پاورپوینت کامل حکمت های عرفانی حج ۹۷ اسلاید در PowerPoint

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل حکمت های عرفانی حج ۹۷ اسلاید در PowerPoint دارای ۹۷ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل حکمت های عرفانی حج ۹۷ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن پاورپوینت کامل حکمت های عرفانی حج ۹۷ اسلاید در PowerPoint :

۳۵

حج، با شکوه ترین، معنوی ترین و اثر بخش ترین عبادات است و از منظر
عرفانی می توان اسرار و حکمت های گهر باری برای آن در نظر گرفت. در
این چشم انداز قدسی، «حج» تبلور و تجلّی فضایل و مکارم اخلاقیِ بهترین
معبر و گذرگاه به سوی معبود ازلی و نیکوترین منزل تزکیه و تهذیب نفس
است. عارفان، سیر و سلوک عرفانیِ خود را در حج به کمال می رسانند و
عابدان، عرشی ترین عبادت ها و طاعت ها را در آن انجام می دهند. سالکان
الی اللّه به فیض لقای الهی نائل می آیند و عالمان، بر معرفت و حکمت
قدسیِ خود می افزایند… حج به راستی دیار معرفت و دلدادگی، کوی محبّت
و شیدایی، وادی سیر و سلوک و تقرّب، سرای عبودیت و فروتنی و
رستاخیز دل ها و جانهای مشتاق است.

این عبادت بی بدیل و ناب، فلسفه ای به گستره اقیانوس ها، مفهومی به
عظمت کوه ها، ثمره ای به پهنای آسمان ها، حکمتی به حلاوت گل ها و
معنویتی به اوج کهکشان ها دارد و چه نیکو است که این همه زیبایی و
حلاوت را در دانشگاه عارفان فرزانه و عالمان وارسته به نظاره بنشینیم و
غوّاص اقیانوس حکمت و دانش گهربار آنان باشیم.

حج، دارای اسرار و حکمت های شگرف و فلسفه و اهداف والایی است که با
دانستن آنها، حج گزار می تواند حجّی عارفانه، عاشقانه و حکیمانه به جای
آورد و با راز و رمز قدسی آن، بیشتر و بهتر آشنا شود.

از دیدگاه عارف کامل آیت اللّه ملکی تبریزی است که:

«حج و سایر عبادات، باید آنگونه انجام شود که خدا می خواهد و تنها زمانی
به این امر رسیده و از نتیجه عبادت برخوردار می شویم که هدف از آن
عبادت را بدانیم. اگر کسی حج را همانگونه که در روایات آمده، انجام دهد
و به تک تک اعمال و نیت های آن عمل کند، می توان گفت: آنگونه حج را
به جا آورده است که خداوند می خواهد».(۱)

حج، اسرار و ابعاد مختلف عرفانی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و… دارد که
در این مقال، تنها به گوشه ای از حکمت های عرفانی آن اشاره می شود:

یک ـ شناخت خدا

«توحید» و «شناخت خدا»، مهم ترین و بایسته ترین و ظیفه انسان ها است و هیچ
تکلیف و امری، به بایستگی و اهمیت آن نیست. توحید، اساس و رکن تمامی اعتقادات
و اعمال است و انسان در همه مواقع، به خصوص در حج، باید بر معرفت و شناخت خود
نسبت به آفریدگار فزونی بخشد و یقین و ایمان خود را به یگانگی، قدرت، علم،
سلطنت، تقدّس و ربوبیت او مستحکم سازد.

به راستی حکمت و فلسفه اصلیِ «حج»، توحید و معرفه اللّه است؛ یعنی حج گزاران
باید در حج شناخت و علم خود را درباره صفات و اسمای الهی زیاد کنند، با دقت و
اندیشه در اعمال و ارکان حج، هر چه بیشتر با آیات و نشانه های او آشنا شوند.

