پاورپوینت کامل کتب درسی حوزه های قدیم۸ ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل کتب درسی حوزه های قدیم۸ ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint دارای ۱۲۰ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل کتب درسی حوزه های قدیم۸ ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن پاورپوینت کامل کتب درسی حوزه های قدیم۸ ۱۲۰ اسلاید در PowerPoint :

یادآوری

در شماره پیشین شماری از منابع رجالی را با مقدمه ای در جریان منبع جعل تحریف وانگیزه های آن مطرح کردیم. اینک و در جهت تکمیل آن بحث برخی از منابع رجالی[ عامه] را مطرح می کنیم با پیش آمدی گذرا در ضرورت رجوع به این منابع.

[حوزه]

شناسائی برخی از منابع رجالی

در دانش رجالی ( شرح حال نگاری ) چونان بسیاری از علوم اسلامی دانشمندان شیعی پیشتاز بوده اند و پیشرو و در گذرگاه زمان دراین میدان تحقیقهای بلندی سامان داده و آثار بزرگی آفریده اند. محقق عالیقدر مرحوم سید حسن عبدالله ابن جبله بن حیان بنیان نهاد.ازاین روی سخن سیوطی که آغازگری دانش رجال را به شغبه نسبت می دهد پذیرفته نیست چرا که شعبه به سال ۲۶۰ رخت از جهان بربسته و حال آنکه عبدالله ابن جبله به سال ۲۱۶ جهان را بدرود گفته است. مرحوم صدر سخن سیوطی را درارتباط با آغاز نگارش دانش رجال در میان عامه دانسته است امااگر چنین باشد نیز درست نیست چرا که بخاری متوفی به سال ۲۵۶ در رجال آثار بزرگی داشته و دو کتاب وی تا کنون نیز موجوداست.

پژوهشگر بزرگ مرحوم شیخ آقا بزرگ تهرانی فرموده اند: براساس آگاهی ما آغاز نگارش شرح حال نیمه دوم قرن اول است بوسیله عبیدالله ابن ابی رافع که کتابی در نامهای کسانی از صحابه همراه علی[ ع] در جنگهای جمل صفین و نهروان ۲نگاشت. به نام: تسمیه من شهداءالجمل و صفین والنهروان معه ( ع )

بهر حال دانشمندان پژوهشگران[ عامه] نیز دراین میدان وسیع کاوشها و تحقیقات ارزشمندی سامان داده اند که محققان و دانشمندان اسلامی به هیچ روی از مراجعه به آنها بی نیاز نیستند.این نیاز را می توان ازابعاد مختلفی مورد توجه قرار داد.امروز بازشناسی دقیق و عمیق سیره پیامبر یکی از ضرورتهای فوری جامعه ماست که بار سنگین آن بدوش حوزه های علمیه است چرا که سیره پیامبر جزئی از سنت است و مسلما یکی از منابع عظیم شناخت مکتب و تاثیر آگاهی از آن دراستنباطهای فقهی و مسائل مربوط به انفال خمس غنائم اموال دولتی و غیره بسیار مهم است و سرنوشت ساز. واصولا بایداین تاثیر تاریخ دراستنباطهای فقهی مورد توجه حوزه باشد و آنچنانکه تا کنون مورد غفلت بوده نباشد. بگفته مجتهد جامع ژرف اندیش فقیه عالیقدر حضرت آیت الله العظمی منتظری: در فهم فقه اسلامی روایات رجال شناسی نقش اساسی دارد. باید محیط امام صادق را شناخت محیطی را که روایت را فرموده است باید بشناسیم تا بتوانیم بفهمیم که امام صادق چه گفته است. بالاخره در فقه شناخت تاریخ نیز لازم است شناخت دقیق تاریخ اسلام جنگها صلحهاو… لازم است.

