پاورپوینت کامل سمینار بررسی مسایل حوزه و نظام آموزشی ۸۵ اسلاید در PowerPoint

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل سمینار بررسی مسایل حوزه و نظام آموزشی ۸۵ اسلاید در PowerPoint دارای ۸۵ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل سمینار بررسی مسایل حوزه و نظام آموزشی ۸۵ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن پاورپوینت کامل سمینار بررسی مسایل حوزه و نظام آموزشی ۸۵ اسلاید در PowerPoint :

>

۴۰

مقام معظم رهبری در سال ۷۰ (۱۵ شعبان ۱۴۱۲) در سفری که به شهر قم داشتند در سخنرانی مهمی که در جمع آیات و اساتید و
فضلای حوزه علمیه ایراد فرمودند، با اشاره به نظام آموزشی حوزه، بر تغییر ساختار تشکیلاتی و اداری حوزه، تاکید ورزیدند .
معظم له در این جلسه طرحی را بدین صورت ارایه فرمودند:

در راس تشکیلات حوزه شورایی از نمایندگان مراجع با معرفی جامعه مدرسین قرار گیرد که وظیفه آن، تهیه و تدوین
سیاست های کلان و قوانین و مصوبات جاری در حوزه باشد . این شورا، مدیری را انتخاب کنند که کارهای اجرایی را انجام دهد و
قوانین تصویب شده شورای عالی سیاست گذاری را به مرحله اجرا درآورد .

در طرح معظم له، برای مدیر، هشت الی ده معاونت پیشنهاد شده بود که هر کدام به عنوان بازوان اجرایی مدیر باشند تا در
نتیجه، سیاست گذاری از اجرا جدا شده و امور جاری حوزه نظم و انضباط خاصی به خود گیرد . ایشان، به بزرگان حوزه بخصوص
جامعه محترم مدرسین توصیه فرمودند که برای بررسی بیشتر این طرح، سمیناری را با حضور صاحب نظران حوزه تشکیل دهند
و دستاورد سمینار برای اجرا در حوزه مدنظر قرار گیرد ^(۱) جامعه محترم مدرسین، با اعلام آمادگی، مقدمات کار را فراهم و اقدام
به برپایی سمینار کرد .

این سمینار در اردیبهشت سال ۷۱ به مدت سه روز در مدرسه دارالشفاء با حضور صاحب نظران، دانشوران و فضلای حوزه علمیه،
کار خود را آغاز کرد . در این سمینار هشت کمیسیون: ۱ – تبیین اهداف و جایگاه حوزه; ۲ – شورای عالی و مدیریت; ۳ – تشکیلات;
۴ – آموزش; ۵ – تحقیقات; ۶ – تبلیغات; ۷ – تهذیب و اخلاق; ۸ – خدمات و رفاه; در نظر گرفته شده بود . که تنها به دستاورد
کمیسیون آموزش این سمینار می پردازیم . ^(۲)

کمیسیون آموزش سمینار بررسی مسایل حوزه

به دنبال اعلام آمادگی جامعه مدرسین برای برگزاری سمینار و دعوت از صاحب نظران برای ارایه طرح و پیشنهاد در باره نظام
آموزشی حوزه، طرح های زیادی به ستاد اجرایی سمینار رسید و سپس در کمیسیون آموزش مهم ترین طرح ها، مورد بررسی قرار
گرفت . از جمله طرح های ارایه شده، می توان از طرح های بنیاد فرهنگی باقرالعلوم علیه السلام، حجه الاسلام ربانی گلپایگانی، و . . .
نام برد . در این بخش، فشرده بعضی از طرح ها را می آوریم:

طرح های آموزشی سمینار بررسی مسایل حوزه

یکی از طرح های ارایه شده به سمینار بررسی مسایل حوزه طرح «بنیاد باقرالعلوم علیه السلام » بود . این طرح در دو فصل تدوین
شده است: فصل اول، ارزیابی نظام آموزشی موجود حوزه و ضرورت تحول آن; فصل دوم، نظام آموزشی مطلوب حوزه علمیه . در
پایان هم مشخصات کلی و برنامه ها و سرفصل های دروس دوره های مختلف آورده شده است .

