پاورپوینت کامل آفرینش یا تجلّی حق (قسمت چهارم) ۷۲ اسلاید در PowerPoint

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل آفرینش یا تجلّی حق (قسمت چهارم) ۷۲ اسلاید در PowerPoint دارای ۷۲ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل آفرینش یا تجلّی حق (قسمت چهارم) ۷۲ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

بخشی از متن پاورپوینت کامل آفرینش یا تجلّی حق (قسمت چهارم) ۷۲ اسلاید در PowerPoint :

۴۱

استاد: در گام­های نخست دریافتیم که جهان هستی، مظهر و جلوه صفات حق تعالی است و
دانستیم که ویژگی مظهر این است که با تمام وجود نشان دهنده­ی صاحب ظهور و جلوه است؛
زیرا کمالات وجودی او را با خود دارد. و فهمیدیم که این ظهور و جلوه از صفات ثبوتی
ذات اقدس اله یعنی علیم و قدیر و حکیم بودن او نشأت گرفته و چون فیاض هم هست،
آفرینش عالم همان فیض اوست و این فیض عبارت از ایجاد ممکنات و هستی بخشی به آن­هاست
که هم در مرحله­ی تکوین وحدت یعنی ایجاد اولیه آن­ها تحقق می­یابد و هم در مراحل پس
از آن پدیده، حیات و هستی­اش به صورت فعلیت یافتن استعدادها و قابلیت­ها ادامه
می­یابد. و این در حالی است که همه­ی موجودات از فیض الهی بهره­مندند؛ یعنی همه به
صورت عموم هم نشان دهنده­ی صفات کمالی حق­اند و هم این صفات را در مرتبه و سطح
وجودی خود دارا هستند. حتماً خاطرتان هست که دانستیم همه­ی موجودات از شعوری حقیقی
و درکی وجودی نسبت به پروردگار هستی و خالق خود برخوردارند. او را می­شناسند و از
طریق او هستی و بودن خویش را می­فهمند. در این که او هست و کمالِ مطلق و مطلقِ کمال
است، غنی است و همه به او نیازمندند و اوست که نیاز همه را برطرف می­سازد؛ احتیاج
به آموزش و تحصیل ندارند؛ چرا که این درک و فهم با وجود آن­ها عجین است.

ـ در محضر شما این را هم دانستیم که این فیض یعنی هستی و جهان آفرینش دارای مراتبی
است و مرتبه­ای از آن؛ حق، ظهوری تمام دارد. ویژگی موجودات در این مرتبه این است که
هیچ شائبه­ای از ماده و جسمانیات در آن­ها نیست و به همین جهت علمی کامل و قدرتی بی
حدّ دارند و در رابطه با مراتب پایین­تر از خود، واسطه فیض هستند؛ یعنی امورات
آن­ها را تدبیر می­کنند و اداره­ی نظام عوامل پایین­تر، بر عهده­ی آن­هاست. البته
این کمالات و این تدبیر و وساطت در فیض همه به اذن و امر الهی است. هم­چنین از
فرموده­ی شما دریافتیم که در طبیعت نیز که همه چیز بر مبنای ماده و جسمانیات قرار
دارد فیض الهی برقرار است و موجودات در این بخش از هستی گرچه مادی­اند ولی از آن
شعور که لازمه­ی مظهر بودنشان است بهره­مندند. در این بین جویای جایگاه انسان در
هستی بودیم و می­خواستیم اطلاعاتی کسب کنیم.

استاد: وجود انسان هم به عنوان جزیی از عالم هستی و مظهر حق تعالی و هم نشان
دهنده­ی کمالات وجودی او؛ یعنی علم، قدرت، حکمت، رحمت و امثال این­هاست و هم خود از
کمالات حق بهره­مند است. به این معنا که اوّلاً: ذره ذره­ی وجود انسان آیت علم و
حکمت همراه با قدرت الهی است که بشر با وجود پیشرفت رو به تزاید خود در ابعاد مختلف
به عجز خود در رابطه با شناخت زوایای جسمانی پیکر انسان اعتراف دارد؛ چه رسد به
ابعاد روحانی و امور باطنی و حقیقت انسان. ثانیاً: ساختار آفرینش و استعدادهای
نهفته در وجود انسان به گونه­ای است که او را به عنوان عصاره­ی هستی نمایانده
است. به تعبیر مولا علی(علیه السلام) که فرمود: اتزعم انک جرم صغیر و فیک انطوی
العالم الاکبر؛ آیا گمان می­کنی که جسمی کوچک هستی؛ در حالی که عالم اکبر در تو
پیچیده شده است.([۱])

ـ به نظر می­رسد این تعبیر، مفهومی بلند دارد، چنانچه ممکن است آن را توضیح دهید.