و برای شناخت سیره هیچ چاره ای جز تحلیل و نقد چگونگی های ناقلان و روایان و گزارشگران حادثه ها نیست که بسیاری از آنان از رجال عامه اند و باید در منابع رجالی آنان این چگونگیها را یافت و با اطلاع از واقعه ها و گزارش های زندگی آنان به استنتاج درباره آنها پرداخت. آمیختگی آثار تفسیری روائی فقهی مذاهب گوناگون و تاثیر و تاثرهای موجود یکی دیگرازانگیزه های لزوم رجوع به منابع عامه و کاوش در سلسله های وصول به این منابع است. شناخت این تاثیر و تاثرها و سیر جریانهای فقهی و آگاهی از چند و چون فتاوی فقهاء و شرح حال فقیهان بویژه فقیهان قرن اول زاویه های تازه ای را در پیشدید محقق و مستنبط می نهد که با آن می تواند بر بسیاری از مشکلات چیره گردد.

تکیه مرحوم شیخ طوسی در نگارش [تبیان] بر[ تفسیرطبری] برای کسی که

اندک تتبعی در مطالب آن داشته باشد جای تردیدی نیست و مجمع البیان نیز که بر شیوه شیخ تنظیم گشته وازانواراو روشنائی گرفته همین حال را دارد. منقولات این دو تفسیر گران ارج و بلند مرتبه از رجال عامه و منابع اهل سنت بدان حداست که مرحوم شیخ یوسف بحرانی درارتباط با[ مجمع البیان] فرموده است: [ اکثرالنقل فیه عن مفسری العامه ولم ینقل من تفسیراهل البیت[ ع] الاالقلیل من تفسیرالعیاشی و علی این ابراهیم القمی]. ۲ گرچه این سخن مرحوم بحرانی درست نمی نماید و برخی از محققان در آن به نوعی تفریط معتقد شده اند و با شمارش کسانی که دراین تفسیراز آنها نقل شده به این تنیجه رسیده اند که: روایان اقوال و آثار عامه دراین تفسیر کمتراز شیعه است ۴اما بهر حال این نشانگر تاثیر عظیم جریان فرهنگی عامه دراین تفسیراست.

البته ما هرگزاین شیوه را نقص تفسیر نمی دانیم بلکه به آن بعنوان امتیاز وارج تفسیر می نگریم چرا که این بزرگان مجتهدانی نقاد سخن بودند. و با پژوهش دراین منابع سره رااز ناسره باز می شناختند و می نگاشتند. مرحوم طبرسی می گوید:[ واعلم ان الخبر قد صح عن النبی و عن الائمه القائمین مقامه. ان تفسیرالقرآن لا یجوزالا بالامرالصحیح والنص الصریح] ۵. و درباره تبیان فرمورده است:[ قد تضمن من المعانی الاسرارالبدیعه واختصن من الا لفاظاللغه الوسیعه و لم یقنع بتدونها دون تبیینها و لا بتمیقهادون تحقیقها و هوالقدوه استضی ء بانواره] ۶.

بنابراین اینگونه عالمان دریادلان بلند نظری بودند که پژوهش و تحقیق یکسونگری را وانهاده به منابع گوناگون مراجعه می کردند و بهره می جستند.این است چگونگی این دواثر عظیم در تفسیر و نقش آندو در تفاسیر بعدی نیز روشن است.

آنچه در باب تفسیر آمد در روایات فقهی تا حدودی صادق است و در اقوال فقهاء مسئله حساس تر و جدی تراست این است که مرحوم آیه الله بروجردی می فرموده اند[ بدون مراجعه به فتاوی فقیهان عامه اجتهاد تام نیست]. استاد دانشمند آقای ستوده دراین زمینه چنین فرمودند: آیه الله بروجردی می فرمودند: پنج نفراز فقهاء فقه شان از همه ممتازاست که عبارتنداز علامه شهیدین محقق فخرالدین و جهتش این است که احاطه به فتاوی اهل سنت دارند. فتاوی اهل سنت بسیاری ازاوقات قرینه برای فهم روایات دارد۷

مرحوم استاد شهید آیه الله مطهری در ضمن مزایای شیوه فقهی آیه اله بروجردی فرموده اند: معرفت رجال حدیث شیعه و سنی از یک طرف و اطلاع بر فتاوی و فقه سایر فرق