نظام آموزشی حوزه

فصل اول

در این طرح، بحث های شیوا و روشنی در باره جایگاه روحانیت در نظام اسلامی ذکر شده است و مسؤولیت روحانیت را «شناخت و
تبلیغ تمامیت دین حق در گستره وسیع زمان و مکان در عصر غیبت و دفاع از این آیین الهی در مقابل تهاجمات نیروهای اهریمنی
و شیطانی » می داند . آنگاه متذکر می شود که روحانیت، علاوه بر مسؤولیت رهبری سیاسی و مذهبی جامعه، وظیفه خطیر و
حساس تربیت اخلاقی و معنوی جامعه را نیز بر عهده دارد . با توجه به این وظایف مهم و سنگین، ضرورت برخورداری حوزه
علمیه از یک نظام آموزش صحیح، منطقی، منسجم، روشن می شود .

در ضرورت چنین نظام آموزشی هیچ شک و شبهه ای نیست، بلکه بحث در تشکیلات و چگونگی اجرای آن است . تهیه کنندگان
طرح، ضمن اشاره ای گذرا و گویا به سابقه نظام آموزشی و کیفیت ابلاغ دین در عصر رسالت و امامت و همچنین حوزه علمیه عصر
امام باقر و امام صادق علیهما السلام ، به نظام آموزشی و حوزه های علوم دینی عصر غیبت اشاره کرده و محورهای هشتگانه علوم
حوزوی را با این عناوین ذکر می کنند: ۱ – ادبیات عرب; ۲ – فقه و اصول; ۳ – درایه و رجال; ۴ – منطق فلسفه و کلام; ۵ – علوم
قرآنی و تفسیر; ۶ – علم تاریخ; ۷ – علوم اخلاقی و عرفانی; ۸ – ریاضیات، هیئت و نجوم .

در فصل اول، این طرح به ارزیابی نظام آموزشی حوزه علمیه در عصر حاضر پرداخته و نکات مثبت و منفی این نظام را این گونه
برشمرده است:

امتیازهای نظام آموزشی موجود حوزه علمیه

اهتمام جدی به بحث و مباحثه، تاکید بر فهم مطلب، حالت شناور داشتن سیستم آموزشی و آزادی کامل در انتخاب استاد و درس،
برای خدا درس خواندن و مطرح نبودن مدرک و عنوان برای طلاب و اساتید، ساده بودن و بی آلایش بودن بودن کلاس های درس،
حاکم بودن جو صفا و صمیمت و اخلاص بر محیطهای آموزشی و درسی، وجود رابطه صمیمی بین استاد و شاگرد و ادای احترام
شدید به اساتید از طرف دانش پژوهان، تدریس ضمن تحصیل که در هضم دروس و احاطه برآن بسیار مفید است .

کاستی ها و ضعف های نظام آموزش حوزه علمیه

نبود رشته های درسی مشخص در نظام آموزشی حوزه، عدم نگارش کتب درسی حوزه برای آموزش، که استفاده از چنین کتبی
مشکلاتی را در سیستم آموزشی حوزه به دنبال دارد، نبود برنامه درسی و عدم برنامه ریزی آموزشی برای ارایه آموزش ها، عدم
کنترل در درس ها به شکل منظم در طول دوران آموزش، تمرکز بیش از حد بر دروس فقه و اصول، عدم مراعات پیش نیازها در
سلسله دروس حوزوی، عدم وجود مشاوره درسی و اخلاقی و تربیتی در نظام آموزشی حوزه و سرگردانی بسیاری از طلاب در
ارتباط با انتخاب دروس و سایر مسایل، بی ضابطه بودن تعطیلی ها در نظام آموزشی حوزه، عدم پیش بینی سمینارهای درسی،
آموزشی و تحقیقی در نظام آموزشی حوزه، عدم الزام برای انجام دادن کارهای تحقیقی ضمن آموزش، عدم سیستم ارزیابی
استعدادها در نظام آموزشی حوزه، نبود ارتباط علمی و تحقیقی با سایر مراکز آموزشی در داخل و خارج کشور .

فصل دوم

در فصل دوم این طرح، ابتدا نظام آموزشی حوزه تعریف شده و هدف از نظام آموزشی حوزه در تربیت روحانیان با صلاحیت و
شایسته به عنوان رهبران فکری، فرهنگی و سیاسی جامعه اسلامی و مربیان اخلاقی و معنوی آن دانسته شده است، سپس
مقررات گزینش در نظام آموزش بیان می شود و آن گاه طرح پیشنهادی و مقاطع تحصیلی نظام آموزشی حوزه ارایه شده است .
ذیلا چکیده این طرح را ملاحظه می کنید:

مقاطع تحصیلی

آموزش های حوزوی در چهار مقطع زیر به انجام می رسد:

۱ – مقطع عمومی; به دوره ای گفته می شود که بلافاصله پس از ورود طلاب در سیستم آموزشی حوزه شروع می شود و به مدت
پنج سال معادل ده نیم سال تحصیلی ادامه می یابد . شرکت در این مقطع الزامی است .

