پاورپوینت کامل تحولات شعر عاشورایی ۸۰ اسلاید در PowerPoint

توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل تحولات شعر عاشورایی ۸۰ اسلاید در PowerPoint دارای ۸۰ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل تحولات شعر عاشورایی ۸۰ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

بخشی از متن پاورپوینت کامل تحولات شعر عاشورایی ۸۰ اسلاید در PowerPoint :

پاورپوینت کامل تحولات شعر عاشورایی ۸۰ اسلاید در PowerPoint

کلیدواژه: قیام امام حسین، ذکر مصائب، روز عاشورا، واقعه کربلا.

پرسش: در چهارده قرن گذشته چه تحولاتی در شعر عاشورایی رخ داد؟

پاسخ: پاورپوینت کامل تحولات شعر عاشورایی ۸۰ اسلاید در PowerPoint بعد از حادثه عاشورا با اظهار پشیمانی عده‌ای از عاملان واقعه عاشورا و پدیدآورندگان آن فاجعه و سوگواری و ذکر مصائب واقعه عاشورا و ذکر مناقب و فضائل شهیدان و اسیران کربلا و نفرین کردن به عاملان حادثه کربلا و انتقام‌خواهی از آنها شروع شده و در دوره‌ای با بیان آموزه‌های قیام عاشورا و ریشه‌یابی حادثه عاشورا و شریک دانستن بنی‌عبّاس در جرائم بنی‌امیه و تحوّل در چگونگی خون‌خواهی شهدای کربلا ادامه یافته و با تحوّل در ناسزاگویی به بنی‌امیه و بنی‌عبّاس و عمومیت داشتن اشعار عاشورایی در میان اهل سنت و امید به ثواب و پاداش اخروی داشتن در سرودن شعر عاشورایی نهادینه شده و مَقتَل‌سُرایی، ناامیدی، توجّه به شهر کربلا و مقایسه آن با اماکن مقدّس دیگر و بهره‌گیری‌های سیاسی و اجتماعی از قیام و فرا دینی شدن اشعار عاشورایی و در شعر عاشورایی فارسی پیدایش نوحه‌های سینه‌زنی و شعر قصصی و روایی و بهره‌گیری‌های سیاسی و اجتماعی از قیام در شعر فارسی و راه یافتن خرافه و غلو به بعضی از اشعار می‌توان اشاره کرد.

فهرست مندرجات

۱ – مقدمه
۲ – شعرای حادثه کربلا
۳ – محتوای شعر عاشورایی
۴ – بیان مفاهیم شعر در ادوار مختلف
۵ – مراحل و ویژگی‌های شعر عربی
۵.۱ – قرن اوّل تا پایان قرن سوم
۵.۱.۱ – اظهار پشیمانی از حضور در کربلا
۵.۱.۲ – نفرین بر قاتلان امام و دعوت به خون‌خواهی
۵.۲ – ویژگی‌های اشعار قرن چهارم تا پایان قرن ششم
۵.۲.۱ – تشریک بنی‌عبّاس در جرائم بنی‌امیه
۵.۲.۲ – ریشه‌یابی حادثه عاشورا
۵.۲.۳ – تحوّل در چگونگی خون‌خواهی شهدای کربلا
۵.۳ – ویژگی‌های اشعار قرن هفتم تا پایان قرن نهم
۵.۳.۱ – تحوّل در ناسزاگویی به بنی‌امیه و بنی‌عبّاس
۵.۳.۲ – تعمیم شعر عاشورایی در میان اهل سنّت
۵.۳.۳ – امید به پاداش اخروی در سرودن شعر عاشورایی
۵.۴ – ویژگی‌های شعری قرن دهم تا پایان قرن سیزدهم
۵.۴.۱ – مقتل‌سرایی
۵.۴.۲ – ناامیدی
۵.۴.۳ – توجّه به شهر کربلا
۵.۵ – ویژگی‌های شعری قرن چهاردهم و پانزدهم
۵.۵.۱ – بهره‌گیری‌های سیاسی و اجتماعی از قیام در شعر عربی
۵.۵.۲ – فرا دینی شدن اشعار عاشورایی
۶ – ادوار سروده‌های عاشورایی در شعر فارسی
۶.۱ – ویژگی‌های خاص شعر فارسی
۶.۱.۱ – از آغاز تا ظهور دولت صفویه
۶.۱.۲ – دوره صفویه تا آغاز دوره مشروطه
۶.۱.۲.۱ – پیدایش نوحه‌های سینه‌زنی
۶.۱.۲.۲ – شعر قصصی و روایی
۶.۱.۳ – دوران معاصر
۶.۱.۳.۱ – پیدایش شعر نو
۶.۱.۳.۲ – بهره‌گیری‌های سیاسی و اجتماعی از قیام در شعر فارسی
۶.۱.۳.۳ – راه یافتن خرافه و غلو، به برخی اشعار
۷ – پانویس
۸ – منبع

