پاورپوینت کامل بداء در آیات و روایات ۷۳ اسلاید در PowerPoint

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل بداء در آیات و روایات ۷۳ اسلاید در PowerPoint دارای ۷۳ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل بداء در آیات و روایات ۷۳ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

بخشی از متن پاورپوینت کامل بداء در آیات و روایات ۷۳ اسلاید در PowerPoint :

>

چکیده

«بَداء» اصطلاحی کلامی و به معنی ظهور اراده خداوند است و بر خلاف باور برخی که آن را ابتکار شیعیان یا امامان شیعی دانسته اند، ریشه قرآنی دارد. منشأ وقوع «بَداء»، علم ذاتی و غیر قابل تغییر خداوند است و تنها در حوادث زمانی که مشروطند واقع می شود. «بَداء» هرچند با دلایل نقلی و عقلی قابل اثبات است ولی اعتقاد به آن مختصّ امامیه است و معتزله و اشاعره آن را مورد انکار قرار داده اند.

گرچه باید اذعان کرد که نزاع هایی که در منابع اهل سنّت بر سر مسئله «بَداء» جریان دارد، لفظی است و حقیقت «بَداء» نزد آنان پذیرفتنی است. «بَداء» با علم و اراده الهی هیچگونه منافاتی ندارد و هرگز مستلزم جهل و پشیمانی در ذات خداوند نیست.

بسیاری معتقدند که رابطه نزدیکی بین بَداء و نسخ وجود دارد، جز آنکه نسخ در امور تشریعی و بَداء در امور تکوینی جاری میشود. قرآن کریم و روایات اهلبیت (علیهم السلام)زمان وقوع بَداء را شب قدر دانسته اند و عوامل زیادی را برای تحقّق بَداء بیان کرده اند.

«بَداء» ممکن است در زمان ظهور حضرت مهدی(عج) و برخی نشانه های آن اتّفاق بیفتد؛ اما اصل ظهور از مسائلی است که هرگز بَداء در آن رخ نخواهد داد. اعتقاد به «بَداء» فواید زیادی در حوزه اعتقادی و عملی به دنبال دارد. محورهای مهم این پژوهش عبارت اند از: مفهوم شناسی واژگان کلیدی؛ چیستی بَداء و تبیین اعتقاد به آن؛ تاریخچه بحث بداء؛ وجوه مختلف بَداء (بَداء در علم، بَداء در اراده، بَداء در امر، شرایط بَداء، منشأ بَداء، حوزه وقوع بَداء)؛ وقوع بَداء در امور مشروط؛ وقوع بَداء در علم پیامبران و ائمه(علیهم السلام)؛ دلایل عقلی بَداء؛ بَداء و اهل سنّت؛ بَداء در نظر معتزله؛ بَداء در نظر اشاعره؛ ارتباط بَداء با علم الهی؛ تبیین اراده الهی؛ سنّت های تغییرناپذیر الهی و بَداء.

مقدمه

اعتقاد به «بداء» می تواند تحولات فکری و اعتقادی قابل توجهی را در نسبت میان انسان، خدا و هستی ایجاد کند. انسان معتقد به بداء، هم خدا را مؤثر در سرنوشت می داند و هم خود را؛ به این معنی که برای سعادتمندی، هم خود باید اعمال نیک انجام دهد و هم بداند که سرنوشتش در دست خداوند است.

با تعمق در آیات شریفه قرآن کریم و دقت در احادیثی همچون: «مَا عُبِدَ اللَّهُ بِشَیْ ءٍ مِثْلِ الْبَدَاء»(ابن یعقوب، ۱۳۶۵ ش: ۱/۱۴۶). تبیین مسئله بَداء می تواند روحیه تلاش و انگیزه انجام کار نیک را در جوان زنده نگه دارد و باور مختار بودن را در وی تقویت کند. علاوه بر این، وقتی انسان بداند که با دعا، خوش رفتاری و صدقه دادن و اعمال صالح دیگر از این دست، می تواند دنیای خود را قبل از آخرتش آباد کند، اعتقاد او به خداوند متعال محکم تر شده و به او تقرب خواهد جست. تا کنون در مورد «بَداء» بسیار سخن گفته شده است؛ اما امام صادق (ع) میفرمایند: «لَوْ عَلِمَ النَّاسُ مَا فِی الْقَوْلِ بِالْبَدَاءِ مِنَ الْأَجْرِ مَا فَتَرُوا عَنِ الْکلَامِ فِیه»؛ اگر مردم می دانستند در اعتقاد به «بَداء» چه پاداشی است، هرگز از سخن گفتن درباره آن خسته نمی شدند (ابن یعقوب، بیتا: ۱/۱۴۸).