۲ – مقطع نیمه تخصصی; این مقطع، پس از دوره عمومی آغاز می شود و به مدت چهار سال ادامه می یابد .

۳ – مقطع تخصصی; این مقطع، بعد از اتمام مقطع نیمه تخصصی شروع می شود و به تناسب رشته های تخصصی حوزه علمیه،
مدت آن، بین چهار الی شش سال است . در طی این مقطع، فارغ التحصیلان مقطع دوم حوزه براساس گرایش کلی مورد نظر، یک
رشته تخصصی مربوط به علوم اسلامی را انتخاب می کنند و آموزش های کاملا تخصصی مربوط به این رشته را براساس برنامه های
آموزشی مصوب فرا می گیرند .

۴ – مقطع تحصیلات تخصصی تکمیلی; این مقطع، پس از اتمام آموزش های مقطع تخصصی به منظور تکمیل این آموزش ها و نیل
طلاب و دانش پژوهان به مقام اجتهاد و تخصص کامل شروع می شود .

مدت تحصیل در این دوره تکمیلی، متناسب با هر رشته تحصیلی تعیین می شود و حداقل آن مدت ۵/۲ سال معادل پنج نیم سال
تحصیلی است .

رشته های تحصیلی

در سلسله آموزش های حوزه علمیه، پس از گذرانیدن مقطع عمومی و نیمه تخصصی، مجموعا پانزده رشته تحصیلی منظور شده
است که عبارتند از:

۱ – رشته تخصصی فقه و اصول فقه;

۲ – رشته تخصصی تفسیر و علوم قرآنی;

۳ – رشته تخصصی عقاید (شامل کلام قدیم، کلام جدید و ادیان و مذاهب) ;

۴ – رشته تخصصی اخلاق و علوم تربیتی;

۵ – رشته تخصصی حقوق و قضا;

۶ – رشته تخصصی اقتصاد;

۷ – رشته تخصصی علوم سیاسی;

۸ – رشته تخصصی روان شناسی;

۹ – رشته تخصصی جامعه شناسی;

۱۰ – رشته تخصصی مدیریت;

۱۱ – رشته تخصصی تاریخ;

۱۲ – رشته تخصصی علوم عقلی (شامل فلسفه، منطق و عرفان) ;

۱۳ – رشته تخصصی رجال و درایه و حدیث;

۱۴ – رشته تخصصی تبلیغ;

۱۵ – رشته تخصصی ادبیات عرب .

زمان بندی سال های تحصیلی

مدت یک سال تحصیلی در نظام آموزشی حوزه نه ماه منظور شده است . هر یک سال تحصیلی دارای دو نیم سال است که هر
کدام به مدت چهار ماه ونیم ادامه می یابد، چهار ماه کامل (شانزده هفته) مخصوص آموزش و ۱۵ روز برای امتحانات آخر نیم سال
است .

هر سال تحصیلی از اول مهر آغاز می شود و تا آخر خرداد ادامه می یابد . برای دانش پژوهانی که در مقطع عمومی مشغول فراگیری
آموزش های خود هستند، تحصیل در طی دو نیم سال انجام شده و تعطیلات ویژه ماه محرم، صفر و ماه مبارک رمضان وجود
نخواهد داشت و آن ها موظفند حتی در این ایام در صورت تقارن با ایام تحصیلی، به آموزش خود ادامه دهند .

آموزش های مربوط به سایر مقاطع تحصیلی حوزه نیز، در هر سال تحصیلی در طی دو نیم سال هر کدام به مدت شانزده هفته
ارایه می گردد و چنانکه این مدت با مناسبت های ویژه از قبیل آنچه بیان شد، مقارن گردد، با صلاحدید مسؤولان آموزش مراکز
آموزشی در این ایام آموزش ها تعطیل و به اندازه آن بر طول نیم سال تحصیلی افزوده می گردد .

کیفیت مدارک و مدارج علمی

فلسفه وجودی مدارک علمی در نظام های آموزشی، حکایت از میزان اطلاعات و معلومات فارغ التحصیلان از این نظام هاست . این
موضوع، یک مساله منطقی و عقلایی است . از این رو در نظام آموزشی حوزه علمیه نیز، برای فارغ التحصیلان، مدارک علمی
ویژه ای تعیین شده است .

