توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل تسبیح‌گویی ۶۰ اسلاید در PowerPoint دارای ۶۰ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل تسبیح‌گویی ۶۰ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن پاورپوینت کامل تسبیح‌گویی ۶۰ اسلاید در PowerPoint :

تسبیح (ذکر)

تَسْبیح، اصطلاحی قرآنی و بسیار رایج در فرهنگ اسلامی، به معنای تنزیه و تقدیس خداوند. به گفتن (سبحان‌اللّه) و مانند آن از اذکار دلالت‌ کننده بر تنزیه خداوند و همچنین به دانه‌هاى به نخ کشیده شده جهت گفتن ذکر خداوند تسبیح گفته می‌شود.

فهرست مندرجات

۱ – واژه‌شناسی
۲ – تسبیح‌گویان از دیدگاه قرآن
۳ – بعد تشریعی تسبیح
۴ – تسبیح در آداب اسلامی
۵ – مصادیق تسبیح
۵.۱ – تسبیح در رکوع و سجود
۵.۲ – تسبیح در دو رکعت آخر نماز
۵.۲.۱ – مقدار واجب تسبیح
۵.۲.۲ – جهر و اخفات تسبیح
۵.۲.۳ – عدول و شک از تسبیح
۵.۳ – تسبیح در تشهّد
۵.۴ – تسبیح در نماز استسقاء
۶ – فهرست منابع
۷ – پانویس
۸ – منبع

واژه‌شناسی

این واژه، مصدر باب تفعیل از ریش سبح و به معنای شنا در آب، حرکت سریع و یا دویدن با شتاب اسب است و اصطلاحاً به معنای تنزیه و تقدیس خداوند از صفات سلبی و هر نوع ضعف و نیاز است.

[۱] خلیل بن احمد، العین، به کوشش مهدی مخزومی و ابراهیم سامرائی، ج۳، ص۱۵۱-۱۵۲، بغداد، ۱۹۸۱-۱۹۸۲م.

[۲] طوسی، محمد، التبیان، ج۶، ص۴۴۴، به کوشش قصیر عاملی، نجف، ۱۳۸۳ق/۱۹۶۴م بب‌.

[۳] راغب اصفهانی، حسین، المفردات فی غریب القرآن، ج۱، ص۲۲۱، به کوشش محمد سیدکیلانی، قاهره، ۱۹۶۱م.

[۴] فخـرالدیـن، رازی، تفسیر کبیر، ج۲، ص۱۸۸، بیروت، ۱۴۰۵ق/۱۹۸۵م.

[۵] ابن منظور، لسان، ذیل سبح.

در قرآن کریم مشتقات ریش «سبح» بارها به کار رفته است: شناوری افلاک،

[۶] انبیاء/سوره۲۱، آیه۳۳.

حرکت و فعالیت انسان در روز،

[۷] مزمل/سوره۷۳، آیه۷.

گونه‌ای از عبادت که گاه به‌خصوص به نماز بازگـردانده شده است،

[۸] انبیاء/سوره۲۱، آیه۲۰.

[۹] ق/سوره۵۰، آیه۴۰.

تعبیـر حـرکت ـ ‌کنندگان (ساخت اسم فاعل) برای ستارگان، کشتی‌ها و اسبان،

[۱۰] نازعات/سوره۷۹، آیه۳.

استثناء (ان‌شاءالله گفتن)،

[۱۱] قلم/سوره۶۸، آیه۲۸.

[۱۲] قلم/سوره۶۸، آیه۱۷.

[۱۳] تفلیسی، حبیش، وجوه قرآن، ج۱، ص۵۳، به کوشش مهدی محقق، تهران،(۱۳۴۰ش ).

سجده

[۱۴] اسراء/سوره۱۷، آیه۴۴.

[۱۵] رعد/سوره۱۳، آیه۱۵.

و به معنای مطلق آن یعنی تعظیم و تنزیه خداوند در بسیاری از جاهای قرآن کریم.