مفهوم شناسی بداء

واژه «بَداء» بر وزن «سَماء»، اسم مصدر از ماده «ب.د.و» است (ابن منظور،۱۴۱۴ ق: ج۱۴/ ۶۵). که در لغت در چهار معنا به کار می رود: آشکار شدن از خفا (راغب اصفهانی،۱۴۱۲ ق: ص ۱۱۳)، ظهور چیزی از عدم (عبد الهادی فضلی، بیتا: ص ۱۰۵)، تغییر در قصد (احمد بن فارس،۱۴۱۱ ق: ص ۲۱۲) و استصواب[۱] (ابن اثیر، بیتا: ۱/ ۱۰۹).اما «بَداء» در مورد خداوند به معنای ظهور اراده خداوند است که بر خلاف گمان مردم و برای آنان پنهان است (بلاغی و خویی، ۱۴۱۴ ق: ص ۲۰)؛ و در روایات تغییر یافتن تقدیرات غیر حتمی، «بَداء» نامیده شده است (مصباح یزدی،۱۳۸۷ ش: ص ۱۵۲).

تاریخچه بداء

در تاریخ اسلام مسئله بَداء نسبت به خداوند همواره یکی از مسائل مشکل بوده است و به همین دلیل گروهی اعتقاد به بَداء را، نسبت دادن جهل به خدا شمردهاند و شیعه را به کفر متّهم نموده اند.هرچند که برخی ابتدای عقیده به بَداء را، به دلیل استناد مختار به آیه شریفه «خداوند هر چه را بخواهد محو، و هر چه را بخواهد اثبات می کند» (رعد/ ۳۹) پس از شکست در جنگی که وعده پیروزی در آن را داده بود، از کیسانیه دانسته اند. (شهرستانی، ۱۳۷۸: ۱/ ۱۴۸). اما کسانی همچون سلیمان بن جریر زیدی بداء را از ابتکارات ائمه شیعیان می داند (رازی، ۱۴۰۴ ق: ص ۳۶۵).اما توجّه قرآن کریم به این اصل و البته روایتی که از پیامبر اکرم (ص) در صحیح بخاری منقول است (بخاری، ۱۴۲۸ ق: ح ۳۴۶۴)، چنین دعاوی را مردود می کند.

منشأ بَداء

منشأ بَداء در افعال انسانها جهل یا عجز است (طیب، بیتا: ص ۱۵۴). اما افعال خداوند از روی حکمت است و منشأ بَداء در آن علم است، امام صادق (ع) فرمودند: «خدا دو علم دارد: یکی علمی است پوشیده و نهان، که جز او کسی آن را نمیداند و بَداء از همین علم است.»(کلینی،۱۳۶۵ ش: ۱/۱۴۷). ظاهراً مقصود از علم پوشیده، لوح محفوظ است که در آن بَداء رخ نمی دهد، بلکه منشأ بَداء است. به این معنا که علم لوح بَداء، در لوح محفوظ وجود دارد (برنجکار، ۱۳۸۷ ش:۱۰۱) و موجب رخ دادن بداء میگردد در حالیکه خود از تغییر مصون است.

حوزه وقوع بَداء

«بَداء» در عوالم غیبی که حقایق موجود در آن عوالم منزّه از حالت منتظره اند، جاری نمی باشد و در حقایق کلیه و اصول نیز جاری نیست. مانند: اصول نبوّت و ولایت و خاتمیّت حضرت ختمی مرتبت (ص) و مهدی موعود (عج) و… (خمینی، بیتا: ص ۵۶) بلکه همه وقایع حادث که حتمی الوقوع نیستند در معرض بَداء میباشند (طباطبایی،۱۳۶۳ ش:۳/۲۶).

