توجه : این فایل به صورت فایل power point (پاور پوینت) ارائه میگردد

 پاورپوینت کامل شهر تفلیس گرجستان ۷۶ اسلاید در PowerPoint دارای ۷۶ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی پاورپوینت کامل شهر تفلیس گرجستان ۷۶ اسلاید در PowerPoint،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن پاورپوینت کامل شهر تفلیس گرجستان ۷۶ اسلاید در PowerPoint :

شهر تفلیس

برای دیگر کاربردها، تفلیس (ابهام‌زدایی) را ببینید.

‌تِفلیس، پایتخت گرجستان و نیز قسمت شرقی گرجستان (کارتلیا) می باشد.

فهرست مندرجات

۱ – ریشه و معنا
۲ – جغرافیا
۳ – نهرهای مهم
۴ – رشد شهری
۵ – آب وهوا
۶ – جمعیت
۷ – وصف تفلیس
۷.۱ – سخن ابن حوقل
۷.۲ – سخن حمداللّه مستوفی
۷.۳ – سخن ابوالفداء
۷.۴ – سخن اولیا چلبی
۷.۵ – سخن شاردن فرانسوی
۷.۶ – دوره صفوی
۷.۷ – نقشه دلیسل
۷.۸ – سخن اعتمادالسلطنه
۷.۹ – سخن سراج الدین بن عبدالرئوف
۸ – مسلمانان تفلیس
۹ – رجال اسلامی
۱۰ – تخریب مسجد تاریخی شیعیان
۱۱ – مسجد دو محرابی
۱۲ – تخریب گورستان مسلمانان
۱۳ – نشر فرهنگ اسلامی و زبان فارسی
۱۴ – آثار تاریخی
۱۵ – مرکز تفلیس کنونی
۱۶ – فهرست منابع
۱۷ – پانویس
۱۸ – منبع

۱ – ریشه و معنا

در گرجی این شهر تیفلیسی یا تهبیلیسی مشتق از واژه تپهیلی (به معنای گرم، منسوب به چشمه های آب گرم تفلیس) و در عربی تَفْلیس

[۱] بلاذری، ج۱، ص۲۰۰.

نامیده می‌شود.

۲ – جغرافیا

جغرافیای طبیعی. اراضی تفلیس در هزاره چهارم تا سوم پیش از میلاد مسکون شد. برای اولین بار در سالنامه های قرن چهارم میلادی، از تفلیس به عنوان قلعه ـ شهر نام برده شده است. تفلیس به علت واقع شدن در محل تلاقی راههای مهم، همیشه دارای اهمیت منطقه ای بوده و همین ویژگیها، سبب گسترش و توسعه این شهر از دیرباز تاکنون شده است.

[۲] بهرام امیراحمدیان، جغرافیای گرجستان، ج۱، ص۹۲.

این شهر در ۱۲۰ کیلومتری رشته کوه قفقاز بزرگ و ۲۵۰ کیلومتری دریای سیاه قرار دارد و با شهرهای تاشکند، استانبول ، رم، بارسلون ، بوستون و شیکاگو هم عرض است.

[۳] بهرام امیراحمدیان، جغرافیای گرجستان، ج۱، ص۹۳.

شهر در دو طرف ساحل رود کُر / کور (به زبان گرجی متکواری) در درون دره ای گسترده است. این رود که از کوههای شرقی ترکیه سرچشمه می‌گیرد، به طول ۳۶ کیلومتر در شهر جاری است. سد اورتاچالا سرعت جریان آب را در مسیر شهر کاهش می‌دهد و رژیم آبی آن را تنظیم می‌کند.

[۴] بهرام امیراحمدیان، جغرافیای گرجستان، ج۱، ص۹۳.

۳ – نهرهای مهم

پنج نهر کوهستانی، که از آبراهه های زیرزمینی می‌گذرند، از دامنه های اطراف تفلیس به کر می‌ریزند: دیگمیس تسکالی، وِرِه و تساوکیسیس تسقالی/ تسکالی از مغرب، گلدانیس تسکالی و لوچینیس تسکالی از مشرق. دو دریاچه کوچک به نام لیسی و کو در دامنه های شمالی تفلیس واقع شده اند. «دریاچه تفلیس» در پشت رشته کوه ماخات واقع است و پیرامون آن، دشت سامگوری قرار دارد.

[۵] بهرام امیراحمدیان، جغرافیای گرجستان، ج۱، ص۹۳ـ۹۴.

کوههای مِتاتْسْ میندا در مغرب، تابوری و تیغه های سُولالاکی در جنوب و رشته کوه ماخات در مشرق شهر واقع شده اند.