وجود مدارک علمی که دال بر میزان کمالات علمی و اخلاقی طلاب و روحانیان باشد، موجب تاثیرگذاری بهتر روی افکار عمومی
و برخورداری از موقعیت اجتماعی مناسب و صحیح برای ادای وظیفه در مشاغل حساس مربوط به نهاد روحانیت است . برای
جلوگیری از سوء استفاده های بی شمار از قداست مقام و لباس روحانیت، لازم است که هر فرد روحانی براساس گواهی مراکز
آموزشی و پژوهشی حوزه علمیه، دارای مقام علمی و اخلاقی تعریف شده، باشد، تا جامعه اسلامی در بهره مندی از فارغ التحصیلان
حوزه با شناخت کامل تری عمل کند و امکان هر نوع سوء استفاده نیز سلب گردد . از این رو، در نظام آموزشی حوزه برای هر یک از
دوره های آموزشی و تحصیلی مدرکی مناسب با شان روحانیت تعیین گردیده است .

مدارک علمی حوزه علمیه عبارتند از:

الف) مدرک «ثقه الاسلام » برای فارغ التحصیلان دوره عمومی;

ب) مدرک «حجه الاسلام » برای فارغ التحصیلان دوره نیمه تخصصی;

ج) مدرک «حجه الاسلام والمسلمین » برای فارغ التحصیلان دوره تخصصی;

د) مدرک «آیه الله » برای فارغ التحصیلان دوره تحصیلات تخصصی تکمیلی که به اجتهاد در یکی از رشته های علوم اسلامی نایل
شده اند .

× × ×

نظام آموزشی حوزه; کمبودها و راه حل ها

یکی از طرح های ارایه شده به سمینار بررسی مسایل حوزه، طرح فاضل گرامی حجه الاسلام والمسلمین ربانی گلپایگانی است .
این طرح در عین ایجاز، حاوی نکاتی ارزنده و راهگشاست که هم اکنون نیز تازگی دارد و می توان از آن بهره فراوان برد . در ادامه،
مشروح طرح ایشان را می آوریم:

علوم دینی کدامند؟

علوم دینی، علومی است که پیرامون دین و مفاهیم دینی بحث می کند و دین عبارت است از مجموعه ای از تعالیم و دستورهای
الهی که ترسیم کننده راه و روش زندگی انسان در زمینه عقاید و اعمال می باشد . براین اساس، علوم محوری دینی عبارتند از:

۱ – علمی که بیانگر اعتقادات دینی است (عقاید و کلام) ;

۲ – علمی که بیانگر برنامه های عملی دینی است (فقه و احکام) ;

۳ – علمی که بیانگر ملکات و صفات خوب و بد نفسانی در راه تقویت خصایل و معالجه رذایل است (علم اخلاق).

و از آنجا که قرآن کریم و احادیث معصوم علیهم السلام منبع اصلی تعالیم دینی می باشد، دو علم دیگر نیز از جمله علوم محوری
دینی به شمار می رود:

۴ – قرآن شناسی (تفسیر) ;

۵ – حدیث شناسی (رجال و درایه).

علوم مقدمی

کسب آگاهی و مهارت لازم در زمینه علوم یاد شده، مبتنی بر آموختن علوم دیگری است که می توان از آن ها به عنوان علوم
مقدمی یاد کرد و آن ها عبارتند از:

۱ – ادبیات; ۲ – منطق; ۳ – اصول فقه; ۴ – فلسفه; ۵ – تاریخ علوم اسلامی .

شکی نیست که آشنایی با سیره معصومان علیهم السلام و تاریخ زندگانی آنان از جنبه های مختلف علمی و عملی، حایز اهمیت بوده
و بسیار آموزنده و رهگشاست . بنابراین، می توان از علم دینی دیگری نیز تحت عنوان «سیره شناسی » نام برد .

نواقص نظام آموزشی حوزه و راه اصلاح آن

در اینکه نظام آموزشی حوزه نسبت به دیگر نظام های آموزشی از مزایایی برخوردار است، جای تردید نیست، برخی از مهم ترین
این مزایا عبارتند از:

۱ – آزادی در انتخاب استاد; ۲ – مطالعه پیش از درس; ۳ – مباحثه جمعی دروس; ۴ – رابطه دوستانه استاد و شاگرد; ۵ – قداست و
معنویت محیط و جو آموزشی;

اما از آنجا که فعلا هدف، اصلاح نظام آموزشی است، باید نواقص و کاستی ها را شناخت و راه اصلاح آن ها را به دست آورد . برخی از
این نواقص عبارتند از:

۱ – نبودن استاد مشاور و راهنما که طلاب بتوانند به کمک آنان راه صحیح را انتخاب کنند و از سرگردانی و ضایع شدن
استعدادهای خود نجات یابند .

۲ – متروک شدن برخی از علوم محوری