالی علیه در این باره می‌فرماید: اتفقت الامامیه علی ان رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) یشفع یوم القیامه لجماعه من مرتکبی الکبائر من امته، وان امیرالمؤمنین (علیه‌السّلام) یشفع فی اصحاب الذنوب من شیعته، وان ائمه آل محمد (علیهم‌السّلام) کذلک، وینجی الله بشفاعتهم کثیرا من الخاطئین.

[۱۸] مفید، محمد بن محمد، اوائل المقالات فی المذاهب والمختارات، ص۴۷.

امامیه بر این مطلب اتفاق دارند که رسول گرامی اسلام (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) در روز قیامت گروهی از کسانی را که گناهان کبیره انجام داده‌اند، شفاعت می‌کند. و نیز بر این مطلب اتفاق دارند که امیرالمؤمنین و بقیه ائمه گناهکاران را شفاعت می‌کنند و با شفاعت آنها خداوند بسیاری از گناهکاران را نجات می‌دهد.

علامه مجلسی

علامه مجلسی (رحمهالله‌علیه) نیز در این باره می‌فرماید: اما الشفاعه فاعلم انه لا خلاف فیها بین المسلمین بانها من ضروریات الدین وذلک بان الرسول یشفع لامته یوم القیامه، بل للامم الاخری…

[۱۹] مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج۸، ص۲۹-۶۳.

تمامی مسلمین بر این مطلب اتفاق دارند که شفاعت از ضروریات دین است. و شفاعت، یعنی این که پیامبر اسلام (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) نه تنها امت خود را؛ بلکه امت‌های دیگر را نیز شفاعت خواهد کرد.

نووی

نووی از علمای بزرگ اهل سنت و از شارحین صحیح مسلم به نقل از قاضی عیاض بن موسی می‌نویسد: قال القاضی عیاض رحمه الله مذهب اهل السنه جواز الشفاعه عقلا ووجوبها سمعا بصریح قوله تعالی (یَوْمَئِذٍ لَا تَنْفَعُ الشَّفَاعَهُ اِلَّا مَنْ اَذِنَ لَهُ الرَّحْمَنُ وَرَضِیَ لَهُ قَوْلًا) وقوله (وَلَا یَشْفَعُونَ اِلَّا لِمَنِ ارْتَضَی) وامثالهما وبخبر الصادق صلی الله علیه وسلم وقد جاءت الآثار التی بلغت بمجموعها التواتر بصحه الشفاعه فی الآخره لمذنبی المؤمنین واجمع السلف والخلف ومن بعدهم من اهل السنه علیها.

[۲۰] نووی، أبوزکریا، شرح صحیح مسلم، ج۳، ص۳۵.

قاضی عیاض می‌گوید: ” مذهب اهل سنت بر این است که شفاعت عقلا جایز و شرعا واجب است؛ به دلیل این که خداوند به صراحت در آیه قرآن فرموده است: “در آن روز، شفاعت به کسی سود نبخشد، مگر کسی را که خدای رحمان اجازه دهد و سخنش او را پسند آید” و نیز گفته خداوند که فرموده: “و جز برای کسی که خدا رضایت دهد، شفاعت نمی‌کنند” و امثال این آیات. و همچنین به خاطر روایات پیامبر راستگو (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) مبنی بر صحت شفاعت در آخرت برای گناهکارانی از مؤمنین که مجموع این روایات به حد تواتر می‌رسد. تمامی علمای اهل سنت؛ از گذشته تا کنون بر صحت شفاعت اجماع دارند.

کلاباذی

تاج الاسلام ابوبکر کلاباذی در این باره می‌گوید: ان العلماء قد اجمعوا علی ان الاقرار بجمله ما ذکر الله سبحانه وجاءت به الروایات عن النبی (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) فی الشفاعه واجب، لقوله تعالی: (وَلَسَوْفَ یُعْطِیکَ رَبُّکَ فَتَرْضَی) ولقوله: (عَسَی اَنْ یَبْعَثَکَ رَبُّکَ مَقَامًا مَحْمُودًا) وقوله: (وَلَا یَشْفَعُونَ اِلَّا لِمَنِ ارْتَضَی). وقال النبی (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم): “شفاعتی لاهل الکبائر من امتی”.