[۶] بهرام امیراحمدیان، جغرافیای گرجستان، ج۱، ص۹۳.

در دامنه های شمال شرقی کوه تابوری، چشمه های آب گرم جریان دارد که دارای ترکیبات قلیایی و سولفات است.

[۷] بهرام امیراحمدیان، جغرافیای گرجستان، ج۱، ص۹۳.

۴ – رشد شهری

تفلیس در گذشته های دور، ابتدا در طول سواحل رودخانه رشد کرد. بعدها با افزایش جمعیت، ساخت و ساز به دامنه‌ها و تپه‌ها و فلاتهای اطراف رودخانه کشیده شد که این فلاتها در شمال و شمال شرقی شهر واقع شده است. قسمتهای جنوب شرقی شهر از خیابانهای تنگ و خانه های قدیمی دو یا سه طبقه تشکیل شده که مجموعه قدیمی شهر تفلیس را تشکیل می‌دهد.

[۸] بهرام امیراحمدیان، جغرافیای گرجستان، ج۱، ص۹۴.

۵ – آب وهوا

هوای تفلیس به سبب نسیمی که از کوهستانها در دره های اطراف می‌وزد، همیشه پاکیزه است. متوسط درجه حرارت آن ْ۲ر۱۳است. در گرمترین ماه تابستان ، درجه حرارت به ْ۲ر۲۵ و در سردترین ماه زمستان به ْ۹ر۰- می رسد. از آذر تا اسفند (بین ۳۰ تا ۳۵ روز) دمای هوا به زیر صفر می‌رسد.

[۹] بهرام امیراحمدیان، جغرافیای گرجستان، ج۱، ص۹۴ـ ۹۵.

متوسط سالانه بارندگی ۵۰۵ میلیمتر است که ۳۴ آن در ماههای گرم می‌بارد. حدود ۲۵ روز از فصل تابستان آن بسیار گرم است و دمای هوا تا ْ۳۰ بالا می‌رود.

[۱۰] بهرام امیراحمدیان، جغرافیای گرجستان، ج۱، ص۹۴.

۶ – جمعیت

بر اساس آخرین سرشماری (۱۹۸۹)، جمعیت شهر تفلیس ۹۳۶، ۲۴۶، ۱ تن بوده است، متشکل از: ۱ر۶۶% گرجی، ۱۰% ارمنی، ۷ر۲% اوسِت (آس)، ۴ر۲% کُرد، ۸ر۱% یونانی، ۴ر۱% آذربایجانی و ۳ر۱% اکرائینی. یهودیها و یهودیهای گرجی، آسوریها، بلاروسیاها (روسهای سفید) و تاتارها از دیگر اقوام ساکن تفلیس‌اند که نسبت هر کدام از آنها، کمتر از ۱% کل جمعیت شهر است. ارامنه تفلیس و روسها و یهودیها، از جمله اقوامی هستند که تعداد آن‌ها در فاصله ۱۹۷۹ تا ۱۹۸۹ کاهش یافته است. احتمالاً جنگ آذربایجان و ارمنستان در کاهش ارامنه بی تأثیر نبوده است. مهاجرت یهودیهای شوروی سابق به فلسطین اشغالی نیز ممکن است سبب کاهش تعداد یهودیها در طی سالهای یاد شده باشد.

[۱۱] بهرام امیراحمدیان، جغرافیای گرجستان، ج۱، ص۹۵.

به نوشته مینورسکی،

[۱۲] مینورسکی، ج ۸، ص ۷۶۲.

در ۱۱۹۷/ ۱۷۸۳ پس از سلطنت تیموراز و ایراکلی، شهر ۴۰۰۰ خانه با ۰۰۰، ۶۱ سکنه داشت. در ۱۲۱۸/۱۸۰۳ شهر فقط بین ۲۷۰۰ تا ۳۰۰۰ خانه با ۰۰۰، ۳۵ تن جمعیت داشت. این کاهش جمعیت به علت حمله آقامحمدخان در ۱۲۰۹ـ۱۲۱۰/ ۱۷۹۵ بود. یکی دو دهه بعد، جمعیت بسرعت افزایش یافت. در سرشماری ۱۳۴۰ـ۱۳۴۱/۱۹۲۲، تفلیس ۹۵۸، ۲۳۳ تن جمعیت داشت که از آن میان ۳۰۹، ۸۵ تن ارمنی، ۸۸۴، ۸۰ تن گرجی، ۶۱۲، ۳۸ تن روسی، ۷۶۸، ۹ تن یهودی، ۹۸۴، ۳ تن ایرانی، ۲۵۵، ۳ تن ترکهای آذری، ۴۵۷، ۲ تن آلمانی و غیره بوده اند.