[۱۶] ابن بابویه محمد، التوحید، ج۱، ص۳۱۲، به کوشش هاشم حسینی، تهران، ۱۳۸۷ق.

[۱۷] طوسی، محمد، التبیان، ج۶، ص۴۴۴-۴۴۵، به کوشش قصیر عاملی، نجف، ۱۳۸۳ق/۱۹۶۴م بب‌.

[۱۸] فخرالدین، رازی، تفسیر کبیر، ج۲۴، ص۴۷۷، بیروت، ۱۴۰۵ق/۱۹۸۵م.

[۱۹] نووی، یحیی، الاذکار، ج۲، ص۱۴۲، به کوشش احمد راتب حموش، دمشق، ۱۹۸۳م.

همچنین در قرآن کریم گاهی تسبیح همراه حمد الاهی مطرح شده است، مانند تسبیح ملائکه و رعد و غیر آن،

[۲۰] رعد/سوره۱۳، آیه۱۳.

به این معنا که ما به خویش توان تسبیح نداریم، بلکه به حمد و جلال تو تسبیحت گوییم، یا آن‌که اگر توفیق و لطف تو نبود، نمی‌توانستیم تسبیحت گوییم.

[۲۱] فخـرالدیـن، رازی، تفسیر کبیر، ج۲، ص۱۸۸، بیروت، ۱۴۰۵ق/۱۹۸۵م.

[۲۲] طباطبایی، محمدحسین، المیزان، ج۱۵، ص۱۱۱، بیروت، ۱۴۱۷ق/۱۹۹۷م.

تسبیح در قرآن کریم گاه مستقیماً مفعول گرفته است

[۲۳] اعراف/سوره۷، آیه۲۰.

[۲۴] طه/سوره۲۰، آیه۳۳.

و گاه با حروف جرّ چون «باء»

[۲۵] واقعه/سوره۵۶، آیه۷۴.

یا «لام»

[۲۶] حدید/سوره۵۷، آیه۱.

متعدی شده است. همچنین واژ «سُبْحانَ» که همواره مفعول مطلق فرض شده، نیز به تکرار به کار رفته است.

[۲۷] اسراء/سوره۱۷، آیه۱.

افزون بر آیات پرشمار که در آن‌ها موضوع تسبیح، خداوند است، گاهی نام خداوند نیز مورد تسبیح قرارگرفته است.

[۲۸] اعلی/سوره۸۷، آیه۱.

نزد مفسران، در اینجا مقصود تسبیح اسم است نه تسبیح خود رب، گرچه برخی نیز آن را خواندن خداوند به نامهایش دانسته‌اند.

[۲۹] ابوحیان غرناطی، محمد، البحرالمحیط، ج۸، ص۴۵۷-۴۵۸، ریاض، مکتبهالنصر الحدیثه.

[۳۰] آلوسی، محمود، روح المعانی، ج۳۰، ص۱۰۳، بیروت، داراحیاء التراث العربی.

[۳۱] ابن منظور، لسان العرب، ذیل سبح، ج۲، ص۴۷۲.

تسبیح‌گویان از دیدگاه قرآن

تسبیح‌گویان از دیدگاه قرآن هم اجزاء هستی‌اند. اولین تسبیح‌گو خدا ست،

[۳۲] اسراء/سوره۱۷، آیه۹۳.

سپس آنان که نزد پروردگارند

[۳۳] اعراف/سوره۷، آیه۲۰۶.

ملائکه یا به حمد

[۳۴] بقره/سوره۲، آیه۳۰ ‌.

یا بدون واسط حمد

[۳۵] بقره/سوره۲، آیه۳۲.

تسبیح الاهی گویند که بیش‌تر تفاسیر آن را به نماز تعبیر کرده‌اند.

[۳۶] طبری محمد بن جریر، تفسیر، ج۱، ص۱۶۶-۱۶۷.

[۳۷] فخـرالدیـن رازی، تفسیر کبیر، ج۲، ص۱۸۹، بیروت، ۱۴۰۵ق/۱۹۸۵م.

هم اجزاء هستی،

[۳۸] اسراء/سوره۱۷، آیه۱۷.