اسلامی از طرف دیگر موجب می شد که گاه اتفاق می افتاد حدیثی طرح می شد وابتدا یک معنا و مفهوم از آن به نظر می رسید ولی بعد معظم له تشریح می کرد که این شخص که این سئوال را ازامام کرده اهل فلان شهر یا فلان منطقه بوده و در آنجا مردم تابع فتوای فلان فقیه از فقهای عامه بوده اند و آن فتوادر آن محیط شایع بوده است. پس ذهن وی مسبوق به چنان سابقه ای بوده و مقصود وی از سئوال این بوده که سئوال کرده و جواب شنیده است. وقتی که معظم له این جهات را تشریح می کرد می دیدیم که معنا و مفهوم سئوال و جواب عرض می شود و شکل دیگری به خود می گیرد. ۸

ازاین روی امام امت بهنگام شمارش مقدمات لازم برای اجتهاد آگاهی بر فقه عامه و آشنائی با فتواهای فقیهان عامه را یکی از مقدمات می داند. ۹ و بگفته یکی از دانشمندان متتبع[ چه بسیار موارد که مراجعه به متون فقهی مکاتب اسلامی دیگر و ملاحظه آراء و تحلیلات فقهای آن مذاهب به خاطر داد و ستد فرهنگی که تا قرون هشتم و نهم میان نظام فقهی ما و آن مکاتب ها بوده است زمینه سخن و جوانب بحث را در حدی فوق انتظار روشن می سازد. طبعا مصادر کار باید برای پژوهنده معلوم و دامنه تحقیق مشخص باشد]. واین یک واقعیت است و برای دست یافتن به این هدف باید منابع آن فقه ها را مورد نقد و تحلیل قرار داد و روایات و رجال اساتید آنها را به نقد کشید. خوشبختانه سلف صالح ما اسوه ارجمند و بلند نظراین راهند و کتابهای فقهی و تفسیری عالمان پیشین ما گواه محکم این حقیقت است. عالمان ما متون فقهی و تفسیری و حدیثی عامه را پیش عالمان محدثان و متخصصان آنها می خوانده اند واجازه نقل روایت دریافت می کردند و بدین سان بر گسترده معلومات خود می افزودند و به مسائل و حوادث با دیدی وسیع از جایگاهی بلند می نگریستند.

مرحوم شهیداول دراجازه نامه مفصل خود به فقیه بزرگوارابن خازن حائری می نویسد:[ مصنفات و روایات عامه را از بیش از چهل تن از مشایخ اجازه از عالمان آنان در مکه مدینه بغداد مصر دمشق بیت المقدس مقام ابراهیم خلیل[ ع] روایت می کنم. من صحیح بخاری صحیح مسلم مسندابی داوود جامع ترمذی مسنداحمد موطا مالک مسنددارقطنی مسندابن ماجه مستدرک حاکم و دیگر کتابهائی را که اگر یاد کنم سخن بدرازا کشد روایت می کنم] ۱۱.

اینکه عالمان شیعه و سنی در سده های پیشین در محضر یکدیگر درس می آموختند

واز یکدیگراجازه نقل می گرفتند و در تحقیقات و تتبعات به آثار یکدیگر توجه می کردند مطلبی است که با مراجعه به شرح حال عالمانی چون شیخ علامه حلی شهیدین سیدرضی سید مرتضی و دقت در آثار آنها جای تردید باقی نمی ماند. حتی آثاری که در شرح حال ها می نگاشتند گاهی از یاد کرد عالمان فرق اسلامی امتناع نمی ورزیدند رافعی از عامه شاگرد شیخ منتخب الدین از بزرگان شیعه در[ التدوین فی ذکراخبار قزوین] ۱۲ تراجم بسیاری از عالمان شیعه را آورده است. رجالی محقق و پژوهشگر بزرگ شرح حال نگاری میرزا عبدالله افندی[ ریاض العلماء] را در دو بخش نگاشته. بخشی ویژهء عالمان شیعه و بخش دیگر عالمان سنی. ۱۳

ازاینها که بگذریم در شناخت عالمان و راویان شیعه نیز منابع آنان برای آگاهی از چگونگی برخوردها و قضاوتها بسیار ضروری است و شاید نکات قابل توجه و بسیاری دراین منابع باشد که نظیر آنان در منابع شیعی یافت نشود. رجالی محقق آقای شبیری زنجانی درارتباط با[ لسان المیزان] فرموده اند:[ پاره ای از مشکلات منحصرا به وسیله آن حل می شود].

