پاورپوینت کامل حوزه ها و مراکز علمی حله ۸۶ اسلاید در PowerPoint

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل حوزه ها و مراکز علمی حله ۸۶ اسلاید در PowerPoint دارای ۸۶ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل حوزه ها و مراکز علمی حله ۸۶ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

بخشی از متن پاورپوینت کامل حوزه ها و مراکز علمی حله ۸۶ اسلاید در PowerPoint :

عمده حلقه های تدریس و تعلم در شهر حله، عبارت بوده از خانه علما و اماکن زیارتی و مساجد و ما تا پایان قرن نهم هجری، در منابع تاریخی و علمی مربوط به حله سراغ نداریم که به وجود یک مدرسه رسمی و حوزه معمول در این شهر اشاره شده باشد؛ جز مدرسه ای به نام «مدرسه زینبیه» که در بعضی یافته ها از آن یاد کرده اند. بنابراین مهم ترین مراکز فکری و حوزوی حله، مواردی است که در ادامه به معرفی آنها می پردازیم:

خانه علما

منزلگاه عالمان در طول تاریخ اسلامی، همواره یکی از محل های ثابت تدریس و مجمع حضور شیفتگان علم و دانش بوده است. این پدیده زاییده گذشت زمان و رسمی پیداشده در گذر تاریخ نیست؛ بلکه در همان آغاز نمونه هایی از آن وجود داشته و گزارش های تاریخی آن به ما رسیده است (طبری، بی تا، ج۳، ص۴۴۴). در زمان رسول خدا۹ خانه ارقم بن ابی ارقم جایی بود که حضرت در آن اصول دین جدید را به مردم می آموخت. نشست های علمی و معرفتی نیز در منازل اصحاب برگزار می شد (ابن شبه، ۱۴۰۴ق، ج۲، ص۶۵۹).

تشکیل جلسات درس در خانه ها و اتاق ها به طائفه خاصی از مسلمانان منحصر نبود؛ بلکه همه طوائف اسلامی در میان خود به چنین شیوه ای عمل می کردند. شیعه امامیه که این روش تعلیم را می پسندید، آن را ادامه داد؛ چون احساس می کرد با چنین رویکردی می تواند افکار و عقاید خود را به بهترین شکل محافظت کند و آن را از دستبرد حاکمیت مسلط عصر خود، که می کوشید شیعیان را از جهت فکری و اعتقادی در تنگنا و تحت فشار بگذارد، دور نگه دارد (فیاض، ۱۳۹۲ق، ص۸۶). این پایداری و استقامت، می طلبید که شیعیان فعالیت های علمی خود را از دید نظام سلطه پنهان کنند تا به باورهای حقشان آسیبی نرسد و این معارف و حقایق دست به دست منتقل شود و در اختیار نسل های آینده قرار گیرد.

نمونه هایی که ذکر می کنیم، در شمار برجسته ترین خانه های تعلیم و دانش گستری در حله بوده اند:

۱- خانه شیخ احمد بن فهد احسائی حلی (م. ۸۰۶ق): وی برای علم آموزی خود را از احسا به حله رساند و در خدمت علی بن متوج بحرانی کسب دانش کرد؛ ساکن حله شد و همانجا رخت از جهان بر بست و مدفون گردید (حرزالدین، ۱۳۹۱ق، ج۱، ص۷۹).

خانه شیخ احمد بن فهد در حله یکی از مراکز تفکر شیعی بود که حقیقت طلبانی از حله و بحرین به آن وارد می شدند و با کوله باری از معرفت و معنویت آن را ترک می گفتند. کسانی همچون شیخ ناصر بن احمد بن متوج بحرانی (۸۵۹ق) و محمد بن ابی جمهور احسائی (۸۹۸ق) و شیخ حسن مشهور به ابن مطوع جروانی احسائی، از جمله شاگردان این عالم بزرگوار بودند که در خانه وی، از او کسب فیض می کردند (بحرانی، ۱۴۱۴ق، ص۶۷؛ حر عاملی، ۱۹۶۲م، ج۲، ص۲۱).

۲- خانه شیخ احمد بن متوج بحرانی (م. ۸۲۰ق): وی یکی از عالمان زبده حله به شمار می رفت و خانه اش محل دیدار و گردهمایی مردان فکر و اندیشه بود. بسیاری از دانشوران، تحت تعلیم او به مدارج بالای علمی رسیدند و به داشتن اجازه از او مفتخر شدند. در ادبیات عرب سرآمد بود و سفرهای علمی فراوان در کارنامه حیات فکری او ثبت و ضبط شده است و در رثای اهل بیت: نیز اشعاری دارد (افندی، ۱۴۰۳ق، ج۱، ص۴۵).