کوه‌ها و پرندگان،

[۳۹] انبیاء/سوره۲۱، آیه۷۹.

[۴۰] نور/سوره۲۴، آیه۴۱.

[۴۱] ص/سوره۳۸، آیه۱۸.

[۴۲] ص/سوره۳۸، آیه۱۹.

تندر،

[۴۳] رعد/سوره۱۳، آیه۱۳.

افلاک، خورشید و ماه و ستارگان، جنبندگان و اکثر انسان‌ها

[۴۴] حج/سوره۲۲، آیه۱۸.

نیز تسبیح می‌کنند.

[۴۵] طباطبایی محمدحسین، المیزان، ج۱۳، ص۱۱۰-۱۱۲، بیروت، ۱۴۱۷ق/۱۹۹۷م.

حضور صفات ‌تنزیهی همراه با تسبیح ‌الاهی در عبارات قرآنی، نشان ‌از مفهوم سلبی در تسبیح ‌دارد: تسبیح از شرک،

[۴۶] قصص/سوره۲۸، آیه۲۸.

[۴۷] طور/سوره۵۲، آیه۴۳.

[۴۸] حشر/سوره۵۹، آیه۲۳.

تسبیح از این‌که فرزندی بگیرد،

[۴۹] نساء/سوره۴، آیه۱۷۱.

[۵۰] یونس/سوره۱۰، آیه۶۸.

[۵۱] مریم/سوره۱۹، آیه۳۵.

[۵۲] زمر/سوره۳۹، آیه۴.

تسبیح از این‌که به وعده‌اش عمل نکند

[۵۳] اسراء/سوره۱۷، آیه۱۰۸.

و سرانجام تسبیح از هر آنچه دربار او گفته شود

[۵۴] اسراء/سوره۱۷، آیه۴۳.

و از هر وصفی دربار او.

[۵۵] انعام/سوره۶، آیه۱۰۰.

[۵۶] مؤمنون/سوره۲۳، آیه۹۱.

[۵۷] صافات/سوره۳۷، آیه۱۵۹.

[۵۸] صافات/سوره۳۷، آیه۱۸۰.

[۵۹] زخرف/سوره۴۳، آیه۴۳.

استثنای این قاعده «عباد مُخلَص» خدای‌اند، به این معنا که فقط آنان توان و لیاقت وصف خدا را دارند و خداوند از وصف ایشان مبرا نیست.

[۶۰] صافات/سوره۳۷، آیه۱۵۹-۱۶۰.

همچنین این برخورد تنزیهی، سیطر جلال الاهی در تسبیح را نشان می‌دهد. به تعبیر قرآن بسیاری از مظاهر هستی از خوف او تسبیحش می‌گویند

[۶۱] رعد/سوره۱۳، آیه۱۳.

و در تسبیح علاوه بر طوع، کُره هم وجود دارد.

[۶۲] رعد/سوره۱۳، آیه۱۵.

پس تسبیح در اینجا، فعلی تکوینی، فطری و واکنش هستی در مقابل جلال الاهی است. در تفاسیر عرفانی تسبیح، تنزیه حق از لواحق مادی و نقائص تشبیهی و کمال معرفت‌ آدمی دانسته شده است.

[۶۳] ابن عربی، محیی‌الدین، تفسیرالقرآن الکریم، ج۱، ص۷۰۵، به کوشش مصطفی غالب، بیروت، ۱۹۷۸م.

همچنین معنی تسبیح را تنزیهی «لابشرط» و تقدیس را تنزیهی «بشرط لا» دانسته‌اند که مانع تعطیل صفات خواهد بود.

[۶۴] گنابادی، محمد، بیان السعاده، ج۱، ص۷۴، بیروت، ۱۹۸۸م.

[۶۵] تهانوی، محمد اعلی، کشاف اصطلاحات الفنون، ج۱، ص۶۳۷، به کوشش مولوی محمد وجیه و دیگران، کلکته، ۱۸۶۲م.