وافزون براینها مراجعه به منابع یگدیگر و آگاهی ازکم و کیف آنها و مبتنی ساختن قضاوتها و داوریها بر حقیق و تتبع راستین و نه شنیدنیهای بی پایه یکی از راههای عملی و پرثمره رسیدن به وحدت اسلامی است که آرمان بلند مصلحان امت اسلامی است و هدف والای جمهوری اسلامی ایران.

اینک به معرفی اجمالی برخی از منابع رجالی[ عامه] می پردازیم بدان امید که گامی کوتاه باشد در جهت اهداف یاد شده و تاکیدی برضرورتهائی که گفته شد.

منابع رجالی اهل سنت:

چنانکه پیشتریاد کردیم محققان رجالی پیشینه نگارش رجال در[ عامه] را به قرن سوم هجری رسانده اند. ۱۴ عالمان سنتی از آن پس درابعاد مختلف دانش رجال کتابها و آثار بزرگی را بوجود آورده اند برخی آثاری ویژه رجال بعضی از کتابها پدید آورده اند. همانندالتعریف برجال الموطا محمد ابن یحیی تمیمی (م – ۴۱۰)اسماء شیوخ مالک محمدابن اسماعیل شبیلی (م ۴۳۶).التعریف بشیوخ البخاری حسین بن محمد غسانی (م ۴۹۸). رجال صحیح مسلم ابن منجویه (م ۴۲۸). رجال ابی داوود حسین ابن محمد غسانی. الجمع بین رجال الصحیحین محمدابن طاهر مقدسی (م ۵۰۷). الکمال فی اسماءالرجال

عبدالغنی ابن عبدالواحد حنبلی (م ۶۰۰). که جامع راویان (صحاح سته )است و محور بحثهای رجالی پس از خود.

و گروهی پیرامون: اسماء مشتبه موتلف کتاب نوشته اند ماننداین ماکولا این نقطه ذهبی ابن حجر.

جمعی درالقاب و تبارها وانساب همانند:ابی بکر شیرازی ابن جوزی ابی سعد سمعانی ابن اثیر جزری قلم زده اند و برخی در موثقان و درستکاران و عده ای در نادرستان و ضعیفان آثاری بوجود آورده اند که در میان مجموع این آثار نمونه های تتبع تحقیق پشتکاری و همت بسیاراست.

قبل از آنکه به معرفی برخی ازاین آثار بپردازیم یادآوری می کنیم که معرفی اینها و سودمند و مفید خواندن بعضی از کتابها بمعنی هماهنگی با محتویات کتاب نیست واین حقیقت تلخ را نیز می توانیم پنهان کنیم که در موارد زیادی در جرح و تعدیل ها متاسفانه شیوه تحقیق وانصاف بکار بسته نشده و شیعی بودن و سر به آستان اهل بیت [ ع] ساپیدن به عناوین مختلف موجب جرح گشته است. این نه مقتضای انصاف است و نه شیوه تحقیق راستین. اینگونه قضاوت کردن بقول ذهبی: [محو کردن بسیاری از آثار نبوی است] و محروم ساختن جامعه علم و دانش ازاسوه های ایمان واخلاص و علم و دانش. امید آنکه در هنگامه وزش نسیم دل انگیزاحکام الهی و معیارهای اسلامی دراقالیم قبله آثار تعصب زدوده شود و تالیف اهل قبله زمینه تحقیق سالم و قضاوت رااستین را بیشتراز پیش فراهم آورد.

۱ – التاریخ الکبیر محمدابن اسماعیل بخاری:

کتابی است بزرگ شامل اطلاعاتی سودمند پیرامون راویان و محدثان از صحابه و تابعین و دیگران. بخاری خودازاسحاق ابن راهویه نقل می کند که[ کتاب تاریخ] را پیش عبدالله ابن طاهر برده و به او گفته است: هان! امیر می خواهی سحری را بتو نشان دهم؟ عبدالله ابن طاهر به کتاب نگریسته و شگفت زده شده است. ۱۵ابوالعباس ابن سعید می گوید: اگر کسی سی (۳۰) هزار حدیث هم بنگارد از کتاب تاریخ بخاری بی نیاز نیست. بخاری بجز آگاهی وسیع از روایات واحادیث دارای اطلاعاتی گسترده در شناخت مشایخ و روایان نیز بوده است ازاین روی کتاب تاریخ وی که شرح حال و گزارش مفصل راویان است از دیر باز مورد توجه و عنایت بوده و محققان و شرح حال نگاران پس از وی بدان استناد جسته واعتماد کرده اند.