استاد: بلی، این تعبیر بیانگر عناصر تشکیل دهنده­ی وجود انسان و نهفته­ها و
دارایی­های اوست. از یک طرف عناصر موجود در طبیعت به صورتی متناسب و با سازماندهی
منظم بدن انسان را تشکیل می­دهند. طبق کشفیات دانشمندان عناصری مانند: آهن، روی،
منگنز و فسفر و املاحی چون: نمک، قند و … و مواد چربی و پروتئینی … که هر یک در
گوشه­ای از طبیعت به صورت بسیط یا مرکب وجود دارد، در بدن انسان موجود است و نقش و
جایگاه ویژه­ی خود را دارد.([۲])

از طرف دیگر نمونه­ای از عالم مثال که درباره­ی آن صحبت کردیم، در انسان وجود دارد.
رؤیا و خواب­هایی که انسان می­بیند از این نوع است. بُعد ملکوتی انسان که تعبیر به
نفس ناطقه یا روح می­شود با جهان مجردات و فرشتگان سنخیّت دارد.

ـ تفاوت موجودات در جهان هستی به گونه­ای است که هر دسته یا به فرمایش شما هر مرتبه
را در عالم خاص خود قرار می­دهد؛ عالم فرشتگان، عالم موجودات برزخی، عالم حیوانات و
عالم گیاهان و غیر این­ها به گونه­ای که برای هیچ یک از آن­ها مقدور نیست که از
قلمرو خود خارج و به محدوده­ی دسته دیگر وارد شود.

و حال آن که با بیان شما، مجموع آن­ها در انسان وجود دارد. آیا این، سبب نوعی تضاد
در انسان نمی­شود؟ و آیا به تعبیر شما انسان مرکب از این عوالم است؟!

استاد: تضادی که به گفته شما در بین موجودات هر رتبه و مراتب جهان هستی دیده
می­شود، ناشی از چیستی موجودات است که در قالب وجودهای خاص عینی در جهان به وجود
آمده و زندگی می­کنند، اما حقیقت انسان به عنوان روح یا بُعد مجردِ وجود او، در
عین حال که یک چیز؛ یعنی بسیط است دارای مراتب می­باشد که در هر مرتبه آثار و
ویژگی­های خاصی از او ظاهر می­شود.

ـ شنیده­ایم که انسان دارای سه نفس است: نفس نباتی، نفس حیوانی و نفس انسانی یا
ناطقه، که هر کدام به برهه­ای از زندگی او مربوطند. بر این اساس انسان موجودی مرکب
از نفوس مختلف است. همچنین بُعد مادی به نام بدن هم جزیی از وجود اوست، چگونه
چنین چیزی ممکن است؟

استاد: قبل از پاسخ به یک نکته اشاره می­کنم. هر کدام از این مراتب نفس دارای
قوایی است که مبدأ و علت ایجاد و صدور حالات در انسان می­شود. شرح این مراتب و قوا
در بخش “انسان شناسی” کتاب­های فلسفی به تفصیل بیان شده است، اما این که آیا روح
انسان مرکب از نفس­های سه­گانه است یا یک حقیقت بسیط است، که در این صورت چگونه
می­توان آن را مبدأ و علت کارها و حالت­های متفاوت در انسان دانست؟ حکیم متأله صدر
المتألهین در این زمینه فرموده است: نفس آدمی مادامی که به صورت جنین در رحم مادر
است در مرتبه­ی نباتی خود به سر می­برد.([۳])

دلیل فرمایش ملاصدرا این است که در آن وضعیت، فقط رشد می­کند، ولی از حس و حرکت
ارادی؛ همچون زمان پس از تولد، محروم است. وی در ادامه می­گوید: و بعد از تولد به
درجه­ی نفس حیوانی نایل می­شود تا زمانی که قدرت درک و تفکر در مورد اشیا را پیدا
کند که این در بُعد اندیشه و نظر است و در بُعد عملی، به بلوغ معنوی و رشد باطنی
برسد که در این مرحله به فضیلت در مرتبه­ی نفس انسانی می­رسد. و در این­جاست که اگر
توفیق الهی با او یار باشد و مسیر حق و راه توحید را بپیماید و با تحصیل علم، عقلش
را کامل کند و از طبیعت مادی منقطع گردد، در صف ملائکه مقرب الهی قرار می­گیرد، و
اگر خدای ناکرده از راه مستقیم دور شود و طریق ضلالت را بپیماید در زمره­ی شیاطین
جای گرفته و در قیامت با صفت غیر انسان محشور می­شود.([۴])

وی در جای دیگر کلامی از ارسطاطالیس نقل می­نماید. او گفته است: این که نفس انسان
دارای سه جزء; نباتی و حیوانی و ناطقه است، به معنای ترکیب آن از این قوا اجزء;
نیست، بلکه به معنای جامعیت و کمال آن است.

ـ آیا منظور ارسطاطالیس این است که کمال نفس و جامعیت آن به این است که در عین یکی
بودن بساطت قدرت برکارهای مختلف را دارد و می­تواند منشأ آثار متنوع باشد؟! و این
توان در موجودات دیگر دیده نمی­شود؟!([۵])

استاد: بله این گونه است. در تشریح مطلب، حکیم صدرای شیرازی فرموده است: نفس آدمی
در عین محروم بودنش، می­تواند به مقام حواس پنج­گانه که در ارتباط با ماده و طبیعت
است، تنزل یابد؛ یعنی به هنگام لمس اشیا، در قوه­ی لامسه جلوه کند و هنگام بوییدن،
در قوه­ی بویایی و به وقت چشیدن در قوه­ی چشایی ظهور نماید و با سایر حواس نیز به
همین صورت جلوه کند.