تفاسیر علمی تلاش کرده‌اند تسبیح پرندگان و جمادات را با یافته‌های زیست‌شناسی نوین مانند کوچ فصلی پرندگان و جنبش ذرات ماده منطبق کنند.

[۶۶] طنطاوی، محمد، الجواهر، ج۹، ص۶۷-۶۸، قاهره، ۱۳۵۰ق.

[۶۷] طنطاوی، محمد، الجواهر، ج۱۲، ص۳۲-۳۳، قاهره، ۱۳۵۰ق.

بعد تشریعی تسبیح

اما تسبیح بُعدی تشریعی نیز دارد که خداوند بندگانش را به آن امر می‌کند. نکت قابل توجه در اینجا، زمان‌بندی تسبیح است. آیاتی ‌به‌ تسبیح در هر صبحگاه و شامگاه امر می‌کنند

[۶۸] آل‌عمران/سوره۳، آیه۳.

[۶۹] مریم/سوره۱۹، آیه۱۱.

[۷۰] احزاب/سوره۳۳، آیه۴۳.

[۷۱] غافر/سوره۴۰، آیه۵۵.

که این، همیشگی بودن امر تسبیح را نشان می‌دهد. در جاهایی دیگر به تسبیح قبل از طلوع خورشید، قبل از غروب،

[۷۲] طه/سوره۲۰، آیه۱۳۰.

[۷۳] ق/سوره۵۰، آیه۵۰.

نیمه‌شب هنگامی‌که برمی‌خیزید،

[۷۴] طور/سوره۵۲، آیه۴۸.

طول شب و اطراف روز

[۷۵] طه/سوره۲۰، آیه۱۳۰.

[۷۶] انسان/سوره۷۶، آیه۲۶.

[۷۷] طور/سوره۵۲، آیه۴۹.

و بعد از سجده

[۷۸] ق/سوره۵۰، آیه۴۰.

امر شده‌است. اما بیش‌تر تأکید امر به تسبیح در هنگام طلوع و غروب است، یعنی گاه جابه‌جایی روز و شب که زمان تکوینی تسبیح است،

[۷۹] روم/سوره۳۰، آیه۱۷.

که با مفهوم عبور و تنزیه هم‌خوانی دارد، هرچند برخی آن‌را به مفهوم نماز که از ممتازترین اشکال تسبیح است، گرفته‌اند.

[۸۰] میبدی، ابوالفضل، کشف الاسرار وعدهالابرار، ج۱، ص۱۳۴، به کوشش علی‌اصغر حکمت، تهران، ۱۳۶۱ش.

معروف است تشریع ذکر رکوع بعد از نزول آی ۷۴ سور واقعه، و تشریع ذکر سجود با نزول آی اول سور اعلی همراه بوده است

[۸۱] نسایی، احمد، السنن، ج۱، ص۲۲۳-۲۲۴، قاهره، ۱۳۴۸ق.

[۸۲] مفید، محمد، المقنعه، ج۱، ص۳۲۴-۳۲۹، قم، ۱۴۱۰ق.

[۸۳] ابن حزم، علی، المحلی، ج۴، ص۴۳، به کوشش احمدمحمد شاکر، بیروت، ۱۳۵۲ق.

[۸۴] ابن قدام مقدسی، عبدالله، المغنی، بیروت، عالم الکتاب، ج ۱، ص۵۰۱-۵۰۴.

دو ذکری که بنیادی‌ترین تسبیحات در نماز محسوب‌اند.

تسبیح در آداب اسلامی

در آداب اسلامی، تسبیح بیش‌تر ناظر به ذکر «سبحان‌الله» است، اما در کاربرد عام، از باب غلبه اذکار دیگر مانند تکبیر، تهلیل و تحمید را نیز شامل می‌شود. شاخص آن تسبیحات اربعه، از اذکار واجب نماز است که هر ۴ ذکر را شامل است.

[۸۵] نووی، یحیی، الاذکار، ج۱، ص۲۸۲-۲۸۵، به کوشش احمد راتب حموش، دمشق، ۱۹۸۳م.

[۸۶] مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج۸۲،