البته تا وقتی که با امضا به مرحله قضا نرسیده باشد زیرا بعد از قضا دیگر بَداء راه ندارد. اما در مراحل قبل از قضا، بَداء هست (همان: ۱۳/ ۱۰۲). همچنین بَداء در برخی پیشگویی های ائمه (علیهم السلام) که قرینه ای بر عدم قطعیت آنها وجود دارد، نیز می تواند رخ دهد. مانند پیشگویی حضرت علی (ع) درباره گشایش یافتن جامعه شیعه که امام (ع) آیه شریفه ۳۹ سوره مبارکه رعد را تلاوت کردند که آن آیه شریفه از محو و اثبات در عالم تکوین خبر می دهد (مجلسی، ۱۴۱۴ ق: ۴/۱۳۴).

دلایل عقلی بَداء

«بَداء» آموزه ای است که از راه نقل به ما رسیده است و بزرگانی چون شیخ مفید معتقدند، اگر به خاطر نقل نبود، اطلاق بَداء بر خداوند ناروا بود (مفید،۱۴۱۳ ق: ص ۸۰). اما این آموزه با دلایل عقلی نیز قابلاثبات است؛ زیرا هر انسانی با مراجعه به علم حضوری خود، در می یابد که وضعیت موجودش می توانست به گونه دیگری باشد و به همین دلیل دعا می کند و اجابت این دعاها چیزی جز بَداء نیست.

علاوه بر این، عقل همه کمالات از جمله قدرت مطلق را برای خدا اثبات می کند بر اساس قدرت مطلق، خدا حتّی پس از تقدیری خاص می تواند آن را تغییر دهد و تقدیر جدیدی را رقم زند. پس انکار بَداء، محدود کردن قدرت خدا و سلب کمالی از کمالات اوست که بر خلاف حکم عقل است (برنجکار،۱۳۸۷ ش).

بَداء و اهل سنّت

علمای معتزله بداء را انکار میکنند و خیاط معتزلی در سرزنش شیعیان می گوید: «آن ها همگی به بَداء اعتقاد دارند و بَداء این است که خداوند خبر می دهد که کاری را انجام می دهد، سپس برایش بَداء حاصل می شود و آن کار را انجام نمی دهد…» (الخیاط، ۱۹۵۷ م: ص ۱۴) و قاضی عبدالجبار بااینکه حدوث را در اراده خداوند می پذیرد اما از پذیرش بداء، به دلیل اینکه بداء را مستلزم تغییر در علم خداوند می داند، سرباز میزند (زریاب،۱۳۶۶ ش:ص ۲۳).

اشعری، شیعیان را به خاطر اعتقاد به بداء متّهم میکند (اشعری،۱۴۰۰ ق: ص ۲۹) و فخر رازی بَداء را نمی پذیرد، زیرا بَداء را موجب تغییر در علم الهی می داند (رازی، ۱۴۲۰ ق: ۱۹/۵۲). درحالیکه بَداء، آنگونه که شیعه به آن معتقد است، مستلزم تغییر در علم خداوند نیست و باکمی تأمّل مشخص می گردد که نزاع لفظی است چرا که آنها نسخ را پذیرفته اند و نسخ و بداء نزد امامیه بسیار شبیه هستند. علاوه بر این در روایات اهل سنّت نیز از بداء سخن به میان آمده است (بخاری،۱۴۲۸ ق: ح ۳۴۶۴).

