پاورپوینت کامل روانشناسی دین(قسمت دوم ; پایانی) ۵۹ اسلاید در PowerPoint

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل روانشناسی دین(قسمت دوم ; پایانی) ۵۹ اسلاید در PowerPoint دارای ۵۹ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل روانشناسی دین(قسمت دوم ; پایانی) ۵۹ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

بخشی از متن پاورپوینت کامل روانشناسی دین(قسمت دوم ; پایانی) ۵۹ اسلاید در PowerPoint :

۴

اشاره:

در شماره گذشته، روانشناسی دین یا بررسی علم دین با رویکرد روانشناختی، که در حقیقت یکی از شاخه های روانشناسی است مورد بررسی قرار گرفت و در تعریف این علم «استفاده از تمام ظرفیت ها و قانون مندی های روانشناسی برای توصیف و تبیین پدیدارهای دینی» ارائه شد.

اینک دومین و واپسین بخش از گفتگوی ماهنامه معارف با دکتر آذربایجانی پیش روی شماست.

معارف

با توجه به روش های مختلفی که در روانشناسی مورد استفاده قرار می گیرد، آیا در روانشناسی دین از همه این روش ها استفاده می شود یا برخی از روش ها بیشتر مدّنظر است؟

در روانشناسی دین چون موضوع دینداری است، متناسب با موضوع، روش شناسی مان هم باید خیلی گسترده تر باشد. یعنی به روش های آزمایشگاهی یا تجربی صرف، به آن معنای محدودش نمی توانیم اکتفا کنیم. وگرنه با این توری که در دست داریم صید چندانی نخواهیم کرد. باید مقداری وسیع تر بگیریم. خودِ اینها هم به این توجه دارند. یکی از کسانی که در این موضوع کار کرده، دیوید وُلف است که در کتاب روانشناسی دینش به بحث روش شناسی که می رسد، روش شناسی تحقیق در روانشناسی دین را به دو دسته بزرگ تقسیم می کند: ۱. روش های عینی یا کمّی ۲. روش های ذهنی یا کیفی. او می گوید ما از همه اینها در تحقیقات روانشناسی دین باید بهره ببریم. حالا نمونه هایی از اینها را برایتان می گویم.

در تحقیقات عینی؛ روش های آزمایشی و آزمایشگاهی، روش های همبستگی، روش های مشاهده و روش های بالینی تمام این موارد هست. در روش های کیفی یا ذهنی از تمام روش هایی که به ذهن می آید مثل مطالعه زندگینامه های افراد، خاطرات، زندگینامه خودنوشت یا دیگرنوشت حتی رؤیاها و افکاری که داشتند، درون نگری، استفاده از تجارب درون نگرانه آنها و مطالعه موردی استفاده می شود اگر بخواهیم موردی را بیاوریم خود ویلیام جیمز از این روش خیلی استفاده کرده و به همین دلیل می توانیم بگوییم ما با گستره وسیعی از روش ها مواجهیم. البته این نکته وجود دارد که چون روانشناسی دین یک علم محسوب می شود باید روش ها به گونه ای باشد که قابلیت بین الأذهانی داشته باشد. یک فرد نمی تواند بگوید که من چون در خواب دیدم یا به من الهام شد، این را به عنوان یک قاعده در روانشناسی دین به کار ببرد. اگر ما همان رؤیا را بتوانیم بین الاذهانی کنیم یعنی تعداد زیادی از رؤیاها را بررسی و گزارش کنیم و مضمون های مشترکی از آن به دست آوریم می توانیم از اینها قاعده استخراج کنیم. پس گستره وسیعی از روش های کمّی و کیفی دارد، البته قیدش این است که ما بتوانیم بین الاذهانی کنیم. قوامش به یک فرد خاص نیست.