مقدمه

هنر و ادبیات، بویژه «شعر»، از عوامل مهمّ پویایی، ماندگاری و عمومی شدن‌ اندیشه‌ها و فرهنگ‌ها به شمار می‌روند. شعر، از آن‌رو که از احساس و عاطفه، کمک می‌گیرد و حسّ زیبایی دوستی آدمی را تحریک می‌کند، و نیز از آن‌رو که غالبا با زبانی عمومی ارتباط برقرار می‌کند، در جاودانه ساختن یک فرهنگ و گسترش آن، نقش به‌سزایی دارد و ابزار مهمّی برای ترویج یک‌ اندیشه به شمار می‌رود.
حادثه عاشورا نیز ـ‌که نقطه اوج یک فرهنگ و‌ اندیشه، و در بر دارنده آرمان‌های بلند انسانی است‌ـ، در طول تاریخ، از این ابزار، برخوردار گشته است، چنان‌که از هنگام رُخ دادن حادثه کربلا، سرایندگانی آن را به شعر در آورده‌اند. نخستین شاعران این حادثه، مجاهدان شهید کربلا و بستگان آنان بوده‌اند؛ چرا که نمی‌توان رَجَزهای روز عاشورا را ـکه خود، بخشی از اشعار عاشورایی هستند‌ـ، نادیده گرفت، چنان‌که اشعارِ سروده شده به وسیله مادران، همسران و دیگر بستگان آن شهیدان نیز بخشی دیگر از اشعار عاشورایی را شامل می‌شود.
از آن‌روز تاکنون، شاعران عرب و غیر عرب و بویژه فارسی زبان، در تمام ادوار تاریخ، همواره به این حادثه سترگ، نظر داشته‌اند، گرچه این توجّه، فراز و فرودهایی داشته و نوع نگاه‌ها کاملاً متفاوت بوده است.

شعرای حادثه کربلا

نویسنده کتاب ادب الطفّ، در بررسی‌ای که انجام داده، بیش از پانصد شاعر عرب زبان را که از هنگام روی دادن حادثه کربلا تا آغاز قرن پانزدهم هجری، درباره این واقعه و امام حسین (علیه‌السّلام) شعر سروده‌اند، شناسایی کرده است. «ر.ک: ادب الطفّ او شعراء الحسین (علیه‌السلام)، جواد شُبَّر. گفتنی است محمّدصادق کرباسی نیز مجلّداتی از کتاب خود (دائره المعارف الحسینیه) را به همین هدف، اختصاص داده است.» نویسنده دانش‌نامه شعر عاشورایی نیز ۳۴۰ شاعر فارسی زبان را در کتاب خویش، معرّفی کرده است.
البتّه نمی‌توان مدّعی شد که این آمارها، دقیق‌اند و تمام آنچه را رُخ داده، نشان می‌دهند؛ امّا تا حدودی بیانگر اهتمام ویژه شاعران به این رویدادند، که شعر عربی در این زمینه، عمر چهارده قرنی دارد و شعر فارسی، عمری حدودا هزار ساله. این همه، از اهتمام بسیارِ شاعران مسلمان و حتّی علمای بزرگ اسلامی به این حادثه بزرگ، خبر می‌دهد. «یادآوری می‌شود که آثار دیگری نیز در زمینه گردآوری شعر عربی در دوره معاصر، تالیف شده‌اند، مانند: ـامام حسین (علیه‌السّلام) در شعر معاصر عربی، تهران، امیر کبیر.ـ عاشوراء فی الادب العربی المعاصر، حسن نورالدین، بیروت: الدار الاسلامیّه، ۱۹۸۸ م.»

محتوای شعر عاشورایی

در این نوشتار، می‌کوشیم تا نگاهی کلّی به شعر عاشورایی در این چهارده قرن بیفکنیم و بسیار موجز، به فراز و فرودهای آن، اشاره کنیم.
اگر از قالب‌ها، سَبک‌ها و فنون مختلف شعری بگذریم، محتوای بیشتر اشعار عاشورایی را مفاهیم پنج‌گانه زیر تشکیل می‌دهند:
اظهار پشیمانی عاملان واقعه عاشورا و پدیدآورندگان آن فاجعه،
سوگواری و ذکر مصائب واقعه عاشورا،
ذکر مناقب و فضائل شهیدان و اسیران کربلا،
نفرین کردن به عاملان حادثه کربلا و انتقام خواهی از آنها،
بیان آموزه‌های قیام عاشورا.