علم الهی و بداء

مهمترین اِشکال منکران بَداء، ناسازگاری بَداء با تغییرناپذیری علم خداوند است. اما این اِشکال با تأمّل در علم الهی و تفکیک علم الهی به علم ذاتی و علم فعلی، به خوبی قابل حل است. علم ذاتی، عین ذات خداست (طباطبایی، ۱۳۶۳: ۲/۲۴۶) و ازلی و ابدی است (جوادی آملی، ۱۳۸۵ ش: ۹/ ۶۳) و تغییر در آن راه ندارد. ولی علم فعلی، صفت فعل خداست و از مقام فعل خداوند متعال، انتزاع می شود (همان، ۱۳۸۵ ش: ۴/۱۳۱) و خارج از ذات و ممکن الوجود است (همان، ۱۳۸۶ ش: ۱۲/۱۲۶).

علم فعلی که عین فعل است، نه عین ذات، حادث است و با تحقّق معلوم پیدا می شود، عین معلوم و صفت آن است (همان،۱۳۸۵ ش: ۹/ ۶۳). برای پرهیز از محذور حدوث صفت خداوند سبحان، باید بین علم ذاتی و فعلی فرق گذاشت و از حدوث علم فعلی هراسناک نبود؛ چرا که حدوث علم فعلی محذوری ندارد و از شئون نازل علم ذاتی و مُبَرّای از وَصْمه[۲] حدوث است (جوادی آملی،۱۳۸۳ ش: ۵/۱۹۴).

بَداء در علم ذاتی خدا رخ نمی دهد تا اشکالی مطرح شود؛ بلکه بَداء در محدوده علم فعلی خداست. نسبت دادن بَداء، به علم فعلی خداوند که در قلمرو امکان قرار دارد نه وجوب، محذور عقلی ندارد (همان، ۱۳۸۶ ش: ۶/۱۰۲).

علاوه بر این توضیح، امام صادق (ع) میفرمایند: «… بدایی برای خدا رخ نمی دهد، مگر اینکه در علم خدا بوده است. برای خدا از روی جهل، بَداء رخ نمی دهد» (عیاشی، ۱۳۸۰ ق: ۲/۲۱۸) در حقیقت نه تنها بداء در علم ذاتی خدا رخ نمیدهد بلکه؛ خداوند به رخداد بداء نیز علم دارد و بداء موجب تغییر در ذات الهی نیست و علم به تغییر با تغییر در علم متفاوت است و بداء، خود، متعلق علم الهی است.

ملاقات با کودک

در مدت نگهداری با توجّه به فلسفه آن، حفظ روابط اجتماعی کودک، باید در نظر باشد. سرپرست و نگهدارنده او حق ندارد کودک را از ملاقات با پدر یا مادر و یا حتی سایر خویشاوندان بازدارد. البته فقها در این زمینه، بیش تر ملاقات با مادر یا پدر را مطرح کرده اند (نجفی، ۱۳۶۶: ۲۹۲).

اراده الهی و بداء

اراده منقول از (راد یرود) است، آنگاه که در طلب چیزی تلاش شود (راغب اصفهانی، ۱۴۱۲ ق: ص ۳۷۱). برخی اراده الهی را فعل یا امر به فعل میدانند (مفید،۳۱۴۱ ق: ص ۵۳) و برخی دیگر اراده الهی را علم به مصلحت موجود در فعل یا علم به نظام اصلح می دانند (لاهیجی، ۱۳۷۲ ش: ص ۲۵۲) و برخی نیز اراده الهی را به محبّت خداوند تفسیر کرده اند (مصباح یزدی،۱۳۸۷ ش: ص ۹۰).

اراده الهی گاه تکوینی و گاه تشریعی

در اراده تکوینی، واسطه ای بین اراده خدا و مراد او وجود ندارد، بلکه اراده مستقیماً به خود فعل تعلق می گیرد. همانطور که قرآن کریم می فرماید: «وقتی چیزی را اراده می کنیم، فقط به آن می گوییم: «موجود باش!» بلافاصله موجود می شود» (نحل/۴۰).«منظور از اراده تشریعی، مقام قانونگذاری است که اراده انسان، واسطه تحقّق مراد می شود و تخلّف، در آن راه دارد.» (جوادی آملی، ۷۸۳۱ ش:۲/ ۱۶۶).

اگر برای اراده خداوند معنای اوّل را در نظر بگیریم، باید بَداء را شامل مرحله تکوین دانسته و تغییر در تکوین را