بخاری می گوید:[ من این کتاب را براساس حروف تهجی ترتیب دادم اما بیمن نام پیامبراز[ محمد] آغاز کردم و[ محمد]ها را براساس نامهای پدرانشان منظم ساختم و چون از[ محمد]ها فراغت یافتم ازالف آغاز کردم و به[ یاء] پایان دادم. ۱۶ بخش آخر کتاب مربوط است به صاحبان[ کنیه ها].این کتاب با تحقیق و تصحیح لجنه ای در حیدرآباد دکن با پاورقیهای سودمند در تصحیح و ضبط نامها نسب ها اسماء مشتبه جرح و تعدیل افراد در ۹ جلد منتشر شده است.

۲-التاریخ الصغیر بخاری:

این کتاب را بخاری ازاثر بزرگ و مفصل خود برگزیده و آن را بر خلاف اصل براساس سالهای درگذشت افراد منظم ساخته است. بخاری دراین کتاب اخبار و حوادث مربوط به افراد را حذف کرده است و تنها بی گزارش هائی اکتفاء نموده که شامل قضاوتی در چگونگی افراد.این کتاب بااینکه گزینشی است از[ تاریخ الکبیر] ولی گاه قضاوتها داوریها و اطلاعاتی دارد که در آن و نیز دیگر کتابهایش یافت نمی شود.

التاریخ الصغیرابتداء در حیدرآباد هند در یک جلد منتشر شده است. و سپس محمدابراهیم زاید به سال ۱۳۹۷ آن را در دو جلد با چاپی منقح و زیبا منتشر کرده است. این چاپ همراه است با تحقیقات مفیدی در پانوشتها پیرامون توضیح شرح حال افراد ارائه منابع تحقیق ضبط اسماء و مقدمه ای سودمند در زندگانی بخاری و شیوه وی در جرح و تعدیل راویان. محقق در پایان جلد دوم فهرستی الفبائی از افراد ضمیمه کرده و بدینسان مراجعه به کتاب را سهل نموده است.

درباره مولف[ التاریخ الکبیر] واشاره ای به زندگانی بخاری و منابع شرح او را پیشتر آورده ایم (شماره ۱۱.۷۸).

۳-الکنی والاسماء:

کتابی است مفید و سودمند مرتب شده براساس کنبه ها مولف کتاب را براساس حروف باب بندی کرده و آنگاه با مراعات حروف دوم در آن باب کنیه ها ترتیب یافته اند مثلا باب العین کنیه هائی که اول شان عین هست مانندابوعمرو پس از آن حرف (ل )از باب عین مانندابوعلی کتاب با نام پیامبر[ ص] و کنیه آن حضرت آغاز می شود و پس از آن کنیه افرادی ازاصحاب که به کنیه مشهورند آورده می شود و آنگاه کنیه افرادی که به اسم معروفند و پس از آن به ترتیب حروف الفباء تابعین و دیگران و

در پایان هر باب مفردات آن باب آورده می شود. پس از نقل کنیه ها نامهای افراد بدقت بااستناد روشن می شود و معمولا ذیل نامها روایاتی آورده می شود با سلسله سند آن فرد تا پیامبر[ ص] که اینجا تیمن را روایتی می آوریم ۳:

عن ابی سعیدالخدری قال رسوال الله (ص): ان قوما یقرون القرآن لایجاوز تراقیهم یمرقون من الاسلام کما یمرق السهم من الرمیه. ۱۷

در پایان کتاب فهرست مفصلی است بر اساس حروف الفباء.این کتاب به سال ۱۳۲۲ بااشراف و نظارت گروهی بر اساس یک نسخه در حیدر آباد هند تصحیح و تحقیق و منتشر شده است.