امام سجّاد علیه السلام در سفارش های خود به شبلی، به این امر توجّه ویژه ای داشته،
می فرماید: «هل عرفت بموقفک بعرفه، معرفه اللّه سبحانه…»(۲) «آیا هنگام توقف در
عرفات، معرفت خدا را یافتی…؟».

صاحبِ المراقبات در باره این حکمت حج می نویسد:

«خداوند متعال انسان را از خاک آفریده و او را به دیدار و پناه خود دعوت
نمود. نزدیکی و پناه او نیز مخصوص بلند مرتبگان و افراد با معنویت است و
به جهت اینکه انسان در اوایل کار، به دلیل فرو رفتن در تاریکی های عالَم
طبیعت و اسارت در کره خاکی و میان آب و گِل، عالم های عالی دسترسی
ندارد. خداوند، عالمِ او را با ایجاد مکانی آباد کرده و آن را خانه خود نامید و
آن را زیارتگاه زائران و طالبان حضرتش قرار داد تا بر گِرد آن چرخیده،
زیارتش کنند و به مقتضای حال خود، با پروردگارشان مأنوس شده و با این
امور، آماده عالم های قدس و نزدیک شدن به خدا گردند. برای این زیارت نیز
عبادت هایی مقرر فرموده (حج) که تمامی آنها، باعث پرواز از عالم خاکی به
عالم ملکوت، جبروت و لاهوت است. به عبارت دیگر، این عبادت ها انسان را
آماده زیارت کعبه حقیقی می کند که در باره آن، در روایت آمده است: زمین و
آسمانم گنجایش مرا ندارد، بلکه قلب بنده مؤمنم گنجایش مرا دارد. این
عبادات باعث شناخت نفس می شود که شناخت پروردگار را در بر دارد.»(۳)

رو به هر قبله که کردم صنما سوی تو بود

وآنچه محراب به معماری ابروی تو بود

نقش هر چهره غبار عالیه خط تو داشت

پشت هر پرده نهان، آیینه روی تو بود

چشم دل روزنه خلوت جان، زان دادند

که از این روزنه راهی به سر کوی تو بود…

عارف الهی مرحوم حاج سید هاشم حداد، در خاطرات و حالات خود از حج
فرمودند:

«رمی جمره عقبه، بالأخص خیلی برای من جالب بود؛ چون در جمره اولی و
جمره وسطی انسان رو به قبله می ایستد و رمی می کند؛ یعنی با توجّه و
استقبال کعبه، انسان شیطان را می زند و می راند. اما در جمره عقبه که باید
انسان پشت به قبله کند و رمی نماید، این چه معنا دارد؟ معنی آن، عین توحید
است؛ یعنی آن کعبه ای را که من تا به حال با این نفس خود، بدان توجّه
می نمودم، آن را اکنون پشت سر گذاره و با توجّه به اصل توحید ـ که دارای
جهت و سمتی نیست و با نفسی که از آن نفس بیرون آمده و توجّه بدان سو
ندارد ـ می خواهم شیطان را رمی کنم…».(۴)

امام خمینی، این عارف کبیر، حکمت اصلی حج را توحید و تنزیه می داند که با
عمل دقیق به دستورات عبادیِ حج حاصل می شود:

«در مراتب معنوی حج، که سرمایه حیات جاودانه است و انسان را به افق
توحید و تنزیه نزدیک می نماید؛ حاصل نخواهد شد، مگر آنکه دستورات
عبادی حج، به طور شایسته و مو به مو عمل شود… لبّیک های شما جواب دعوت
حقّ تعالی باشد و خود را محرم برای وصول به آستانه محضر حق تعالی
نمایید.»(۵)

دو ـ انس و تقرّب (لقای الهی)

حج، موقعیتی شکوهمند و فرصتی کم نظیر برای انس و دلدادگی به محبوب حقیقی
و تقرّب و نزدیکی به ساحت قدسی او است. وارستن از غیر و رسیدن به دوست و لقای
فرحناک او، حکمت حکیمانه حج است و رستگار و سعادتمند کسی است که غیر را
بگذارد و بگذرد و به یار بپیوندد.