شیخ احمد بن فهد بن ادریس احسائی حلی (م. ۸۰۶ق) از جمله کسانی است که شیخ متوج در خانه خود به او اجازه داد که بخش نخست کتابش، تلخیص التذکره را نقل و روایت کند (بحرانی، بی تا، ص۱۷۸). همین شیخ احمد بن فهد و نیز فرزند عالم مورد بحث، شیخ ناصر بن احمد متوج (م. ۸۵۹ق) و شیخ حسن بن مطوع جروانی احسائی و شیخ احمد بن محمد سبعی (م. ۸۶۰ق) از شاگردان خانگی شیخ احمد بن متوج بحرانی بودند.

۳- خانه شیخ علی بن حسن بن علاله حلی (زنده در: ۸۲۲ق): از فقیهان و مجتهدان حله و از علمایی بود که شیخ محمد بن ابی جمهور احسائی در خانه اش، نزد وی فقه و حدیث آموخت (بحرانی، بی تا، ص۱۸۲؛ افندی، ۱۴۰۳ق، ج۴، ص۱۹۹).

۴- خانه شیخ محمد بن شجاع قطان حلی (م. ۸۳۲ق) مجلسی۴ درباره وی گفته است: «شیخ فاضل محقق» (مجلسی، بی تا، ج۱۰۵، ص۱۵۰). خانه اش مقصد علمی دانشجویانی بود که سیراب شدن از چشمه جوشان و زلال دانش وی، آنان را متوجه او می ساخت (افندی، ۱۴۰۳ق، ج۴، ص۸۲).

۵- خانه شیخ عزالدین حسن بن محمد بن علی مهلبی (زنده در: ۸۴۰ق): از خانه ای اصیل و ریشه دار، و از فقیهان بود که دو فضیلت علم و ادب را با هم داشت و شعرهای نیکو می سرود (افندی، ۱۴۰۳ق، ج۱، ص۳۲۵؛ یعقوبی، ۱۹۵۱م، ج۱، ص۱۳۱). در خانه اش در حله سیفیه، تدریس می کرد و کتاب می نوشت. کتاب الانوار البدریه فی رد شبهه القدریه از اوست که به گفته افندی، تألیف آن را در روز شنبه، ششم جمادی الآخر سال ۳۴۰ قمری در خانه خود به انجام رساند (افندی، ۱۴۰۳ق، ج۱، ص۱۸۱).

۶- خانه شیخ حسن بن حسین بن مطر جزائری حلی (زنده در: ۸۴۹ق): او که پژوهشگری برجسته، و از عالمان شهر حله در نیمه نخست قرن نهم هجری است، در خانه اش تدریس می کرد. شیخ حسن بن عبدالکریم فتال حلی، در خانه این شیخ محقق، نزد وی دانش آموخت (همانجا).

حلقه های درسی

از جمله مراکز علمی در حله، مجالسی و حلقه های تعلیم فراوانی بود که اندیشمندان حلی، بیرون از خانه خود، در مکان هایی خاص تشکیل می دادند؛ مکان هایی به صورت صحنی وسیع با غرفه هایی در اطراف. این حلقه های تدریس در حله به این صورت بود که استاد در جایی مخصوص می نشست و شاگردان پیرامون او حلقه وار قرار می گرفتند و اندک اندک، آن محل به «جلسه درس» فلان عالم شهرت می یافت (حرزالدین، ۱۳۹۱ق، ج۱، ص۶۴؛ وناس، ۲۰۰۶م، ص۳۵).

برجسته ترین مجالس و حلقه های درسی در حله عبارت اند از:

۱- جلسه درس شیخ علی بن محمد بن عبدالحمید نیلی (زنده در: ۸۰۰ق): وی یکی از چهره های شاخص علمی بود که در اواخر قرن هشتم و اوائل قرن نهم در حله می زیسته و دو قرن را درک کرده است. شیخ احمد بن فهد حلی، کتاب شرائع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام از محقق حلی را در جلسه درس وی بر او خوانده و در نهایت، اجازه روایت آن را از استاد خود دریافت کرده است (افندی، ۱۴۰۳ق، ج۴، ص۹۲). شیخ حسن بن سلیمان بن خالد حلی (زنده در: ۸۰۲ق) نیز از شاگردان حلقه درس شیخ علی بن محمد نیلی است (خوانساری، ۱۴۱۱ق، ج۴، ص۳۳۴).