[۲۱] کلاباذی، ابوبکر، لتعرف لمذهب اهل التصوف، ص۵۴-۵۵، تحقیق د. عبدالحلیم محمود، شیخ الازهر الاسبق.

علما بر این مطلب اجماع دارند که اقرار به تمامی آنچه که خدا و رسول او (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) درباره شفاعت گفته‌اند، واجب است. به دلیل فرموده خداوند: “و بزودی پروردگارت تو را عطای خواهد داد، تا خرسند گردی” و فرموده خداوند: “امید که پروردگارت تو را به مقامی ستوده برساند” و نیز خداوند فرموده: “و جز برای کسی که خدا رضایت دهد، شفاعت نمی‌کنند” و همچنین سخن پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) که فرمود: “من گناهکارانی از امتم را شفاعت می‌کنم”.

ابن‌تیمیه

حتی ابن‌تیمیه نیز شفاعت در قیامت را قبول دارد و در این باره می‌گوید: للنبی (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) فی یوم القیامه ثلاث شفاعات… واما الشفاعه الثالثه فیشفع فی من استحق النار وهذه الشفاعه له (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) و لسائر النبیین والصدیقین وغیرهم فی من استحق النار ان لا یدخلها ویشفع فی من دخلها.

[۲۲] ابن‌تیمیه، أحمد بن عبدالحلیم، مجموعه الفتاوی، ج۳، ص۱۴۷.

برای پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) در روز قیامت سه شفاعت است… شفاعت سوم برای کسانی است که مستحق آتش هستند. شفاعت آن حضرت، سایر انبیاء، صدیقین و دیگران به این است که کسی که سزاوار آتش است، وارد آن نشود، و نیز در مورد کسی که داخل آتش شده شفاعت می‌کند.

ابن عبدالوهاب

محمد بن عبدالوهاب نیز در این باره می‌گوید: وثبتت الشفاعه لنبینا محمد (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) یوم القیامه ولسائر الانبیاء والملائکه والاولیاء والاطفال حسبما ورد، ونسالها من المالک لها والآذن فیها بان نقول: اللهم اشفع نبینا محمدا فینا یوم القیامه او اللهم اشفع فینا عبادک الصالحین، او ملائکتک، او نحو ذلک مما یطلب من الله لا منهم… ان الشفاعه حق فی الآخره، ووجب علی کل مسلم الایمان بشفاعته…

[۲۳] محمد بن عبدالوهاب، الهدیه السنیه، الرساله الثانیه، ص۴۲.

شفاعت برای پیامبر اسلام (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) در روز قیامت و نیز برای سایر انبیاء، ملائکه، اولیاء و اطفال بنابر آن چه که وارد شده است، قطعی است. و ما درخواست می‌کنیم از مالک و اجازه‌دهنده شفاعت به این صورت که می‌گوییم: و ما از خدواندی که صاحب شفاعت می‌باشد و اجازه شفاعت به دست اوست در خواست می‌کنیم: بار خدایا! پیامبر ما را در روز قیامت شفیع ما قرار بده. یا این‌که می‌گوییم: بار خدایا! صالحان و ملائکه خود را شفیع ما قرار بده و مانند این سخنان که از خداوند طلب می‌کنیم نه از غیر خدا. شفاعت در آخرت حق و واجب است بر هر مسلمانی که به آن ایمان داشته باشد….

این نمونه‌های کوچکی بود از نظرات علمای شیعه و سنی در این باره که به جهت اختصار به همین تعداد بسنده می‌شود.

شبهات وهابیت

اما آنچه که از بین تمامی فرقه‌های اسلامی، تنها وهابیها آن را قبول ندارند و به شدت با آن به مخالفت برخواسته و قائل به آن را کافر و مشرک می‌دانند، طلب شفاعت در دنیا است؛ یعنی اینکه فردی در همین دنیا از پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) (چه در حال حیات ایشان و چه بعد از شهادت ایشان) درخواست کند روز قیامت در درگاه ربوبی نزد پروردگار عالم او را شفاعت کند و برایش از خداوند تبارک و تعالی طلب بخشش کند، اینچنین درخواستی نزد ابن تیمیه و محمد بن عبد الوهاب و پیروانشان شرک و کفر محسوب می‌شود زیرا وقتی فردی بین خود و خدایش واسطه قرار می‌دهد (و خودش مستقیما از خداوند طلب نمی‌کند) و از کسی غیر از خدا طلب شفاعت می‌کند در حقیقت این فرد را معبود خود قرار داده و او را شریک خداوند خوانده است. اما اگر کسی اینگونه دعا کند: پروردگارا پیامبرت را در روز قیامت شفیع من گردان (و بواسطه او گناهان مرا ببخش) از نظر وهابی‌ها بلا مانع است.