مولف آن نیز سولر بااین عنوان: مولف الکنی والاسماء محمدابن احمدانصاری رازی دولابی معروف به دولابی که از عالمان حدیث شناسی و محققان تاریخ و رجال است. مرحوم مدرس تبریزی می نویسد: محمدابن احمد دولابی از علمای حدیث و خبر واز دانشمندان تواریخ و سیره بود. در تاریخ موالید و وفات علماء مصنفات بسیاری دارد که محل رجوع و استفاده اهل فن می باشد. ۱۸

وی در شام و عراق به فراگیری حدیث پرداخت واز محمد بن بشار و احمد بن عبدالجبار و. ..احادیث را فرا گرفت واز آنها روایت کرد و خود نیز شاگردانی تربیت کرد و کسانی چون طبرانی وابوحاتم ابن حبان و دیگران از وی نقل حدیث می کنند. ۱۹

این خلکان می گوید: در تاریخ تولدها و درگذشت ها آثاری سودمندی دارد وارباب این فن به اواعتماد کرده اند وی به سال ۳۲۰ (۳۱۰) درگذشت. ۲۰

۴- الجرح والتعدیل عبدالرحمن ابن ابی حاتم رازی.

جرح و تعدیل یکی از شاخه های مهم و حساس دانش رجال شناسی است. عالمان بسیاری دراین میدان تحقیق به پژوهش پرداخته و آثاری عرضه کرده اند کتاب مورد بحث کتابی است بزرگ وارزشمند در شناخت نادرستان و متعهمان به جعل و کذب و تحریف.

ذهبی می گوید:اولین کسی که پیرامون جرح و تعدیل سخن گفته است یحیی ابن سعید بود و پس از آن یحیی بن معین واحمدابن حنبل و شاگردان اینان همانندابی زرعه وابی حاتم و بخاری.

ابی حاتم این کتاب را با توجه به[ تاریخ کبیر] بخاری نگاشته است و بر شیوه او نیز پیش رفته است. کتاب بخاری غالبا به جر و تعدیل روات نمی پردازد ابی حاتم

با درک این نقیصه خواسته کتابی جامع باسزد و نیز دارای جرح و تعدیل روات. وی دراین کتاب بیشتر بر سه منبع متکی است: پدرش ابو زرعه و بخاری که از اول و دوم مستقیما با سئوال و جواب استفاده می کرده واز سومی به واسطه پدرش. ابن ابی حاتم بجزاینها آراء واندیشه های دیگر پیشوایان جرح و تعدیل را نیز تتبع کرده و سعی نموده است چیزی دراین باب فرو نگذارد.

بالاخره این کتاب پایه و مایه همه آثاری است که پس ازابن ابی حاتم درباره جرح و تعدیل نگاشته است. حافظ مزی در مقدمه کتابش می گوید: آنچه دراین کتاب ازاقوال پسشوایان جرح و تعدیل آمده است همه رااز کتاب جرح و تعدیل ابن ابی حاتم گرفته ام. ۲۱

ترتیب کتاب:

کتاب با مقدمه ارزشمندی در ثبت نگارش سنت و لزوم آن بااستشهاد به آیات روایات احکام جرح و تعدیل قوانین روایت می آغازد و آنگاه گزارش حال و چگونگی راویان براساس حروف الفباا شروع می شود ابن ابی حاتم در نامها فقط حرف اول را مراعات کرده است واگر درباب روایان زیاد باشند آنان را براساس نامهای پدران ترتیب می دهد مثلا[ احمد]هائی که اول نام پدرانشان الف – ب و. ..است و دراین ترتیب گاه بخاطر زیادی راویان نام جد نیز ملاحظه شده است. در پایان هر باب مفردات آن باب ذکر می شود و بالاخره کتاب با شش باب در شناسائی کسانی که به [ ابن فلان] یا[ اخوفلان] شناخته می شوند و نیز مبهمات از نامها پایان می پذیرد. ۲۲

با ترتیبی که کتاب تنظیم یافته مطالب آن زود یاب و دست یافتن به مقصود بسیار سهل است. این کتاب در حیدر آباد هند به سال ۱۲۷۱ با تصحیح و تعلیق و تحقیق در ۹ جلد چاپ و منتشر شده است و پس از آن بارها به صورت افست نشر یافته است. جلداول این مجموعه را کتابی مستقل تشکیل می دهد: با عنوان[ تقدمه المعرفه للجرح والتعدیل]. این کتاب بعنوان پایه کار و مقدمه اصل است که در آن مولف از نیاز به سنت واینکه شناخت به آگاهی ازاحوال روایان و بحثهائی پیرامون صحابه عدالتشان و جایگاه و فضیلتشان سخن رانده است.