۲- جلسه درس زین الدین علی بن حسن بن حسین استرآبادی (م. ۸۳۷ق): او عالمی متقی و پارسا بود و مجلس درسش رونق ویژه ای داشت. یکی از حاضران حلقه تدریس او، شیخ حسن بن علی بن حسن حلی (زنده در: ۸۳۳ق) است. شیخ زین الدین برای یکی از طلاب درس خود، دو اجازه مرقوم داشته که یکی مربوط به نقل بخش نخست کتاب رجال ابن داود است و دیگری به فاصله دو سال، اجازه نقل نیمه دوم آن کتاب که نشان می دهد این شاگرد که نامش معلوم نیست، مدتی طولانی در مجلس درس وی حاضر می شده و از شاگردان ثابت قدم او بوده است (افندی، ۱۴۰۳ق، ج۳، ص۴۱۲؛ بحرالعلوم، ۱۳۶۳ق، ج۳، ص۲۷۸).

۳- جلسه درس شیخ علی بن دقماق حسینی حلی (زنده در: ۸۴۰ق): او هم عالم و فقیه بود و هم شاعر و ادیب، و این واقعیتی است که توصیف «کحاله» درباره او، آن را مسلم می گرداند: «شیخ علی بن دقماق، ادیب بود و کتاب نزهه العشاق فی الادب از آثار اوست» (کحاله، بی تا، ج۷، ص۱۹۶).

قوام الدین عبدالله بن سیف الدین بن تائب شغرائی کتاب تحریر الاحکام الشرعیه را در جلسه درس بر وی خواند و در تاریخ ۸۰۶ قمری از استاد خود اجازه نقل آن را دریافت کرد (اللجنه العلمیه فی مدرسه الامام الصادق۷، ۱۴۲۰ق، ج۹، ص۱۶۳).

۴- جلسه درس شیخ احمد بن فهد حلی (م. ۸۴۱ق): مجلس درس شیخ احمد بن فهد، خود یک مدرسه جداگانه علمی بود و افراد بسیاری برای تحصیل معارف دینی و گرفتن اجازه به حلقه درسی وی می پیوستند و فارغ التحصیل می شدند. ابن فهد را به راستی باید یگانه پرچم دار حوزه علمیه حله در قرن نهم هجری دانست که شاگردان پرنشاطی را پیرامون خود گرد آورده بود و آنان را در پرتو چراغ پرنور دانش خود راه می نمود و به رشد و تعالی می رساند. از شاگردان حلقه علمی او، این نام ها پرآوازه اند: سیدمحمد نوربخش (م. ۸۶۹ق)، سیدمحمد بن فلاح واسطی مشعشعی (م. ۸۷۰ق)، شیخ عبدالسمیع بن فیاض اسدی حلی (م. ۸۷۶ق) و علی بن هلال جزائری حلی (زنده در: ۹۰۰ق).

شیخ ناصر بن متوج بحرانی، به دلیل خواندن کتاب قواعد الاحکام فی معرفه الحلال و الحرام در جلسه درس ابن فهد حلی، از وی اجازه نقل دریافت کرد. در پایان این اجازه آمده است:

این کتاب را ایشان که خداوند سایه اش را مستدام، و امثال او را بسیار گرداند در جلسات متعدد برای من خواند و بحث و ضبط آن را به انجام رساند و آخرین جلسه یازدهم جمادی الآخر سال ۸۳۸ قمری بود. کاتب: اضعف بندگان خدا، احمد بن محمد بن فهد عفا الله عنه (افندی، ۱۴۲۷ق، ص۴۶۰).

دو اجازه دیگر نیز از ایشان در منابع نقل شده که در مجلس درس برای شاگردان خود نوشته است (همان، ۱۴۲۷ق، ص۴۸۲؛ طباطبائی، ۱۴۱۶ق، ج۲، ص۸۴).

۵- جلسه درس عبدالملک بن اسحاق قمی کاشانی (م. ۸۵۱ق): او در کاشان متولد شد و حله را مسکن و مأوای خویش ساخت و در زمره زبده ترین عالمان آن دیار در آمد. در پایان اجازه نامه ای که برای شاگرد خود، زین الدین علی بن حسین بن حسن استرآبادی در سال ۸۹۱ قمری نوشته، چنین آورده است:

زینت ملت و آیین علی که خداوند عمر او و پدرش را طولانی گرداند این کتاب را به قرائت و بحث و شرح و با کمال فهم و دقت، در چند جلسه نزد من آموخت و در ۲۴ ماه محرم الحرام از سال ۸۵۱ قمری آن را به پایان برد. کاتب: اضعف بندگان خدا، عبدالملک بن اسحاق (افندی، ۱۴۰۳ق، ج۳، ص۳۹۸).

۶- جلسه درس سیدعلی بن حسن بن حسین سرابشنوی حلی (زنده در: ۸۵۱ق): وی از بزرگان فقهای عصر خود بود. در مجلس تدریس او کتاب های متعددی خوانده و شرح و تحقیق می شده است. این را می توان از متن اجازه ای که برای شیخ فخرالدین علی بن نصرالله بهاءالدین طبری در سال ۸۰۶ قمری پس از اتمام کتاب قواعد الاحکام فی معرفه الحلال و الحرام نوشته است، به دست آورد؛ آنجا که می نویسد:

و اجازه دادم که وی این کتاب و دیگر تألیفات مؤلف و نیز مصنفات علمای گذشته رضوان الله علیهم اجمعین را که نزد من خوانده، برای هر که بخواهد، روایت و بازخوانی کند؛ چراکه وی شایستگی این کار را دارد (طباطبائی، ۱۴۱۶ق، ج۲، ص۱۴۲).