اعمال و مناسک نورانی حج، بر صفای درون و نورانیت دل می افزاید و پرده های
حجاب دل را به کناری می نهد و او را آماده معرفت و لقای الهی می سازد. قلوب
عاشقان و عارفان، در حج آمادگی بیشتری برای معرفت، محبّت و وصال الهی پیدا
می کند و آنان را به معبود ازلی نزدیک تر می سازد.

آتش به جانم افکند شوق لقای دلدار

از دست رفت صبرم، ای ناقه پای بردار

در کیش عشقبازان، راحت روا نباشد

ای دیده اشک می ریز، ای سینه باش افکار..

پیشوای هشتم در باره این فلسفه قدسیِ حج می فرمایند:

«انّ علّه الحجّ الوفاده الی اللّه تعالی… و التقرّب فی العباده الی اللّه
عزّوجل».(۶)

«علّت حج، ورود به (میهمانی) خدای متعال است…(و در آن) نزدیک شدن به
خداوند بلند مرتبه است.»

مولی محسن فیض کاشانی در این باره می نویسد:

«کسی که به قصد خانه خدا حرکت می کند، چنان است که به قصد خدا و
زیارت او می رود. بنابراین، مناسب است کاری کند که در میعاد معیّن، به فیض
لقای خدا فائز شود و ثابت است که کامیابی از لقای رحمت او، منوط به
اخلاص در عمل است که بهترین راه ملاقات حضرت کردگار می باشد.»(۷)

عالم ربّانی مولا احمد نراقی نیز می نویسد:

«حج اعظم ارکان دین و عمده چیزهایی است که آدمی را به حضرت ربّ
العالمین نزدیک می سازد و آن اهمّ تکلیفات الهیه و اصعب عبادات بدنیه
(است)… غرض اصلی از خلقت انسان، شناخت خدا و وصول به مرتبه محبّت
و انس به او است و آن موقوف است بر صفای نفس و تجرّد آن. پس هر چه
نفس انسانی صاف تر و تجرّد آن بیشتر شد، انس و محبّت او به خدا بیشتر
می شود و برای حصول (به این امر)… خدای تعالی قرار عباداتی را فرمود که
متضمّن این امور هستند… از میان عبادات، حج مشتمل بر این امور است».(۸)

از دیگاه صاحب «محجّه البیضاء»:

«کسی که قصد خانه کعبه کند، قصد خدا کرده و زائر او است و آنکه در دنیا
قصد زیارت خانه او را کرده، سزاوار است که زیارتش ضایع نشود و در
میعادگاهی که معیّن شده است، مقصود او برآورده شود و مقصودِ او، نظر
کردن به وجه کریم خداوند و رسیدن به لقای او است. بنابر این، شوق به لقای
خداوند ناگزیر او را به اسباب این لقا تشویق می کند… نباید از واژه نظر به
وجه خداوند سبحان ـ که در کتاب و سنت و غیر این دو آمده ـ تصوّر شود که
مراد نظر کردن با چشم سر به صورتی مانند صورت های دیگر است. بی شک
خداوند از این مقوله برتر است؛ بلکه مقصود معنای دیگری است که آن را تنها
راسخان در علم می دانند.»(۹)

عارف شهیر، امام خمینی قدس سره در این باره می گوید:

«توجّه داشته باشید که سفر حج، سفر کسب نیست، سفر تحصیل دنیا نیست،
سفر الی اللّه است. شما دارید به طرف خانه خدا می روید. تمام اموری که دارید
و انجام می دهید، به طور الوهیت باید انجام بدهید. سفرتان از اینجا که شروع
می شود وفد الی اللّه » است. سفر به سوی خدای تبارک و تعالی است.»(۱۰)

و نیز می فرماید:

«گردش به دور خانه خدا، نشان دهنده این است که به غیر از خدا، گرد دیگری
نگردید.»(۱۱) و «در سعی بین صفا و مروه، با صدق و صفا سعی در یافتن
محبوب کنید که با یافتن او (توحید ناب)، همه بافت های دنیوی گسسته
شود…»(۱۲)