مولف الجرح والتعدیل:

عبدالرحمن ابن ابی حاتم محمد بن ادریس از محققان و دانشمندان و راوی شناسان و پیشروان جرح و تعدیل در فرهنگ

اسلامی است. مرحوم مدرس تبریزی می گوید:ابو محمد عبدالرحمن حافظ ملک ری ازاکابر علماء و عرفاء و در علوم متنوعه خصوصا در رجال بحری بیکران بوده واز ابدالش می شمارند در فقه واختلاف تابعین و صحابه مصنعفات بسیاری دارد. ۲۳

ابن حجر می گوید:[ اواز کسانی است که بلندی رتبت در نقل و شناخت فن راوی شناسی را با هم جمع کرده است]. ۲۴

ابن ابی حاتم را شرح حال نگاران پس از وی غالبا به گسترش اطلاعات امانت در نقل اعتماد در تحقیق زهد و عبادت ستوده اند و تحقیقات و تالیفات رجالی را براساس نوشته های وی بنیان نهاده اند. ۲۵

۵ المجروحین یا[ معرفه المجروحین من المحدثین والضعفاء والمتروکین]:

ابن حبان کتابی نگاشته با عنوان[ التاریخ الکبیر] که کتابیبوده است مفصل و بزرگ. آنگاه برای سهولت دستیابی به محتویان آن به اختصارش همت گماشت واز آن دو کتاب ساخت: یکی[ الثقات] و دیگری[ المجروحین]. ۲۶

المجروحین کتابی است مستند و مفید.ابن حبان. نام فردی را که می آورد به دقت در تضعیف و جرح واو نقل اقوال می کند و نظرش را مستند می سازد.این کتاب از جمله منابع و ماخذ شرح حال نگاران پس از وی به شمار آمده و بدان اعتماد کرده اند. در کنار نقد و بررسی چگونگی افراد روایات ضعافی را که از آنان نقل شده نیز می آورد و بدینسان کتاب مجموعه ای ازاحادیث و روایاتی است که به نظر وی ضعیف است. سبط ابن جوزی در کتاب[ موضوعات] بیشترین اتکایش بهمین کتاب بوده است واین نیز نشانگر ارج واهمیت این کتاب است. ۲۷

ابن حبان درابتداء ۲۰ قاعده را در تضعیف و جرح و رد رجال به بحث گذاشته و آنگاه اسم افراد را کاملا ذکر کرده است و پس از آن قضاوت درباره وی و سپس مستند قضاوت آراء پیشوایان جرح و تعدیل را نقل نموده است. آنگاه بدقت به نقد و تحلیل آنها پرداخته و حکم را صادر کرده است و پس از آن به نقل روایاتی می پردازند. راوی نقل کرده و محدثان انکار کرده اند و در صحت آن تردید رواداشته اند. آقای محمودابراهیم زاید محقق کتاب می گوید:ابن حبان از بخاری نیز بسیار نقل می کند بدون ابنکه نام وی را به میان آورد۲۸.

المجروحین در سه جلد با تحقیق و تعلیق محمودابراهیم زاید بوسیله دارالمعرفه بیروت منتشر شده است. محقق کتاب

پانوشتهای سودمندی در ضبط اعلام ارائه منابع تخریج احادیث و توضیح متن افزوده است. و بدینسان برارج واهمیت کتاب افزوده است. و بدینسان بر ارج واهمیت کتاب افزوده است. در کتاب نامها براساس حروف تدوین شده است و در پایان جلد سوم محقق کتاب فهرست نامها را بصورت الفباء آورده است.

مولف المجروحین:

محمدابن حبان ابن احمد معروف به[ ابن حبان] فقیه محدث جغرافی دان و مورخ پراطلاع و سختکوشی است. در