بیان مفاهیم شعر در ادوار مختلف

این مفاهیم، در سَبْک‌های مختلف و ادوار زمانی متفاوت، بیان شده‌اند. آنچه در شعر همه ادوار به چشم می‌خورد، مرثیه‌سُرایی و ذکر مصائب واقعه کربلا (البتّه غالباً به زبان حال و نه دقیقاً مطابق گزارش‌های تاریخی) است؛ ولی دیگر مضامین، در ادوار مختلف، فراز و فرود داشته‌اند.
از آن‌جا که شعر عربی و فارسی، در پیدایش، محتوا، کمّیت و نیز تحوّلات تاریخی، با یکدیگر تفاوت‌هایی دارند، هر یک را جداگانه بررسی می‌کنیم و تحوّلات هر کدام را با بیان ویژگی‌های هر دوره، به اجمال، مرور می‌نماییم.

مراحل و ویژگی‌های شعر عربی

نخست، نگاهی به شعر عربی می‌افکنیم و سپس، به شعر فارسی می‌پردازیم:
قدمت شعر عربی درباره عاشورا ـ‌چنان‌که گفته شد‌ـ به هنگام وقوع حادثه کربلا باز می‌گردد. اشعار منسوب به امام حسین (علیه‌السّلام) و یاران بزرگوارش در رَجَزخوانی‌های روز عاشورا و نیز اشعاری که از زینب (علیهاالسلام)، رَباب، سَکینه، اُمّ‌البنین و دیگر بستگان شهیدان کربلا به یادگار مانده، گواه این امر است.
از رَجَزهای سروده شده در روز عاشورا که بگذریم، اشعار عربی مربوط به واقعه عاشورا را می‌توان در پنج مرحله تاریخی دسته‌بندی کرد که هر کدام، از ویژگی‌هایی برخوردارند. البتّه ـ‌چنان‌که گفته شد‌ـ یک نکته در همه ادوار تاریخی شعر عاشورایی، بارز و نمایان است و آن، مرثیه‌سرایی و پرداختن به مصائب شهیدان کربلاست.

قرن اوّل تا پایان قرن سوم

در این دوره، بیش از پنجاه تن از شعرای عرب، درباره عاشورا، شعر سروده‌اند. «این آمار، همگی بر اساس کتاب ادب الطفّ آمده است و مقایسه این کتاب با دائره المعارف الحسینیه (ج ۲-۴) و زفرات الثقلین، نشان می‌دهد که آمار واقعی، یقینا بیش از این است.» که از سرشناسان آنها، فَرَزدَق، کمَیت اسدی و دِعبِل خُزاعی‌اند. همچنین به شاعرانی چون ابوالاسود دُئِلی و امام شافعی نیز می‌توان اشاره کرد.
ویژگی‌های عمومی سروده‌های این دوره، عبارت‌اند از:

اظهار پشیمانی از حضور در کربلا

در میان نخستین سرایندگان، کسانی را می‌بینیم که از یاری نکردن امام حسین (علیه‌السلام)، اظهار پشیمانی کرده‌اند. از جمله آنها، عبیداللّه بن حُرّ جُعْفی است که چنین سروده است:
فَاَقسَمتُ لا تَنفَکُّ عَینی حَزینَهً ••• وعَینِیَ تَبکی لا یَخِفُّ سُجومُها سوگند یاد کرده‌ام که دیده‌ام از‌ اندوه ••• جدا نگردد و سختْ بگِرید و هرگز اشک‌هایش کم نشود.

نفرین بر قاتلان امام و دعوت به خون‌خواهی

نفرین فرستادن بر بنی‌امیه و قاتلان نواده بزرگوار پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) و دعوت به خون‌خواهی او، دیگر ویژگی اشعار این دوره است، گرچه حکومت بنی‌امیه، شاعران را در تنگنا و گاه تعقیب قرار می‌داد. دِعبِل خُزاعی، سروده است که:
لُعِنوا وقَد لُعِنوا بِقَتلِ امامِهِم ••• تَرَکوهُ وهُوَ مُبَضَّعٌ مَخموسُ. با کشتن امامشان، نفرین شدند و قطعا نفرین شدند ••• او را قطعه قطعه شده در پنج ذراع جا، رها کردند.
منصور نَمِری (م ۱۹۰ق)، با سرودن اشعاری نظیر بیت زیر، تحت تعقیب حکومت بنی‌امیه قرار گرفت:
وَیلَکَ یا قاتِلَ الحُسینِ لَقَد ••• بُؤتَ بِحَملٍ یَنوءُ بِالحامِلِ! این کشنده حسین! وای بر تو! ••• باری را با خود آوردی که حمل کننده، بار زیر آن، کمر خم می‌کند.