و در مرتبه­ای بالاتر از حس؛ در مقام خیال­وعین قوه­ی متخیّله می­شود و همین گونه
از قوای نفس حیوانی؛ یعنی قوه­ی شهوانیّه برای به دست آوردن هر آنچه که به نفع اوست
و غضبیّه برای دفع هر چیز که به ضرر اوست بهره می­گیرد. نفس انسان به وسیله تحصیل
کمال علمی و عملی؛ یعنی رعایت تقوا و عمل صالح به مقامات بالاتر؛ یعنی موجودات مجرد
و قدسی می­رسد. و ممکن است به جایی برسد که فرشتگان خدمت کردن برای او را افتخار
بدانند. این در حالی است که در درجات بالا، مقامات پایین­تر را از دست نمی­دهد،
بلکه یک وجود جمعی دارد؛ یعنی می­تواند از پست­ترین درجه که همان طبیعت و حواس است
تا بالاترین آن که عالم عقل و ملکوت می­باشد را دارا باشد.([۶])

بنابراین انسان کامل مانند سایر انسان­ها از تمام قوای وجودی خود بهره می­برد و این
گونه نیست که به دلیل رفعت مقام و درک بالا و ارتباط با ملکوت و عالم غیب، قوای حسی
یا خیال خود را از دست بدهد یا از آن­ها بی نیاز گردد، بلکه تا زمانی که در این
جهان زندگی می­کند، بدن مرکب روح، و نفس او ابزاری است که به وسیله­ی آن امور معاش
و روابط اجتماعی خود را اداره و تأمین می­نماید.

ـ عجیب است، چگونه انسان می­تواند از این توانمندی بالا برخوردار شود؟

استاد: از آن جهت که نفس انسان، جوهری قدسی و از سنخ ملکوت است. او جلوه­ی وحدت
حقه­ی ذات الهی است.([۷]) همان گونه که جهان هستی با تمام گونه­های به ظاهر مختلف و
متنوع آفریده­ها یک واحد جمعی است؛ یعنی واحدی است که در خود کثرت دارد و متکثری
است که قدر جامع واحدی دارد که بر آن حاکم است. این وحدت، فعل حق تعالی است، و
انسان نیز مظهر فعل خدای تعالی با وحدتی جمعی که ملازم با بساطت وجود است، مراتب
متکثری دارد که در هر مرتبه ـ آن گونه که بیانش گذشت ـ منشأ حالات و مبدأ افعالی
متفاوت و متضاد می­شود و این تکثّر هیچ خدشه­ای به آن وحدت وارد نمی­کند.

ـ بنابراین نفس انسان با این ظرفیت بالا، چه نیازی به بدن دارد؟

استاد: بدن برای روح و نفس انسان، همچون مرکبی است که به وسیله آن سفری را که بدان
منظور آفریده شده، می­پیماید. این سفر که به سوی خداوند تعالی است با پیمودن منازل
تعیین شده برای تکامل انسان و دیدار پروردگار و با استفاده از توشه­ای که همان علم
و عمل صالح است، صورت می­پذیرد. از این­رو انسان باید بدن را از هر گونه آفت و
مانعی که او را از رفتن باز می­دارد، حفظ کند و او را از نظر غذا و هر آنچه به آن
نیاز دارد، تأمین کند.([۸])

ـ نکته دیگری که به ذهن می­رسد این است که دانستن مطالبی از این دست، چه نفعی دارد؟
این که انسان بداند نفسی دارد که مراتبی برای آن لحاظ شده و … چه اثر مثبتی
می­تواند داشته باشد؟

استاد: در واقع ما گوشه­ای از ویژگی­های انسان را بیان کردیم. صاحب نظران انسان را
از زوایای گوناگون مورد مطالعه قرار داده­اند. شاید گزافه نباشد اگر بگوییم: هنوز
نوشتاری بشری که جامع جهات نهفته در انسان باشد، نگاشته نشده است. از این روی، برخی
مبدأ ایجاد یا آفرینش او را مورد توجه قرار داده­اند؛ بعضی به هدف یا اهداف عالی که
انسان برای آن آفریده شده است، پرداخته­اند و دسته­ای به شناسایی روح و روان او و
ابعادی چون: توانایی و ظرفیت­های او نگریسته­اند.گروهی نیز سعی خود را در کشف موانع
احتمالی بر سر راه انسان معطوف داشته­اند. و این تلاش همگانی در طول قرون متمادی با
محوریت انسان شناسی صورت گرفته است. این کنکاش به طرفداران دین یا مکتب خاص
اختصاص ندارد، بلکه مکاتب مختلف به میدان اندیشه آمده و