تا چه اندازه کارهایی که در این زمینه شده به زبان فارسی ترجمه شده است؟

اگر بخواهم از حضور روانشناسی دین در ایران گزارشی بدهم، می توانیم بگوییم تقریباً دو، سه سال است که روانشناسی دین، با این عنوان مطرح شده و شاید اولین کتابِ کلاسیک، کتاب «درآمدی بر روانشناسی دین» است که کتابی تألیفی است و اولین بار در سال ۱۳۸۵ آن را منتشر کردیم. این اولین کتابی است که با این عنوان انتشار یافته است. به دنبال آن کتاب دیگری از «دیوید ولف» به نام «روانشناسی دین» است که آقای دهقانی ترجمه کرده و به تازگی منتشر شده است این کتاب کلاسیک و بسیار مهمی در زمینه روانشناسی دین است.

کتاب دیگری که اخیراً در زمینه روانشناسی دین نوشته ام، «روانشناسی دین از دیدگاه ویلیام جیمز» است که تقریباً آراء ویلیام جیمز در حوزه روانشناسی دین است.

اینها آثاری است که با همین عنوان منتشر شده ولی اگر ما بر عنوان جمود نداشته باشیم کتاب های بیشتری در این زمینه هست کارهایی که قبل از انقلاب در این زمینه شده کتاب «دین و روان» از ویلیام جیمز است که تقریباً شش گفتار اصلی از کتاب ویلیام جیمز است، آن کتاب حدود بیست گفتار است، که شش گفتارش در کتاب «دین و روان» توسط آقای مهدی قائنی ترجمه و در سال ۱۳۴۶ برای اولین بار منتشر شده است.

دو کتاب دیگر تحت عنوان «توتم و تابو» و «آینده یک پندار» از فروید در حوزه روانشناسی دین است که قبل از انقلاب ترجمه و منتشر شده است اینها مهمترین کتاب های قبل از انقلاب است، حالا شاید چند مورد دیگر هم باشد که در این درجه از اهمیت نیست. بعد از انقلاب هم کتاب های متعددی چاپ شده است. «روانکاوی و دین» از اریک فروم. از یونک هم حدود هشت کتاب داریم که در این زمینه ترجمه شده و کتاب های مهمی است مثل «روانشناسی و دین»، «پاسخ به ایوب»، «انسان در جستجوی روح» از «ویکتور فِرانکل» حدود شش کتاب داریم. مثل «انسان در جست و جوی معنا»، «پزشک روح»، «خدا در ناخودآگاه» و کتاب های متعددی که مهم است و عمدتاً هم نگاه های مثبت و عمیقی دارد و قابل استفاده است.می تواند مفید باشد.

آیا می توان گفت تا به حال خیلی توجهی به این شاخه روانشناسی در ایران نشده است؟

بله به صورت رسمی که توجه جدی نشده است. الآن در کشورهای دیگر ما هم دِپارتمان هایی تحت عنوان روانشناسی دین داریم که یکی از شاخه های انجمن روانشناسی دین در آمریکاست و اینها به شدت و جدیت به این موضوع می پردازند. مجلات متعددی تحت عنوان روانشناسی دین منتشر می شود؛ در مقطع فوق لیسانس و بعضاً دکتری یکی از درس هایی که در بسیاری از دِپارتمان های علوم انسانی می گذرانند، همین روانشناسی دین است به خصوص کتاب «وُلف» یکی از کتاب های کلاسیک است که در آنجا تدریس می شود؛ در ایران اصلاً رشته ای تحت این عنوان نداریم؛ متأسفانه تا دو، سه سال پیش اصلاً توجهی به آن نمی شد. اخیراً توجه بیشتری می شود. در بعضی از مؤسسات و مراکز هم این کتابِ روانشناسی دین به عنوان یکی از واحد های درسی تدریس می شود. ولی هنوز هم در دانشگاه هایمان توجه جدی به موضوع و رشته روانشناسی دین نداریم و جای آن واقعاً خالی است. تا آنجا که من اطلاع دارم فقط اخیراً در برخی از مؤسسات و دانشگاه های قم در حدّ دو واحد درسی در مقطع فوق لیسانس، روانشناسی دین تدریس می شود ولی در دانشگاه های دیگر هیچ واحد درسی به این موضوع اختصاص داده نشده است.