ویژگی‌های اشعار قرن چهارم تا پایان قرن ششم

این دوره، عصر شکوفایی شعر و ادبیات عرب است و شاعران بزرگی در آن می‌زیسته‌اند. در این میان، بیش از ۶۸ شاعر درباره امام حسین (علیه‌السّلام) و حادثه عاشورا، شعر سروده‌اند که می‌توان به کسانی چون: ابو فِراس حَمْدانی، سیدرضی، سیدمرتضی، مهیار دیلمی و ابوالعلای مَعرّی اشاره کرد.
در این دوره نیز رثا و نوحه سرایی بر مصائب واقعه کربلا، در صدر اشعار عاشورایی است؛ ولی جز آن، می‌توان به این ویژگی‌ها نیز اشاره کرد:

تشریک بنی‌عبّاس در جرائم بنی‌امیه

برخی طرفداران حکومت بنی‌عبّاس می‌کوشیدند تا بنی‌عبّاس را از رضایت‌مندی به کشته شدن شهیدان کربلا، تبرئه کرده، از واقعه عاشورا به نفع حکومت بنی‌عبّاس، بهره‌برداری کنند؛ ولی گروهی از شعرا، به مقابله با این دیدگاه برخاستند و بنی‌عبّاس را در جرایمِ رُخ داده، شریک دانستند و این حقیقت را برملا ساختند که اگر چه بنی‌عبّاس در آن روزگار، در راس حکومت نبودند و در وقوع حادثه عاشورا نقشی نداشتند، ولی در دوران حکومتشان، به آزار و اذیت شیعیان و علویان، مشغول‌اند و حتّی به تخریب قبر امام حسین (علیه‌السّلام) پرداخته‌اند.

ریشه‌یابی حادثه عاشورا

در این دوره، به جهت تشکیل دولت‌های شیعی یا متمایل به تشیع، آزادی‌هایی نسبی در برخی سرزمین‌های عربی به وجود آمد و این، سبب گردید تا برخی از مسائلی که در گذشته قابل طرح نبودند، مطرح شوند.
ریشه‌یابی حادثه عاشورا و اشاره به حوادث پس از رحلت پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) و غصب حقوق اهل بیت (علیهم‌السلام)، در اشعار این دوره، تا حدودی به چشم می‌خورند. از جمله، طلایع بن رُزَّیک (م ۵۶۶ ق)، وزیر فاطمیان، در اشعارش به این نکته اشاره دارد:
تَحتَ السَّقیفَهِ اضمَرَت ••• ما بِالطُّفوفِ غَدَت مُذیعهً.
در زیر سایه‌بان سقیفه، پنهان شد آنچه در طَف، آشکار گردید.

تحوّل در چگونگی خون‌خواهی شهدای کربلا

در دوره‌های گذشته، عمده حملات و انتقادهای شاعران، متوجّه بنی‌امیه بود؛ ولی در این دوره، شکل خون‌خواهی تغییر کرد. برخی از شاعران، انتقام از بنی‌عبّاس را مصداق انتقام از دشمنان امام حسین (علیه‌السّلام) می‌دانستند و برخی، انتقام گرفتن و خون‌خواهی را به ظهور امام مهدی (علیه‌السلام) موکول می‌کردند. برخی دیگر نیز بزرگیِ مصیبت را چنان بزرگ و سترگ می‌دانستند که در دنیا، قابل قصاص و انتقام‌گیری نیست و معتقد بودند که تنها، کیفر الهی در قیامت، می‌تواند انتقام ریختن این خون‌های پاک باشد.

ویژگی‌های اشعار قرن هفتم تا پایان قرن نهم

این دوره، از یک سو با کم شدن حرارت حماسه و شور قیام در شعر عاشورایی ـ‌که از اواخر مرحله قبل آغاز شده بود‌ـ، همراه است و از دیگر سو، دوره انحطاط و جمود ادبیات عرب است. بدین جهت، شاعرانی که نامشان در این سه قرن، به عنوان شاعران عاشورایی به ثبت رسیده، به ۳۶ نفر تقلیل می‌یابد.
برخی از شاعران عاشورایی سرشناس این دوره، عبارت‌اند از: ابن ابی‌الحدید و حافظ رجب بُرْسی حِلّی.
شعر این دوره، بجز رثای شهیدان و بازگو کردن مصیبت‌های کربلا، دارای این ویژگی‌هاست:

تحوّل در نا

 اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی، به دوستانتان معرفی کنید.

  راهنمای خرید:

• همچنین لینک دانلود به ایمیل شما ارسال خواهد شد به همین دلیل ایمیل خود را به دقت وارد نمایید.
• ممکن است ایمیل ارسالی به پوشه اسپم یا Bulk ایمیل شما ارسال شده باشد.
• در صورتی که به هر دلیلی موفق به دانلود فایل مورد نظر نشدید با ما تماس بگیرید.