عارف کبیر حاج سید هاشم حداد می فرمود:

«روزی برای دیدن فلان، در کاظمین که بودم، به خانه اش رفتم، دیدم خود با
زوجه اش ایستاده اند و چمدانها و اسباب را بسته و عازم مسافرت به حج
هستند. پس از کرّات و مرّاتی که حج رفته بود و شاید تعدادش را غیر از خدا
کسی نداند. به وی نهیب زدم: تو که هر روز کربلا می روی، مشهد می روی،
مکه می روی؛ پس کی به سوی خدا می روی؟! وی حق سخن مرا خوب فهمید و
ادراک کرد؛ اما به روی خود نیاورد و خود را به نادانی و غفلت زد و خنده ای به
من نمود و خدا حافظی کرد و گفت: دعای سفر برای من بخوانید و چمدان ها را
دست گرفته، بیرون می برد تا به حرکت در آید…

بعضی از مردم حتّی افراد مسمّی به سالک و مدّعیِ راه و سبیل الی اللّه ،
مقصود واقعی شان از این مسافرتها، خدا نیست. برای انس ذهنی به مدرکات
پیشین خود و سرگرمی با گمان و خیال و پندار است و بعضاً هم برای به
دست آوردن مدتی مکان خلوت با همراه و یا دوستان دیرین، در آن اماکن
مقدسه می باشد.

و چون دنبال خدا نرفته اند و نمی خواهند بروند و اگر خدا را دو دستی بگیری
ـ و العیاد باللّه ـ مثل آفتاب، نشان دهی، باز هم قبول نمی کنند و نمی پذیرند؛
ایشان ابدا به کمال نخواهند رسید. ولهذا در تمام این سفرها، از آن مشرب
توحید چیزی ننوشیده و از ماء عذب ولایت، جرعه ای برکام شان ریخته نشده،
تشنه و تشنه کام باز می گردند و به همان قصص و حکایات و بیان احوال اولیا
و سرگرم شدن با اشعار عرفانی و یا ادعیه و مناجات های صوریِ بدون
محتوا، عمر خودشان را به پایان می رسانند.»(۱۳)

سه ـ فروتنی و تواضع

خاکساری و خشوع و خضوع در محضر خدای بلند مرتبه و تواضع و فروتنی
واقعی و خالصانه، یکی از حکمت ها و اهداف نوارنی حج است و حتّی می توان گفت که
جوهره حج و حکمت مهمّ آن، افتادگی و فرودستی و اظهار نداری و بیچارگی است.
حج گزار در حریم وارستگی، سر می نهد و دل می بازد و خاضعانه بر درگاه دوست
پیشانی می ساید و خاشعانه شیوه شیدایی پیش می گیرد.

هرکه را دعوی عشق است، پی یار آید

صادق آن است که با دیده خونبار آید

این همه حسن ز هر آیینه بنمود نگار

تا که صاحب نظری طالب آن یار آید

تا نسوزد دلی از عشق، ننالد جانسوز

از دل سوخته فریاد شرر بار آید…

(الهی قمشه ای)

امام علی علیه السلام در باره این فلسفه نورانی می فرماید:

«و فرض علیکم حجّ بیته الحرام. و جعله سبحانه علامهً لتواضعهم لعظمته و
اذعانهم لعزّته».(۱۴)

«و بر شما واجب کرد حج خانه خود را… و آن را نشانه فروتنی مردم در
(پیشگاه) عظمتش و تسلیم وپذیرش آنان نسبت به عزّت و بزرگی اش قرار
داد.»

امام رضا علیه السلام نیز می فرماید:

«انّ علّه الحجّ الوفاده الی اللّه … و ما فیه من الخضوع و الاستکانه والذّل».(۱۵)

«…حج (باعث به وجود آمدن) خضوع، استکانت و ذلّت می شود.»