در مورد ابزارهای تحقیقات درجه یک چون بعضی وقت ها تحقیقات درجه یک است، بعضی وقت ها درجه دو است؛ یعنی استفاده از تحقیقاتی که دیگران انجام دادند آن تحقیقات درجه یک که مخصوصاً در روانشناسی دین می تواند انجام شود، آیا ابزارهای خاصی لازم دارد؟ یعنی مثلاً نیاز به آزمایشگاه هست؟ بحثِ روش را که به نظر من یک مقداری مبهم گذشت، توضیح بفرمایید. از چه ابزارهایی استفاده می شود؟ آیا زمینه لازم برای تحقیقاتش در کشور ما وجود دارد؟ آیا امکاناتی می خواهد که ما نداریم؛ یا نوعاً میدانی کار می شود؟

بخشی از ابزارها که همان ابزارهای عام است و ما از همان ها هم استفاده نمی کنیم. مثل روش مشاهده یا بررسی زندگینامه های خودنوشت یا دیگرنوشت، خاطرات، رؤیاها که اینها در حقیقت پدیده های دینی را توضیح می دهد و توصیف می کند. بخشی است که نیاز به ابزار خاصی ندارد و همان ها را ما می توانیم تحقیقات میدانی کنیم. ولی اگر بخواهیم تحقیقات آزمایشگاهی بکنیم، قطعاً نیاز به ابزارهای ویژه ای هست که بخشی از آن را ما داریم. مثل ابزارهایی که برای بیوفیدبَک یعنی همان سِنسورها یا دستگاه هایی که به بدن و قسمت های مختلف وصل می کنند و امواجی که مربوط به بدن یا مغز هست را ضبط می کند.که این دستگاه ها را ما در ایران داریم، منتها در این موضوعاتِ تحقیقاتی هیچ وقت استفاده نمی کنیم. مثلاً فرض کنید برای یک شخص روزه دار یا کسی که مشغول تلاوت قرآن است در مواقع مختلف بیاییم امواج بدنی اش را بررسی کنیم. شنیدم که موارد کمی از اینگونه تحقیقات در یکی از بیمارستانهای تهران انجام شده که اگر بخواهیم بررسی کنیم این کار امکان پذیر است. بعضی از دستگاه ها هم هست که ویژه این موارد است و باید کار شود. در همین کتاب وُلف به بعضی از دستگاه هایی که ساخته شده اشاره می کند. مثلاً برای حالات ویژه ای که یک مرتاض هندی دارد، یا بعضی از افراد که عملیات یوگا انجام می دهند، نفس خودشان را حبس می کنند و مانند اینها دقیقاً جزئی ترین واکنش ها یا رِفلکس هایی که در بدن یا سیستم روانی اش انجام می شود را ضبط می کند. اینها نیازی به دستگاه های دقیق دارد. اگر ما به این سمت برویم، علی القاعده می توانیم ابزارها و دستگاه هایش را هم تهیه کنیم.

یک مقدار به حوزه خودمان در بحث دروس معارف و استادانِ معارف نزدیک تر بشویم. به نظر شما مباحث روانشناسی دین چه کمکی به استاد معارف می کند و با کدام یک از دروس معارف بیشتر می تواند مرتبط باشد. مثلاً ما درس اخلاق داریم، درس مبانی نظری داریم که بیشتر رویکرد فلسفی و کلامی دارد، بحث های روانشناسی دین با کدام یک از دروس معارف تناسب دارد و چه استفاده هایی می شود کرد؟

در مورد دروس معارف و استادان دانشگاه، از دو زاویه می توانیم به فواید بحث های روانشناسی دین نگاه کنیم. یکی زاویه دروس معارف و یکی ارتباط اساتید با دانشجویان است که از هر دو زاویه می تواند مباحث روانشناسی دین، برای اساتید معارف مفید باشد و می تواند ک