تکفیر شفاعت‌خواهان

محمد بن عبدالوهاب می‌گوید: من جعل بینه وبین اللَّه وسائط یدعوهم ویسالهم الشفاعه کفر اجماعاً.

[۲۴] محمد بن عبدالوهاب، مجموعه المؤلفات، ج۱، ص۳۸۵.

[۲۵] محمد بن عبدالوهاب، مجموعه المؤلفات، ج۶، ص۹.

[۲۶] محمد بن عبدالوهاب، مجموعه المؤلفات، ج۶، ص۶۸.

[۲۷] محمد بن عبدالوهاب، مجموعه المؤلفات، ج۶، ص۲۱۳.

کسی که بین خود و خدایش واسطه قرار دهد و آن واسطه‌ها را بخواند و از آنها طلب شفاعت کند به اجماع مسلمین چنین فردی کافر است.

در جای دیگر می‌گوید: قال النبی (صلی الله علیه و سلم): اُعطی الشفاعه وانا اطلبه ممّا اعطاه اللَّه. فالجواب: انّ اللَّه اعطاه الشفاعه ونهاک عن هذا، فقال: (فلا تدعوا مع اللَّه احداً).

[۲۸] جن/سوره۷۲، آیه۱۸.

فاذا کنت تدعو اللَّه ان یشفع نبیّه فیک فاطعه فی قوله: (فلا تدعوا مع اللَّه احداً).

[۲۹] محمد بن عبدالوهاب، مجموعه المؤلفات، ج۱، ص۱۶۶.

پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) فرموده است: خداوند به من پاورپوینت کامل مقام شفاعت ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint را عطا فرموده و من طلب می‌کنم شفاعتی را که خداوند به من عطا کرده است. محمد بن عبدالوهاب می‌گوید: جواب این حدیث این است که خداوند به پیامبرش پاورپوینت کامل مقام شفاعت ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint را عطا فرموده ولکن تو را (بندگان) از درخواست چنین مطلبی (درخواست شفاعت از پیامبر) نهی کرده است، خداوند در قرآن می‌فرماید: “و مساجد ویژه خداست، پس هیچ کس را با خدا نخوانید”. پس اگر از خداوند درخواست کنی که پیامبرش را در روز قیامت شفیع تو گرداند (و بواسطه او گناهان تورا ببخشد) به دستور خداوند در این آیه عمل کرده‌ای.

ممکن نبودن شفاعت

در جای دیگر می‌گوید: المیت لا یملک لنفسه نفعاً ولا ضراً فضلاً لمن ساله ان یشفع له الی اللَّه…

[۳۰] محمد بن عبدالوهاب، مجموعه المؤلفات، ج۱، ص۲۹۶.

[۳۱] محمد بن عبدالوهاب، مجموعه المؤلفات، ج۴، ص۴۲.

فردی که مرده است ( کنایه از انبیا و صالحین) نمی‌تواند هیچ نفعی را برای خودش جلب کند و یا ضرری را از خودش دفع کند چه برسد به اینکه بخواهد برای کسی طلب شفاعت کند.

نهی از شفاعت در قرآن

محمد بن عبد الوهاب می‌گوید: قال تعالی: (وَیَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ مَا لَا یَضُرُّهُمْ وَلَا یَنْفَعُهُمْ وَیَقُولُونَ هَؤُلَاءِ شُفَعَاؤُنَا عِنْدَ اللَّهِ قُلْ اَتُنَبِّئُونَ اللَّهَ بِمَا لَا یَعْلَمُ فِی السَّمَوَاتِ وَلَا فِی الْاَرْضِ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَی عَمَّا یُشْرِکُونَ‌)

[۳۲] یونس/سوره۱۰، آیه۱۸.

فاخبر انّ من جعل بینه وبین اللَّه وسائط یسالهم الشفاعه فقد عبدهم واشرک بهم، وذلک انّ الشفاعه کلّها للَّه، کما قال تعالی: (قل للَّه الشفاعه جمیعاً).