عالم ربّانی، ملاّ مهدی نراقی در این باره می نویسد:

«خدای تعالی آن (بیت عتیق) را با نسبت دادن به خود شرف بخشید و برای
عبادت بندگان خود بر پا داشت و اطراف آن را حرم خود ساخت و با تحریم
شکار و کندن درخت آن، بر حرمت خانه خود تأکید فرمود و آن را بمانند
پایتخت پادشاهان مقرّر داشت تا زیارت کنندگان از راه های دور، ژولیده مو و
غبار آلود، قصد آن کنند و برای صاحب خانه تواضع و فروتنی کنند و به
درگاه جلال و عزّت و عظمت او تضرّع و زاری نمایند؛ با اعترافشان به اینکه او
منزّه است از اینکه خانه ای وی را در برگیرد یا در شهری جای گیرد.»(۱۶)

امام راحل قدس سره نیز در بحث های خود، به این مطلب اشاره فرموده که خودخواهی،
تکبّر و خودبینی، با روح حج (خدا خواهی و توحید) در تضاد است و شخص باید این
صفات رذیله را کنار بگذارد:

«حجاج مواظب باشند که رضای غیر خداوند را در اعمال خود، شرکت ندهند و
جهات معنوی حج بسیار است و مهم آن است که حاجی بداند که کجا می رود…
بداند که هر خود خواهی و خود بینی، با خدا خواهی مخالف است و با هجرت
الی اللّه مباین و موجب نقص حج است.»(۱۷)

عارف والا مقام، ملکیِ تبریزی نیز در سفارش های خود به حج گزاران، آنان را
چنین با فلسفه حج آشنا می کند:

«باید با جسم و جان متواضع بوده و همانگونه که در روایات آمده است، یکی
از کفش هایش را به دستش بگیرد. هر قدر می تواند باید در اظهار خشوع و
خواری جدّیت به خرج دهد…»(۱۸)

چهار ـ تقویت معنویت

یکی از ابعاد عرفانی حج، روحانیت و معنویت ویژه آن است. اعمال و مناسک
حج ـ مانند طواف، سعی، نماز، بیتوته، رمی و قربانی ـ دارای معنویت و صفای ویژه ای
است و این بر روح و روان انسان تأثیرات مثبت و شگرفی دارد؛ چنانکه اماکن مقدّس و
پاک سرزمین وحی نیز اثرات زیادی دارد و خانه مطهّر خدا و عرفات و مشعر و…
هریک در پاکسازی درون و تقویت روحانیت انسان، نقش مهمی ایفا می کند. حضور
در حج و آشنایی عمیق با فلسفه آن، باعث می شود که دین و ایمان انسان به رشد و
بالندگی برسد و باطن و درون او صفا و نورانیت کسب کند.

مولای عارفان حضرت علی علیه السلام می فرمود: «والحج تقویهً للدّین»؛(۱۹) « (خداوند)
حج را وسیله تقویت دین قرار داد.»

امام رضا علیه السلام در روایت زیبایی به حکمت های متعدّد حج اشاره فرموده که یکی
از آنها، باز داشتن جانها از فساد است (و حظره الأنفس عن الفساد)(۲۰) و این باز داشتن
از پلیدی ها، مایه نزدیکی به فضایل و مکارم اخلاقی و کسب نورانیت و معنویت است.

یک نفس بی یاد جانان بر نمی آید مرا

ساعتی بی شور و مستی سر نمی آید مرا

سر به سر گشتم جهان را، خشک وتر دیدم بسی

جز جمال او به چشم تر نمی آید مرا

از دیدگاه عالم ربّانی آیت اللّه ملکی تبریزی رحمه الله :

«هدف اصلی از تشریع حج و سایر عبادات، تقویت بُعد روحانی است تا انسان
با معنویت شده و از عالَم جسم، به «عالم معنی» ترقی نموده و شناخت خدا،
دوستی و انس او را به دست آورد و در سرای کرامت او با ا