۷- جلسه درس سیدمحمد بن جعفر ملحوس حسنی حلی (م. ۸۷۹ق): او از گران ارج ترین علمای امامیه و از خانواده ای اصیل و اهل علم و فضل است که به سادات حسنی ساکن در حله نسب می رساند. محفل تدریس او، یک مرکز پرنشاط علمی بود. طالبان علم به او روی می آوردند و روزها و سال ها خوشه چین خرمن فکر و اندیشه پربار او بودند و در این جلسات، پس از اتمام کتاب های فقهی و روایی، از او اجازه نقل دریافت می کردند (همان، ۱۴۱۶ق، ج۲، ص۸۵).

۸- جلسه درس سیداحمد بن علی حسینی جزائری حلی (م. ۸۸۳ق): او از استادان اجازه حله بود و شیخ اجل، یوسف بن حسین بن أبی قطیفی در خلال نیمه دوم قرن نهم هجری (م. ۸۹۰ق) کتاب الدروس الشرعیه شهید اول را نزد وی به اتمام رساند و مجاز به نقل و روایت آن شد (افندی، ۱۴۲۷ق، ص۴۶۸).

۹- جلسه درس شیخ یوسف بن حسن بن ابی قطیفی (زنده در: ۸۹۱ق): او یکی از مشایخ اجازه بود و نامش در سلسله اجازات جای داشت و از تحصیل کردگان مکتب فاضل مقداد سیوری حلی به شمار می رفت (همان، ۱۴۲۷ق، ص۴۶۷).

۱۰- جلسه درس محمد بن ابی جمهور احسائی (ت ۸۹۸ق): محفل گرم درس و بحث او شماری بسیار از طلاب علم را پیرامون وی گرد آورده بود؛ چندان که تعداد فراوانی از علما به دست او پرورش یافتند و در زمره محدثان و ناقلان میراث اهل بیت: درآمدند. شیخ محمد بن صالح، مشهور به غروی حلی (م. ۸۹۰ق) از کسانی است که توانست از محمد بن ابی جمهور احسائی اجازه نقل بگیرد و استادش در آخرین جلسه درس کتاب ارشاد الاذهان الی احکام الایمان برای وی نوشت:

بنده امیدوار به خداوند یکتا و بلندمرتبه، محمد بن صالح مشهور به غروی حلی، کتاب ارشاد الاذهان الی احکام الایمان را نزد من خوانده و بنده از آغاز تا پایان آن را از او شنیده ام و این خواندن و شنیدن، عالی و استوار بوده است. وی درخواست کرده اجازه دهم کتاب را از من روایت نماید. من خواسته اش را اجابت کردم و در نیمه ماه جمادی الاولی سال ۸۹۸ قمری این اجازه را به رشته تحریر در آوردم. کاتب: فقیر درگاه الهی، محمد بن علی بن ابی جمهور احسائی (مجلسی، بی تا، ج۱۰۵، ص۵).

مساجد و زیارتگاه ها

مساجد از پرجلوه ترین جاهایی هستند که همواره در طول تاریخ تفکر اسلامی پیوند عمیق آنها با علم و جنبش های فکری، رشد و تعالی مسلمانان را در پی داشته است. در آغازین سال های اسلام، از مساجد برای گسترش تعالیم دین بهره برداری می شد؛ همچنان که اساسی ترین محل برای عبادت و اجتماعات عبادی نیز بود. رسول خدا۹ اصحاب خود را در مسجد تعلیم می داد. از اُبی بن کعب نقل شده است که گفت: «روزی وارد مسجدالنبی شدم. دیدم مردی در حال قرآن خواندن است. گفتم: چه کسی به تو قرآن آموخته؟ گفت: رسول خدا۹» (محمود، ۱۹۷۶م، ص۳۲؛ ابن حنبل، ۱۴۱۴ق، ج۱، ص۴۱۹). همچنین از یکی دیگر از اصحاب نقل شده است: «در مسجد خدمت پیامبر۹ رسیدم و گفتم: ای رسول خدا، آمده ام علم بیاموزم. فرمود: آفرین به تو که طالب علمی» (شهید ثانی، ۱۴۰۹ق، ص۱۰۷).

این نمونه ها نشان می دهد که مسجد در تلقی مسلمانان، نخستین مدرسه و محل یادگیری معارف اسلامی بوده است. مسجد را مع