۷ – وصف تفلیس

به نوشته احمدبن اسحاق یعقوبی

[۱۳] یعقوبی، البلدان، ج۱، ص۲۰۷.

در قرن سوم، تفلیس شهری در ارمنستان و فاصله میان آن و قالیقلا ، سی فرسخ بود. رودخانه بزرگ، یعنی رودخانه کبیر (کر) که از شهر قالیقلا سرچشمه می‌گیرد، از میان این شهر می‌گذشت. اصطخری در قرن چهارم، اهمیت تفلیس را از دربند (باب الابواب) کمتر دانسته و از دو دیوار آن یاد کرده است. وی تفلیس را شهری پرنعمت، با میوه های بسیار و کشاورزی پر رونق ذکر کرده که آب گرمابه های آن بدون نیاز به آتش، همانند حمامهای طبریه، گرم بوده است. وی یادآوری می‌کند که در همه اَرّان شهری بزرگتر از بردعه و دربند و تفلیس نیست و رود کر که آبی خوش دارد، از میان تفلیس می‌گذرد.

[۱۴] یعقوبی، البلدان، ج۱، ص۲۰۷.

۷.۱ – سخن ابن حوقل

ابن حوقل (قرن چهارم) اطلاعات نسبتاً جامعی درباره تفلیس ارائه داده است. وی می‌نویسد که تفلیس در وسعت به باب الابواب نمی‌رسد و دو حصار گِلی و سه دروازه دارد، و دارای مسجدجامع و شهری «فراخ نعمت و استوار و پر برکت و ارزان کالا» ست و بر سایر بلاد مشابه، برتری دارد. در تفلیس علاوه بر حمامهای طبیعی، آسیاهایی ساخته‌اند که با استفاده از آب رود کر ، گندم را آرد می‌کند (مانند آسیاهای موصِل و رَقّه). در آن‌جا شعائر اسلام برپاست و مسجدجامع آن از هر پلیدی محافظت و از طرف سلطان با شمع و قندیل و جز آن روشن می‌گردد. اذان در همه مساجد به بانگ بلند خوانده می‌شود و کسی مانع نیست. مسلمانان با گرجیان آمیخته‌اند و مذهب مسلمانان شهر، تسنن محض بر پایه مذاهب قدیم است و علم حدیث و نیز محدّثان را بزرگ می‌شمارند و مردم آن‌جا سالم و غریب نوازند.

[۱۵] ابن حوقل، صوره الارض، ج۲، ص۳۴۰.

مؤلف کتاب حدودالعالم

[۱۶] حدودالعالم، ج۱، ص۱۶۷.

نیز از بزرگی، آبادی و نعمت بسیار شهر و دو باروی آن یاد می‌کند و آن را «ثغر می‌داند بر روی کافران». در قرن چهارم ابودُلَف

[۱۷] حدودالعالم، ج۱، ص۴۸.

از شهر تفلیس و از حمامهای گرم آن بدون نیاز به آتش، از آسیاها و از دیوار عظیمی که دور شهر کشیده‌اند یاد می‌کند.
خاقانی شروانی نیز بارها به تفلیس سفر و در آن‌جا اقامت کرده و در وصف تفلیس شعر سروده است.

[۱۸] بدیل بن علی خاقانی، دیوان، ج۱، ص۷۵۹.

۷.۲ – سخن حمداللّه مستوفی

به نوشته حمداللّه مستوفی

[۱۹] حمداللّه مستوفی، نزهه القلوب، ج۱، ص۹۳.

در قرن هشتم، تفلیس از اقلیم پنجم است که در دره واقع است و این شهر از طرفی محدود به کوه است و آب رودخانه کر از میان آن می‌گذرد و خانه های آن در کنار رود کر یکی بر روی دیگری ساخته شده است؛ یعنی، بام یکی، حیاط دیگری است. در آن‌جا حمامهای آب گرم طبیعی هست و محصولاتش غلات از نوع بسیار خوب، و میوه آن کم است.

۷.۳ – سخن ابوالفداء

ابوالفداء در همین قرن، تفلیس را شهری براستی پر نعمت و پر میوه معرفی می‌کند و می‌گوید که مسلمانان پس از آن‌که تفلیس را گشودند، زمان درازی در آن ماندند و علمای بزرگی نیز از آن‌جا برخاستند، سپس گرجیان نصارا آن دیار را پس گرفتند.