[۳۳] زمر/سوره۳۹، آیه۴۴.

[۳۴] دهلوی، عبدالعزیز، تحفه اثنا عشریه، ص۷۵۱.

خداوند در قرآن می‌فرماید: و به جای خدا، چیزهایی را می‌پرستند که نه به آنان زیان می‌رساند و نه به آنان سود می‌دهد. و می‌گویند: «اینها نزد خدا شفاعتگران ما هستند». بگو: «آیا خدا را به چیزی که در آسمانها و در زمین نمی‌داند، آگاه می‌گردانید؟، او پاک و برتر است از آنچه با وی شریک می‌سازند». خداوند در این آیه خبر می‌دهد هرکس بین خود و خدایش واسطه قرار دهد در حقیقت آن واسطه را پرستیده و او را به عنوان شریک خدا قرار داده است، و این مطلب به خاطر این است که شفاعت تماما متعلق به خداست همانطوری که خداوند در قرآن می‌فرماید: ‌ای رسول ما بگو: «شفاعت، یکسره از آن خداست». «اعوذ بالله من الافتراء و الکذب».

نقد و بررسی شبهات

تمامی ادعاهای وهابیت در مورد شفاعت مخدوش و غیر قابل پذیرش است. در این قسمت به شبهات مطرح شده در قسمت قبل پاسخ می‌دهیم.

شفاعت در قرآن

موارد بسیار زیادی در روایات نقل شده است که اصحاب رسول خدا از رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) ـ چه در زمان حیاتشان و چه بعد از شهادت ایشان ـ طلب شفاعت نموده‌اند و حتی در قرآن نیز به بعضی از این موارد (طلب شفاعت در زمان حیات ایشان) اشاره شده است که به عنوان نمونه به چند مورد اشاره می‌کنیم:
۱_ «ولو انهم اذ ظلموا انفسهم جاءوک فاستغفروا الله واستغفر لهم الرسول لوجدوا الله توابا رحیما؛

[۳۵] نساء/سوره۴، آیه۶۴.

و اگر آنان وقتی به خود ستم کرده بودند، پیش تو می‌آمدند و از خدا آمرزش می‌خواستند و پیامبر نیز برای آنان طلب آمرزش می‌کرد، قطعاً خدا را توبه‌پذیر مهربان می‌یافتند.»
۲_ «واذا قیل لهم تعالوا یستغفر لکم رسول الله لووا رؤوسهم ورایتهم یصدون وهم مستکبرون؛

[۳۶] منافقون/سوره۶۳، آیه۵.

و چون بدیشان (منافقین) گفته شود: بیایید تا پیامبر خدا برای شما آمرزش بخواهد، سرهای خود را بر می‌گردانند، و آنان را می‌بینی که تکبرکنان روی برمی‌تابند.»

زمانی که اعراض و روگردانی از طلب استغفار از پیامبر را (که در حقیقت طلب شفاعت از ایشان است) خداوند علامت نفاق می‌داند پس قطعا طلب نمودن این مطلب و ممارست بر آن علامت ایمان خواهد بود.
همانطوری که ملاحظه می‌فرمائید خداوند در این دو آیه طلب استغفار از پیامبر را (که در حقیقت همان طلب شفاعت از ایشان است) نه تنها جایز بلکه نشانه ایمان می‌داند.

شفاعت پیامبر

روایات طلب شفاعت از پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) سه دسته‌اند: روایات مربوط به قبل از تولد، زمان حیات و پس از وفات پیامبر.

قبل از تولد

حلبی در کتاب السیره الحلبیه به نقل از ابن اسحاق در کتاب المبدا و قصص الانبیاء می‌گوید: شخصی به نام تبع بن حسان الحمیری قبل از تولد پیامبر اکرم نامه‌ای خطاب به حضرت نوشت که عبارت نامه به این شرح است: اما بعد یا محمد فانی آمنت بک وبربک ورب کل شئ وبکل ما جاءک من ربک من شرائع الاسلام والایمان وانی قلت ذلک فان ادرکتک فیها ونعمت وان لم ادرکک فاشفع لی یوم القیامه ولا تنسنی… وکتب عنوان الکتاب الی محمد بن عبدالله خاتم النبین والمرسلین ورسول رب العالمین من اتبع لاول حمیر امانه الله فی ید من وقع هذا الکتاب فی یده الی