[۲۰] اسماعیل بن علی ابوالفداء، تقویم البلدان، ج۱، ص۴۰۳.

مارکوپولو ، سیاح ونیزی (متوفی ۱۳۲۴ میلادی)، در سفر خود از ایتالیا به چین، از تفلیس گذر کرده و آن را شهری بزرگ نامیده و روستاها و قلعه های پیرامون شهر را وصف و از ساکنان مسیحی ارمنی، گرجی و از مسلمانان و یهودیان، یاد کرده است .

[۲۱] مارکوپولو، ص ۵۰.

[۲۲] حواشی یول، ش ۳، ص ۵۶ ـ۵۷.

۷.۴ – سخن اولیا چلبی

در قرن یازدهم، حاجی خلیفه گزارشی مختصر، متعلق به سالهای ۱۰۳۹ـ ۱۰۴۵، از تفلیس ارائه کرده است. اولیا چلبی نیز در همان قرن، تفلیس را وصف و جزئیات بسیاری درباره ارگ شهر عرضه کرده است. به نوشته وی

[۲۳] مصطفی بن عبداللّه حاجی خلیفه، جهان نما، ج۲، ص۳۱۷ـ ۳۱۸.

بخش بزرگتر شهر، که در ساحل راست کُر واقع بود، شش هزار گام محیط و باروهای آن شصت ذراع بلندی داشت. شهر دارای هفتاد برج و پادگانی با سه هزار سرباز بود. خندقی وجود نداشت. برجی نیز برای تأمین آب قلعه ساخته شده بود (سولوق قُله). در ارگ بزرگ ششصد خانه گِلی بود و در ارگ کوچکتر (در ساحل چپ) فقط سیصد خانه بود ولی این ارگ به واسطه باروهایش، بسیار محکم بود.

۷.۵ – سخن شاردن فرانسوی

شاردِن ، سیاح فرانسوی، نخستین فرد اروپایی است که بتفصیل از تفلیس گزارش داده است. وی که در ۱۰۸۴/ ۱۶۷۳ از تفلیس عبور کرده، می نویسد تفلیس اگر چه بزرگ نیست، از قشنگترین شهرهای ایران است. این شهر در دامنه کوهی واقع است و رود کر در شرق این کوه جریان دارد. بیشتر خانه‌هایی که در سمت راست رود ساخته شده، بر روی صخره بنا شده اند. دور شهر قلعه های محکم وجود دارد و از هر طرف، به غیر از سمت رودخانه، دیوار مستحکمی دور شهر کشیده اند. امتداد شهر، طولی و از جنوب به شمال است. در دامنه کوهی در جنوب، قلعه بزرگی واقع است که ساکنان آن از رعایا و سپاهیان ایرانی الاصل هستند. میدانِ جلو این قلعه، محل اجتماع اهالی شهر در بازار است. قلعه مذکور مأمن و پناهگاه (بست) اشخاص مقروض یا خطاکاران است

[۲۴] شاردن، ج ۲، ص ۷۲ـ۷۳.

وی همچنین می‌نویسد در تفلیس چهارده کلیسا وجود دارد که شش کلیسا مخصوص گرجیهاست و باقی به ارامنه تعلق دارد. با وجودی که شهر تحت سلطه ایران و در تصرف مسلمانان است، مسجدی در آن بنا نکرده اند. به نوشته او مسلمانان چند بار خواستند مسجدی بسازند ولی گرجیها و ارامنه مطّلع شده به زور اسلحه نگذاشتند این کار سربگیرد

[۲۵] شاردن، ص ۷۶ـ۷۹.

شاردن یک اطلس نیز تنظیم کرده که منظره ای عمومی از تفلیس را در بر دارد. در همین اطلس نوزده اثر تاریخی نشان داده شده است.

۷.۶ – دوره صفوی

در دوره صفوی (ح ۹۰۶ـ ۱۱۳۵)، قلعه تفلیس از استحکامات نظامی شهر بود که از یک سو به کوه و از دیگر سو به رود کر محدود می‌شد. پلی بسیار محکم در آن‌جا ساخته بودند که برای رفتن از تفلیس به ولایت گرجستان از آن پل استفاده می‌شد و شهر تفلیس در جانب غربی پل واقع بود. قلعه چند حمام داشت و ارتفاع برجهای آن زیاد و غیر قابل نفوذ بود، چنانکه از هیچ طرف تسلط بر آن متصور نبود، چون در سه طرف آن کوههای بلند واقع بود و یک طرف آن رودخانه کر می‌گذشت و به همین سبب مکانی ب